Toezegging aanpak gratis betalingsherinnering commissiedebat Armoede- en Schuldenbeleid

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202529 279Rechtsstaat en RechtsordeNr. 915 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARISSEN VAN JUSTITIE ENVEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 november 2024Tijdens het commissiedebat Armoede- en Schuldenbeleid op 17 oktober2024 heeft het Kamerlid De Jong (PVV) gevraagd naar de planning van deinvoering van de gratis betalingsherinnering. Deze betalingsherinnering isaangekondigd in het regeerprogramma en geeft de mogelijkheid aan hetCentraal Justitieel Incassobureau (CJIB) een herinnering te versturenvoordat ophogingen in rekening worden gebracht. De StaatssecretarisRechtsbescherming heeft de vaste Kamercommissie Sociale Zaken enWerkgelegenheid toegezegd nog voor de begrotingsbehandeling van hetMinisterie van Justitie en Veiligheid met nadere informatie te komen overde aanpak van de gratis betalingsherinnering. Met deze brief doe wij dezetoezegging gestand.In deze brief gaan wij in op nut en noodzaak van een gratis betalingsherin-nering en staan wij stil bij de stappen die we de komende tijd samen methet CJIB gaan zetten om tot invoering van een dergelijke brief te komen.De gratis betalingsherinneringOnder een gratis betalingsherinnering (hierna: «betalingsherinnering»)wordt de eerste herinnering om een geldschuld te betalen verstaan. Bijdeze herinnering worden geen extra kosten bij mensen in rekeninggebracht.Zoals in het Regeerprogramma is opgenomen, is voor dit kabinet hetuitgangspunt dat de overheid meer ruimte en vertrouwen geeft aanburgers, professionals en ondernemers. Direct contact en een recht-vaardige, menselijke overheid moeten voorop staan in de dienstverleningvan diezelfde overheid. Deze dienstverlening is de afgelopen jaren eenbelangrijk thema geworden. Ook bij het CJIB staat hoogwaardige enpersoonsgerichte dienstverlening centraal bij het uitvoeren van zijn taken,waaronder het innen van geldelijke sancties. kst-29279-915ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 279, nr. 9151 Een groot deel van de uitvoeringsorganisaties verstuurt al een betalings-herinnering. Wij vinden het van belang dat het CJIB dit ook gaat doen.Hoewel verhogingen kunnen worden voorkomen door op tijd te betalen ofeen betalingsregeling te treffen, begrijpen wij dat mensen door verschil-lende omstandigheden soms niet tijdig betalen en dat de wettelijkbepaalde ophogingen dan fors kunnen zijn. Wij zien invoering van debetalingsherinnering als een belangrijke aanvulling op de dienstverleningvan het CJIB en de al bestaande mogelijkheden in het kader vanmaatschappelijk verantwoorde invordering. Het ontbreken van eenbetalingsherinnering knelt ook voor mensen met schulden. Een betalings-herinnering kan een extra kans zijn om op tijd in actie te komen en contactop te nemen met het CJIB voor het treffen van een betalingsregeling.In het regeerprogramma is daarom aangekondigd dat het CJIB in staat zalworden gesteld een betalingsherinnering te sturen voordat ophogingen inrekening worden gebracht. Op deze manier worden mensen niet directmet extra kosten geconfronteerd als zij een keer vergeten tijdig te betalenen wordt de kans op tijdige betaling mogelijk vergroot. Het gaat om eenbetalingsherinnering voor zowel Wahv-boetes als strafrechtelijkegeldelijke sancties, zoals een geldboete of schadevergoedingsmaatregel.1Stappenplan invoeringVoor onder andere de betalingsherinnering is in het regeerprogramma 19miljoen euro gereserveerd uit de envelop «Groepen in de knel», waarvoorin totaal structureel 75 miljoen euro beschikbaar is gesteld.2 In 2026 is 10miljoen euro gereserveerd voor