Verslag van een commissiedebat, gehouden op 11 december 2025, over de Raad Buitenlandse Zaken 15 december 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202621 501-02Raad Algemene Zaken en Raad BuitenlandseZakenNr. 3318 VERSLAG VAN EEN COMMISSIEDEBATVastgesteld 19 januari 2026 De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken en de vaste commissie voorEuropese Zaken hebben op 11 december 2025 overleg gevoerd met deheer Van Weel, Minister van Buitenlandse Zaken, over:–de brief van de Minister van Buitenlandse Zaken d.d. 2 decem-ber 2025 inzake geannoteerde agenda Raad BuitenlandseZaken 15 december 2025 (Kamerstuk 21 501-02, nr. 3297);–de brief van de Minister van Buitenlandse Zaken d.d.14 november 2025 inzake fiche: Mededeling Pact voorMiddellandse Zeegebied (Kamerstuk 22 112, nr. 4209);–de brief van de Minister van Buitenlandse Zaken d.d. 1 decem-ber 2025 inzake verslag van de Raad Buitenlandse Zaken enhet Indo-Pacific Forum van 20 november 2025 (Kamerstuk21 501-02, nr. 3295);–de brief van de Minister van Buitenlandse Zaken d.d. 2 oktober2025 inzake kabinetsreactie op advies nr. 50 van de Commis-sie van advies inzake volkenrechtelijke vraagstukken (CAVV)«De verplichting van derde staten om genocide te voorkomen»(Kamerstuk 36 800-V, nr. 16);–de brief van de Minister van Buitenlandse Zaken d.d. 10 okto-ber 2025 inzake kabinetsreactie op het staakt-het-vuren in deGazastrook en de stand van zaken ten aanzien van medischeevacuaties (Kamerstuk 23 432, nr. 614);–de brief van de Minister van Buitenlandse Zaken d.d. 2 oktober2025 inzake inzet ondersteuning regionale capaciteit tenbehoeve van medische evacuaties uit de Gazastrook (Kamer-stuk 23 432, nr. 611);–de brief van de Minister van Buitenlandse Zaken d.d. 8 oktober2025 inzake de laatste ontwikkelingen omtrent de Neder-landse deelnemers aan de Global Sumud Flotilla (Kamerstuk23 432, nr. 613);–de brief van de Minister van Buitenlandse Zaken d.d. 1 oktober2025 inzake appreciatie van het VS-plan voor de beëindigingvan het conflict in Gaza en stand van zaken Global SumudFlotilla (Kamerstuk 23 432, nr. 610); kst-21501-02-3318ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33181 –de brief van de Minister van Buitenlandse Zaken d.d. 1 decem-ber 2025 inzake inzet jaarlijkse Vergadering van verdragspar-tijen bij het Statuut van Rome (Kamerstuk 28 498, nr. 58).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand geredigeerd woordelijkverslag uit.De fungerend voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,KlaverDe fungerend voorzitter van de vaste commissie voor Europese Zaken,ErkensDe griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,WesterhoffTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33182 Voorzitter: PiriGriffier: DekkerAanwezig zijn negen leden der Kamer, te weten: Van Baarle, Van der Burg,Dobbe, Hoogeveen, Frederik Jansen, Kostic´, Piri, Stöteler en Van der Werf,en de heer Van Weel, Minister van Buitenlandse Zaken.Aanvang 13.00 uur.De voorzitter:Ik open hierbij de vergadering van de commissie voor BuitenlandseZaken, maar aangezien de bewindspersoon nog afwezig is, wachten weeven op zijn komst.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De voorzitter:Hierbij open ik de vergadering van de commissie voor BuitenlandseZaken. Aan de orde is een commissiedebat over de Raad BuitenlandseZaken. Er is een vooraankondiging gedaan voor een tweeminutendebat.Dat kunnen wij om 16.30 uur houden. Dat betekent dat wij deze verga-dering uiterlijk om 16.30 uur moeten hebben afgerond, zodat we doorkunnen naar de plenaire vergadering. Volgens mij moet dat lukken.Aan de kant van de Kamer hebben wij mevrouw Dobbe van de SP, het lidKostic´ van de Partij voor de Dieren, de heer Hoogeveen van JA21,mevrouw Van der Werf van D66, de heer Van Baarle van DENK en de heerJansen van Forum voor Democratie. Welkom. We hebben hier uiteraardook de Minister van Buitenlandse Zaken.Ik stel voor dat we de tweede termijn gewoon plenair doen. Dat hoeft dusniet apart hier in commissieverband. Ik ben zelf altijd van de lijn van geenmaximum aan interrupties, maar ik waarschuw u: uw interrupties mogenniet langer zijn dan 30 seconden. Als u daaroverheen gaat, danverdwijnen al uw interrupties.We starten met mevrouw Dobbe van de SP. U heeft vier minutenspreektijd.Mevrouw Dobbe (SP):Dank u wel, voorzitter. Voor veel zwaargewonde of zieke Palestijnsekinderen uit Gaza is medische evacuatie de enige hoop op overleven.Dokter Hani van Artsen zonder Grenzen vertelde hoe hij meeging met eenmedische evacuatie naar Zwitserland. Vier van de dertien kinderen bij dieevacuatie waren baby’s, nog geen 6 maanden oud. Ze zijn binnen tweedagen na de evacuatie geopereerd. De chirurg vertelde dat ze nog geenweek langer hadden kunnen wachten. Anders hadden ze het nietoverleefd. Deze kindjes hadden het geluk dat ze de kans kregen om net tekunnen overleven. Hij vertelde ook over vijf andere kinderen van 6maanden tot 7 jaar oud, die dat geluk niet hadden. Zij stonden op eenprioriteitenlijst voor medische evacuatie en wachtten al acht maanden ofnog langer. Drie zouden er naar Zwitserland gaan en twee naar Slovenië,maar het duurde te lang. Zij hebben het alle vijf niet overleefd. Ze zijngestorven op een wachtlijst. Dit was ongeveer twee weken geleden.Deze medische evacuaties maken het verschil tussen leven en dood.Ongeveer een maand voor de verkiezingen, vlak voor het verkiezings-reces, besloot het kabinet om, net zoals vele andere landen al deden,ernstig zieke en gewonde Palestijnse kinderen uit Gaza naar Nederland tegaan halen na maanden aandringen van de Kamer, van hulporganisaties,van ziekenhuizen en van artsen. Nederland heeft sinds die tijd vijf zwaarzieke of gewonde Palestijnse kinderen naar Nederland geëvacueerd. Dat isnatuurlijk heel goed, maar er zijn groeiende wachtlijsten en er is veel teTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33183 weinig medische capaciteit in de regio, dus laat het daar niet bij blijven.Andere Europese landen nemen inmiddels veel meer patiënten op. Wezien dat Italië er 230 opneemt, Spanje 65, het Verenigd Koninkrijk 51 enIerland 20. De bereidheid van ziekenhuizen, van de Wereldgezondheidsor-ganisatie en van artsen is er nog steeds. We weten dat de capaciteit er isom ze op te nemen zonder dat het ten koste gaat van de zorg voorNederlandse patiënten. Dit kabinet was bereid om medische evacuatiesvoor kinderen mogelijk te maken. Is het kabinet dat nu nog steeds, nu denoodzaak nog groter is? Wat is de stand van zaken op dat punt? Graag eenreactie.Voorzitter. Fase 2 van het vredesplan van Trump gaat beginnen. Hoe is dezelfbeschikking van Palestijnen gewaarborgd? Hebben Palestijnen zelf nogiets te zeggen? Dat lijkt namelijk niet zo te zijn. Wat vindt de Minister daareigenlijk van? Hoe gaat hij zich ervoor inzetten dat Palestijnen nietbuitenspel worden gezet? De humanitaire hulp komt nog steeds nietongehinderd binnen in Gaza. Israël schendt het staakt-het-vuren regel-matig en straffeloos. Intussen escaleert ook het geweld op de WestelijkeJordaanoever. Het risico op genocide is niet verdwenen en de verplich-tingen van Nederland evenmin. Ik blijf vragen: waar blijven de nationalemaatregelen van dit kabinet?Voorzitter. Ik wil het hebben over de Palestijnse vrouwen, die te vaakonzichtbaar blijven. Er zijn Palestijnse vrouwenrechtenorganisaties diedocumenteren wat er gebeurt, gezinnen ondersteunen en aan eentoekomst proberen te bouwen. Wij horen van hen dat zij steeds verderingeperkt worden vanwege het wegvallen van financiering en door hetbeleid van Israël, terwijl hun werk cruciaal is. Ook de steun en financieringvan Nederland dreigt weg te vallen. Dit is in strijd met de aangenomenmotie om vrouwenrechtenorganisaties en vrouwelijke mensenrechtenver-dedigers te beschermen. Hoe gaat de Minister deze motie uitvoeren?Vorige week bood Artsen zonder Grenzen een petitie tegen geweld tegenhulpverleners aan. In Gaza zijn al meer dan 1.000 zorgverlenersomgekomen. Zorgverleners en hulpverleners verdienen bescherming. Wijhebben hier al vaker aandacht voor gevraagd. Een rood kruis mag geenschietschijf zijn. Hoe gaat de Minister die bescherming bieden enstraffeloosheid aanpakken? Is onze Wet internationale misdrijventoereikend om daders te vervolgen?Dank u wel, voorzitter.De voorzitter:Dank u wel. Dan is nu het woord aan het lid Kostic´ namens de Partij voorde Dieren.Kamerlid Kostic´ (PvdD):Dank, voorzitter. Ik heb de oorlog in Bosnië meegemaakt. Dat is een landwaar ook een genocide plaatsvond omdat de internationale gemeenschapniet ingreep. Ik kan je vertellen wat nog erger is dan de oorlog meemaken,namelijk zien dat de Nederlandse regering er eigenlijk helemaal niets vanheeft geleerd, zeg ik tegen de Minister. Het grote voorbeeld daarvan is hetonrecht dat Palestijnen wordt aangedaan. Ziet hij, de Minister, datspeldenprikjes niet helpen bij de regering-Netanyahu en dat Netanyahu,net zoals Poetin, helaas alleen luistert naar kracht? Sinds 10 oktober geldter op papier een staakt-het-vuren in Gaza. Onder andere Artsen zonderGrenzen, die anders dan de Minister wél in Gaza is geweest, zegt heelduidelijk dat er geen staakt-het-vuren is. Er zijn alweer honderdenPalestijnen gedood. Er is een denkbeeldige gele lijn in Gaza, waarvoorgeldt dat Israël iedereen vermoordt die er in de buurt komt, zoals onlangstwee broertjes van 8 en 11. Het Israëlische leger zegt zelf dat die lijn teverschuiven is, en dat doet het ook. Veroordeelt de Minister dit gedragvan Israël? Welke maatregelen gaat hij hiertegen treffen?Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33184 De humanitaire situatie in Gaza blijft catastrofaal. Kinderen slapen inrioolwater en sterven aan infecties. Artsen kunnen nauwelijks opereren.Artsen zonder Grenzen ziet zelf dat Israël zich niet houdt aan de gemaakteafspraken. De invoer van tenten naar Gaza wordt tegengehouden, temidden van een dodelijke winterkou. Welke concrete maatregelen gaat deMinister nemen om noodzakelijke spullen met spoed door te laten komenen om de mensen te beschermen?Voorzitter. Uit onderzoek van NRC blijkt dat Israël actief heeft ingegrepenin Nederlandse procedures om de export van Nederlandse gevechts-honden naar Israël te beschermen. Dat is een zeer ernstige vorm vanbuitenlandse beïnvloeding. Kan de Minister toezeggen naar aanleidinghiervan extra sancties in te stellen? De Minister heeft toegezegd omalternatieve routes te verkennen om export van honden te blokkeren,zoals een aangenomen motie van de Kamer vraagt. Kan de Ministertoezeggen de Kamer uiterlijk in januari te laten weten hoe hij dit preciesgaat doen? Kan de Minister in die verkenning de casus uit 2013 van dechemische stof glycol meenemen? Toen is er ook een nationale vergun-ningplicht ingesteld omdat Europa niet meewerkte.Voorzitter. In een recent Human Rights Watch-rapport wordt vastgesteldhoe Israël op de Westelijke Jordaanoever meer dan 30.000 Palestijnen uithun huizen verdreef. Het gaat om de grootste gedwongen verdrijvingsinds 1967. Erkent de Minister de conclusies van mensenrechtenorgani-saties dat het hier gaat om etnische zuivering en misdaden tegen demenselijkheid? Wat heeft de Minister sinds het rapport concreet gedaanom de etnische zuivering te stoppen en te bestraffen, aangezien zijn actiestot nu toe geen effect hebben gehad?Dan het feit dat de NAVO de banden met Elbit Systems, het grootsteIsraëlische defensiebedrijf, heeft verbroken vanwege verdenkingen vancorruptie en omkoping. Het is onverantwoord als Nederland dit soortbedrijven blijft spekken, zeg ik tegen de Minister. Welke stappen gaat deMinister zetten om Nederlandse militaire inkopen uit Israël stop te zetten?En is hij op z’n minst bereid om net zoals de NAVO de banden met Elbit teverbreken?Ten slotte, voorzitter. Israël gaat gewoon door met bebouwing van illegalenederzettingen. Toch investeren Nederlandse banken en pensioenfondsenruim 78 miljard dollar in bedrijven die bijdragen aan illegale nederzet-tingen, bezetting of genocide. Kan de Minister toezeggen in januari meteen brief te komen waarin hij aangeeft hoe hij extra gaat optreden tegenNederlandse bedrijven die bijdragen aan illegale nederzettingen, waarvanook de VN-database bevestigt dat deze bijdragen aan ernstige schen-dingen van het internationaal recht?Dank u wel.De voorzitter:Dank u wel. Dan is nu het woord aan de heer Hoogeveen namens JA21.De heer Hoogeveen (JA21):Dank u, mevrouw de voorzitter. President Trump toepte deze week weereens over eerdere uitspraken heen door Europese leiders als «zwak» tebestempelen en dit te wijten aan het gegeven dat wij hier zo politiekcorrect willen zijn. Een bericht van de adjunct-secretaris van het Depar-tement of State kreeg ook tractie. Hij stelde dat Europese landen met hunEU-pet lijnrecht tegenover de VS staan, maar zich met hun NAVO-pet juistpoeslief gedragen. Volgens hem is het of-of. We moeten kiezen, terwijl wijin Europa balanceren, zoals premier Bart De Wever ook in zijn HJSchoo-lezing toelichtte. Het zijn keiharde dilemma’s, maar JA21 blijft deVerenigde Staten in beide gevallen als machtige bondgenoot zien.Nederland heeft een unieke uitgangspositie. De VS hebben een handels-overschot met ons en wij zijn een cruciale schakel in de chipketen en delogistieke sector.