Simon Ceulemans

Regulier verblijf

De heer Ceulemans (JA21): De heer Van Asten refereert aan het schrappen van de permanente verblijfsvergunning en aan de alternatieve opties die er zijn, maar waarom vindt hij het eigenlijk van belang dat iemand die als asielmigrant naar Nederland komt, hier permanent moet kunnen blijven?

De heer Ceulemans (JA21): De heer Van Asten zegt dat we mensen niet eeuwig in een wachtkamer kunnen laten zitten, maar asielmigratie is per definitie een wachtkamer. Asielopvang voor zolang die in Nederland plaatsvindt, zou natuurlijk alleen gericht moeten zijn op zo beperkt mogelijk hier zijn, tot mensen terug kunnen naar het land van herkomst. Wanneer je mensen dan toch via achterdeuren mogelijkheden geeft tot naturalisatie, tot permanent verblijf in Nederland, doe je dus afbreuk aan het karakter van wat asielmigratie in de kern zou moeten zijn. Mijn vraag aan de heer Van Asten is: waarom zou het in het belang van Nederland zijn om dat te doen, ook gelet op bijvoorbeeld de enorme kosten die gepaard gaan met asielmigratie? Dat is ook als het gaat om de schatkist verreweg de meest ongunstige vorm van migratie voor Nederland.

De heer Ceulemans (JA21): Dank u wel, voorzitter. Volgens de statistieken van het CBS groeide de Nederlandse bevolking tot 2014 vooral door natuurlijk aanwas en sindsdien vrijwel uitsluitend door immigratie. De Nederlandse geboorte-minus-sterftecijfers laten een negatief resultaat zien. Er overlijden meer mensen dan er geboren worden. Desondanks blijft de bevolking fors doorgroeien, het afgelopen jaar met ruim 86.000. In 2022 was er zelfs een piek van ruim 220.000. Dat alles heeft te maken met de migratiesaldi, immigratie minus emigratie, die de afgelopen jaren fors zijn toegenomen. Sinds 2021 kwamen de migratiesaldi steevast boven de 100.000 uit, met als piek bijna 224.000 in 2022 en vorig jaar 93.500. Voorzitter. Dit alles heeft aanzienlijke gevolgen voor Nederland: voor onze bevolkingssamenstelling, het beroep op sociale voorzieningen, de druk op de woningmarkt, het karakter van onze economie, onze culturele identiteit en ga zo maar door. De vraag is een hele eenvoudige: vinden we dat een goede ontwikkeling? JA21 niet. Daarom is het van cruciaal belang om zo veel mogelijk grip te krijgen op migratie. Nederland moet de maximale ruimte benutten om te bepalen wie we wel en niet tot dit land toelaten en moet eindelijk eens als maatstaf hanteren dat immigratie in óns belang moet zijn. We hebben in dit huis vaak debatten over asielmigratie en, zij het in mindere mate, over arbeidsmigratie. Dat is heel terecht, want dit zijn vormen van migratie die zwaar op de samenleving drukken. Asielmigratie is op geen enkele manier voordelig voor Nederland. Om te beginnen, is asielopvang op Nederlandse bodem nergens voor nodig. Asielzoekers komen volledig ongeselecteerd het land binnen. De hoge instroom, die inmiddels via wettelijke dwang over het land wordt verspreid, leidt tot ontwrichting van gemeenschappen. De financiële gevolgen zijn desastreus. Doctor Jan van de Beek becijferde eerder al dat een asielzoeker, inclusief volgmigratie, over diens hele levensloop de schatkist gemiddeld acht ton kost. Ook de ongereguleerde, laaggeschoolde arbeidsmigratie van voornamelijk Midden- en Oost-Europeanen is totaal ontspoord en leidt tot verloedering van steeds meer wijken in onze steden, woonmisstanden, uitbuiting, dakloosheid, oneerlijke concurrentie en ga zo maar door. JA21 wil daarom een einde aan asielopvang in Nederland en arbeidsmigratie zo veel mogelijk reguleren, met als insteek het aanvullen van aantoonbare tekorten op de Nederlandse arbeidsmarkt. Ook wil JA21, om tal van andere redenen, geen verdere EU-uitbreiding.