ons ministerie voor de betalingsherin-nering en de mogelijkheid om ophogingen bij Wahv-boetes in gevallenvan aantoonbare overmacht kwijt te kunnen schelden. Vanaf 2027 is datstructureel 19 miljoen euro per jaar. Deze middelen zullen naast hetbekostigen van uitvoeringskosten bij het CJIB worden gebruikt voor hetopvangen van verminderde ontvangsten. Een deel van de mensen die nueen eerste verhoging opgelegd krijgt en alsnog de geldelijke sanctie enverhoging betalen, zal na ontvangst van een betalingsherinneringnamelijk wel betalen.De komende tijd werken wij samen met het CJIB de betalingsherinneringuit voor zowel Wahv-boetes als strafrechtelijke geldelijke sancties en dekosten daarvan. Voor het moment van verzending van de betalingsherin-nering zijn twee verschillende opties mogelijk: een herinnering vooraf-gaand aan het verlopen van de betaaltermijn of een herinnering na afloopvan de van de betalingstermijn. Deze laatste optie vereist waarschijnlijkeen wetswijziging.Daarnaast zal de betaaltermijn worden bepaald die bij de betalingsherin-nering wordt gegeven voordat – bij gebreke van betaling – alsnog eenophoging in rekening wordt gebracht. Het CJIB zal daarnaast de nodigeaanpassingen in de ICT en de bedrijfsvoering voorbereiden. Ook zal hetCJIB klantonderzoek uitvoeren om te testen of de tekst van de betalings-herinnering voldoende aanzet tot de gewenste actie – tijdig betalen – endus ophoging voorkomt. De dienstverlening van het CJIB moet immersaansluiten bij wat mensen en bedrijven nodig hebben om hun1Onder geldelijke sancties wordt verstaan: verkeersboetes op grond van de Wet administratief-rechtelijke handhaving verkeersvoorschriften, geldboetes opgelegd bij strafbeschikking ofvonnis, inkomende Europese geldelijke sancties en schadevergoedingsmaatregelen.2Er is in totaal structureel 19 miljoen euro gereserveerd voor (i) de gratis betalingsherinneringen (ii) de mogelijkheid voor het CJIB verhogingen bij Wahv-boetes bij aantoonbare overmachtkwijt te kunnen schelden.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 279, nr. 9152 Wahv-boetes en strafrechtelijke geldelijke sancties te betalen. Heldere entoegankelijke informatie staat daarbij voorop.Doordat de benodigde financiële dekking pas beschikbaar komt vanaf2026 is het niet mogelijk eerder dan dat jaar te beginnen met hetversturen van een betalingsherinnering. Verminderde ontvangsten zullenop de eigen begroting van ons ministerie moeten worden opgevangen alseerder dan 2026 wordt gestart met de betalingsherinnering. Daarvoor isgeen financiële ruimte.Wij zullen uw Kamer in het eerste kwartaal van 2025 informeren over denadere uitwerking en invoering van de betalingsherinnering voor hetCJIB.Tot slotIn de brief de wij in het eerste kwartaal van volgend jaar zullen sturenkomen wij ook terug op de uitwerking van de mogelijkheid voor het CJIBom de ophogingen bij Wahv-boetes kwijt te kunnen schelden indiensprake is van aantoonbare overmacht. Wij zetten ons ervoor in omhiermee al eerder, in juni 2025, te starten.Daarnaast zullen wij in deze brief terugkomen op de motie Palmen.3 In hetregeerprogramma is geen geld beschikbaar gesteld voor verlaging van deophogingenpercentages bij Wahv-boetes. Naar aanleiding van de motiePalmen hebben wij het CJIB gevraagd scenario’s voor verlaging van deophogingenpercentages uit te werken.De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,T.H.D. StruyckenDe Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,I. Coenradie3Motie van het lid Palmen (Kamerstuk 29 279, nr. 884) over in kaart brengen hoe een verlagingvan de aanmanings- en incassokosten bij Wahv-boetes vorm kan krijgen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 279, nr. 9153