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33185 Ik heb een paar vragen. Hoe kijkt de Minister naar de nieuwe Amerikaansenationale veiligheidsagenda? Hoe ziet hij de toekomst van onze bilateralerelatie met de VS voor zich? Hoe kijkt de Minister naar de toekomst vanEU-VS-relaties? Hoe kijkt hij naar de Amerikaanse beschuldiging datEuropa van twee walletjes eet? Aan de ene kant is er namelijk deNAVO-samenwerking en aan de andere is er sprake van confrontatietussen de EU en de Verenigde Staten. Welke risico’s komen hieruit voort?Voorzitter. Ik noemde de heer De Wever al. Dat is een bruggetje naar eenheel ander belangrijk onderwerp: de financiering van Oekraïne en debevroren Russische tegoeden bij de Euroclear Bank in Brussel. Laat ikhelder zijn: JA21 steunt Oekraïne en de daartoe behorende financiering.Veel experts zeggen echter dat het aanboren van de miljarden zonderEuropese eenheid gigantische implicaties heeft. Christine Lagarde, hethoofd van de Europese Centrale Bank, reageerde ook al met de tekst:hopelijk is het in lijn met het internationaal recht. «Hopelijk» lijkt me nietecht voldoende, zeker omdat de ECB weigert op te treden als backstop alshet mis gaat. In een unieke zitting schaarde het voltallige Federaalparlement in België zich achter eerste Minister De Wever. Ik weet niet of ubekend bent met de Belgische politiek, maar dat is een vrij unieke situatie.De Europese Commissie wilde het plan laten stutten door de G7, maarJapan, waar ook miljarden aan bevroren Russische tegoeden staan, gafdeze week eveneens aan het hazenpad boven het geitenpad te verkiezen.Het Europees Parlement procedeert momenteel bij het Europees Hof vanJustitie tegen de rechtsbasis waar dit alles op moet gebeuren, in heteerdere geval van de SAFE-leningen. Ook in dit licht wordt het voorstelvan de Commissie een «geitenpaadje» genoemd.Voorzitter. Geitenpaadjes gebruiken om de Rubicon over te steken is nietde oplossing. Alleen, het kabinet lijkt zich daar niet bepaald van bewust.Bij WNL Op Zondag herhaalde de Minister: België moet door de pomp.Daarom heb ik de volgende vragen. Kijkt hij nog altijd met dezelfdebewoordingen naar de situatie? Is er beweging in de Nederlandse positieom juridische garanties voor België, ook na potentiële arbitrageproce-dures, Europees te verankeren? Maakt Nederland zich in Europa hard voorde Belgische positie? Heeft België volgens Nederland een moreel vetoover deze situatie? Vandaag stond in Politico dat de EU op het punt staatBelgië de «Hongarijebehandeling» te geven. Ik vraag aan de Minister:waar gaat dit heen?Voorzitter. Een sterke Belgische positie is ook in het belang van Nederland.De stabiliteit van de Europese kapitaalmarkt hangt ermee samen. Dat notabene een eurokritische partij als JA21 dit moet blijven aankaarten, blijftverwonderlijk.Dank.De voorzitter:Dank. Sinds de komst van de heer Hoogeveen hebben we het in het debatin ieder geval vaker over de Belgische premier.Dan is het woord aan mevrouw Van der Werf namens D66, voor haarinbreng.Mevrouw Van der Werf (D66):Dank u wel, voorzitter. Wie de nieuwe Amerikaanse veiligheidsstrategieheeft gelezen, is zich misschien een hoedje geschrokken, maar wie echtschrok, heeft niet goed opgelet. Wat er staat, bevestigt namelijk slechtseen gedachtegoed dat we al maanden tevergeefs proberen bij te sturen.We kunnen «daddyen» en buigen tot we een ons wegen, maar onderaanblijft de conclusie hetzelfde: Europa kan het schudden, en dat eindigt nietmet Trump. Het anti-Europeanisme van de MAGA-beweging is inmiddelsnamelijk diepgeworteld binnen de Republikeinse Partij. De partij dieverkiezingsuitslagen ontkent, burgers opsluit in Guantánamo en het rechttot politiek wapen maakt, leest ons nu de les over democratie. Europa isTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33186 groot geworden door vrijheid, liberalisme en een geloof in vooruitgang.MAGA’s etnonationalisme werpt Amerika juist terug in de tijd en zal hetland verdelen en verzwakken. Laten we het Witte Huis onze toekomstbepalen, dan wacht ons hetzelfde.Voorzitter. Het terugwinnen van onze soevereiniteit begint in Oekraïne,want als Europa een bastion van vrijheid is, dan ligt de frontlinie in deDonbas.De voorzitter:Er is een interruptie van de heer Jansen. U heeft maximaal 30 seconden.De heer Frederik Jansen (FVD):Ik was ook heel erg gefascineerd door het stuk van het Witte Huis. Ik hebnatuurlijk een heel ander soort reactie op het stuk dan mevrouw Van derWerf. Het gaat voor een heel groot deel over Europa. De regering-Trumpziet een algehele neergang van het Europese continent en onze cultuur. Ikvroeg me af hoe mevrouw Van der Werf dat leest. Als zij dat stuk leest,wat gebeurt er dan?Mevrouw Van der Werf (D66):Als ik dat stuk lees, lees ik vooral het gedachtegoed van de Vice-President,de heer Vance. Er staan heel veel dingen in die hij en een aantal van zijn«politieke handlangers», om ze zo maar te noemen, al heel lang zeggen. Indat opzicht maak ik dus ook het punt dat het mij niet verbaast, maar welverontrust.De heer Frederik Jansen (FVD):Ik bedoelde niet per se te vragen naar een analyse over de schrijvers of deinspirators van het stuk, maar vooral naar wat mevrouw Van der Werfervan vindt. Herkent zij een deel van de kritiek van de Trump-regering overde neergang van Europa? Het is toch zo? Sinds 2010 is bijvoorbeeld degroei van ons bbp zwaar achtergebleven op Amerika. Amerika is eigenlijkgewoon doorgegroeid, maar wij zijn gestagneerd. We kunnen daar nog talvan onderwerpen bij slepen. In Amerika gaat het wat dat betreft een stukbeter dan in Europa, ook wat betreft het aantal techbedrijven en grotebedrijven. Daar zijn we ontzettend in achtergebleven ten opzichte vanAmerika. Dat is natuurlijk wel de basis van die kritiek. Ik vroeg me af: kanmevrouw Van der Werf zich vinden in de kritiek of vindt ze het allemaalonzin?De voorzitter:Voordat ik mevrouw Van der Werf het woord geef, zeg ik dat dit eeninterruptie van 47 seconden was. Daarmee was dit uw laatste interruptie,meneer Jansen.Mevrouw Van der Werf (D66):De voorzitter is streng. Dat is goed om te weten.De basis van die kritiek ging natuurlijk helemaal niet over de economie. Indat stuk stond eigenlijk dat Europa ten onder gaat aan migratie. Dat is water in het stuk stond. Dat is natuurlijk ook al iets wat Vance eerder inMünchen heeft gezegd. Hij gebruikte toen allerlei verwijzingen en teksten.Ik denk dat het bekend is dat de collega van Forum daarover van meningverschilt met D66, maar ik maak mij daar grote zorgen over. Het enige watik de afgelopen jaren uit de Verenigde Staten heb gehoord waarover ik hetwél eens ben, is dat wij als Europa veel meer onze eigen broek zullenmoeten ophouden en dat wij zelf voor onze eigen defensie en veiligheidzullen moeten zorgen als wij niet geleid willen worden door een landwaarmee we het niet eens zijn over de basis van de democratie.De voorzitter:Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33187 Mevrouw Van der Werf gaat door met haar betoog.Mevrouw Van der Werf (D66):Voorzitter. Trump zegt financieel helemaal niet meer bij de oorlogbetrokken te zijn. Prima, dan draagt Europa de lasten. We kunnenOekraïne niet overleveren aan vastgoedbullebakken die hun portemonneeboven de Europese veiligheid stellen. We moeten dus meer doen, tebeginnen met financiële steun, anders is Oekraïne dit voorjaar blut. DeMinister zegt dat de tegoedendeal er moet komen. Hoever is hij danbereid te gaan? Steunt Nederland het Commissievoorstel om Belgiëeventueel via een gekwalificeerde meerderheid te passeren? Als dit planstrandt of als het onvoldoende blijkt, is Nederland dan bereid omalternatieve leenconstructies te steunen om Oekraïne langdurig tefinancieren? Wat zijn dan de alternatieve opties om Oekraïne langdurig testeunen?Voorzitter. Dan de schaduwvloot. Afgelopen weken viel Oekraïne deRussische schaduwvloot aan. Het ging om twee roestige tankers, diesamen ongeveer een miljard euro voor de Russische kas verdienden. Dietankers stonden op onze lijsten, maar voeren ongehinderd door. Waar wijtoekijken, grijpt Oekraïne nu in, tot aan de kusten van Roemenië, Turkijeen zelfs Senegal. Hoelang zal het nog duren voordat deze incidentendichter bij ons thuis plaats gaan vinden? Andere lidstaten stoppenverdachte en slecht verzekerde schepen namelijk nu al. Hoe staatNederland tegenover het Europese plan om toestemming van vlagstatente regelen voor het enteren van schepen? Als zulke afspraken niethaalbaar blijken, welke stappen ziet hij dan voor zich om te voorkomendat deze schepen nog vrij door de Europese wateren varen?Voorzitter. Dan het Midden-Oosten. Vannacht was er opnieuw noodweerin Gaza. Een paar collega’s spraken daar al over. Kinderen kruipen doormodderige tentenkampen, dekens zijn nat en matrassen zijn doorweekt.Gezinnen zitten zonder eten en medicijnen. Het is onacceptabel dat eenwapenstilstand als oplossing wordt gepresenteerd, terwijl Israël noodhulptwee maanden na het ingaan van het staakt-het-vuren blijft blokkeren. Isde Minister bereid om volgende week in de EU te pleiten voor gezamen-lijke actie, zodat Israël het staakt-het-vuren naleeft en humanitaire hulp nuecht op gang komt?Tot slot. Vorige week kwamen in Den Haag de verdragsstaten van hetStatuut van Rome bijeen om het Internationaal Strafhof te versterken.Uitgerekend in die week sanctioneerden de VS de aanklagers en rechtersvan het Internationaal Strafhof. Dat is een directe aanval op onzeinternationale rechtsorde. Diezelfde VS, die nu wekelijks drugsverdachtenzonder proces op zee bombarderen en de overlevenden ook nog doden,gaan daar gewoon mee door. Als gastland van het hof vind ik dat wij nietstilzwijgend kunnen toekijken. Zelfs Europese bedrijven twijfelen nu of zehet hof nog wel kunnen bedienen, terwijl de EU Blocking Statute hen juistbeschermt. Is de Minister bereid om bij zijn Europese partners te pleitenvoor de actieve toepassing van die bescherming en om bedrijvenpubliekelijk duidelijk te maken dat niets hen belemmert om het hof teblijven bedienen?De voorzitter:Dank u wel. Er is een interruptie van mevrouw Dobbe.Mevrouw Dobbe (SP):Dank u wel voor het betoog. Ik zou mevrouw Van der Werf het volgendewillen vragen. Wij hebben een tijdlang heel goed samen opgetrokken ommedische evacuaties mogelijk te maken voor kinderen die zwaargewondzijn of zo ziek zijn dat ze anders sterven, omdat er in de regio niet genoegcapaciteit is. Het kabinet heeft een besluit genomen om medischeTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33188 evacuaties mogelijk te maken. Vindt mevrouw Van der Werf ook dat hetkabinet welwillend moet doorgaan met het uitvoeren van dat besluit?Mevrouw Van der Werf (D66):Ik heb geen reden om op dat punt van mening te zijn veranderd.De voorzitter:Duidelijk.De heer Van Baarle (DENK):Als we de cijfers van Artsen zonder Grenzen moeten geloven, hoe taxeertmevrouw Van der Werf dan dat Nederland tot nu toe 5 patiënten heeftlaten overkomen uit Gaza, terwijl Italië 230 en Spanje 65 patiënten heeftopgenomen en ook andere Europese landen veel meer patiënten hebbenlaten overkomen? Hoe taxeert mevrouw Van der Werf dat?Mevrouw Van der Werf (D66):Volgens mij is ons standpunt bekend. Ik vind dat Nederland daar eenbijdrage aan moet leveren. Ik kan niet per individueel geval beoordelenwanneer het logisch is dat het ene land of het andere land een kindopneemt, maar ik vind dat wij daar een stevigere bijdrage aan zoudenmogen leveren. Ik zou ook liever niet onderaan dit staatje staan, onderaande tabel die u hier naast u heeft liggen.De heer Van Baarle (DENK):Dan heb ik over een ander onderwerp een vraag. Op de agenda staat ookhet BNC-fiche voor het EU Pact for the Mediterranean. Een van de landenwaar dat EU-pact mee gesloten wordt, is Israël. Ik vraag me af of D66 netals DENK vindt dat het toch niet aan de orde kan zijn dat er op dit momenteen EU-pact gesloten wordt met een land als Israël. Is D66 bereid omDENK en volgens mij ook andere partijen te steunen in een oproep om datte stoppen?Mevrouw Van der Werf (D66):Dat ligt eraan hoe die oproep van DENK luidt, want ik vind het nu wat vrijgeformuleerd en ik wil me er in een debat niet toe laten verleiden om mijergens bij aan te sluiten waar ik later weer op terug moet komen. Dat kanik niet overzien.De voorzitter:Inmiddels ook welkom aan de heer Van der Burg. Zodat hij het weet: vooruw eigen inbreng heeft u vier minuten; er is een onbeperkt aantalinterrupties zolang u ze onder de 30 seconden houdt en anders vervallenal uw interrupties.Er is ook nog een interruptie van het lid Kostic´.Kamerlid Kostic´ (PvdD):Human Rights Watch bestempelt het gedrag van Israël op de WestelijkeJordaanoever als etnische zuivering. Nu weten we dat Nederlandsepensioenfondsen, banken en verzekeraars flink bijdragen aan investe-ringen in illegale nederzettingen, onder andere op de Westelijke Jordaan-oever. Ik had net de Minister gevraagd of hij bereid is om extra maatre-gelen tegen dat soort bedrijven te nemen. Is D66 ook bereid om deMinister op te roepen om dat te doen?Mevrouw Van der Werf (D66):Ja, maar ik ben dan ook wel benieuwd naar de reactie van de Minister,want ik vind het niet zo netjes om dat prematuur te doen, terwijl hij daarmisschien wel iets zinnigs over gaat zeggen. Ik kan me echter heel goedvoorstellen waar uw vraag vandaan komt.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33189 De voorzitter:Dan gaan we naar de heer Van Baarle voor zijn inbreng namens DENK.De heer Van Baarle (DENK):Dank, voorzitter. Ik zou graag willen beginnen met de medische evacuatiesuit Gaza. 94% van de ziekenhuizen in Gaza is vernietigd of beschadigd.Minder dan de helft van de ziekenhuizen functioneert. Gedeeltelijkfunctioneren die veel te weinig. Er is dan ook een groeiende wachtlijst vanmensen die medisch geëvacueerd moeten worden. 