Weergave goedkeuringsproces en -criteria van toegelaten e-step en mogelijkheden voor een moratorium op het toelaten van nieuwe typen e-steps

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202629 398Maatregelen verkeersveiligheidNr. 1188 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 13 oktober 2025In het commissiedebat verkeersveiligheid van 4 september jl. (Kamerstuk29 398, nr. 1185) is gevraagd naar het goedkeuringsproces van de eerstee-step met een nationale typegoedkeuring en de daarbij gehanteerdeeisen. Daarnaast is gevraagd naar de mogelijkheid van een moratoriumop het goedkeuren van e-steps, totdat het LEV-kader in werking treedt.Aan het lid Olger van Dijk is toegezegd hierop schriftelijk terug te komen1.Vooropgesteld is dat de bevoegdheid tot het goedkeuren van e-steps bijde Dienst Wegverkeer (RDW) ligt. De RDW beoordeelt aanvragen op basisvan vigerende wet- en regelgeving. Vanwege de concurrentiegevoeligeinformatie die aanvragen bevatten en de gevolgen van een toe- ofafwijzing voor een bedrijf en de daaraan verbonden investeerders ofaandeelhouders, is de RDW gehouden aan vertrouwelijkheid overaanvragen en aanvragers. Dit geldt overigens voor alle voertuigcatego-rieën en -onderdelen die vallen onder een goedkeuringsplicht.Totstandkoming goedkeuringsproces elektrische stepsAchtergrond van toelatingskaderDe eerste e-step met een nationale typegoedkeuring is een voertuig vande categorie bijzondere bromfiets. Voor deze categorie is sinds 1 januari2024 een nationale typegoedkeuring verplicht. Een dergelijke goedkeuringkan na een goedkeuringsprocedure worden verleend door de RDW, indienhet desbetreffende voertuig aan de wettelijke goedkeuringseisen voldoet.Overigens waren e-steps ook voor 1 januari 2024 al toelaatbaar onder eenandere procedure met een nagenoeg gelijk toetsingskader. Destijdsmoesten aanvragers een aanvraag tot aanwijzing als bijzondere bromfietsbij het ministerie doen waarvoor de RDW een keuring uitvoerde. Destijds1TZ202509-056 kst-29398-1188ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 398, nr. 11881 zijn er geen aanvragen gedaan die voldeden aan de gestelde eisen,waardoor geen enkel type e-step aangewezen is als bijzondere bromfiets.Aard en inhoud van goedkeuringsprocedureBijzondere bromfietsen zijn voertuigen die niet onder een Europese, maaronder een nationale typegoedkeuringsplicht vallen. De nationaletypegoedkeuring voor bijzondere bromfietsen is uiteengezet in hoofdstukIII van de Wegenverkeerswet 1994. Het gaat om voertuigen met eenmaximaal vermogen van 4 kW en een maximale constructiesnelheid van25 km/u. De minimumleeftijd om een bijzondere bromfiets te mogenbesturen is 16 jaar. De inhoudelijke eisen voor goedkeuring van dezevoertuigen staan in afdeling 3.4 van de Regeling voertuigen en bestaan uittechnische eisen en eisen die aan de producent worden gesteld.Voor de behandeling van een goedkeuringsaanvraag zijn de procedureleen procesmatige stappen van de Europese typegoedkeuring op basis vanVerordening (EU) nr. 168/2013 van overeenkomstige toepassingverklaard2. De inhoudelijke eisen aan de voertuigen zijn daarbij alsuitgangspunt genomen, waarbij deze zijn toegespitst op de voertuigcate-gorie bijzondere bromfietsen.De goedkeuringseisen gaan over (certificering van) toegepaste onder-delen, het geassembleerde voertuig en het seriematige productieprocesvan de fabrikant. Daarmee wordt bedoeld dat de fabrikant moet aantonendat hij deze voertuigen in serie kan produceren, conform het door de RDWgekeurde exemplaar en dat hij in staat is terugroepacties uit te voerenzoals bij andere voertuigcategorieën ook het geval is. Ten slotte wordenmet het voertuig rijproeven uitgevoerd aan de hand van een gestandaar-diseerd protocol. Deze rijproeven hebben als doel om de wegligging enhet rijgedrag van het voertuig te beoordelen.Ter illustratie volgen de onderwerpen waarvoor technische eisen aanelektrische steps worden gesteld (en waar ook aan wordt getoetst):−Retroreflecterende voorzieningen−Elektromagnetische compatibiliteit−Verlichting−Bediening en besturing−Banden−Reminrichting−Spiegels−Elektrische aandrijving.In de Kamerbrief van 1 juli jl. (Kamerstukken 29 398, nr. 1179) is gemelddat uit onderzoek is gebleken dat een van de goedkeuringseisen, die isovergenomen uit Verordening (EU) nr. 168/2013, niet past bij bepaaldesoorten bijzondere bromfietsen.Het