De heer Ceulemans (JA21): Nou, wie daar uiteindelijk schuld aan heeft … Volgens mij probeert de heer Van Asten aan mij te ontlokken dat het de schuld van die arbeidsmigranten is. Dat beweer ik niet en dat zal ik ook nooit beweren. Het is de schuld van een systeem dat ons op bijna geen enkele manier toestaat om te reguleren wie wij in dit land binnenlaten als arbeidsmigrant. Dat heeft grote gevolgen. Ik woon zelf op Rotterdam-Zuid. Ik zie gewoon om mij heen dat hele wijken hier onleefbaar door worden, dat er in hele wijken geen flauw benul meer van is wie zich in welke woning ophoudt. Er is een ongelofelijk snel verloop; de hele sociale cohesie verdwijnt en de dakloosheid neemt toe. Dit is dus een compleet ongereguleerde vorm van migratie, die voordelig is voor bedrijven die voor een dubbeltje op de eerste rang willen zitten en die nadelig is voor de samenleving als geheel. Daarom moeten we dus al het mogelijke doen om die zo veel mogelijk in te perken.

De heer Ceulemans (JA21): Yes. Maar migratie is breder, voorzitter. Het is dan ook goed dat we vandaag over regulier verblijf spreken. Naast arbeidsmigratie bestaat het grootste aandeel van de totale migratie naar Nederland uit gezinsmigranten, een diffuse groep die bestaat uit mensen die meekomen met arbeids-, asiel- en studiemigranten, maar ook voor een groot deel uit nog niet gebonden migranten die bijvoorbeeld als huwelijkspartner naar Nederland komen. Als we kijken naar de migratiemotieven van migranten die ook na langere tijd nog in Nederland zijn, dan zien we dat gezinsmigratie met 43% veruit het grootste aandeel vormt, zo berekende de Adviesraad Migratie. We moeten dus pogen daarop te sturen. Dat het niet eenvoudig is, erken ik, ook gelet op de afwijkende voorwaarden die aan verschillende typen gezinsmigratie zijn op te leggen. In het gedoogakkoord van het kabinet-Rutte I was hiervoor een aantal maatregelen opgenomen, waaronder ophoging van de leeftijdsgrens voor de partner naar 24 jaar, een verhoging van inkomenseis naar tenminste 120% van het minimumloon en het toelaten van maximaal één partner per tien jaar. Dit is echter grotendeels niet van de grond gekomen. Voor wat betreft nareis op asiel is inmiddels veel vastgelegd als gevolg van het Migratiepact en het tweestatusstelsel. JA21 wil voorwaarden maximaal aanscherpen. Welke mogelijkheden ziet de minister om eisen voor gezinsmigratie aan te scherpen, onder andere als het gaat om leeftijds- en inkomenseisen voor zowel referenten in Nederland als voor derdelanders? Is hij voornemens om hierop in te zetten? Dan studiemigratie. JA21 wil deze aan banden leggen en onder andere de verengelsing van ons hoger onderwijs tegengaan. De afgelopen weken — er werd al meermaals aan gerefereerd — is er veel aandacht gegaan naar de Gazaanse student aan de Universiteit Maastricht, die in opspraak kwam vanwege een post op Instagram en daar sowieso een bijzonder onfrisse geschiedenis in heeft. Eerst geschorst en toen weer niet, een OM dat geen vervolging instelt: de ontwikkelingen stapelen zich op. Maar de norm dient natuurlijk niet te zijn of iemand strafbaar is, maar of iemand bijvoorbeeld een bedreiging voor de openbare orde en nationale veiligheid vormt. De echte vraag is: op welke manier is het in ons belang om dergelijke groepen studenten uit risicogebieden actief naar Nederland te halen? Het antwoord is natuurlijk: op geen enkele manier. Daarom moeten we hiermee stoppen. Graag een reactie van de minister. Universiteiten die de boel faciliteren in de vorm van erkende referenten lijken het als een vorm activisme te beschouwen om onder andere Gazaanse studenten naar Nederland halen. De Universiteit Maastricht heeft zelfs een medewerker in dienst om studenten te adviseren en te begeleiden bij het indienen van asielaanvragen. Kan de minister hierop ingaan?