18.500 patiënten staanop de wachtlijst, waaronder 4.000 kinderen. Sinds 2024 zijn 1.092patiënten die wachtten op evacuatie overleden. Meer dan 1.000 mensendie wachtten op evacuatie, zijn dus overleden. Klopt het dat Nederland totnu toe slechts vijf patiënten, kinderen, heeft ontvangen die medischgeëvacueerd moesten worden uit Gaza? Klopt het dat andere Europeselanden een veelvoud hiervan opvangen? Waarom zijn er tot nu toe slechtsvijf patiënten opgevangen? Hoeveel patiënten komen er de komende tijdover uit Gaza? Of is de inzet van deze regering gestopt? Wat zijn concreetde resultaten van de Nederlandse inzet om de regionale capaciteit tevergroten? 5 mensen – 5 mensen, kinderen! – terwijl er al meer dan 1.000patiënten dood zijn gegaan, vind ik echt een beschamend aantal. Ik vinddat de regering veel meer mensen op korte termijn moet evacueren.Dan het BNC-fiche voor het EU Pact for the Mediterranean. Op 16 oktoberwerd bekend dat er een EU Pact for the Mediterranean werd gesloten, eenpact voor samenwerking met partners in de Middellandse Zeeregio. Hetgaat om samenwerking op onderwijs, arbeidsmarkt, demografie,integratie van de economie, handelsbevordering en veiligheid enmigratie. We zien ook dat respect voor mensenrechten een van de criteriazou moeten zijn. Dan verbaast het mij toch wel dat een van de partner-landen Israël is. Hoe kan het kabinet het gepast vinden om op dit momenteen nieuw pact te sluiten tussen de EU en Israël? Als respect voor demensenrechten een criterium is, dan zou samenwerking met een staat diegenocide pleegt toch uitgesloten moeten zijn? Hoe ziet de samenwerkingop defensie en veiligheid er precies uit? Betekent het dat de EU een pactgaat sluiten met Israël waarbij er ook samenwerking is met het Israëlischeleger? Dat kan toch niet? Deelt de regering dat het niet gepast is om meerdefensiesamenwerking met Israël te hebben? Hoe consistent is hetkabinet als het aan de ene kant bepleit vormen van EU-samenwerking metIsraël op te schorten, maar aan de andere kant dit pact nu steunt? Welkeruimte hebben we nog om hier aanpassingen aan te doen of hiertegen tepleiten?Dan de situatie in Gaza. De humanitaire situatie in Gaza is nog steedsuiterst zorgwekkend. We zien berichten over tentenkampen die vollopenmet regen. De winter maakt het echt ondraaglijk voor de Palestijnen. Hoezet de regering nou druk om ervoor te zorgen dat er echt meer humani-taire hulp naar Gaza gaat? Aankomende dinsdag breng ik mijn motie instemming om de regering te verzoeken om te kijken of er binnen debestaande budgetten nog ruimte is om een extra bijdrage te leveren ommet name de kinderen in Gaza te helpen in de winter. Is de Minister bereidom deze motie oordeel Kamer te geven?Gezien het voortdurende schenden van de rechten van de Palestijnendoor Israël blijven sancties tegen Israël noodzakelijk. Vorige week is mijnmotie aangenomen om spoed te zetten achter het verbod op productenuit illegale Israëlische nederzettingen. Wanneer verwacht het kabinet noueindelijk te kunnen komen met hoe dit verbod eruit gaat zien? Hoe gaathet bij de komende Raad bepleiten dat de sancties tegen kolonistenuitgebreid moeten worden? Wat betreft Elbit sluit ik me aan bij het lidKostic´. Wij hebben daar ook Kamervragen over gesteld.De Raad zal naar verwachting ook spreken over China. De onderdrukkingvan de Oeigoeren door China is een onderwerp dat DENK hierbij dangraag geagendeerd ziet. Is de Minister bereid om de Oeigoeren bij deTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331810 behandeling van het onderwerp China op te brengen en ook, conformmijn aangenomen motie, sancties te bepleiten tegen de plegers vanschendingen van de mensenrechten van de Oeigoeren? Wanneer kunnenwe als Kamer maatregelen tegemoetzien tegen de import van productendie tot stand zijn gekomen met Oeigoerse dwangarbeid?De voorzitter:Dank u wel.De heer Van Baarle (DENK):En dat was het.De voorzitter:Ja, precies. Dank u wel. Dan is het woord aan de heer Jansen namensForum voor Democratie.De heer Frederik Jansen (FVD):Dank u wel. Ik heb met heel veel interesse de National Security Strategyvan Amerika gelezen. Er is veel over te doen. Ik zag in de Volkskrant eenartikel erover. Daarin leek het alsof het allemaal heel ongewoon is,allemaal heel ongebruikelijk. Er wordt eigenlijk ook heel erg schande vangesproken. Ik heb het eigenlijk juist als een wake-upcall vanuit Amerikagezien, vooral aan Europa gericht. Zo schrijft de Amerikaanse regeringonder andere dat het Europese bbp sinds 1990 gedaald is van 25% naarnu 14% van het wereldwijde bbp, wat natuurlijk gewoon een beschrijvingvan een fenomeen is. Ze spreken er in algemene zin over dat de Trump-regering vindt dat Europa zijn zelfvertrouwen moet terugvinden, dat erweer een «spirit of revival» moet komen, een soort renaissance, en dat zijdat vanuit Amerika ook willen promoten in Europa.Ik kan me daar voor een heel groot deel in vinden. Als ik namelijk kijk naarde ontwikkelingen in Europa van de afgelopen decennia, dan zie ik ookeen absolute neergang. Je ziet dat het hier op alle vlakken minder wordtdan het daarvoor was. We hebben eigenlijk te maken metde-industrialisatie als gevolg van het klimaatbeleid. Je ziet dat niet alleenin Nederland, maar ook in Duitsland, waar heel veel industrie niet meerrond kan komen door de hoge energieprijzen. In Nederland specifiek zienwe het uitknijpen van de agrarische sector. We zien onze stedenbouw enarchitectuur totaal verloederen. We moeten ons schuldig voelen over onsverleden. Er is natuurlijk een massale immigratie van miljoenenniet-westerse migranten geweest, alleen al naar Nederland. De rest vanEuropa heeft echter vergelijkbare cijfers. We zien op alle vlakken eenbeperking van de vrijheid van meningsuiting. Door heel Europa is er eendalend geboortecijfer. Er is een soevereiniteitsafdracht van nationalelidstaten aan de Europese Unie geweest. Volgens mij zie je dus over dehele linie dat het hier niet goed gaat en dat het hier al decennia steedsminder goed gaat.Amerika ziet dat ook gebeuren. Amerika kijkt naar Europa en ziet dat hethier helemaal de verkeerde kant opgaat. Daarom was ik ten eersteverbaasd over de reactie van D66, maar die las ik dus ook terug in deVolkskrant, de NRC en allemaal andere meer mainstream nieuwsmedia.Die reageren erop alsof het heel vreemd is wat de Trump-regering zegtover ons en Europa en alsof het een soort van onzin is, terwijl ik er juistheel veel waarde in zie dat er een regering van buiten komt die zegt: hé,het is helemaal niet goed wat jullie aan het doen zijn. Ik ben dus heel ergbenieuwd naar de reactie van de Minister op de National SecurityStrategy, dat rapport van Amerika. Wat vindt hij daarvan, inhoudelijk? Kanhij ook een bepaalde mate van reflectie toepassen op de staat vanNederland en de staat van Europa nu ten opzichte van bijvoorbeeld 30jaar geleden en ook op de mate waarin hij de kritiek van Amerika kandelen? Ik ben eigenlijk gewoon heel erg benieuwd wat de MinisterTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331811 daarvan vindt. Is de Minister bereid om deze kritische boodschap ter hartete nemen en ook mee te nemen naar de Raad Buitenlandse Zaken, om erook bij de andere Europese Ministers op aan te dringen om dat serieus telezen, daar serieus mee om te gaan en kritisch te zijn op zichzelf en oponszelf als Europa, om misschien de koers te gaan verleggen, om weer tekiezen voor groei in plaats van afbraak, voor optimisme in plaats vanverval, om weer een hoopvolle optimistische toekomst tegemoet te gaanmet Europa?De voorzitter:Dank u wel. Er is een interruptie van mevrouw Van der Werf.Mevrouw Van der Werf (D66):Ik ben toevallig net met een paar andere collega’s terug uit Washington enwe hebben het hier veel over gehad daar. Wat mij opviel, is dat dit stukhelemaal niet mainstream, zoals u zou zeggen, gedeeld wordt doorRepublikeinse politici. Integendeel. Dit is veel minder breed gedragen danu hier net suggereerde. Hoe zou ik daarop reflecteren?De heer Frederik Jansen (FVD):Interessante vraag. Ja, dat roept allemaal vragen op over de relatie tussende regering-Trump en de mainstream Republikeinse Partij. Die staan somsnogal op gespannen voet. Dat klopt. Dit is natuurlijk wel een stuk van hetWitte Huis. Dat is nu de regering van de Verenigde Staten. Het is dus indie zin een breed gedragen stuk, omdat het wel het regeringsstandpuntvertegenwoordigt. Maar dat er ook onderling in Amerika veel spanningenzijn tussen verschillende groepen binnen de Republikeinse Partij, ik bende eerste om te erkennen dat dat natuurlijk zo is. En of het zo breedgedragen wordt dat de hele Republikeinse Partij daarachter zou staan, datkan ik niet beoordelen. Maar ik vind het wel heel waardevol, omdat hetvanuit de Amerikaanse regering komt.Mevrouw Van der Werf (D66):Dank. Ik heb nog een andere vraag. Dat is een vraag die bij me opkomt alsik uw verhaal zo hoor. Ik heb vaak met collega’s van u, van Forum,discussies gehad over soevereiniteit. Dat zegt u heel belangrijk te vindenen nu komt het u ineens goed uit dat de Verenigde Staten zich op dezemanier met onze interne politiek in Europa bemoeien. Nu mogen zijineens blijkbaar wel dingen vinden over Nederland. Hoe staat de heerJansen daar dan precies tegenover? Hoe zit dat precies?De heer Frederik Jansen (FVD):Interessante vraag, hoor. Ik snap dat. Kijk, kritiek van buiten is natuurlijkaltijd gewenst. Als China zo’n stuk zou produceren, zou ik dat ook erginteressant vinden. Vergelijkbaar vind ik het interessant dat wij ookregelmatig spreken over de interne politieke situatie van Amerika. Ik denkdat het heel waardevol is om als buitenstaander te kijken naar interneprocessen, want als je in interne processen zit – dat geldt eigenlijk vooralle vormen van organisaties – dan zie je heel vaak dingen niet meer. Ikdenk dus dat het heel waardevol is om juist als outsider te kijken naar water op andere plekken gebeurt. Dat betekent natuurlijk niet dat Amerikamoet bepalen wat hier gebeurt. Maar ik vind wel dat als iemand kritiekheeft, je daar ook voor open moet staan.De voorzitter:Dank u wel. Dan gaan we door. O, er is ook nog een interruptie van het lidKostic´.Kamerlid Kostic´ (PvdD):Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331812 Nou, als we toch Forum voor Democratie spreektijd aan het geven zijn,dan wil ik opgemerkt hebben dat het een misleiding is dat er sprake is vanmassamigratie. De meeste mensen blijven gewoon in hun regio als zemoeten vluchten voor oorlog en geweld of wat dan ook. De mensen dieuit hun land vluchten, die blijven dus in de buurlanden. Tot 70% ongeveer.Iets minder dan dat. Dat zijn al heel kwetsbare regio’s met veel te weiniggeld. Dus ja, het is een misleiding en Europa neemt zijn eerlijke deel vande vluchtelingen niet op. Dat wilde ik gezegd hebben.De voorzitter:U heeft dat gezegd en daarmee bent u ook door uw interrupties heen,want het was langer dan 30 seconden. U hoeft hier niet op te reageren,meneer Jansen. Als u dat wenst, heel kort.De heer Frederik Jansen (FVD):Ik kan er wel even op reageren, al is het natuurlijk geen vraag. Zeggen dater geen massale immigratie is omdat de meeste mensen wel in hun landblijven, dat is natuurlijk onzinnig. Nederland heeft inmiddels 4 miljoenmensen die niet van Nederlandse afkomst zijn. Dat is natuurlijk eenastronomisch aantal mensen en dat geldt voor andere Europese landenook. Er zijn hier miljoenen, miljoenen mensen heen gekomen terwijl we aleen heel klein en dichtbevolkt land zijn. Dus natuurlijk kun je spreken vanmassale immigratie.De voorzitter:Ik snap dat u meteen aan migratie denkt als u de heer Van Weel ziet, maarlaten we proberen om hier een discussie te houden over buitenlandbeleid.Ik wens het volgende te zeggen. Uiteraard gaat de Minister er zelf over,maar... Er is een apart plenair debat aangevraagd over de Amerikaanseveiligheidsstrategie en bij de procedurevergadering net is de Minister omeen brief gevraagd met zijn eerste appreciatie daarvan. Uiteraard is hetaan de Minister of hij vragen alsnog wil beantwoorden. Nu weten alleleden dat, voor het geval ze daar misschien niet bij waren. Ik geef hetwoord aan de heer Van der Burg van de VVD.De heer Van der Burg (VVD):Daarom zal ik ook niet stilstaan bij de Amerikaanse veiligheidsstrategie.We komen er namelijk nog apart over te spreken. Als huidige regerings-partij en waarschijnlijk ook toekomstige regeringspartij ben ik in iedergeval blij met het standpunt van Forum voor Democratie dat als er eenstuk uit het kabinet komt, dat per definitie breed gedragen is. Dat heb ikmaar even genoteerd.Dat gezegd hebbende, zou ik in ieder geval stil willen staan bij de zo snelmogelijke implementatie van het twintigste sanctiepakket met betrekkingtot Rusland. Daar zijn ook al vragen over gesteld door de collega van D66,over de schaduwvloot. Ik hoor daar ook graag meer over van de Minister.Ik ben zelf van plan om met een motie te komen om te kijken hoe we nogextra stappen kunnen zetten op het gebied van sancties. Ik denk bijvoor-beeld aan iets als de kunstmest die nog massaal vanuit Rusland deze kantop komt en daarmee een inkomstenbron is voor Rusland, nu dat minderhet geval is als het gaat om andere fossiele stoffen.Ik wil ook graag van de Minister weten hoe het staat met het verhaalrondom Russische tegoeden. Zijn daar al stappen in gezet? Daar is ook hetnodige over gezegd door de collega van JA21. Even los van de exacteformuleringen, ben ik wel geïnteresseerd in de antwoorden op die vragen.Een ander onderwerp, voorzitter. Het kabinet heeft aangegeven dat hetpositief staat tegenover MedPact. Ook daar hoor ik graag meer over,bijvoorbeeld over hoe het kabinet denkt MedPact in te zetten, heelnadrukkelijk, in het belang van Europa en