gaat om de minimale hoogte van 25 cm ten opzichte van het wegdekvan het achterlicht. Deze eis is niet redelijk, omdat sommige bijzonderebromfietsen, zoals segways en e-steps, een lage achterkant hebben.Daarom is door de vorige Minister een wijziging van de Regelingvoertuigen uitgewerkt en in procedure gebracht, waarin het mogelijkwordt gemaakt om van deze eis af te wijken wanneer de zichtbaarheid vanhet voertuig is geborgd3. Daarbij is toen ook besloten dat de RDW mochtanticiperen op deze wijziging door de regel toe te passen op lopendeaanvragen.2Verordening (EU) nr. 168/2013 geldt onder andere voor brom- en snorfietsen, speed-pedelecsen brommobielen3https://www.internetconsultatie.nl/wijziging_regeling_voertuigen_bijz_bromfietsen/b1Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 398, nr. 11882 Beoordeling aanvragen in relatie tot risico-inventarisatie door SWOVIn het laatste commissiedebat verkeersveiligheid is gevraagd hoe deStichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV)betrokken is geweest bij de goedkeuring van de eerste e-step metnationale typegoedkeuring, mede in het licht van de uitkomsten van deopgestelde risico-inventarisatie van de SWOV.De methodiek van de risico-inventarisatie is opgezet naar aanleiding vande aanwijzing van de BSO-bus. Naar aanleiding van het rapport «Veiligtoelaten tot de weg» van de Onderzoeksraad voor Veiligheid van16 oktober 2019 zegde Minister Van Nieuwenhuizen toe om bij alleaanvragen een second opinion van SWOV te vragen op een veiligheidsbe-oordeling die de aanvrager moest aanleveren. De Minister zou pas totaanwijzing over gaan wanneer zowel de keuring door de RDW als desecond opinion door SWOV positief waren. Bij de aanwijzingsprocedurevan de BSO-bus bleek dat deze vorm van advisering voor SWOV niet goedwerkte, omdat SWOV daarmee de facto medeverantwoordelijk zouworden voor de besluitvorming.Bovenstaande leidde ertoe dat na de aanwijzing van de BSO-bus (per3 november 2020) met ingang van 1 juli 2021 het aanwijzingsproces werdaangepast. In plaats van advisering op individuele aanvragen aan deachterzijde, wordt SWOV sindsdien betrokken aan voorzijde en danspecifiek op het niveau van voertuigconcept. Hierbij inventariseert SWOVrisico’s van een voertuigconcept en adviseert het over mogelijke mitige-rende maatregelen, in plaats van het geven van een oordeel overindividuele aanvragen. Dit past beter bij de rol van SWOV en is gericht opde veiligheidsrisico’s bij nieuwe voertuigconcepten in het verkeer.Bovendien is het hiermee mogelijk geworden dat de goedkeuringspro-cedure voor individuele aanvragen zou plaatsvinden door onafhankelijkeexperts bij de RDWDe risico-inventarisatie voor de elektrische step is in 2021 uitgevoerd en isbij de beantwoording van vragen over het LEV-kader op 8 december 2021naar de Kamer gestuurd4. Tegen deze achtergrond is de nationaletypegoedkeuring voor bijzondere bromfietsen (waaronder elektrischesteps) opgebouwd en na een wetswijziging ingegaan op 1 januari 2024.Pas vanaf dat moment kon een aanvraag voor een nationale typegoed-keuring worden ingediend bij de RDW.Goedkeuringsprocedure eerste e-step met nationale typegoedkeuringTegelijk met de inwerkingtreding van de nationale typegoedkeuring op1 januari 2024 is de aanvraag voor goedkeuring van de eerste e-stepontvangen door de RDW. De aanvraag is geheel conform de toelatings-eisen voor de nationale typegoedkeuring beoordeeld. Daarbij zijn deuitkomsten van de risico-inventarisatie van SWOV door de RDW meege-nomen in de keuring van het voertuig. Het is van belang om te noemendat de e-step uit deze aanvraag is beoordeeld aan de hand van strengereeisen ten opzichte van de e-steps die in 2021 beschikbaar waren. Dekwaliteit en het veiligheidsniveau van deze e-step is dan ook hoger dan dedestijds (in de risico-inventarisatie) gebruikte e-steps, onder meer omdatop dit type spiegels en knipperlichten zitten en omdat alleen typegoedge-keurde en gecertificeerde onderdelen zijn gebruikt. Deze eisen zijn ook vantoepassing op andere aanvragen die zijn ingediend of nog gaan worden.4Kamerstuk 29 398, nr. 974Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 398, nr. 11883 Mogelijkheid van een moratorium voor toelating van e-stepsDe Kamercommissie Infrastructuur en Waterstaat heeft gevraagd naar demogelijkheid van een moratorium op het goedkeuren van e-steps totdathet