De heer Ceulemans (JA21): Ik ben bij mijn een-na-laatste zin. Kan de minister hierop ingaan en waarom houdt een universiteit zich hiermee bezig? Dan tot slot, want de voorzitter wijst mij terecht op mijn tijd, de Europese blauwe kaart. Ik zal een alinea overslaan en ik stel alleen een vraag aan de minister. Wij zijn geen voorstander van het schrappen van de arbeidsmarkttoets via de novelle. Om hem dadelijk te kunnen interrumperen, vraag ik hem daarop in te gaan. Dan laat ik de rest van mijn alinea achterwege. Dank u wel.

De heer Ceulemans (JA21): Mijn vraag ligt in het verlengde van wat mevrouw Vondeling zei. Die Gezinsherenigingrichtlijn had ik ook aangekaart, net als de eventuele ophoging van de leeftijdsgrens naar 24 en van de inkomenseis naar 120% et cetera. Daar is natuurlijk al heel lang over gesproken. Dit stond vijftien of zestien jaar geleden al in een gedoogakkoord. Die wens leeft al vrij lang. Ik had ook vragen gesteld en ik denk dat het echt complex is. Aan verschillende typen gezinsmigranten zijn verschillende eisen op te leggen als het bijvoorbeeld gaat om de reden van het vooruitreizen van de referent et cetera. Als we daar nu inhoudelijk op ingaan, denk ik, gelet op de tijd, dat dat onhandig heen-en-weergehakketak is. Kan de minister eventueel een brief toezeggen met welke mogelijkheden er binnen de bestaande kaders nog zijn om aanvullende voorwaarden op te leggen aan verschillende typen gezinsmigratie? En kan hij dan ook meenemen wat de inzet van het kabinet zou zijn als het gaat om de herziening van die Gezinsherenigingsrichtlijn?

De heer Ceulemans (JA21): Het gaat nog verder, want het is niet zozeer zo dat dit een mogelijkheid is; universiteiten faciliteren dat actief. Ik heb net in mijn betoog al even aangekondigd dat bij de Universiteit Maastricht gewoon een medewerker in dienst is — ik zal de naam van de persoon in kwestie niet noemen — die studenten daar adviseert bij het aanvragen van asiel. Vindt de minister het een taak van een universiteit om dit te doen?

De heer Ceulemans (JA21): Dat is natuurlijk een terechte vraag van mevrouw Straatman. Als het gaat om die socialmediacheck komt het natuurlijk wel neer op de volgende vraag. Als het op dit moment van kracht zou zijn geweest en deze persoon was op grond daarvan niet de mvv geweigerd, dan heb je daar vrij weinig aan. De minister zei net dat er een verschil is tussen criminele activiteit en uitingsdelicten en zo, en dat begrijp ik, maar het moet er natuurlijk op neer komen dat je niet mensen in je land wilt hebben die dit soort vuiligheid vinden, die dit soort dingen op hun socialmedia-account hebben staan. De vraag aan de minister is dus eigenlijk of hij één voordeel kan noemen voor Nederland om dit soort studenten uit Gaza naar Nederland te halen, actief gefaciliteerd door universiteiten? Kan hij daar één voordeel voor Nederland van noemen?

De heer Ceulemans (JA21): Ik begrijp wat de minister zegt. Ik interpreteer zijn antwoord als: nee, er is niet één voordeel voor Nederland om dit type studenten actief naar Nederland toe te halen. Ik zie hierin ook een patroon van activisme van universiteiten die als erkend referent dit soort studenten actief naar Nederland toe halen, met als belangrijkste doel om te laten zien, over de rug van de samenleving: kijk ons eens goed zijn; kijk ons eens betrokken zijn; kijk ons eens deugen. Als de minister nu inderdaad erkent dat er voor Nederland eigenlijk geen voordelen zijn van dit type migratie, welke stappen gaat hij dan zetten, niet alleen om waarborgen in te bouwen maar gewoon om dit te stoppen?