Nederland. U weet: de VVD is inieder geval een groot voorstander van handelsverdragen of anderszinsTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331813 pacten met andere landen. U moet ook niet raar opkijken als wij ook nogin andere debatten of bij stemmingen expliciet stil zullen staan bijbijvoorbeeld Mercosur en de stand van zaken daarvan. Er lijkt zichnamelijk een Kamermeerderheid af te tekenen die voor het steunen vanMercosur is.Ik heb nog een vraag over Georgië. We zien de situatie in Georgië stevigverslechteren. Er worden chemicaliën ingezet tegen demonstranten. Ikheb daar laatst ook een motie over ingediend, die ook is gesteund door demeerderheid van de Kamer. Ook daar wil ik graag een reactie op van deMinister. Hoe kijkt hij aan tegen de situatie in Georgië?Tot zover, voorzitter.De voorzitter:Dank u wel. Er zijn twee interrupties. De eerste is mevrouw Dobbe.Mevrouw Dobbe (SP):De heer Van der Burg weet dat wij hier samen vele debatten hebbengevoerd over van alles, ook over medische evacuaties van Palestijnsekinderen uit Gaza die die nodig hebben. Het kabinet heeft nog niet zo heellang geleden een besluit genomen om daar ook aan bij te dragen. Erkentde heer Van der Burg dat de argumenten die toen zijn aangedragen om ditte doen, nog steeds gelden en niet minder urgent zijn geworden?De heer Van der Burg (VVD):Ik heb geen signalen gekregen dat er iets veranderd is in de situatie. Ikhoor dus ook graag de antwoorden van de Minister op de vragen diedaarover door collega’s van ons zijn gesteld.Mevrouw Dobbe (SP):Deelt de heer Van der Burg dan ook dat dit kabinet in ieder gevalwelwillend aan de gang moet blijven om dat besluit, dat het nog niet zoheel lang geleden heeft genomen, blijvend uit te voeren zolang dat nodigis?De heer Van der Burg (VVD):Het kabinet heeft in het recente verleden aangegeven dat er voor eenspecifieke groep kinderen geen zorg was in het gebied zelf en dat diekinderen daarom hiernaartoe zouden moeten komen. Ik neem aan dat hetkabinet doorgaat met die handelingen totdat die situatie zich niet meervoordoet.De voorzitter:Dan de interruptie van de heer Van Baarle.De heer Van Baarle (DENK):Volgens de laatste cijfers van Artsen zonder Grenzen zijn er vijf kinderenovergekomen, terwijl er 18.500 patiënten op een wachtlijst staan, waarvan4.000 kinderen. Deelt de heer Van der Burg dat als je 5 kinderen zettegenover die 4.000 op een wachtlijst, we de regering wel tot iets meermogen manen dan wat er nu gebeurt?De heer Van der Burg (VVD):Het wrange daaraan is dit. Op het moment dat het er tien zouden zijn, is ersprake van een verdubbeling. Tegelijkertijd is het nog net zo goed eendruppel op een gloeiende plaat. Op het moment dat het er 25 zouden zijn,is het een vervijfvoudiging en heb je het, met de aantallen waar het overgaat, nog steeds over een druppel op een gloeiende plaat. Ik steun dusvolledig de lijn van deze Minister, die zegt dat je er alles aan moet doenom ervoor te zorgen dat slachtoffers, met name kinderen, zo veel mogelijkdáár kunnen worden opgevangen, omdat je dan zo veel mogelijk kuntTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331814 doen. Denk ook aan de gelden die daarvoor door de Minister zijnvrijgemaakt. Alleen, de Minister heeft in het verleden aangegeven dat hetvoor een specifieke groep niet kon en dat daarom dan evacuatie naarNederland aan de orde zou zijn. Als daar niks in is veranderd – en ik hebniet begrepen dat daar iets in is veranderd – dan ligt het voor de hand omop die lijn door te gaan. Zodra daar wel iets in is veranderd, moet je jemaximaal inzetten om ervoor te zorgen dat je de kwantiteit kunt verhogendoor daar zo veel mogelijk te doen.De heer Van Baarle (DENK):Dat er 4.000 kinderen uit Gaza die hulp nodig hebben op een wachtlijststaan, toont volgens mij wel aan dat de capaciteit regionaal niet op ordeis. De heer Van der Burg toont het eigenlijk zelf aan. Als we verdubbelenen het zijn er nog steeds slechts tien, dan is de inzet die we doeninderdaad vrij beschamend klein. Ik zou de heer Van der Burg dusnogmaals willen vragen of hij het pleidooi aan de regering zou kunnenondersteunen dat er voor veel meer kinderen een medische evacuatienaar Nederland moet komen.De heer Van der Burg (VVD):Gisteren hebben we een debat over Sudan en de ellende daar gehad,waar de meeste partijen ook bij aanwezig waren. De ellende daar is eenveelvoud van datgene wat we zien in Gaza. Daar komen ook getallen uitvoort die nauwelijks tot niet te bevatten zijn. De ellende is dat wij noch alsNederland, noch als Europa in staat zijn om iedereen uit zowel Gaza alsbijvoorbeeld Sudan – om het over andere conflicten maar niet te hebben –naar Nederland dan wel Europa te halen. Vandaar dat er vol moet wordeningezet op steun in – in dit geval, op basis van de vraag van de heer VanBaarle – Gaza of omgeving, waarbij ik in eerste instantie ook naar het landIsraël kijk, dat daarvoor uitstekende ziekenhuizen heeft. Ik blijf de lijn vande Minister daarin steunen.De voorzitter:Dank u wel. Dan vraag ik mevrouw Dobbe of zij het voorzitterschap evenkan overnemen, zodat ik mijn eigen inbreng kan doen.Voorzitter: DobbeDe voorzitter:Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw Piri.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Dank u wel, voorzitter. De inzet van de bevroren Russische tegoeden voorOekraïne wordt waarschijnlijk het meest besproken onderwerp in dezeRaad Buitenlandse Zaken. Er moet namelijk deze maand een knoopworden doorgehakt. Hoe gaan we Oekraïne helpen het gapende financiëlegat van 135 miljard over de komende twee jaar te vullen? Gisteren kwamhet Duitse Kiel Instituut met nieuwe cijfers over de steun aan Oekraïne.Amerika doet niets meer, maar Europa neemt de verantwoordelijkheidvoor zijn eigen continent ook onvoldoende. Er staat bijna 200 miljard euroaan bevroren Russische tegoeden op Europese rekeningen, waarvan weallemaal weten dat een groot deel daarvan in België staat. WatGroenLinks-PvdA betreft kan Nederland een ontzettend belangrijkediplomatieke en politieke rol spelen om België het comfort te biedenwaarnaar het op zoek is. Wat heeft het kabinet de afgelopen wekengedaan om de Belgen te verzekeren dat ze niet alleen zullen staan bijmogelijke juridische consequenties van het uitlenen van deze tegoeden?En is het kabinet bereid om later deze maand, net als de president van deEuropese Raad, Costa, net zolang te vergaderen tot er een besluit isgenomen waarmee Oekraïne vooruit kan?Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331815 Voorzitter. Een van de mogelijkheden waarover gespeculeerd wordt,mochten lidstaten er niet uit komen, is het aangaan van gezamenlijkeleningen. Ik ben benieuwd of het kabinet bereid is om die gezamenlijkeleningen eventueel aan te gaan als dat nodig blijkt om Oekraïne dekomende twee jaar de broodnodige Europese steun te geven. Graag eenreactie.Daarnaast heeft mijn fractie grote zorgen over de enorme druk die deregering-Trump aan het opvoeren is op president Zelensky om nog voorkerst akkoord te gaan met een staakt-het-vuren. Is de Minister het metmijn fractie eens dat de druk moet worden opgevoerd op Rusland alsagressor en niet op Kiev? Kan de Minister bevestigen – dat standpunthebben we als Kamer al vaker ingenomen – dat ook bij een oneerlijke dealde sancties tegen Rusland in stand dienen te worden gehouden en dat dewapenleveranties aan Kiev moeten doorgaan?Voorzitter, dan het Midden-Oosten. Het staakt-het-vuren functioneert nietnaar behoren. Zo’n 360 Palestijnen zijn sinds het begin van het bestandgedood, waaronder naar schatting 70 kinderen. En deze week zei deIsraëlische militaire stafchef nog dat de gele lijn waar Israël zich sinds hetstaakt-het-vuren naar heeft teruggetrokken vanaf nu de nieuwe grens metIsraël is. Dit is nog geen juridische stap, maar klinkt in ieder geval als eenofficieuze annexatie van Palestijns grondgebied in Gaza, iets waar hetkabinet altijd tegen was. Opnieuw landjepik. Ziet de Minister dezeuitspraak als schending van de afspraken van het staakt-het-vuren en, zoja, heeft hij dit kenbaar gemaakt aan zijn Israëlische collega? Is de Ministerdan ook bereid om de sancties tegen Israël, die volgens hem nog steedsboven tafel hangen, als waarschuwing en drukmiddel in te zetten?Voorzitter. In het verslag van de vorige RBZ viel mijn oog op de volgendezin: «Daarbij heeft Nederland benadrukt dat effectieve diplomatiekecontacten met Israël belangrijk zijn hiervoor.» Wat bedoelt de Ministerhiermee? Welk pleidooi heeft hij nou gehouden in de Raad als deze zin inhet verslag staat? Ik neem aan dat hij niet pleitte voor de normalisatie vande relatie met Israël.Tot slot, voorzitter. Ik sluit mij aan bij de vragen van de heer Van der Burgover Georgië. Hoe kunnen wij het maatschappelijk middenveld in Georgië,dat zo onder druk staat, nu helpen? We weten dat het niet rechtstreekskan. Zijn er organisaties buiten Georgië die nog steeds die hulp kunnenleveren en wat doet Nederland daarmee? Tot slot over de sancties. Dehele tijd is er maar één discussie in Brussel en dat is die over het opheffenvan de visumliberalisatie. Ook daarover is de Kamer duidelijk geweest: jemoet druk leggen op de regering en niet zozeer op de bevolking, diegewoon nog steeds, al maandenlang, de straat opgaat.Dank u wel.De voorzitter:Dank u wel. Ik zie geen interrupties, dus dan geef ik het voorzitterschapterug.Voorzitter: PiriDe voorzitter:Dank u wel. Wij gaan twintig minuten schorsen. Dan zijn we terug om14.10 uur en hervatten we deze vergadering.De vergadering wordt van 13.47 uur tot 14.10 uur geschorst.De voorzitter:Ik hervat de vergadering van de commissie Buitenlandse Zaken over deRaad Buitenlandse Zaken. Ik dank alle collega’s en de Minister voor hetterugkeren. Zoals aan het begin aangekondigd, is er geen maximumaantalinterrupties, maar wel een maximum van 30 seconden.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331816 De Minister heeft aangegeven te spreken over Rusland, Gaza en dan eenaantal overige zaken. Ik wil voorstellen om de interrupties per blokje tedoen. Het woord is aan de Minister.Minister Van Weel:Dank, voorzitter. Laat ik voordat ik aan de blokjes begin een paar woordenwijden aan de National Security Strategy. Ik ben inderdaad nietvoornemens om daar uitgebreid op in te gaan vandaag. Ik denk dat hetdocument ook meer verdient dan een bijrol in een RBZ-debat en dat wedaar echt een goede inhoudelijke discussie over kunnen hebben. Wat mijbetreft zou die discussie – dat zult u ook in mijn brief zien – vooral moetengaan over wat wij willen. We krijgen hier een inzicht in hoe onze belang-rijkste bondgenoot buiten Europa tegen ons aankijkt. In alle eerlijkheid:dat beeld verrast niet erg. Voor degenen die in München waren: dit wasde speech die het meeste stof deed opwaaien en die is uiteindelijk inandere woorden geland in deze National Security Strategy.Belangrijk is natuurlijk hoe wij ons daartoe verhouden. Wat betekent datvoor onszelf? In welke zaken herkennen we ons? Ik noem maar wat: meerzorgen voor de eigen veiligheid, meer investeren in de eigen economie,meer strategische autonomie. Dat zijn allemaal zaken waar ik denk datEuropa zichzelf in herkent en waar het al aan bezig is dan wel een been bijmoet trekken. Dat is belangrijk. Dat geldt ook voor de andere aspecten. Ikzou het vooral vanuit een handelingsperspectief in plaats van vanuit eenbecommentariëringsperspectief willen zien.Laat ik vooropstellen dat ik in deze National Security Strategy geenafbreuk lees aan de veiligheidssamenwerking zoals we die met deVerenigde Staten kennen. Laat ik daar één praktijkvoorbeeld aantoevoegen. Er werden uitspraken aangehaald van de plaatsvervanger vanRubio die bij de NAVO-ministeriële was. Wat hij zei, is dat hij binnen deNAVO zichzelf als bondgenoot ziet en dat hij het idee heeft dat weallemaal op één lijn zitten en aan dezelfde plannen werken. Hij zei: zodrawe met de EU zaken moeten doen, is het allemaal moeilijk. Dat is ook nietzo gek, omdat je het bij de EU vaak hebt over economische belangen enover normen en waarden en er discussies zijn over regels. Ja, en diebotsen. Het is logisch dat wij op veiligheidsgebied meer op één lijn zittenen bovendien in dezelfde organisatie zitten met dezelfde plannen danbijvoorbeeld economisch gezien, waar het EU-blok echt ook concurreertmet het Verenigde Statenblok.Ik schrik dus niet per se van dit soort opmerkingen. Ik vind het vooralbelangrijk om te kijken waar wij heen willen als EU-land en als Europa,wetende dat dit is hoe onze bondgenoot in ieder geval nu, maar mogelijkvoor de komende periode, ons ziet. Laten we ons voordeel doen met depunten die we zien en laten we ons vooral niet druk houden met depunten waar we onszelf helemaal niet in herkennen, want de strategie isniet onze strategie. Zoals gezegd, komen we daar nog uitgebreid over tespreken.De voorzitter:Er is één interruptie of, nee, er zijn twee interrupties. Ik verzoek decollega’s graag om dit wel echt beknopt te houden, omdat we hier nogeen apart debat over gaan houden. Eerst de heer Jansen.De heer Frederik Jansen (FVD):Dit was ook eigenlijk mijn vraag. Ik neem aan dat er ook een schriftelijkereactie op komt van het kabinet. Zo ja, kan daarin dan ook op de cultureleaspecten worden ingegaan die worden genoemd in de brief?Minister Van Weel:Ja, er is ons volgens mij gevraagd om een brief te schrijven over dezestrategie. Dat zal ik doen. Deze brief wordt niet een strategie naarTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331817 aanleiding van een strategie, laat ik dat zeggen. Dat bedoel ik ook met heteigen handelingsperspectief. Niet