Verslag van de Energieraad (formeel) van 20 oktober 2025 te Luxemburg

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202621 501-33Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en EnergieNr. 1166 BRIEF VAN DE MINISTER VAN KLIMAAT EN GROENE GROEI Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 november 2025Hierbij stuur ik u het verslag van de Energieraad (formeel) die op20 oktober 2025 plaatsvond in Luxemburg.De Minister van Klimaat en Groene Groei,S.Th.M. Hermans kst-21501-33-1166ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-33, nr. 11661 Verslag Energieraad 20 oktober 2025Op 20 oktober jl. vond in Luxemburg de Energieraad plaats. Op de agendastond het bereiken van een algemene oriëntatie van de Raad ten aanzienvan de REPowerEU-verordening die voorziet in de volledige en perma-nente uitfasering van Russisch gas uit de EU. Ook vond een beleidsdis-cussie plaats over het Elektrificatie Actieplan en een gedachtewisselingover de energiesituatie in Oekraïne en Moldavië. Tot slot werd een aantaldiversenpunten besproken.Algemene oriëntatie REPowerEUTijdens de Energieraad is overeenstemming bereikt tussen de EU-lidstatenover het wetgevende voorstel van de Europese Commissie (hierna:«Commissie») die de import van Russische gas in de EU volledig enpermanent verbiedt, uiterlijk tegen eind 2027. Voor bestaande contractengelden overgangstermijnen: voor kortlopende contracten (korter danéén jaar, gesloten vóór 17 juni 2025) geldt het verbod vanaf 17 juni 2026en voor langlopende contracten (langer dan één jaar, gesloten vóór17 juni 2025) vanaf 1 januari 2028. Voor alle gasimporten geldt eenpre-autorisatieplicht, waarbij de bevoegde autoriteit van de lidstaat voorafgoedkeuring moet geven, tenzij vrijstelling geldt op basis van een lijst vanveilige herkomstlanden die door de Commissie moet worden vastgesteld.Naast het importverbod stelt de verordening ook eisen aan lidstaten omuiterlijk op 1 maart 2026 nationale diversificatieplannen op te stellen.Hierin dienen zij aan te geven welke maatregelen zij nemen om gasimportuit Rusland uiterlijk per 2028 volledig af te bouwen. De Commissie kan nanotificatie aanbevelingen doen en lidstaten moeten daarop hun plannenzo nodig aanpassen.Met uitzondering van twee lidstaten spraken tijdens de Raad alle lidstatenhun steun uit voor het voorstel en benadrukten het belang van een verbodop de import van Russisch gas en een robuust juridisch kader. Veel landenwezen op het belang van een stapsgewijze afbouw van Russisch gaswaarbij rekening wordt gehouden met leveringszekerheid. Nederlandsprak haar volledige steun uit voor het voorstel; de ambitie om uiterlijk in2027 een definitief einde te maken aan de invoer van Russisch gas sluitaan bij de Nederlandse inzet. Nederland wees op de nationale maatre-gelen die reeds sinds 2022 zijn genomen om Russische energie zo veelmogelijk uit te faseren, maar onderstreepte dat een effectief Europeesjuridisch kader essentieel is om de volledige afbouw te realiseren. Geziende snelle implementatie benadrukte Nederland het belang van praktischeuitvoerbaarheid, en riep de Commissie op om daarom zo snel mogelijkrichtsnoeren te publiceren die in samenwerking met douaneautoriteitenzijn opgesteld. Ook benadrukte Nederland het belang van blijvendegezamenlijke inzet op diversificatie van importbronnen, de ontwikkelingvan duurzame energieproductie binnen Europa, en een goed geïnte-greerde interne energiemarkt.In aanloop naar de Energieraad benadrukten enkele lidstaten het belangvan duidelijkheid ten aanzien van de samenloop van de REPowerEU-verordening met het 19e sanctiepakket van de EU tegen Rusland datvoorziet in een verbod op de import van LNG uit Rusland per 1 januari2027. In de uiteindelijke tekst van de REPowerEU-verordening wordt deonafhankelijkheid van deze verordening bevestigd.Nu de Raad tot een algemene oriëntatie is gekomen, zal de triloogonder-handeling met het Europees Parlement beginnen. Het voorzitterschapstreeft ernaar op korte termijn tot een akkoord met het Parlement tekomen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-33, nr. 11662 Elektrificatie ActieplanDe Commissie is voornemens om het Elektrificatie Actieplan in het eerstekwartaal van 2026 te publiceren. Dit actieplan heeft tot doel om bestaandeknelpunten in de elektrificatie van met name industriële processen aan tepakken.Alle lidstaten benadrukten het belang van elektrificatie in de energietran-sitie. Velen gaven hierbij ook aan dat de potentie voor elektrificatie in deindustrie groot is, maar dat tegelijkertijd niet alle industrie geëlektrificeerdkan worden, dus dat we ook oplossingen nodig hebben als recycling enCCS. Veel lidstaten benadrukten het belang