De heer Ceulemans (JA21): Ja, een kleine toevoeging. De minister schetst nu weer allerlei stappen, juridische haken en ogen, maar mijn vraag was de volgende. Als hij erkent dat het niet in het belang van Nederland is om dit soort studenten actief naar Nederland te halen, gefaciliteerd door de universiteiten, vindt de minister dan dat hij alles wat hij tot zijn beschikking heeft in het werk moet stellen om te voorkomen dat dit soort studenten uit dit soort gebieden actief naar Nederland wordt gehaald en om dit te stoppen? Dat is gewoon een brede vraag.

De heer Ceulemans (JA21): Dat klopt. Ik ontwaar een patroon. Wij gaan uiteraard met interesse kennisnemen van de antwoorden van de minister. Wij hebben ook een schriftelijke inbreng geleverd. Maar ik ontwaar wel een patroon, en dat is dat deze Kamer eigenlijk altijd in woord belijdt dat het belangrijk is om grenzen te stellen aan arbeidsmigratie, maar er bijna altijd ineens wordt teruggekrabbeld als het tot concrete maatregelen komt. Dan treden er machinaties in werking. Neem bijvoorbeeld het inhouden van 25% van het minimumloon voor huur. Dan komen er lobby's op gang. Dan gaan VVD en D66 terugkrabbelen. Als er scherpere inkomenseisen worden gesteld, wordt dat ook vaak teruggedraaid. Bij de blauwe kaart hebben we de arbeidsmarkttoets die wordt teruggedraaid. Laat ik het dan zo vragen. Herkent de minister het patroon dat het belang van het opleggen van beperkingen aan arbeidsmigratie hier altijd met de mond beleden wordt, maar dat het continu uiteindelijk niet uit de verf komt door allerlei belangen die gaan spelen? Hoe taxeert hij dat?

De heer Ceulemans (JA21): Voorzitter, dank. Een paar korte punten. In de eerste termijn was de minister enigszins aan het dubben over wat hij wel en niet aan het toezeggen was op mijn verzoek. Misschien heeft hij daar inmiddels een helderder beeld van, maar ik zou er erg aan hechten om gewoon een keer een uitputtend overzicht te krijgen van de voorwaarden die wij zouden kunnen aanscherpen binnen verschillende typen gezinsmigratie, dus zowel voor de referent als bijvoorbeeld voor de derdelander die erbij betrokken is. Dit soort debatten verzandt namelijk heel vaak in discussies over of iets wel of niet kan, terwijl ik denk dat we toe zijn aan discussies over wat we wel en niet willen. Als de minister dat kan toezeggen, zou dat het debat in ieder geval verder helpen. Ik hoop dus dat hij dat kan toezeggen. Het is goed dat de minister aangeeft dat hij vindt dat het niet de taak van de universiteit is om studenten te begeleiden bij asielaanvragen. Ik ben graag bereid om de minister daarover achter de schermen nader te informeren. Over de Universiteit Maastricht en de Gazaanse student is al veel gezegd. Ons standpunt mag duidelijk zijn: dit is gewoon een praktijk die in het geheel niet in het belang van Nederland is en die dus zo veel mogelijk teruggedrongen moet worden. Tot slot over de blauwe kaart. Ik zie de antwoorden van de minister op de schriftelijke ronde graag tegemoet. Wij komen hier vervolgens verder over te spreken. Dank u wel.

De heer Ceulemans (JA21): Dat begrijp ik. Ik begrijp dat de minister zelf geen voorschotten neemt op wat er allemaal moet gebeuren. Het idee was puur dat we gewoon weten welke mogelijkheden tot aanscherping er zijn. Dan kunnen we vervolgens als Kamer besluiten of we dat wel of niet willen, maar ik denk dat het goed is dat in ieder geval in kaart wordt gebracht waar Nederland nog ruimte heeft om aan te scherpen indien het dat wil.