alles wat wij doen dient te wordenafgeleid van een strategie die de Amerikaanse politiek heeft geschreven,met name voor het eigen publiek natuurlijk. Laten we dat ook nietvergeten.De voorzitter:Oké. Dan is er nog een vraag van mevrouw Van der Werf.Mevrouw Van der Werf (D66):Deels uit interesse naar wat de persoonlijke mening van de heer Van Weelmet zijn achtergrond op dit domein is. Mij doet die Europese strategie ofde manier waarop we tot nu toe met de huidige president zijn omgegaaneen beetje denken aan de manier waarop de Democraten in de VerenigdeStaten dat intern hebben gedaan: het appeasen, een beetje buigen en«laten we de relatie vooral goed houden». Maar als dan zo’n stuk hetresultaat is van die relatie tussen Europa en de Verenigde Staten, is datdan wel een zinvolle houding?De voorzitter:De Minister spreekt hier altijd namens het kabinet.Minister Van Weel:Ja. Een persoonlijke mening kunt u bij mij ophalen buiten dit gebouw enbuiten werktijd. Daar ben ik gaarne een keer toe bereid.Wat we niet uit het oog moeten verliezen – daarom noem ik ook desamenwerking binnen de NAVO en daarom zeg ik ook dat ik geen redenheb om te twijfelen aan de veiligheidsgaranties die we hebben – is dat wemet name op het gebied van veiligheid enorm afhankelijk zijn van deVerenigde Staten. Er is geen plan B om onze veiligheid te garanderen, losvan het feit dat er heel veel geld en heel veel tijd nodig zouden zijn omzo’n plan B te genereren. Ik denk dat in deze geopolitieke tijden, waarinwe andere grootmachten zien opkomen, ook de VS gebaat zijn bij eensterke economie en veiligheidsrelatie die verbonden zijn met Europa. Opde keper beschouwd zijn we nog steeds het most like-minded continentwaar het gaat om het bewaken van de democratie, om de vrije markt, totop zekere hoogte, om de verbondenheid van onze economieën et cetera.Ik zie hierin dus geen aanleiding of pleidooi om de trans-Atlantischerelatie nu dan maar op te geven. Integendeel, ik zie hierin een alarmbel:we moeten nadenken over de vraag hoe we voor meer gelijkheid in dierelatie kunnen zorgen, waardoor we ook meer als gelijkwaardigen hetgesprek kunnen aangaan over de zaken waarover we het niet met elkaareens zijn. Dat zeg ik even ten aanzien van de basishouding. Daar hoort dusbij dat we wel de dialoog gaande houden met die partij waar we het nietaltijd mee eens zijn, en dat is nu dus de administratie van Trump.De heer Van Baarle (DENK):Iets van procedurele aard: ik weet niet of er in de procedurevergaderingeen termijn gekoppeld is aan de brief. Ik ben benieuwd wanneer we diebrief kunnen verwachten.De voorzitter:Er is het volgende afgesproken. Er is een meerderheid voor een plenairdebat nog voor de begroting van Buitenlandse Zaken. Zoals de collega’sweten, is dat in de derde week. Wij verwachten dus dat de brief komt vóórdat debat. Dat zal dus ergens begin of medio januari zijn.Dan kan de Minister verder met zijn beantwoording. O, er is eerst nog eenvraag van de heer Hoogeveen.De heer Hoogeveen (JA21):Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331818 Ik deel de analyse van de Minister dat de NAVO, het militaire bondgenoot-schap, en de EU inderdaad twee verschillende dingen zijn. Daar wijzen deAmerikanen ook op. Ten aanzien van de EU klagen de Amerikanen overprotectionisme en overregulering. Ik stelde net in mijn bijdrage een vraagaan u. Nederland heeft een unieke rol, omdat de Verenigde Staten eenhandelsoverschot hebben met Nederland.De voorzitter:Wat is uw vraag?De heer Hoogeveen (JA21):Wat is de rol van Nederland om de economische, Europese relatie met deVS te verbeteren?Minister Van Weel:Er zijn zaken in de strategie die je in onze debatten, nationaal en Europees,ziet terugkomen. Reguleren wij niet te veel? Verstikken we daarmee nietonze innovatie- en concurrentiekracht? Beschermen we onze eigen marktwel genoeg, bijvoorbeeld tegen dumping van producten of diensten uitandere landen? Dat soort aspecten staan ook in deze strategie. Dat zijnaspecten waarvan ik zeg: dank voor de spiegel, want dat zijn misschienaspecten waarop we wel actie zouden moeten ondernemen, voor zoverwe dat niet zelf al aan het doen waren. Zo zitten hier verschillendeaspecten aan. Ik denk dat het volledig openstellen en niet-reguleren vanbig tech een minder goed idee zou zijn. Misschien zijn er daarbij namelijkniet zo veel gedeelde belangen, maar vooral belangen van de een enrisico’s voor de ander. Het is dus een gemengd beeld. Vandaar dat het zichniet laat vangen in het debat hier. Ik wil er geen brief van honderd kantjesvan maken, maar je kunt er wel heel lang over bomen.De voorzitter:We gaan er ongetwijfeld een mooi, lang debat van maken. De Ministervervolgt nu de beantwoording.Minister Van Weel:Ja. Het nieuws op dit moment in Brussel is denk ik: hoe gaan we definanciering voor Oekraïne voor komend jaar voor elkaar krijgen? Daarombegin ik ook met dat onderwerp. Uiterst pregnant, want ik weet dat eengrote meerderheid in de Kamer uitkijkt naar een oplossing voor ditprobleem. Er zijn Commissievoorstellen gedaan. Er wordt al langer overgesproken. In het verleden is dat misschien niet altijd even handigaangepakt of even goed doordacht. Wij zijn voorstander van hetgebruiken van de bevroren tegoeden voor herstelleningen aan Oekraïne.Dat is absoluut onze voorkeursoptie. Daarom heb ik mij daar ook zo overuitgesproken in WNL. Aan de andere kant zijn wij niet blind of doof voorde bezwaren die de Belgische regering aandraagt. Aangezien het grootstedeel van deze tegoeden bij Euroclear in België staat, hebben we ookbegrip voor het feit dat België daar niet alleen de risico’s voor wil dragenen zeker wil weten wat de gevolgen zijn van het inzetten van de bevrorentegoeden voor het financiële systeem en anderszins.De Commissie is gekomen met een uitgebreid voorstel voor hoe ditvolgens haar op een juridisch houdbare en financieel-technisch draagbaremanier kan. Ze heeft ook een voorstel gedaan voor de wijze waarop degaranties of de gedeelde verantwoordelijkheid verdeeld kunnen wordenover de lidstaten. België heeft, recenter nog, een aantal amendementendaarop ingediend, waarin het een aantal andere voorstellen doet. Wegaan u daar morgen dan wel uiterlijk maandag een uitgebreide brief oversturen. Het eerste concept daarvan dat ik heb gezien, is al dertien kantjes.Daarin gaat het om vragen als: hoe zitten deze voorstellen in elkaar enwelke fall-backopties ziet de Commissie op het moment dat we hetTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331819 onverhoopt technisch niet voor elkaar zouden krijgen om dit allemaalrond te krijgen?Ik ben uiteraard gaarne bereid, zeg ik tegen mevrouw Piri, om onze mpdaar dagenlang non-stop over te laten vergaderen, maar het is ooktechnisch hele moeilijke materie. Het moet wel zodanig voldragen zijn dathet kan leiden tot een besluit door de regeringsleiders. Je moet dan nogeen beperkt aantal politieke of overzichtelijke punten over hebben om ereen klap op te kunnen geven. Vandaar dat ik nog geen garantie durf tegeven dat de route van de bevroren tegoeden absoluut tot een goed eindezal komen. Maar er moet wel een uitkomst zijn. Daarom heeft deCommissie ook andere voorstellen genoemd, waaronder het gebruikenvan de headroom binnen het eigen MFK als een soort overbruggings-krediet. Nogmaals, de inzet van deze bevroren tegoeden heeft echt onzevoorkeur, omdat wij denken dat dat financieel-technisch kan en dat dat demakkelijkste manier is om de lidstaten op een gelijkwaardige manier tebelasten en de rekening niet weer neer te leggen bij enkele. Daar kan ikechter nog geen garanties voor geven.To be continued, met een brief, ofwel morgen ofwel maandag. Dan heeftuw Kamer nog een debat met de Minister-President voordat hij daadwer-kelijk afreist naar de Europese Raad. Waarom stuur ik die brief niet nu al?Dat is omdat vandaag en morgen de Ecofin-Raad plaatsvindt in Brussel.Een groot aantal van de financieel-technische en juridische aspectenwordt daar nu juist, as we speak, verder uitgewerkt door de Minister vanFinanciën.Dit blokje gaat niet alleen over bevroren tegoeden, maar ook overOekraïne en Rusland in het algemeen. Daar zijn nog meer vragen overgesteld.De voorzitter:Ik heb aangegeven dat ... De Minister is bezig met de beantwoording vanalle vragen over Rusland en Oekraïne. Na afloop daarvan heeft u eenonbeperkt aantal interrupties, mits u die onder de halve minuut houdt.Minister Van Weel:De schaduwvloot is een blijvend onderwerp van discussie. We zijn daarook absoluut voortrekker in. Wij zijn het land dat het grootste aantalschepen heeft aangedragen. In de vorige RBZ waar ik bij aanwezig was,hebben wij op basis van een EU-plan besproken hoe we dit meer kunnenharmoniseren en wat we nog meer kunnen doen. Hoe kunnen we zorgendat we meer aansluiten bij de Verenigde Staten en het VerenigdKoninkrijk, zodat we dezelfde schepen listen? Hoe kunnen we derdelanden erbij betrekken? Dat betreft landen in Afrika die deze schepen nogwel ontvangen, om maar een voorbeeld te noemen. Hoe kunnen weomgaan met falseflagschepen? Dat is weer een nieuw fenomeen.Toestemming krijgen van een vlagstaat om een schip te boarden wordtweer een stuk complexer op het moment dat er een valse vlag op staat.De vlag van Curaçao is een van de valse vlaggen die veel gebruikt wordt.In eerste instantie dachten we dat we binnen het Koninkrijk een probleemhadden, namelijk dat we de schaduwvloot faciliteerden, maar dat blekendus helemaal geen in Curaçao gevlagde schepen te zijn, al voeren ze welonder die vlag. Dan weet je nog niet eens waar het schip vandaan komt,van wie het is en hoe het heet. Dat leidt weer tot nieuwe complicaties. Ditis dus een kat-en-muisspel, waarbij we zien dat de listings van deschaduwvloot wel degelijk werken. We zien dat het volume dat dieschepen dragen absoluut afneemt, maar we zijn daarin nog niet aan heteinde van wat wij kunnen.Het einde van wat wij kunnen behelst ook de vraag – dat begreep ik eenbeetje uit de inbreng van mevrouw Van der Werf – waarom wij dieschepen nou door onze wateren laten varen. Waarom kunnen sommigelanden daar wel wat aan doen en andere niet? Er zijn een aantalTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331820 voorbeelden van landen die daar wel iets op hebben gevonden, zodat zewel kunnen opereren, ook in een exclusieve economische zone. Dat is dus200 mijl van de kust, terwijl de jurisdictie voor strafrecht alleen maar geldtbinnen de 12 mijlszone vanaf de kust. Daar komen die schepen natuurlijkniet in. Die weten dat ook. Wij kijken naar het Franse voorbeeld. We kijkennaar creatieve manieren. Je kunt bijvoorbeeld wel milieu-inspecties doenbinnen de 200 mijlszone. Er zijn reglementen voor waar je wel over gaat indie zone. We kijken naar een creatieve inzet daarvan voor de schaduw-vloot.Het opblazen van de tankers door Oekraïne. We hebben dat in ieder gevalin een tweetal gevallen gezien in de Zwarte Zee. Daar is ook protest tegenaangetekend, onder andere door Turkije. Dat protest is niet geheelonterecht. Het is vanuit milieuoogpunt natuurlijk niet de bedoeling dat wevolle olietankers brandend voor kusten aantreffen. Dat waren dezegelukkig niet, in dit geval. Ik vind dat niet zonder meer een oplossing. Ikzie meer in het spoor dat we volgen als EU, VS en VK.Mevrouw Piri vroeg nog: moeten we de druk op Rusland niet opvoeren inplaats van op Kiev? Ik ben het daar volledig mee eens. Daarbij zeg ik: wemoeten niet alleen niet de druk opvoeren op Kiev, maar we moeten Kievook steunen en zo sterk mogelijk laten staan, zodat Rusland weet dat Kievniet aan de rand van de afgrond staat. Ik kom weer terug op de bevrorentegoeden. Het volgende week kunnen geven van perspectief aan Oekraïneop financiering voor 2026 ... U kunt zich voorstellen: bij ons zijn debegrotingsdiscussies moeilijk, maar voor Oekraïne is het een enorme lastom niet eens te weten of je het komende halfjaar je land overeind kunthouden en je economie draaiende kunt houden. Dat is van eminentbelang.Dat geldt ook voor de militaire hulp. Vandaar dat we in reactie op de motievan uw Kamer 700 miljoen versneld hebben vrijgemaakt om weeraanbestedingen te kunnen doen. De NAVO-ministeriële van vorige weekheeft veel extra steun opgeleverd in de vorm van de PURL-pakketten metzaken die Oekraïne nu nodig heeft. Het gaat om F-16-munitie en lucht-afweer. Desondanks is de situatie in Oekraïne moeilijk. Oekraïne voelt dedruk om nu mee te werken aan de vredesonderhandelingen die leven.Toen ik hier naar binnen stapte, kwam er een bericht van kanselier Merzover een voorstel dat Zelensky zou hebben ingediend waarin staat onderwelke voorwaarden hij bereid zou zijn om territoriale concessies te doen.Ook dat is dus onderdeel van de druk die nu wordt opgevoerd.Overigens ligt die druk ook op Rusland. Rusland beseft ook dat zwaarderedruk vanuit de VS in de rede ligt als ze nu niet meewerken. Waar gaat diteindigen? Ik weet het niet. Gaat dat lukken voor kerst, zoals de heer Trumpwil? Dat weet ik ook niet. Er zijn in ieder geval ontzettend veel overleggen.Bij een hoop van die overleggen zijn ook Europeanen betrokken: in hetE3-format, in de coalition of the willing waar wij bij zitten en met de EU alsgeheel, zoals afgelopen week tijdens de NAVO-ministeriële. Wij steunenOekraïne daarbij. Dat doen we ook als het gaat om de zaken die zeuiteindelijk van ons nodig zullen hebben. Denk aan perspectief opEU-lidmaatschap in de toekomst. Denk aan economische voordelen. Denkaan veiligheidsgaranties: hoe kan Oekraïne een positie hebben die sterkgenoeg is om een toekomstige aanval van Poetin, die we nooit kunnenuitvlakken, het hoofd te