Stand van de Uitvoering Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) 2026

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 800 VIIIVaststelling van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Onderwijs, Cultuur enWetenschap (VIII) voor het jaar 2026Nr. 157 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VANONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 16 juni 2026Hierbij bieden wij uw Kamer de Stand van de Uitvoering Onderwijs,Cultuur en Wetenschap 2026 aan. Met de Stand van de Uitvoeringinformeren wij uw Kamer over welke actualiteiten, ontwikkelingen enuitdagingen er spelen binnen de uitvoering van het OCW-beleid. In dezeeditie ligt de focus op de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), de Rijks-dienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en het Nationaal Archief (NA).Waar relevant zullen in de toekomst ook andere organisaties van OCWontwikkelingen in de uitvoeringspraktijk delen.Graag spreken wij onze waardering uit voor het belangrijke werk dat onzepublieke dienstverleners dagelijks verrichten. Zo heeft de RCE in 2025 methet afronden van het interbestuurlijke programma Erfgoed Deal en dediverse projecten uit de Agenda Erfgoed en Leefomgeving een stevigebasis gelegd voor «erfgoedinclusief werken» (het goed en zo vroegmogelijk inpassen van erfgoed in ruimtelijke plannen) en overtuigendlaten zien dat erfgoed een belangrijke rol kan spelen bij de grotemaatschappelijke opgaven en transities.DUO is bezig met een aantal grote verbeteringen en hersteloperaties. Zowerd in januari (2025) een belangrijke stap gezet in de tegemoetkomingvoor leenstelselstudenten: bijna 600.000 oud-studenten ontvingen eenbetaling of zagen deze verrekend met hun studieschuld. Deze operatieloopt nog jaren door, omdat studenten tot tien jaar na afstuderen rechthebben op de tegemoetkoming. Ook is een praktische verbeteringdoorgevoerd met een online tool voor diplomacontrole. Werkgeverskunnen hiermee snel de echtheid van digitale uittreksels verifiëren; de toolis inmiddels tienduizenden keren gebruikt. kst-36800-VIII-157ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 VIII, nr. 1571 Tot slot wordt voor het Nationaal Archief ingegaan op vier knelpuntenwaarbij wordt ervaren dat de dienstverlening steeds meer onder drukkomt te staan.In deze Stand van de Uitvoering wordt u ook geïnformeerd over devoortgang van de herzieningen controle uitwonendenbeurs. Onlangs isuw Kamer al geïnformeerd over de schadeafhandeling.1 In de Stand wordtuw Kamer ook geïnformeerd over de stappen die gezet worden richtingeen nieuw controleproces voor de uitwonendenbeurs.Tevens wordt stilgestaan bij de verkenning terugbetaalregimes. DUO heeftmeermaals knelpunten bij het terugbetalen van studieschulden onder deaandacht gebracht.2 Na het uitbrengen van de Stand van de UitvoeringOCW 2025 met daarin de Verkenning Studiefinanciering is besloten omhet proces van de Verkenning – waarbij beleid en uitvoering samenknelpunten en oplossingen in beeld brengen – voor dit specifiekeonderwerp versneld uit te voeren.3 De resultaten hiervan delen wij in dezeStand met uw Kamer.Bij deze Kamerbrief ontvangt uw Kamer naast de Stand van de Uitvoering,de Knelpuntenbrief DUO, de Knelpuntenbrief RCE (voorheen de Stand vande Uitvoering RCE), het rapport Invoeringstoets herinvoering Basisbeurs,het gedragsonderzoek oneigenlijk gebruik uitwonendenbeurs en deuitkomsten van het onderzoek naar het gebruik van afkomstgerelateerdeindicatoren (motie Ergin, Kamerstuk 31 288, nr. 11654) bij het Ministerievan Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.Met de Stand van de Uitvoering OCW 2026 bieden wij uw Kamer inzicht inde praktijk van de publieke dienstverleners van OCW. Wij gaan graag hetgesprek aan om de Stand een goed vervolg te geven.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,R.M. LetschertDe Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,J.Z.C.M. Tielen1Kamerstukken II 2025/26, 24 724, nr. 2502Zie onder meer het knelpunt in de Stand van DUO 2023 (voorloper Knelpuntenbrief in de Standvan de Uitvoering OCW) aflosbedrag voor sommige oud-studenten te hoog (p. 7), het knelpuntin de Stand van DUO 2022 veel verschillende terugbetalingsregelingen voor (oud) studenten (p.11) en de paragraaf in de Stand van DUO 2021 overstappen naar een andere vorm van aflossen(p. 14) en in de Verkenning Studiefinanciering (bijlage bij Stand van de Uitvoering OCW 2025).Zie onder meer signaal 17: complexiteit van veelheid aan terugbetalingsregels en signaal 19:knelpunten SF-15 oud.3Stand van de Uitvoering OCW 2025.4Kamerstukken II 2024/2025, 31 288, nr. 1165Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 VIII, nr. 1572