Beleidskeuzes uitgelegd | subsidieregeling flexibel elektriciteitsverbruik (flex-e)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202529 023Voorzienings- en leveringszekerheid energieNr. 535 BRIEF VAN DE MINISTER VAN KLIMAAT EN GROENE GROEI Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 februari 2025Met het amendement-Erkens c.s. van 12 oktober 20231 heeft de Kamer€ 55 miljoen vrijgemaakt voor het snel vrijspelen van ruimte op hetstroomnet. In de voortgangsbrief Netcongestie2 van 21 november 2024informeerde het kabinet de Kamer eerder over de invulling van ditamendement. Het kabinet stelt een subsidieregeling Flexibel elektriciteits-verbruik in om bedrijven (grootverbruikers van elektriciteit) te onder-steunen om hun elektriciteitsverbruik te kunnen flexibiliseren en daarmeede effecten van netcongestie voor afname te verminderen. De subsidiere-geling wordt uitgevoerd door de Rijksdienst voor OndernemendNederland (RVO). In deze brief volgt een beknopte toelichting bij deMinisteriële Regeling Subsidieregeling Flexibel elektriciteitsverbruik(Flex-e).Type maatregelen onder de subsidieregelingOnder de regeling komt subsidie beschikbaar voor drie type maatregelen:•Een flexibiliteitsscan biedt grootverbruikers inzicht in hun energiege-bruik en kansen voor flexibel elektriciteitsgebruik.•Een haalbaarheidsstudie voor flexibiliteitsmaatregelen biedt inzicht inde technische haalbaarheid en benodigde investering van concretemaatregelen voor flexibel gebruik.•Realiseren van flexibiliteitsmaatregelen geeft subsidie op investerings-kosten om maatregelen in de praktijk te realiseren.De subsidieregeling is in de periode van 16 december 2024 tot 19 januari2025 ter internetconsultatie voorgelegd.3De verwachte openstelling van de subsidiemodule is op 1 april 2025.1Kamerstukken II 2023/2024 36 410 XIII, nr. 202Kamerstukken II 2024/2025 29 023, nr. 5263www.internetconsultatie.nl/flex_e/b1. kst-29023-535ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 023, nr. 5351 Doeltreffendheid, doelmatigheid en evaluatie van de subsidiere-gelingHieronder worden, aan de hand van het Kader «Beleidskeuzes uitgelegd»,de doeltreffendheid, doelmatigheid en evaluatie conform de Comptabili-teitwet (CW) artikel 3.1 toegelichtNagestreefde doelenDe doelstelling van deze regeling is om het beschikbare flexibel elektrischvermogen van grootverbruikers te vergroten en daarmee de effecten vannetcongestie voor afname te verminderen.Ingezette beleidsinstrumentenEr wordt een subsidiemodule Flexibel Elektriciteitsverbruik (Flex-e)opengesteld. De subsidiemodule ondersteunt de doelgroep middels drieverschillende subsidiabele activiteiten:A.Inhuur van een adviseur voor het uitvoeren van een flexibiliteitsscanmet een maximaal subsidiebedrag van EUR 10.000 (subsidiepercen-tage 50%);B.Inhuur van een adviseur voor het uitvoeren van een haalbaarheidsstu-die voor flexibiliteitsmaatregelen waarin een conceptueel technischontwerp van flexibiliteitsoplossingen wordt uitgewerkt met eenmaximaal subsidiebedrag van EUR. 125.000 (subsidiepercentage 50%);C.Vergoeding van investeringskosten die benodigd zijn voor de realisatievan flexibiliteitsmaatregelen met een maximaal subsidiebedrag vanEUR 300.000 (subsidiepercentage 35%).Deze drie onderdelen van de regeling vormen een samenhangendgeheeld om de doelgroep te ondersteunen bij zowel het vergroten vankennis en inzicht als het daadwerkelijk realiseren van flexibiliteitsmaatre-gelen.Doelgroep: aangeslotenen met een aansluiting op een netvlak metmidden- of hoogspanning en een gecontracteerd transportvermogen voorafname vanaf 100 kW, die een aansluiting hebben in een postcodegebiedwaar congestie voor afname is afgekondigd door de netbeheerder.Financiële gevolgen voor het RijkVoor de subsidieregeling is ca. 62 mln. euro beschikbaar vanuit het eerdergenoemde amendement-Erkens c.s. en vanuit het klimaatfonds. Deverwachting is dat het volledige budget benut zal worden gedurende deopenstelling van de subsidieregeling (2025–2026). Voor