kunnen bieden en te kunnen voorkomen?Dat loopt op dit moment. Ik denk ook echt dat alles met alles samenhangt.Oekraïne zal, los van die territoriale concessies, ook dat perspectiefmoeten hebben. Dat noemen we het prosperity-been van de driehoek.Oekraïne zal ook voldoende moeten hebben als het gaat om veiligheids-garanties en security om uiteindelijk af te wegen wat ze acceptabelvinden. Die afweging kan Oekraïne alleen maar maken. We hebbennatuurlijk ook nog nodig dat Moskou hierin meegaat. Geen garanties. Hetfeit dat het nu al een tijdje loopt en dat er vooruitgang in zit, geeft mij eenklein beetje hoop dat we mogelijk in de buurt komen van een staakt-het-Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331821 vuren. Dat zou toch het minste moeten zijn. Want de mensen in Oekraïnekijken daarnaar uit.Er was nog een vraag over kunstmest van de heer Van der Burg. Wij zijndaar niet tegen. Wij merken dat er internationaal wel wat aarzelingen zijndie te maken hebben met de impact die dat kan hebben op de mondialevoedselzekerheid, omdat Rusland wel een van de grote spelers is in dewereldwijde voorziening van kunstmest. Nogmaals, aan ons zal het nietliggen, maar we gaan dat ook niet alleen doen: dan zal er wel meerdraagvlak voor moeten zijn. Dit is tot nu toe de vertragende factor in hetproces.Ik denk dat ik daarmee de vragen over Rusland-Oekraïne heb beantwoord.De voorzitter:Dank u wel. Er is een vraag van de heer Hoogeveen.De heer Hoogeveen (JA21):Dank voor het feit dat er een brief komt naar aanleiding van het Commis-sievoorstel. België heeft echter al gezegd dat het er niet mee akkoord is:«Wij stellen minimumvoorwaarden omdat er een juridische doos vanPandora wordt geopend als bijvoorbeeld Rusland of Euroclear Bank naarhet Europees Hof stappen. Er moeten allerlei extra verplichtingen aanvastzitten.» Hoe kijkt de Minister daarnaar?Minister Van Weel:Dit zijn ook nog maar de inleidende beschietingen, om in militaire termente blijven, tot aan de top van volgende week. Hierover wordt heel hardonderhandeld en hier wordt naar gekeken, deels achter de schermen,bijvoorbeeld in de Ecofin. Er worden ook externe signalen afgegeven doorverschillende spelers over waar hun, al dan niet vermeende, rode lijnenliggen. Als je voor zo’n top alle rode lijnen optelt, overlapt er meestalhelemaal niks. De truc van zo’n top is om iedereen een klein beetje naareen plek in het venndiagram te duwen waarop er wel iets van overlap is;dat is dan de deal waar je op uitkomt.De heer Hoogeveen (JA21):Dan wil ik toch nog even terugkomen op wat de Minister zei bij WNL:België moet door de pomp. Er wordt nu gezegd dat er via gekwalificeerdemeerderheid kan worden besloten om alsnog over te gaan tot diebevroren tegoeden. Is het kabinet van mening dat dit met een gekwalifi-ceerde meerderheid moet gebeuren, of deelt het de mening dat dit ondersanctie- en buitenlandbeleid valt en wel degelijk unanimiteit vereist?Minister Van Weel:Het is niet de bedoeling om dit België met QMV door de strot te duwen.Wat bedoelde ik met «België moet door de pomp»? België moetmeepraten over dit voorstel – dat moet gebeuren met inachtneming vanhun bezwaren – en het niet qualitate qua blokkeren. Dat was de gedachteachter mijn woorden. De QMV-discussie die nu speelt, gaat met nameover het permanent bevriezen van de Russische tegoeden. Je zou vooreen bepaalde constructie kunnen werken met QMV, zoals de Commissie aleerder heeft gedaan. Daar vindt het Europees Parlement ook iets van.Maar dit is ook alweer een kantje van die lange brief.De heer Hoogeveen (JA21):Helder, dank u wel. We hebben het hier natuurlijk over België. Dat land iszo ongeveer meer pro-EU dan de EU zelf. Het zegt dus nogal wat dat ditland in verzet is. Dan wordt er vanuit de Europese Unie gezegd: we zullenhun de Hongarije-behandeling geven. Denk aan België korten op het MFKen onderaan de sprekerslijst zetten in de Raad. Is de Minister daarvan opde hoogte? Deelt het kabinet die mening?Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331822 Minister Van Weel:Ik plaats ook dit weer onder het kader van inleidende beschietingen; ditzijn nog niet de daadwerkelijke onderhandelingen zoals die moetenplaatsvinden.Mevrouw Van der Werf (D66):De Minister gaf naar aanleiding van mijn vraag over de schaduwvloot hetvolgende aan: we gaan goed kijken naar wat bijvoorbeeld Frankrijk nu aanhet doen is en naar wat je qua milieu-inspecties zou kunnen doen. Evenvoor het algemene beeld: er vaart nu twee à drie keer per dag zo’n schipvoor onze kust langs. Het zijn er geloof ik 400 per halfjaar. De Ministermaakt mij niet wijs dat die allemaal aan die milieueisen voldoen en meteen legale vlag varen. Het is natuurlijk interessant om te bekijken watandere landen doen die aan zee liggen. Maar ik zou hier toch wel ietsmeer vaart achter willen zetten.Minister Van Weel:Ik ben er helemaal voor om er vaart achter zetten. Sinds Hugo de Grootzijn wij ook de grote voorvechters geweest van een mare liberum en hetfeit dat er op volle zee geen jurisdictie van staten geldt, behalve in heeluitzonderlijke gevallen. Dat is ook vastgelegd in de UNCLOS, de UnitedNations Convention on the Law of the Sea. Er is maar een beperkt aantalgevallen waarin je als staat een schip in vrije doorvaart op zee kuntaanhouden. Het niet voldoen aan milieueisen is daar, in de strakste zinvan het woord, geen aanleiding voor. U moet zich voorstellen dat eenontzettend groot deel van de wereldeconomie langs landen als China enRusland vaart. Denk ook aan de Rode Zee. We moeten het dus wel doenop een manier die we juridisch kunnen dragen en die minder goedwil-lenden dan wij geen mogelijkheden geeft om vervolgens onze schepen tepas en te onpas aan te houden in de wateren waar zij varen.Mevrouw Van der Werf (D66):Ik begrijp dat. Ik begrijp ook dat je niet zomaar allerlei cowboyacties kangaan uitvoeren, maar ik zie ook dat de druk nu op heel grote schaalvergroot wordt. Ik denk niet dat ze in Rusland denken «O, Hugo de Groot,mare liberum», dus je staat op een gegeven moment wel voor hetdilemma wanneer je dan wel vervolgstappen gaat zetten, zonder je tegente laten houden door wijsheden die vroeger heel handig waren. Dusnogmaals, ik begrijp de Minister, maar ik denk wel dat we op een gegevenmoment in een spagaat terecht kunnen komen in het grijze gebied, om hetzo maar te zeggen.Minister Van Weel:Dit gaat mij iets te snel. «Wijsheden die vroeger heel handig waren»: 70%van de wereldhandel gaat langs staten waarvan we echt moeten willendat ze niet dit soort cowboyacties gaan doen. Ik wil wel degelijk dat er eenjuridisch houdbare basis onder ligt, zodat het niet een soort van free forall wordt voor landen die alles wat langs hun kust vaart, willen gaanenteren. Het is iets belangrijker dan dit.De voorzitter:Dan nog een keer mevrouw Van der Werf.Mevrouw Van der Werf (D66):Dat is precies wat ik net zei: laten we niet de cowboy gaan uithangen,maar laten we ook naar andere landen kijken die blijkbaar wat mindervoorzichtig zijn dan wij, en laten we daar goed de vaart achter houden.Minister Van Weel:We houden de vaart erin. Daar zijn we het over eens.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331823 De voorzitter:Nou, kijk eens, wat een overeenstemming!Minister Van Weel:En dan niet de vaart van de schaduwvloot.De voorzitter:Oké. Dan is er een interruptie van mevrouw Dobbe.Mevrouw Dobbe (SP):Ik wil toch even door op de vragen die de heer Hoogeveen net stelde,want «inleidende beschietingen» is een metafoor die ik zelf nooit gebruik.Dan vraag ik mij af wat hij er precies mee bedoelt.Als het gaat over de onderhandelingen over de Russische tegoeden: alswij het hebben over de «Hongarijebehandeling voor België», begrijp ik hetdan goed dat Nederland het niet zou steunen als het die kant op gaat?Minister Van Weel:Nee, en zeker niet als het zou gaan om het korten op het MFK of wat danook. Dat is wat ons betreft helemaal niet aan de orde.De voorzitter:Mevrouw Dobbe is gerustgesteld.Ik heet ook de heer Stöteler namens de PVV van harte welkom. Er zijnonbeperkt interrupties, mits u die onder de 30 seconden houdt.Dan gaat de Minister verder met het blokje Midden-Oosten.Minister Van Weel:Het blokje Midden-Oosten: daar gingen ook in dit debat vandaag demeeste vragen over. Laten we beginnen met een kort overzicht van wat desituatie in mijn optiek op dit moment is. Het staakt-het-vuren houdt. Ja,het wordt twee kanten op geschonden, linksom of rechtsom, maar in determen waarin wij een staakt-het-vuren zien, is dit een staakt-het-vurendat houdt. We hebben nu echt te maken met een volledig andere situatiedan tijdens de oorlog zoals die gaande was voordat het peace plan vankracht werd.We zitten nog steeds in fase 1 van dat plan. Fase 1 behelst... Voorzitter, zalik dit blokje eerst afmaken?De voorzitter:We maken zeker ook nu eerst het blokje af. Lid Kostic´ is net iets laterbinnengekomen. We doen de interrupties per blokje. De Minister is netgestart met het blokje Midden-Oosten. De Minister.Minister Van Weel:Dank. We zitten in fase 1. Fase 1 behelst het vrijlaten van alle levendegijzelaars, het terugleveren van de lichamen van overleden gijzelaars enhet openen van de Gazastrook voor humanitaire hulp door Israël. Die faseloopt en die loopt tot op zekere hoogte voorspoedig, maar alles gaat methorten en stoten.We zien dat grensovergangen niet snel genoeg opengaan. Gelukkig is nuwel aangekondigd dat de Allenby Crossing met Jordanië op 17 decemberweer volledig open zal gaan voor humanitaire hulp. We hebben eenaankondiging gezien dat de Rafah Crossing open zou gaan, maar er wordtnu nog met Egypte gesproken. Er zou namelijk initieel alleen maar sprakezijn van een eenzijdige opening, dus alleen Gaza uit, en dat is uiteraardniet wat Egypte voorstaat. We zien hulp naar binnen komen, maar nogonvoldoende humanitaire hulp. Als onderdeel van het plan werd eroverigens gesproken over hoeveel vrachtwagens voedsel per dag naarbinnen moesten. Daar wordt op dit moment aan voldaan.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331824 Het grootste obstakel om naar fase 2 te gaan is op dit moment dat ereigenlijk geen sluitend plan is over hoe Hamas te ontwapenen. Daar komthet verhaal van de gele lijn terug. Op dit moment hebben we te makenmet een Gaza onder controle van Hamas. Dat wordt in het civiel-militairecoördinatiecentrum waar wij ook in zitten, «de rode zone» genoemd. Hetovergrote deel van de Gazaanse bevolking zit in die rode zone, onder decontrole van Hamas. En er is een zone waar op dit moment het Israëlischeleger het voor het zeggen heeft. Die wordt de green zone genoemd.Daartussen ligt die yellow line.Uiteindelijk wil niemand dat deze situatie lang voortduurt. Het idee is nietom Gaza op te splitsen en er is ook geen voornemen tot annexatie, ookniet van delen van Gaza. De bedoeling is dat Hamas de wapens neerlegt,dat uiteindelijk de gele lijn verschuift naar heel Gaza en dat de Israëlischedefensietroepen zich terugtrekken uit Gaza en vervangen worden dooreen Palestijnse politiecapaciteit en wat genoemd wordt de ISF, deInternational Stabilization Force.Op dat laatste punt zijn kleine stapjes gemaakt. We hebben een resolutievan de VN-Veiligheidsraad gehad en we hebben landen zoals Indonesië,die hebben aangegeven bereid te zijn om er troepen voor te leveren. Maarook voor dat leveren geldt als heet hangijzer de vraag hoe we Hamasgaan ontwapenen. Er is, denk ik, wereldwijd geen land te vinden dat heelgraag dat gebied ingaat en huis voor huis Hamas onder druk gaatontwapenen. Ik denk ook niet dat dat een heel succesvolle strategie zouzijn. De vraag die op dit moment het meest speelt, is dus hoe je Hamaszover krijgt zelf te ontwapenen. Ze hebben daar initieel akkoord opgegeven, door te zeggen geen rol te zullen spelen en de wapens neer teleggen. Maar naarmate de tijd vordert, naarmate hun controle toeneemtover het gebied dat ze hebben zonder de aanvallen die plaatsvinden,neemt die bereidheid zienderogen af. Alle inspanningen zijn nu daaropgericht, want als Hamas niet ontwapent, is dit vredesplan ten dodeopgeschreven en dat geldt ook voor de vereniging van de Westbank enGaza in één Palestijnse staat. Dat kan dan niet plaatsvinden.Wie zijn dan de actoren die daar een rol in kunnen spelen? Dat zijn Egypte,Qatar en Turkije. Wat u op dit moment ziet, is dat er heel veel gesprekkenplaatsvinden, in Washington en in de regio, door de architecten, zoals ikhet maar even noem: toch de Verenigde Staten, die hier tot dit plan zijngekomen, om te kijken hoe deze landen kunnen bijdragen aan hetopvoeren van de druk op Hamas om de wapens neer te leggen en omuiteindelijk de volgende fase volledig van start te kunnen laten gaan.Onderdeel van die volgende fase is ook Palestijns zelfbestuur, maar nogniet door de Palestijnse Autoriteit. Dat staat wel in het peace plan. Dat isonderdeel van de doorkijk naar de toekomst, maar op dit moment is dePalestijnse Autoriteit niet in staat, en ook niet zodanig gezaghebbend, omin Gaza het bestuur te kunnen voeren. Daarvoor zijn hervormingen nodigen daarvoor is tijd nodig. Wie gaan dat dan wel doen? Dat is de Board ofPeace, maar dat is eigenlijk meer een bestuur in naam, want daar zittenmensen in als Donald Trump zelf, vermoedelijk Tony Blair, en zo zullen wenog een aantal andere mensen zien die niet het dagelijks bestuur van eenstaat gaan leiden. Dit moet je meer zien als een soort betrokkenen,sponsoren van de deal, met een commitment om die te laten lukken. Hetdagelijks bestuur wordt een Palestijns technocratisch bestuur. Daarvan isaangekondigd dat daar volgende week mogelijk al de namen