LEV-kader in gaat. Voordat hierop wordt ingegaan, zal eerst naderingegaan worden op de zorgen en mogelijke verwachtingen die tijdenshet laatste commissiedebat hierover zijn geuit.Zo zijn zorgen uit andere Europese landen over deze e-steps aangehaalddoor uw commissie en ook is de risico-inventarisatie van de SWOVgenoemd, die heeft gekeken naar de ongevalsgegevens uit het buitenland.Hierbij wordt opgemerkt dat de e-steps die SWOV aanhaalde in derisico-inventarisatie uit 2021 in Nederland niet zijn goedgekeurd. Dezee-steps mogen dus niet worden verkocht en gebruikt op de weg. In deperiode dat SWOV de risico-inventarisatie opstelde, was het ministeriezelf bevoegd tot het aanwijzen van elektrische steps. De aanvragen diedestijds bij het ministerie werden gedaan om aangewezen te worden,betroffen elektrische steps die qua ontwerp en verkeersgedrag verge-lijkbaar waren met de elektrische steps waar SWOV haar bevindingen opbaseerde. De RDW heeft voor deze aanvragen een keuringsadvies aan hetministerie gegeven. Geen van die aanvragen kreeg een positief keurings-advies, waardoor geen van die elektrische steps een aanwijzing alsbijzondere bromfiets kreeg. Het door de RDW gehanteerde toetsingskaderwas nagenoeg gelijk aan het huidige kader.In Nederland is op dit moment aan één aanvrager een nationaletypegoedkeuring verleend voor een e-step. Dit model was voor de recentegoedkeuring op 1 juli 2025 niet beschikbaar, ook niet in het buitenland. Inde brief van 1 juli 20255 wordt ingegaan op hoe de analyse van het SWOVreeds betrokken wordt bij de toelating van e-steps.In het licht van het geschetste proces is de conclusie van het ministeriedat de goedkeuring van e-steps op dit moment verantwoord kanplaatsvinden. De RDW toetst aan een uitgebreid pakket technische eisen.Dat betekent dat elektrische steps die nu worden toegelaten, veilig tegebruiken zijn6. Verder zijn er gebruikerseisen die voldoende borgen datdeze voertuigen veilig op de weg kunnen worden gebruikt, dat zijverzekerd zijn en dat goedgekeurde voertuigen herkenbaar zijn aan eenkenteken. De eisen die zijn voorzien voor deze voertuigen in het LEV-kaderzijn dan ook op hoofdlijnen vergelijkbaar met de huidige eisen, met dienverstande dat een helmplicht voor het gebruik ervan tot 18 jaar nog wordtoverwogen. Een overzicht van de voorgenomen regels voor LEV’s staat indiverse Kamerbrieven over het LEV-kader, zoals de brief van 13 juli 20217.Een moratorium houdt in dat nieuwe goedkeuringen niet meer wordenverleend of dat typen e-steps waarvoor nog geen aanvraag is ingediendniet worden goedgekeurd. Op het moment van schrijven van deze brief iséén type e-step goedgekeurd. Verder zijn er meerdere aanvrageningediend die door de RDW worden behandeld. Die aanvragen moetenworden afgehandeld op basis van de geldende eisen. Het afwijzen vaneen aanvraag waarvan de aanvrager aan de eisen voldoet is onwenselijken zal door een rechter ongedaan worden gemaakt. Het afwijzen van allelopende aanvragen is daarom niet mogelijk. Het afwijzen van toekomstige5Kamerstuk 29 398, nr. 11796Dat betekent niet dat het gebruik van een dergelijk voertuig zonder risico’s is, zo concludeerdeook SWOV in een eerdere risico-inventarisatie: «Overigens geldt dat sommige risico’s inherentzijn aan verkeersdeelname en [dat] nooit alle risico’s geheel weggenomen kunnen worden.»(zie Kamerstuk 29 398, nr. 868)7Kamerstuk 29 398, nr. 954Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 398, nr. 11884 aanvragen stuit op soortgelijke bezwaren. Daarmee is immers nietgeborgd dat er minder e-steps op de weg worden gebruikt, enkel dat hetaanbod voor kopers wordt beperkt. Feitelijk heeft een dergelijkmoratorium tot gevolg dat de marktpositie van marktdeelnemers met eengoedkeuring wordt beschermd, zonder dat daar een te verwachtenverkeersveiligheidsvoordeel tegenover staat. Een moratorium is voorondernemers die deze producten aanbieden een zeer ingrijpendinstrument.De conclusie is dat een moratorium onnodig is vanuit het perspectief vanverkeersveiligheid. Daarnaast is het onwenselijk vanuit het verzorgen vangoed bestuur en een betrouwbare overheid. Gezien de juridische risico’sis het bovendien de verwachting dat een moratorium geen stand zalhouden bij de rechter.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,R. TiemanTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 398, nr. 11885