maatschappelijkesectoren worden geen financiële gevolgen voorzien.Nagestreefde doeltreffendheidOnderdelen A en B van de regeling zorgen ervoor dat aanvragers eenmaatwerk advies krijgen over welke flexibiliteitsmaatregelen ze kunnennemen. Onderdeel C ondersteunt op het stroomnet aangesloten grootver-bruikers bij het daadwerkelijk realiseren van de flexibiliteitsmaatregelen.Door de inzet van de flexibiliteitsmaatregelen kunnen bestaande nettenbeter benut worden. Hierdoor wordt het toepassen van congestiema-nagement gestimuleerd, komt er ruimte vrij op het net en kunnenaanvragers verduurzamen ondanks congestie.Voor onderdeel A worden ca. 3500–4000 aanvragen verwacht. Voor deopenstelling van onderdeel A is het streven om minimaal 2.725 scans tekunnen subsidiëren om hiermee minimaal 25% van de doelgroep teTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 023, nr. 5352 helpen. Hiermee komt het budget voor onderdeel A van de subsidie opEUR 27,3 mln. Het resterende bedrag, EUR 13,5 mln. is vervolgenstoegewezen aan onderdeel C van de regeling (realiseren van flex.maatregelen). Er worden ca. 500 aanvragen verwacht voor onderdeel Cwaarvan voor 200–300 aanvragen subsidie verleend kan worden. Demiddelen uit het Klimaatfonds zijn specifiek bedoeld voor het uitvoerenvan haalbaarheidsstudies en gaan daarom geheel naar onderdeel B vandeze regeling. Voor onderdeel B kan voor ca. 300–350 aanvragen subsidieverleend worden. Middelen uit het Klimaatfonds kunnen niet gecombi-neerd worden met beleidsmiddelen uit onderdeel A of onderdeel C. Medio2025 volgt na monitoring besluit over het overhevelen van middelen uitjaar 2025 naar 2026 of verschuivingen van de onderdelen A en C.Nagestreefde doelmatigheidHet voorgestelde instrumentarium is aanvullend op de beleidsinstru-menten die al van kracht zijn. Zo wordt vanuit het Landelijk Actiepro-gramma Netcongestie al ingezet op voorlichting en wordt vanuittoezichthouder ACM al ingezet op het beprijzen en normeren van flexibelelektriciteitsverbruik via wijzigingen in de Netcode rondom nettarieven,alternatieve transportrechten en congestiemanagement. In aanvullingdaarop ondersteunt deze subsidieregeling grootverbruikers bij debenodigde aanpassingen die noodzakelijk zijn om het net beter te gaanbenutten en congestiemanagement in de praktijk toe te passen. Anderemogelijkheden om het beoogde doel te bereiken zijn afgewogen, zoals hetbeprijzen van base-load gebruik, het normeren van flexibel vermogen ofextra voorlichting over flexibiliteit, maar deze opties dragen niet ofonvoldoende bij aan het benodigde inzicht bij de individuele grootver-bruiker om het flexibel vermogen te vergroten en daarmee de effectenvan netcongestie voor afname te verminderen. Een aanvullendetoelichting op deze opties is te vinden in het beleidskompas-formulier.EvaluatieparagraafDe doeltreffendheid en doelmatigheid van de regeling zal geëvalueerdworden. Dit gebeurt mede op basis van monitoring van deniet-bedrijfsgevoelige informatie die voortkomt uit de resultaten vanuitonderdeel A, B en C en evaluatiegesprekken met aanvragers. Er wordttijdens deze gesprekken o.a. gevraagd of er op basis van de scan(onderdeel A) bij de netbeheerder is geïnformeerd over passende flexibelecontractvormen en of de informatie uit het technisch ontwerp(onderdeel B) bij uitvoering helpt om van de wachtrij bij de netbeheerderaf te komen. Bij de vergoeding van de realisatiegelden voor flexibiliteit(onderdeel C) levert het bedrijf de met de investering verwachte vrijge-komen flexibiliteit aan. Op basis van de evaluatie wordt bezien of deregeling – al dan niet in aangepaste vorm – wordt voortgezet en zo ja, ofdaar budget voor is.Er wordt maandelijks gemonitord of er voldoende aanvragen zijn om hetbudget aan het eind van de looptijd uit te putten. Tussentijds zal deregeling worden geëvalueerd en indien nodig worden gewijzigd.De Minister van Klimaat en Groene Groei,S.Th.M. HermansTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 023, nr. 5353