encontouren bekend van zijn. Daarover is ook met Palestijnen gesproken;het gebeurt niet zonder Palestijnse betrokkenheid en betrokkenheid vande landen in de regio.Ik zit even te denken wat ik nog meer te melden heb over de stand vanzaken in Gaza wat betreft het plan. Dat is de humanitaire situatie, waar ikmeteen de medevac in meeneem. De humanitaire situatie verbetert, maarhet gaat ons nog niet snel genoeg. Wat ons betreft is er meer aansporingvan en druk op Israël nodig om meer grensovergangen te openen. Ik benTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331825 blij met de Allenby-grensovergang, dat is een van de zaken waar ik hardop heb geduwd tijdens mijn bezoek aan Israël. Maar Rafah moet open, dieovergang is juist heel belangrijk voor de medische evacuaties, omdat demensen daar Rafah kunnen verlaten en medische hulp kunnen vinden.Uiteindelijk is het goed dat het goede aantal vrachtwagens met voedselnaar binnen gaat, maar uiteindelijk willen we ook dat dat gebeurt in devorm van humanitaire hulp door hulporganisaties. Die aantallen zijn op ditmoment nog onvoldoende.Wat betreft de medische evacuaties: ik heb ook kennisgenomen van degestegen aantallen op de WHO-lijst van personen die medische hulpnodig hebben. Ik weet niet precies wat daar de achtergrond van is. Ik kanme deels voorstellen dat naarmate er meer toegang is, er ook meer zichtbestaat op wie daar welke hulp nodig heeft. Wij hebben een gebaargemaakt, want laten we eerlijk zijn: meer dan dat is het niet. Wij kunnende nood niet lenigen door in uitzonderlijke gevallen vijf kinderen op tenemen. Het blijft mijn voorkeur om te zorgen voor medische opvang enbehandeling in de regio. Dat werd al gezegd door onder anderen de heerVan der Burg. Dat heeft legio redenen, die ik in het verleden al meermalenheb toegelicht, al was het maar vanwege de complexiteit van het naarNederland halen van zieke kinderen met hun familie en begeleiders. Zijzullen hier gedurende lange tijd verblijven. Voor zover ik weet, zijn die vijfkinderen hier nog. Ze zitten met hun familie in een omgeving waar zegeen bekenden hebben, waar een andere taal wordt gesproken en waar zenooit zullen wortelen, want uiteindelijk moeten ze weer terug. Het blijftdus mijn voorkeur hebben om dit in de regio te doen. Maar naaraanleiding van deze berichten zeg ik u wel toe dat ik nog een slag gamaken en zal kijken hoe het staat met de medische capaciteit. We hebbeneerder geld toegezegd voor opvang in de regio. De uitkomst daarvan isdat we ook gekeken hebben naar wat we hier zelf nog kunnen doen. Ik zalnog zo’n ronde maken, samen met Staatssecretaris De Vries.Dan de Westbank, waarna ik de meeste zaken aangaande het Midden-Oosten behandeld zal hebben. Op de Westbank is de situatie met name inhet afgelopen jaar sterk verslechterd. We hebben daar meer gewelddadigeuitspattingen gezien, die in sommige gevallen werden aangemoedigddoor twee extreme Ministers in deze coalitie met Netanyahu. Zij zijn doorons gesanctioneerd. Het betreft de heren Smotrich en Ben-Gvir. Door deoorlog in Gaza is er onvoldoende direct zicht op en directe aandacht voorde situatie op de Westbank. Dat heeft niet bijgedragen aan een verbe-tering daarvan. Dat was ook onderdeel van mijn bezoek aan Israël. Ik benop de Westbank geweest om aandacht te vragen voor de situatie daar enom dit te kunnen aankaarten bij de Israëlische regering. We hebbengezegd: wij houden u ook hier in de gaten en verwachten dat hier geenstappen worden gezet die ten koste gaan van de tweestatenoplossing. Datwas ook mijn boodschap aan de Palestijnse premier en de Minister vanBuitenlandse Zaken.Kort nadat ik terugkwam, is er een bijeenkomst in Brussel geweest van dePalestine Donor Group. Daar hebben wij ons met meer dan 50 statengecommitteerd aan de tweestatenoplossing en de Palestijnse Staat. Naeen recente geweldsuitbarsting op de Westbank, waarvan overal video’ste vinden waren, is er eindelijk een veroordeling gekomen door deregering-Netanyahu. Men heeft aangekondigd om meer op te zullentreden tegen het geweld van kolonisten op de Westbank. Wij zullen er ookin EU-verband aandacht voor vragen dat we er scherp op moeten blijvendat die sancties niet van tafel gaan. Richting de heer Van Baarle zeg ik datwe in EU-verband proberen om het aantal sancties tegen gewelddadigekolonisten uit te breiden. Daarom werken we nog steeds aan nationalemaatregelen, zoals we hebben aangekondigd.Drie weken geleden hadden we hier een uitgebreid vragenuurtje over. Ikheb toen toegelicht dat dit een wetstraject is en dat dit dus niet binneneen week gebeurd is. Het loopt echt. We zijn hier vol mee bezig. NiemandTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331826 vertraagt, maar het heeft wel tijd nodig om een wetstraject te doorlopen.Bij de komende bespreking in de RBZ zal de hoofdmoot zijn: hoe kunnenwe de druk opvoeren richting een verbetering van de situatie op deWestbank? Ik ben in ieder geval blij dat nu ook de Verenigde Staten eenstevig signaal hebben afgegeven aan Netanyahu, namelijk dat zij verdereannexatie op de Westbank niet zullen toestaan. Ik ben van mening dat datnog steeds een van de stemmen is met de meeste impact in Jeruzalem enTel Aviv.Ik laat het daar even bij, voorzitter.De voorzitter:Dank. Dan open ik de ronde. Eerst het lid Kostic´.Kamerlid Kostic´ (PvdD):Mag ik eerst een punt van orde maken? Ik erger me er een beetje aan datik zeven heel concrete vragen heb gesteld aan de Minister en geen van diezeven concreet is beantwoord. Er is een algemeen verhaal gehouden. Datvind ik heel lastig. Ik moet er even over nadenken hoe ik hiermee omga.De voorzitter:We kunnen ook eerst even een rondje maken waarin we niet-beantwoordevragen ophalen, en daarna de interrupties doen.Kamerlid Kostic´ (PvdD):Ik kan ze een voor een langsgaan ...Minister Van Weel:Misschien moet ik zelf even een veegrondje doen, want ik heb nog watantwoorden op specifieke vragen.De voorzitter:Ja, want de Minister zei ook: ik heb de meeste vragen beantwoord. Hetverzoek is om graag álle vragen te beantwoorden.Minister Van Weel:Ik loop even alle individuele vragen langs, want die variëren van defensie-bedrijven tot honden et cetera. Ik loop ze langs.De eerste. De NAVO heeft de banden verbroken met Elbit; wat gaan wijdoen met het verbreken van banden met Israëlische defensiebedrijven?Op dit moment kiezen wij bij voorkeur niet voor Israëlische bedrijven.Maar de Minister van Defensie heeft ook aangekondigd: voor het brengenvan sommige zaken zijn wij gewoon afhankelijk van Israëlische leveran-ciers. Er is ook geen verbod ingesteld op het zakendoen met Israëlischedefensiebedrijven. Daar waar sprake is van corruptie, is dat natuurlijksowieso een reden tot uitsluiting van bedrijven. Dat geldt voor onsnationaal, maar dat geldt ook voor internationale bedrijven. Ik neem aandat dat ten grondslag ligt aan de schorsing van bedrijven door de NAVO.Overigens hebben die schorsing en de oorzaak van die schorsing geenimpact op de programma’s die lopen bij onze eigen Defensie. Dus ja,lopende fraudezaken houden we in de gaten. We beperken op dit momentde invoer van defensiematerieel uit Israël tot het noodzakelijke, maar datis absoluut niet nul.Het rapport van Human Rights Watch. Daar hebben we een uitgebreidvragenuurtje over gehad; ik denk dat het drie weken geleden was. Datrapport heeft het over de militaire acties van Israël in de kampen op deWestbank, waarbij grote aantallen mensen zijn verdreven. Die mensenhebben nog niet kunnen terugkeren. De uitspraken van enkele IsraëlischeMinisters daarover baren me wel zorgen. We hebben ons ingezet om dedruk hiervoor op te voeren om de terugkeer van deze mensen mogelijk temaken. Als zij permanent verdreven zouden zijn, dan heb je het inderdaadTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331827 over mogelijke etnische zuivering. Het is nu nog te vroeg om daarover tespreken. Maar de terugkeer van deze mensen staat voor ons op deagenda.De illegale nederzettingen en de 78 miljard dollar. Ook daar hebben wemeerdere keren over gesproken. Ik heb gezegd dat die 78 miljard dollareen vertekend beeld geeft, omdat er ook bedrijven zijn die via Nederlandinvesteren, maar niet per se Nederlands zijn. We hebben een ontmoedi-gingsbeleid. Er werd een keer enigszins bagatelliserend over gesproken:«ja, er staat een zin op de website van de RVO». Maar als je doorklikt opdie pagina van de RVO, dan kom je in een zeer uitgebreide verhandelingover waarom wij het zakendoen met bedrijven op de Westbank ontmoe-digen. We werken natuurlijk ook zelf aan onze eigen nationale maatre-gelen om de import van goederen uit illegale nederzettingen mogelijk temaken. We kijken ook of we dat kunnen uitbreiden naar pensioenfondsen.Er is in ieder geval al wel een bijeenkomst geweest met pensioenfondsenom hen bewust te maken van de risico’s die hieraan kleven. Dus ook datheeft de aandacht.De voorzitter:Ik vraag de heer Van der Burg onderlinge besprekingen gewoon even viade app te doen. U werd geroepen, oké. Maar het verstoort de vergaderingeen beetje.De Minister gaat door.Minister Van Weel:Dan de hondencasus. Die had twee aspecten. Hoe zit het met de eerderetoezegging voor verkenning van het reguleren van de exporthonden? Deafgelopen tijd heeft het ministerie onderzocht wat de mogelijkheden zijnvoor het reguleren van de export van honden. Het kader voor exportcon-trole dat wij kennen, is de Europese dual-useverordening. We hebbenEuropees gepleit voor het toevoegen van honden aan dezeEU-controlelijst. De Europese Commissie en de EU-lidstaten hebben onsverteld dat zij geen mogelijkheden zien om honden aan te merken alsdual-usegoederen. Dat maakt het ook onmogelijk om honden via eennationale controlelijst vergunningplichtig te maken. Wat betreft devermeende inmenging, zoals die werd genoemd: voor zover wij hebbenkunnen achterhalen – ik geloof dat daar vragen over zijn gesteld; anderszou ik die gaarne tegemoetzien – ging het hier om contact tussenadvocaten die betrokken zijn geweest bij de zaak, en niet om directeinmenging van de staat in een zaak. Dat er via advocaten wordt gesprokenof dat de advocaten zienswijzen ophalen dan wel krijgen, is geen statelijkeinmenging zoals wij daar de definitie van kennen.De straffeloosheid tegen hulpverleners werd door mevrouw Dobbeopgebracht. Zij vroeg of onze Wet internationale misdrijven werkt. Ja, diewerkt, maar om enige rechtsmacht te hebben, op welke manier dan ook,moet er wel een binding zijn met Nederland. Dat houdt in dat iemand zichin Nederland moet bevinden of dat er geweld moet zijn gebruikt tegen eenNederlander. Ook kan het natuurlijk zo zijn dat door een Nederlandergeweld is gepleegd. In al die gevallen heeft Nederland rechtsmacht overhetgeen er gebeurd is en is de Wet internationale misdrijven vantoepassing.Over extra sancties tegen kolonisten, waar de heer Van Baarle over sprak,heb ik gezegd dat we ons daarvoor inspannen.Mevrouw Piri vroeg nog even wat er bedoeld wordt met het zinnetje overde dialoog met Israël. Ik heb het eigenlijk net al een beetje gezegd. Omook bijvoorbeeld de situatie op de Westbank aan te kunnen kaarten of omte kunnen pleiten voor de opening van meer grenscontroles en hettoelaten van meer humanitaire hulp, moet je wel in gesprek zijn met deIsraëli’s. Uiteindelijk zijn dat zaken die zij verrichten en waar zij als enigende macht over hebben. Ja, tot op zekere hoogte hebben sancties zin. MaarTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331828 zoals ik ook gisteravond in het debat over Sudan heb gezegd: op hetmoment dat je al je bruggen verbrandt, heb je ook weinig impact meer opde situatie waar je wel verandering in wilt zien. Nederland is een land dataltijd in staat is geweest om een goede band te hebben met beide partijenin dit conflict, zowel met de Palestijnse Autoriteit als met de Israëlischeregering. Om hele begrijpelijke redenen is de afgelopen twee jaar dieband verslechterd en hebben we daar zowel in Europees verband alsnationaal een aantal stappen gezet om die band te verminderen. Diestappen hebben die band onder druk gezet. Daar sta ik helemaal achter.Maar nu er een vredesplan is, wil ik wel zorgen dat ook die dialoogoptieopenblijft, want dat is de manier waarop we ook impact hebben op hetacteren van Israël. Dat is niet alleen maar met sancties. Vandaar de balansdie ik daarmee probeerde te bereiken.Daarmee denk ik wel de meeste vragen beantwoord te hebben.De voorzitter:Ik inventariseer eerst even of alle vragen zijn beantwoord. MevrouwDobbe.Mevrouw Dobbe (SP):Ik mis er nog een. Ik heb gevraagd naar de steun voor Palestijnsevrouwenorganisaties.De heer Van Baarle (DENK):Komt de Minister later nog op het EU Pact for the Mediterranean? Ookheb ik de Minister nog een oordeel gevraagd over mijn motie over eenextra inspanning voor humanitaire hulp aan de kinderen in de winter inGaza.De voorzitter:Lid Kostic´, mist u ook nog beantwoording van een vraag?Kamerlid Kostic´ (PvdD):Ja. Over het gedrag van Israël bij de gele lijn. Er is onduidelijkheid voor debewoners wat de gele lijn überhaupt is. Israël verschuift die ook steeds endoodt überhaupt mensen, kinderen als ze in de buurt komen van de gelelijn. Mijn vraag aan de Minister was of hij dit gedrag van Israël veroordeelten welke maatregelen hij daartegen gaat treffen.De voorzitter:Minister, kunt u eerst deze vragen nog beantwoorden? Als de beant-woording niet is voorbereid, zou dat eventueel ook in de tweede termijnkunnen.Minister Van Weel:Op de motie over humanitaire hulp kom ik graag in tweede termijn terug.Wat betreft gezondheid en de vrouwenorganisaties idem dito.Dan wat betreft