Amendement van de leden Ceulemans en Boomsma over het standaard onderbrengen van bepaalde categorieën vreemdelingen onder het beheersregime

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202635 501Wijziging van de Wet terugkeer envreemdelingenbewaring en enige andere wettenmet het oog op het handhaven van demogelijkheden om maatregelen te nemen tenaanzien van overlastgevende vreemdelingen, hetverruimen van de mogelijkheden totongewenstverklaring en het verhogen van hetstrafmaximum van artikel 197 van het Wetboekvan Strafrecht (novelle Wet terugkeer envreemdelingenbewaring)Nr. 16 AMENDEMENT VAN DE LEDEN CEULEMANS EN BOOMSMAOntvangen 20 mei 2026 De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:Artikel I, onderdeel 0Cd, wordt als volgt gewijzigd:1. Voor de tekst wordt de aanduiding «2.» geplaatst.2. Voor onderdeel 2 (nieuw) wordt een aanhef en onderdeel ingevoegd,luidende:Artikel 17 wordt als volgt gewijzigd:1. Het derde lid komt te luiden:3. Uiterlijk op de laatste dag van de in het eerste lid genoemde periodewordt de vreemdeling ondergebracht in het verblijfsregime, tenzij:a. de directeur de vreemdeling op grond van artikel 18 onderbrengt inhet beheersregime; ofb. op de aanvraag van de vreemdeling om een verblijfsvergunning deversnelde procedure op grond van artikel 42, eerste lid, onderdelen a, b, d,e of f van Verordening (EU) 2024/1348 van het Europees Parlement en deRaad van 14 mei 2024 van toepassing is.3. In onderdeel 2 (nieuw) wordt «In artikel 17, vierde lid,» vervangendoor «In het vierde lid».Toelichting Op grond van het wetsvoorstel worden vreemdelingen na de inkomst-periode automatisch overgebracht naar het verblijfsregime. Ditamendement wijzigt die standaard voor een afgebakende categorie:vreemdelingen van wie de asielaanvraag wordt behandeld in de versneldeprocedure op grond van artikel 42, eerste lid, onderdelen a, b, d, e of f van kst-35501-16ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 35 501, nr. 161 de Procedureverordening (EU) 2024/1348 worden na de inkomstperiodeniet automatisch naar het verblijfsregime overgebracht, maar verblijven inhet beheersregime. Het gaat om asielzoekers afkomstig uit een veilig landvan herkomst, asielzoekers ten aanzien van wie een veilig derde land alsbedoeld in artikel 42, eerste lid, onderdeel b, van de Procedureveror-dening van toepassing is, asielzoekers die de autoriteiten hebben misleid,asielzoekers die een gevaar vormen voor de openbare orde of nationaleveiligheid, en asielzoekers die een volgende aanvraag hebben ingediend.De keuze om het beheersregime als standaard te hanteren voor dezecategorieën is ingegeven door de feitelijke terugkeerpraktijk. Hetaantoonbaar vertrek van afgewezen asielzoekers ligt structureel laag: voorde meest voorkomende nationaliteiten in vreemdelingenbewaringschommelt dit tussen de 25% en 45%. Het gros van de afgewezenasielzoekers keert daarmee niet aantoonbaar terug, maar verdwijnt in deillegaliteit of elders. Voor de categorieën die dit amendement beoogt tetreffen, vreemdelingen met een kansarme of kennelijk ongegrondeaanvraag, is een op terugkeer gerichte benadering vanaf de aanvang vande bewaring het meest effectief. Een ruimer verblijfsregime in debeginfase verlengt de feitelijke vertrekprocedure en bemoeilijkt dehandhavingstaak van de Dienst Terugkeer en Vertrek en DJI.Dit amendement vindt zijn juridische grondslag in artikel 8 en artikel 9van de herschikte Opvangrichtlijn (EU 2024/1346). Artikel 8 staat lidstatentoe asielzoekers in hun bewegingsvrijheid te beperken wanneer datnoodzakelijk is voor een snelle en effectieve behandeling van hun verzoek.Artikel 9 regelt de modaliteiten van vrijheidsbeperkende maatregelen enbiedt lidstaten uitdrukkelijk ruimte om het regime af te stemmen op deprocedurele status en het profiel van de vreemdeling. De Uniewetgeverheeft daarmee bewust differentiatie mogelijk gemaakt tussen categorieënasielzoekers. Dit amendement benut die ruimte door voor een limitatiefomschreven categorie (vreemdelingen in de versnelde procedure) hetbeheersregime als startpositie te hanteren. De directeur behoudt op grondvan artikel 18 Wtvb te allen tijde de bevoegdheid de vreemdeling over tebrengen naar het verblijfsregime indien de individuele omstandighedendaartoe aanleiding geven, waarmee de proportionaliteitstoets opindividueel niveau gewaarborgd blijft.Het beheersregime is niet de zwaarste maatregel die de Wtvb kent,maar een regime dat meer structuur biedt en aansluit bij het doel vanbewaring: het beschikbaar houden van de vreemdeling voor vertrek, niethet straffen. De directeur behoudt op grond van artikel 18 Wtvb te allentijde de bevoegdheid de vreemdeling over te brengen naar het verblijfs-regime indien de individuele omstandigheden daartoe aanleiding geven,waarmee de proportionaliteitstoets op individueel niveau gewaarborgdblijft.CeulemansBoomsmaTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 35 501, nr. 162