van competitieve prijzen voorde industrie en riepen op tot voldoende financiering voor elektrificatie inhet kader van het versterken van ons concurrentievermogen en onze openstrategische autonomie.Nederland benadrukte dat elektrificatie een cruciale pijler is onder hettoekomstige Europese energiesysteem. Tegelijkertijd constateerdeNederland dat de voortgang stagneert en wees op het risico dat hierdoorook de ontwikkeling van hernieuwbare energie, zoals wind-op-zee,vertraagt. Nederland bracht de recente nationale beleidsagenda voorelektrificatie van de industrie, de Actieagenda Elektrificatie Industrie,onder de aandacht en wees in dit kader o.a. op de verkenning naar deinzet van «Contracts for Difference» aan de vraagzijde (een contract dathet verschil tussen marktprijs en afgesproken referentieprijs afdekt voorde afnemer) om elektriciteitskosten voorspelbaarder te maken en deinvesteringszekerheid voor industriële elektrificatie te vergroten. Verderlichtte Nederland onze inzet op vier pijlers toe: (1) consistent beleid, (2) dejuiste financiële prikkels, (3) innovatie en kennis en (4) flexibiliteit. Hierbijvroeg Nederland aan de Commissie om lidstaten actief te ondersteunenbij het verminderen van netcongestie, het verkorten van wachttijden voornetaansluitingen, het versnellen van vergunningverlening en eenEuropese aanpak in de harmonisatie van nettarieven om een gelijkspeelveld te bevorderen.Energiesituatie Oekraïne en MoldaviëDe Raad besprak de recente ontwikkelingen in Oekraïne en Moldavië inhet licht van de gevolgen van de aanhoudende Russische agressie voorde energievoorziening in beide landen. Tijdens deze gedachtewisselingsloten vertegenwoordigers van zowel Oekraïne als Moldavië aan bij deRaad en zij gaven een overzicht van de energiesituatie in hun landen alsgevolg van de Russische agressie. De Commissie presenteerde de standvan zaken rond noodmaatregelen, EU-steun en de energie-integratie vanOekraïne en Moldavië in de EU.Vrijwel alle lidstaten spraken hun bezorgdheid uit over uit over de recenteaanvallen op de Oekraïense energie-infrastructuur. Nederland wees op debeschikbaar gestelde steun voor Oekraïne in reactie op Russischeaanvallen op energievoorzieningsfaciliteiten. Nederland prees devoortgang van Oekraïne met het indienen van haar nationale energie- enklimaatplan (NECP) en het Oekraïne Plan. Tegelijkertijd benadrukteNederland het belang van volledige implementatie van het EU-acquis ophet gebied van energie, inclusief regelgeving voor elektriciteit en gas,hernieuwbare energie en energie-efficiëntie. Daarbij werd het belangonderstreept van nauwe samenwerking met de Commissie en deEU-lidstaten.Ten aanzien van Moldavië wees Nederland op het belang van structureleondersteuning bij het verminderen van de afhankelijkheid van RussischeTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-33, nr. 11663 energie. Nederland verwees hierbij naar concrete bijdragen. Nederlandverwelkomde bovendien de aanleg van nieuwe interconnecties tussenMoldavië en het Europese elektriciteitsnet, waarvan de eerste eind 2025 ingebruik werd genomen.DiversenpuntenTijdens de Energieraad zijn verschillende diversenpunten besproken.Onder het eerste punt presenteerde de Commissie haar voortgangs-rapport over vereenvoudiging, implementatie en monitoring binnen hetenergiebeleid. Commissaris Jørgensen kondigde onder meer aan tewerken aan een herziening van de governance-verordening en snellerevergunningverlening. Verschillende lidstaten, waaronder Nederland,wezen op knelpunten bij de uitvoering van de Methaanverordening.Nederland onderstreepte het belang van uitvoerbaarheid met behoud vanambitie.Ook presenteerde de Commissie haar mondiale klimaat- en energievisie.Deze visie benadrukt het belang van de EU als industriële koploper inschone technologie en klimaatadaptatie, onder andere door versterkteinternationale partnerschappen.Het derde diversenpunt van de Commissie betrof de voortgang van dezogeheten driedelige («tripartite») contracten – niet bindende contractentussen lidstaten, de Commissie en private partijen (producenten enafnemers) – die bijdragen aan investeringszekerheid voor strategischesectoren in de energietransitie.Onder het vierde punt kondigde de Commissie een Efficiency ActionForum 2030 aan om uitvoering te geven aan de ambitie van deEnergie-Efficiëntierichtlijn.Tot slot vroeg Spanje om hervatting van de onderhandelingen over deafschaffing van de zomer-wintertijd. Enkele lidstaten spraken hun steunuit, evenals de Commissie, die vervolgonderzoek aankondigde. Eventuelehervatting van de onderhandelingen zal plaatsvinden door de transport-ministers.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-33, nr. 11664