Reactie op het amendement van het lid Kostić c.s. ter vervanging van nr. 10 over middelen voor het verminderen van apenproeven (Kamerstuk 36725-VIII-11)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 336Dierproeven32 793Preventief gezondheidsbeleidNr. 170 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN ENSPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 1 oktober 2025Ik wil graag, als één van mijn laatste activiteiten voor het politieke reces,een oproep doen aan uw Kamer in relatie tot aangenomen amendementKostic c.s.1Er is door uw Kamer dit jaar veel gesproken over proeven in Nederlandmet niet-humane primaten (NHP), een belangrijk onderwerp waar uongetwijfeld ook morgen weer over zult spreken. Ik voel een diepeverantwoordelijkheid om uw Kamer, voorafgaande aan het reces, teinformeren over het belang dat dit type onderzoek speelt voor debehandeling van patiënten in Nederland.Wanneer we in Nederland spreken over onderzoek met NHP dan sprekenwe over het Biomedical Primate Research Centre (BPRC). Het BPRC is inNederland de plek waar het meeste onderzoek met NHP wordt gedaan.Het BPRC voert het NHP-onderzoek uit met apen uit eigen fok. Dit is eenunieke situatie waarin het centrum onafhankelijk van import uit derdelanden onderzoek kan doen. Europa heeft een beperkt aantal van dit soortprimatencentra, het aantal centra met een eigen zelfstandig fokpro-gramma is nog kleiner.NHP-onderzoek wordt nog steeds veel toegepast daar waar decomplexiteit van de menselijke biologie en ziekteprocessen moeilijk inandere modellen te reproduceren zijn. U moet dan denken aan ziektes dieaangrijpen op het immuunsysteem of het zenuwstelsel. Ziektes die doorhet BPRC worden onderzocht zijn dan ook geen onbekende ziektes, maarjuist die waarover breed zorgen leven in de samenleving. Denk aan AIDS,of Alzheimer. Het BPRC heeft ook een grote rol gespeeld bij de ontwik-keling van de Corona-vaccins en bestudeert nu het ziekteverloop vanpost-COVID. Als Minister van VWS sta ik ervoor dat Nederlandse1Kamerstukken II, vergaderjaar 2024/2025, 36 725 VIII, nr. 11 kst-32336-170ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 336, nr. 1701 patiënten uitzicht hebben op een behandeling. Dat principe is voor mijleidend.Juist in deze onzekere tijden, waarin onverwacht ook onderzoek,geneesmiddelen en zorg een pion zijn geworden van geopolitiekebelangen moeten we borgen dat we als Nederland strategische onafhan-kelijkheid behouden op zaken die kernwaarden zijn voor onzesamenleving.Uitzicht op een behandeling van een ernstige ziekte is daar één van.Ik ben, net als uw Kamer, ervan overtuigd dat de toekomst proefdiervrijmoet zijn, en dit ook zal zijn. Ook ik wil het aantal proeven met NHP zosnel mogelijk, en veilig, afbouwen. De weg om hier te komen is echteronderwerp van gesprek. Dit jaar heeft uw Kamer het rapport van deonafhankelijke onderzoekscommissie Bijker2 ontvangen, waarin verschil-lende scenario’s zijn beschreven om onderzoek met NHP in Nederlandnaar de toekomst toe vorm te geven. Ik wil benadrukken dat onderzoekmet NHP in Nederland onderhevig is aan strenge controle. Alleen bij hogeuitzondering en met nadrukkelijke toestemming van de CentraleCommissie Dierproeven mag in Nederland onderzoek met NHP wordenverricht. Ik weet uit eigen ervaring hoe streng deze eisen zijn als jeonderzoek wilt doen.Ik wil uw Kamer oproepen om het BPRC vooralsnog te behouden alsopenbare onderzoeksinstelling met een volwaardige zelfstandigefokkolonie. Het BPRC is voor nu onmisbaar, zowel voor onderzoek metNHP, maar ook juist om de transitie naar een proefdiervrije toekomst vormte geven. Hun kennis en expertise is van onschatbare waarde om nieuweproefdiervrije modellen te valideren. We moeten onze onderzoekinfrastructuur koesteren, juist nu.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,J.A. Bruijn2Kamerstuk II, 2024/2025, 2025D16495Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 336, nr. 1702