Planning impactvolle algoritmen in het algoritmeregister

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202526 643Informatie- en communicatietechnologie (ICT)Nr. 1373 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE ENVEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 11 juli 2025Toezeggingen Code ZaakstoedelingUw Kamer heeft bij motie van lid SixDijkstra1 elk departement gevraagd om een brief met daarin een plan voorde registratie van impactvolle algoritmen (categorie B in de handreikingalgoritmeregister2) en hoogrisico-AI-systemen (categorie A). Met dezebrief geef ik, mede namens de Minister van Justitie en Veiligheid, deMinister van Asiel en Migratie en de Minister voor Asiel en MigratieM.C.G. Keijzer, uitvoering aan deze motie.Het Ministerie van Justitie en Veiligheid en het Ministerie van Asiel enMigratie onderschrijven het belang van transparantie over algoritmen enAI-systemen die worden ingezet bij de uitvoering van hun wettelijke takenen dat dit op een verantwoorde manier gebeurt. Om het vertrouwen vanburgers in ons werk te vergroten en transparant te zijn over onzedienstverlening wordt gewerkt aan het publiceren van algoritmen in hetrijksbrede algoritmeregister, www.algoritmeregister.nl. Dit zorgt ervoordat alle informatie over de inzet van algoritmen en AI-systemen bij deoverheid voor de burger op één plek laagdrempelig en begrijpelijk tevinden is.Huidige vulling door JenV en AenMOp dit moment hebben de beide ministeries en haar taakorganisaties32 algoritmen en AI-systemen gepubliceerd in het algoritmeregister. Hetgaat om algoritmen en AI-systemen van Politie (6), het NederlandsForensisch Instituut (4), het kerndepartement (4), het Nationaal CyberSecurity Centrum (3), Dienst Justitiële Inrichtingen (2), Raad voorRechtsbijstand (2), Immigratie en Nationalisatie Dienst (2), JustitiëleInformatiedienst (2), Raad voor de Kinderbescherming (2), het Centraal1Kamerstukken II 2024/25, 26 643, nr. 12862Digitale Overheid, Handreiking Algoritmeregister, Ministerie van Binnenlandse Zaken enKoninkrijksrelaties, november 2023, versie 1.0. kst-26643-1373ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 643, nr. 13731 Justitieel Incasso Bureau (1), Justis (1), Dienst Terugkeer en Vertrek (1),het Centraal Opvangorgaan Asielzoekers (1) en het Nederlands InstituutPublieke Veiligheid (1).Aanpak rijksbreedOm het register gevuld te krijgen moeten organisaties verschillendestappen doorlopen. Deze staan benoemd in de Handreiking Algoritmere-gister. Allereerst moeten alle algoritmes en AI-systemen binnen eenorganisatie geïnventariseerd worden. Vervolgens moet bepaald wordenwelke algoritmes en AI-systemen in het algoritmeregister terecht komen.Daarbij wordt prioriteit gegeven aan de hoogrisico-AI-systemen zoalsgedefinieerd in de AI-verordening. Met de Staatssecretaris van Digitali-sering hebben departementen afgesproken voor het eind van 2025 tenminste alle hoogrisico-AI-systemen te registreren3. JenV en AenM zijn opkoers om dit te halen. Conform de motie Dekker-Abdulaziz van uw Kamer4zullen nieuwe hoogrisico-AI-systemen direct opgenomen worden in hetregister. Daarnaast worden ook impactvolle algoritmen geregistreerd,waaronder risicoselectietechnieken. Na de selectie en categoriseringworden de beschrijvingen opgemaakt, gecontroleerd en vervolgensgepubliceerd.Departementsbrede tijdslijn en aanpakIn 2023 is een projectgroep gestart om JenV en AenM organisaties teondersteunen bij het publiceren van impactvolle algoritmen enhoogrisico-AI-systemen in het algoritmeregister. Hierin wordt gewerkt meteen aanpak (zie bijlage I) in 5 fasen: agenderen, inventariseren, documen-teren, publiceren en inbedden. Inmiddels zijn organisaties in de fase vanpubliceren én actief met het inbedden van het algoritmeregister in deorganisatie. In de projectgroep wordt hulp geboden bij het opstellen vanpublicatieteksten op B1-niveau om de kwaliteit en begrijpelijkheid vanregistraties voor burgers te