Appreciatie van de amendement van de leden Beckerman en Bushoff over budget voor het aanpakken van ongelijkheid tussen gasgedupeerden in Groningen en Drenthe (Kamerstuk 36600-VII-49)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 600 VIIVaststelling van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Binnenlandse Zaken enKoninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2025Nr. 82 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKENEN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 26 november 2024Door de leden Beckerman (SP) en Bushoff (Groenlinks-PvdA) is op11 oktober jl. een amendement1 ingediend om extra geld vrij te makenvoor het uitvoeren van de maatregelen zoals beschreven door deCommissie Verschillen onder leiding van Pieter van Geel. Indieners willenextra geld vrijmaken om ontstane onwenselijke verschillen in Groningenen Noord-Drenthe tussen gedupeerden van de gaswinning aan te pakken.Financiële dekking zou gevonden moeten worden in de middelen in hetklimaatfonds geoormerkt voor kernenergie. Zoals verzocht tijdens hetwetgevingsoverleg Groningen op 18 november jl. ontvangt u hierbij,mede namens de Minister voor Klimaat en Groene Groei, mijn schriftelijkereactie op dit amendement.Ik ontraad dit amendement, en zal hieronder toelichten waarom.Wat doen we al uit Van Geel?Het advies van de Commissie van Geel om verschillen weg te nemenomvat meerdere maatregelen, bijvoorbeeld op het gebied van verduur-zaming, terugwerkende kracht in de schadeafhandeling en eendeur-tot-deur aanpak. Voor de uitvoering van het advies van deCommissie van Geel is en wordt al veel gedaan:•Met de Aanvullende Vaste Vergoeding (AVV) kan op elk adres waar inhet verleden een lager schadebedrag dan € 10.000 is uitgekeerd, ditbedrag worden aangevuld tot € 10.000.•Ook krijgen bewoners in het versterkings- en aardbevingsgebied voorhet tegengaan van energie-armoede een bijdrage van respectievelijk100% en 50% voor de kosten voor isolatiemaatregelen. Dit is inclusiefeen bijdrage vanuit het Klimaatfonds (ISDE).1Kamerstuk 36 600 VII, nr. 49 kst-36600-VII-82ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 VII, nr. 821 •Voor maatwerk zoals sloop en nieuwbouw in de versterking is€ 240 miljoen beschikbaar bij de Nationaal coördinator Groningen(NCG). Daarnaast zetten gemeenten zich ook in om verschillen op telossen.•Verschillen in de beoordeling voor de regeling voor immateriëleschade binnen gezinnen en tussen huurders en woningeigenarenworden weggenomen door het IMG en de regeling is verruimd.Hiermee heeft het kabinet al grote en betekenisvolle stappen gezet in hettegengaan van onwenselijke verschillen tussen bewoners in de regio,binnen de huidige mogelijkheden. Verdergaan in de opvolging van deadviezen van de commissie Van Geel zou grote consequenties voor deversterkingsoperatie en schadeafhandeling hebben. Hiervoor ontbreekt opdit moment een praktisch uitvoerbaar plan. Ik verken samen met de regioen de uitvoeringsorganisaties de verdere mogelijkheden en alternatieven,rekening houdend met wat haalbaar en uitvoerbaar is. Daarbij blijven deveiligheid van Groningers, een tijdige realisatie van de versterkingsope-ratie en een voortvarende schadeafhandeling de prioriteit. Zodra ik deplannen heb uitgewerkt zal ik uw Kamer hierover informeren. Op datmoment valt ook pas een goede inschatting te maken van de financiëlegevolgen, en in hoeverre dat budgettair past.Belang kernenergieDe Rijksbegroting rond krijgen is een complexe puzzel. Het kabinet maaktandere keuzes over deze middelen in het hoofdlijnenakkoord (bijlage bijKamerstuk 36 471, nr. 37) en houdt daaraan vast. Deze middelen zijnnamelijk nodig voor de kabinetsdoelen op het gebied van kernenergie.Kernenergie kan een stabiele, continue en CO2-vrije energievoorzieningverzorgen die bijdraagt aan de robuustheid van het elektriciteitssysteemen de behoefte aan flexibiliteitsopties verkleint. Daarnaast biedtkernenergie ook diversificatie in het productieaanbod en kent het eenandere toeleveringsketen waardoor Nederland minder afhankelijk wordtvan individuele technologieën en individuele landen.De ontplooiing van kernenergie vraagt hoge investeringen vooraf. In hetbuitenland ziet het kabinet grote betrokkenheid van overheden, metsubstantieel geld. De Nederlandse ambitie wordt serieus genomen, medevanwege het gereserveerde geld. Het kabinet ziet een risico dat debeperkte groep technologieleveranciers elders hun pijlen richten, als ditkabinet het signaal afgeeft dat kernenergie minder belangrijk is.Financiële haalbaarheidTen slotte is het amendement in zijn huidige vorm financieel nietuitvoerbaar voor een verhoging in 2025.Dit komt met name omdat het amendement in de toelichting dekkingvanuit de middelen voor kernenergie voorstelt. Op de begroting van hetKlimaatfonds staat echter geen € 1,8 miljard in 2025, en ook niet specifiekvoor kernenergie. De middelen voor kernenergie staan op deklimaatfonds-begroting vanaf 2026 (en het grootste deel pas in laterejaren); dus inzet van deze middelen kan niet worden geregeld via ditamendement. Inzet van deze middelen voor extra uitgaven in 2025 zouvragen om het naar voren halen van dit budget. Daarvoor is zeer weinigtot geen ruimte t.a.v. het EMU-saldo in komende jaren, wat de opgave omonder de norm van 3% te blijven verder vergroot. In de toelichting van hetamendement wordt ook gesteld dat het ritme van de uitgaven van deze€ 1,8 miljard later wordt bepaald; dus daarmee kan ik nu geen uitspraakdoen over de haalbaarheid als het niet het jaar 2025 betreft.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 VII, nr. 822 Tot slot, het kabinet is juist kritisch op het aantal begrotingsfondsen. Eenfonds zoals voorgesteld in het amendement vereist een instellingswet, dieeerst parlementaire behandeling vergt. Dit kan wel 1,5 jaar duren.De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,E. van MarumTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 VII, nr. 823