verhogen. Ook worden er twee keer per jaarpublicatiemomenten georganiseerd waarbij nieuwe publicaties wordengepresenteerd. Hierbij is ook aandacht voor de nieuwe transparantiever-plichtingen die volgen uit de AI-verordening, die in augustus 2024 inwerking is getreden. De voortgang voor de vulling van het algoritmere-gister wordt elk kwartaal besproken in de CDO- en CIO-raad vanJenV/AenM, waar de chief data officers en de chief information officersvan de organisaties in het JenV/AenM-domein zitting in hebben.JenV en AenM hebben samen ruim 40 taakorganisaties. Het vraagt eenforse inspanning van organisaties om de inventarisatie, documentatie enpublicatie zorgvuldig uit te voeren om zo de burger zo goed mogelijk vaninformatie te voorzien. Daarbij blijkt met name dat het zorgvuldigdocumenteren conform de daarvoor thans geldende kaders de nodigeinzet van organisaties vraagt.Alle organisaties hebben inmiddels hun inventarisaties uitgevoerd en hunplanningen ingericht om eind 2025 alle impactvolle algoritmen enhoogrisico-AI-systemen gepubliceerd te hebben.In uitzonderlijke gevallen kan de registratieplicht van algoritmen leiden totondermijning van andere zwaarwegende belangen, zoals het opsporings-belang. In dat geval wordt er telkens gekeken welke informatie gedeeldkan worden zonder deze belangen te schaden. Organisaties houden indeze uitzonderlijke gevallen een interne boekhouding bij.3Kamerstukken II 2022/23, 26 643, nr. 10564Kamerstukken II 2022/23, 36 360 VI, nr. 14Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 643, nr. 13732 AandachtspuntenVoor JenV en AenM zijn er in totaal 32 verplicht te publiceren algoritmenen AI-systemen geïnventariseerd. Hierbij gaat het om 22 impactvollealgoritmen (inclusief risicoselectietechnieken) en 10 hoogrisico-AI-systemen5. Hiervan zijn inmiddels 11 impactvolle algoritmen en 3 hoogri-sico-AI-systemen gepubliceerd. De overige 11 impactvolle algoritmen en7 hoogrisico-AI-systemen staan voor eind 2025 gepland voor publicatie.De overige 18 van de inmiddels 32 gepubliceerde algoritmen enAI-systemen zijn niet gecategoriseerd als impactvol of hoogrisico, maarals overig (categorie C). Deze overige algoritmen en AI-systemen kennengeen verplichte publicatie. De betrokken organisaties zijn van oordeel datpublicatie van deze overige algoritmen bijdragen aan de gewenstetransparantie. Vanwege continue ontwikkeling kunnen aantallen wijzigenwanneer er nieuwe algoritmen en AI-systemen in gebruik wordengenomen.In deze telling zijn de onafhankelijke toezichthouders in het domein vanJenV en AenM niet meegenomen6. Zij registreren zelfstandig algoritmenen AI-systemen in het register. Desgevraagd ontvangen zij wel onder-steuning vanuit de projectgroep.Een goede rechtsbescherming voor burgers bij de inzet van impactvollealgoritmen en hoogrisico-AI-systemen acht ik van groot belang en isonmisbaar bij het benutten van de kansen van deze technologieën voor deopgaven waar JenV en AenM voor staan. Transparantie door middel vanpublicatie in het algoritmeregister is hiervan een wezenlijk onderdeel.VervolgprocesIk zal uw Kamer via de Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk 2025 infor-meren over de verdere voortgang, deze wordt in mei 2026 verwacht.De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,T.H.D. Struycken5De Kamer is hierover op 21 mei 2025 via de Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk 2024(Kamerstuk 31 490, nr. 365) geïnformeerd.6Dit betreft Inspectie Justitie en Veiligheid, Autoriteit online Terroristisch en Kinderpornografischmateriaal, Autoriteit Persoonsgegevens, Bureau Financieel Toezicht, College van ToezichtCollectieve Beheersorganisaties auteurs- en naburige rechten, College voor de Rechten van deMens en de Kansspelautoriteit.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 643, nr. 13733 5-fasen aanpak project uitrol algoritmeregisters JenVBijlage I:Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 643, nr. 13734