de gele lijn. Ik heb willen schetsen hoe Gaza nu in elkaarzit. De gele lijn is op dit moment de scheidslijn tussen door Hamasgecontroleerd gebied en door de Israëlische defensietroepen gecontro-leerd gebied. Alles wat er aan schermutselingen is rondom dit breken vanhet staakt-het-vuren gebeurt ook vaak rondom die gele lijn, juist omdatdat de plek is waar de twee partijen elkaar vinden. Dat gaat echt tweekanten op. Dat is niet alleen maar Israël schietend op burgers, maar dat isook Hamas: terroristen die naar binnen komen en het willen uitvoeren vanaanvallen. Zolang je die situatie hebt van die twee Gaza’s – daarom is datzo’n onwenselijke situatie, waarbij er ook niet een internationale troepen-macht zit, maar de Israëlische troepen zich aan de andere kant van diegele lijn bevinden – houd je een instabiele situatie. Nogmaals, dat is geenpermanente situatie. Zo is die ook niet bedoeld. Het is juist een heelTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331829 onwenselijke situatie, want uiteindelijk wil je één Gaza, zonder Hamas.Maar zoals ik al zei, op dit moment is het grote vraagstuk om dat tekunnen bereiken: hoe ontwapen je Hamas en/of hoe ontwapent Hamaszichzelf?De voorzitter:We gaan over naar de interrupties. De Minister komt in het tweeminuten-debat dat we straks gaan voeren, even terug op de vraag van de heer VanBaarle over humanitaire hulp en de vraag van mevrouw Dobbe overvrouwenrechtenorganisaties. Dan gaan we nu over tot de interrupties. Hetlid Kostic´.Kamerlid Kostic´ (PvdD):Mijn vraag ging over het gedrag van Israël, dat de burgers van Gaza nietbeschermt, en over dat het totaal onduidelijk blijkt te zijn waar de gele lijnligt. Dus nogmaals, wat gaat de Minister daartegen doen?Minister Van Weel:Ik kan die situatie niet bevestigen of ontkennen. Het lijkt mij evident dathelder moet zijn voor burgers waar zij wel en niet kunnen komen. Wezullen er via het CMCC aandacht voor vragen dat die duidelijkheid in iedergeval klip-en-klaar moet zijn, inclusief de consequenties op het momentdat mensen die lijn overgaan. Dat is ongeveer de macht die ik daarbij heb.Kamerlid Kostic´ (PvdD):Ik hoor een toezegging, maar ik wil toch graag deze Minister hierop latenreflecteren. Er zijn artsen bij Artsen zonder Grenzen die zeggen dat ditgebeurt. De Minister zegt: ik kan het bevestigen noch ontkennen. Dan wilik graag nog voor januari een brief hierover waarin hij het wel gaatontkennen of bevestigen en waarin staat welke maatregelen hij gaatnemen.Minister Van Weel:In de brief gaat hetzelfde staan als wat ik nu zeg. Ik zit daar niet, wij zittendaar niet, wij zijn niet op de grond in Gaza en wij zijn niet bij die gele lijn.Ik ben dus afhankelijk van de gremia waarin wordt toegezien op datstaakt-het-vuren. Dat is het Civil-Military Coordination Center in Kirjat Gat.Daar zitten wij wel met twee mensen bij, overigens ook niet op hetallerhoogste niveau aan alle tafels. Dat is op dit moment het gremiumwaarin de Amerikanen, gesteund door de internationale gemeenschap,met de Israëli’s toezicht houden op het staakt-het-vuren en kijken welkeschendingen er zijn. Dat is de invloed die ik heb en daar moet ik het dusinbrengen.Kamerlid Kostic´ (PvdD):Voor uw oordeel hoeft u niet te wachten op de Amerikanen en deIsraëliërs. U kunt gewoon luisteren naar de onafhankelijke organisaties.De voorzitter:Graag via de voorzitter spreken.Kamerlid Kostic´ (PvdD):O, sorry. Via de voorzitter vraag ik of de Minister kan aangeven of hijArtsen zonder Grenzen hierin gewoon vertrouwt.Minister Van Weel:Niet zonder meer. Eén bericht via het lid Kostic´ over iets wat iemand – ikweet niet wie – van Artsen zonder Grenzen heeft gezegd over schen-dingen is voor mij nog geen bewijs. Ik wil daar meer informatie overTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331830 hebben. Die informatie kan ik halen in het CMCC. Dat is ook waar ikinvloed heb.De voorzitter:We kunnen dit misschien afstemmen, want anders wordt het een oneindigdebat. Kan de Minister het volgende toezeggen? Mocht hij andereinformatie hebben waardoor hij zijn standpunt herziet, dan komt hij meteen brief aan de Kamer daarover. Ja? Het lid Kostic´?Kamerlid Kostic´ (PvdD):Ik wil de Minister dan toch tot januari de tijd geven om hierop te reflec-teren. Dan kan hij die informatie tot zich nemen – hij heeft een heelambtenarenleger – kijken wat mensenrechtenorganisaties en Artsenzonder Grenzen zeggen en daar per brief op terugkomen. Dat zou fijn zijn.Minister Van Weel:Als daar ontwikkelingen in zijn, dan hoort u dat, maar dat hele ambtena-renleger zit ook niet op de gele lijn. Nee, in die zin zijn wij echt afhankelijk.Dat is waarom die toegang en die internationale troepenmacht zobelangrijk zijn, want op dit moment hebben we heel beperkte informatieuit het gebied.De voorzitter:Als de Partij voor de Dieren graag een reactie van de Minister wil of eenbepaalde brief aan de Kamer wil, stel ik voor om dat gewoon via de pv tedoen, met de toezegging die de Minister net deed dat, mocht er zorgelijkeinformatie tot hem komen die op dit moment nog niet bij hem bekend is,hij daar de Kamer actief over informeert.Mevrouw Dobbe (SP):Ik maak me toch een beetje zorgen over de afwachtende houding van deMinister als het gaat om het veroordelen van mensenrechtenschendingen.Is er wel erkenning dat het staakt-het-vuren óók door Israël wordtgeschonden?Minister Van Weel:Dat is mijn aanname, maar nogmaals, ik krijg ook niet alle rapporten overalle schendingen van het staakt-het-vuren op mijn bureau. Ook daar heb ikgeen zicht op. Ik heb geen aanleiding... Nee, ik laat het daarbij.Mevrouw Dobbe (SP):Kunnen we dan hetzelfde afspreken als wat er net is afgesproken met hetlid Kostic´, namelijk dat de Minister in dezelfde brief nieuwe informatieopneemt die richting de Minister komt en die blijkbaar nog niet bekend is?Minister Van Weel:Dat doen we als er nieuwe informatie over is. Sowieso gaat u periodiek opde hoogte gehouden worden van de voortgang van het staakt-het-vuren,de implementatie van het plan. Daar nemen wij schendingen van hetstaakt-het-vuren door welke partij dan ook, zover wij daar informatie overhebben, graag in mee.De voorzitter:Dan ga ik naar de heer Van Baarle.De heer Van Baarle (DENK):De Minister gaf aan toe te zeggen ten aanzien van de medische evacuatiesen de steun voor voorzieningen in de regio nog een slag te maken. Watheeft de Minister nou exact toegezegd?Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331831 Minister Van Weel:Exact dat. Er is een nieuwe situatie, met een staakt-het-vuren. Er kan dusin beginsel meer medische hulp Gaza in. Als het goed is, vallen er ookgeen of aanzienlijk minder gewonden door het geweld dat daar is. Datneemt niet weg dat die lijst enorm lang is en dat, hopelijk, de grens-crossing onder andere met Rafah weer opengaat en dat ook de crossingmet Jordanië weer opengaat, zodat ook daar weer meer medischeevacuatie kan plaatsvinden. Ik maak dus een slag. Ik hou mijn voorkeurvoor medische opvang in de regio, maar ik ga kijken wat de situatie daaris. Dat doe ik via de Wereldgezondheidsorganisatie, waar ook deze cijfersvandaan komen. Dan kijk ik wat er nodig is. Nogmaals, ik zeg daarmeeniet toe dat wij weer over zullen gaan tot nieuwe medische evacuatie naarNederland, vanwege alle caveats die ik daarover heb en omdat we daarook niet het grote verschil mee maken. Maar ik sluit het ook niet uit op ditmoment.De heer Van Baarle (DENK):De Minister «gaat kijken». Ik probeer echt even te zoeken naar wat deMinister nou precies bedoelt met «een slag maken». Dat doe ik vanuitmijn rol om de Minister ook te kunnen afrekenen op een gedanetoezegging. Dus de Minister gaat inventariseren wat de noodzaak is bijmedici in de regio en of er kritische gevallen zijn. Als die kritische gevallener zijn, gaat hij welwillend kijken of Nederland een rol kan oppakken omdie kinderen naar Nederland te evacueren. Moet ik dat zo zien?Minister Van Weel:Het antwoord op die vraag is nee. Wat mij betreft staat namelijk vooropdat medische hulp in de regio moet plaatsvinden. Het moet niet via heellangdurige trajecten, waarbij kinderen naar Nederland worden gehaaldmet hun familie, tegen hele hoge kosten hier in Nederland. Dus mijnuitgangspunt is: medische opvang in de regio. Daar ga ik weer naar kijken.Ik zal rapporteren over wat daar het effect van is. Nogmaals, ik sluit ookniet uit dat we in de toekomst nog een keer zoiets doen, maar ik ga daarnu geen toezeggingen op doen.De heer Van Baarle (DENK):Wat begon als «ik ga een slag maken», is dus niets meer dan dat deMinister een rondvraag gaat doen om te kijken of de regionale capaciteitop orde is. Dat is niet wat ik voor ogen zou hebben bij «een slag maken».Kan de Minister niet gewoon toezeggen dat op het moment dat blijkt datde regionale capaciteit niet op orde is en er kritische gevallen zijn die meturgentie geholpen moeten worden, net als die vijf, Nederland danwelwillend gaat kijken om meer dan de vijf die nu opgevangen worden,naar Nederland te halen?Minister Van Weel:Nee, dat is voor mij geen doel op zich. Ik snap dat u en overigens ookenkele andere partijen de slag graag anders zouden willen zien, maar ikdenk dat het kabinet daar helder over is geweest in eerdere communi-catie. Dus ik doe die toezegging nog niet, maar ik kom wel terug met eenrapportage over hoe het nu staat met betrekking tot de capaciteit in deregio en de medische noden en hoe wij daar het beste aan kunnenbijdragen.De voorzitter:Wanneer kunnen wij die terugkoppeling richting Kamer verwachten?Minister Van Weel:Die krijgt u in januari.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331832 De voorzitter:Anderen? Ik zag de heer Stöteler.De heer Stöteler (PVV):De Minister zei net dat de relatie tussen Nederland en Israël een behoor-lijke knauw, of althans een deuk, heeft opgelopen in de afgelopen tijd. Hijzei dat hij wil inzetten op het weer versterken van die relatie. Hoe gaat hijdat precies doen? Wat is de inzet?Minister Van Weel:Ik heb niet per se gezegd dat ik de relatie wil versterken. Ik heb ook nietgepleit voor het opheffen van sancties of anderszins, maar ik heb wel dedialoog, die op een heel laag pitje stond, geopend door daarheen te gaanen door daar ook het gesprek aan te gaan. Dan merk je dat we elkaar eentijdje niet open hebben gesproken. Dat vereist inspanning en door dierelatie te hebben, ben je ook weer in staat om een aantal zaken scherp aande orde te stellen, wat de afgelopen twee jaar gewoon niet ontvangenwerd. Dat is wel nodig om uiteindelijk druk te kunnen zetten, vanuit dierelatie, om gedrag te veranderen. Ik wil helemaal niet zeggen dat ik zelfiets voor elkaar heb gekregen, maar het vragen van aandacht voor deAllenby Crossing... Ik heb ook in de buurlanden opgehaald, bij mijncollega’s in Jordanië, Egypte, Saudi-Arabië, wat de boodschappen zijn diezij zouden willen overbrengen en die ik namens hen kan neerleggen inIsraël, om actie te ondernemen. Dat waren onder andere het openen vande grensovergangen, het toelaten van meer humanitaire hulp en hetoptreden tegen geweld van extremistische kolonisten op de Westbank.Door die boodschappen over te brengen en daar druk op te zetten, denk ikdat wij ook een nuttige rol kunnen vervullen.De heer Stöteler (PVV):Hoe werd dat daar ontvangen? Wat u daar hebt overgebracht aan Israëlklinkt nog steeds vooral als kritiek, althans dat u een gedragsveranderingvan Israël verwacht, terwijl Israël eigenlijk de afgelopen twee jaar niet veelanders van Nederland heeft gezien. Hoe kantelt dan het beeld dat deIsraëli’s van Nederland moeten hebben? Hoe werd u ontvangen? Warenze een beetje welwillend?Minister Van Weel:Ik wérd ontvangen en dat is al een signaal op zich. Er zijn namelijk nietheel veel Europese collega’s geweest die daar recent welkom waren. Datalleen al is een teken dat de banden nooit doorgesneden zijn. Desondanksis er natuurlijk wel wat verkoeling geweest. Beide kanten op, en vanuitons ook niet zonder reden. Daar loop ik niet voor weg. We hebben diemaatregelen genomen omdat we vonden dat die nodig waren.De voorzitter:Dan zag ik nog een verzoek van mevrouw Dobbe.Mevrouw Dobbe (SP):Over die medische evacuaties. Heel eerlijk gezegd doet dat antwoord echteen beetje pijn. Wij weten immers dat de situatie alleen maar erger isgeworden sinds de vorige keer dat we hier met elkaar over hebbengesproken en sinds het kabinet het besluit heeft genomen om medischeevacuaties toe te staan. Als nu blijkt dat er in de regio inderdaad onvol-doende capaciteit is, en de Wereldgezondheidsorganisatie erkent dat ook,gaat deze Minister dat dan wel doen?Minister Van Weel:Ik ga daar nu niet op vooruitlopen. Ik heb u gezegd dat ik in januari kommet een brief. Dan praten we verder.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331833 Mevrouw Dobbe (SP):Dan moeten wij als Kamer hier maar op gaan duwen en zorgen dat dezekinderen de kans krijgen om te overleven, want dit doet oprecht eenbeetje pijn. We weten dat het alleen maar erger is geworden, dat deargumenten die het kabinet had om dit besluit eerder te nemen, nogsteeds hetzelfde zijn, indien niet erger geworden. Dus ja, ik vind ditantwoord echt onacceptabel.De voorzitter:Het staat de Kamer altijd vrij om het kabinet ergens toe op te roepen. LidKostic´.Kamerlid Kostic´ (PvdD):De Minister ontkent de conclusies van Human Rights Watch over etnischezuiveringen op de Westbank. Hij zegt dat mensen nog zouden kunnenterugkeren en dat hij zich daarvoor inzet. Ik was benieuwd hoe hijdaarvoor gaat zorgen, aangezien Israël dat tot nu toe niet heeft toegelaten.Minister Van Weel:Dit is ook een van de onderwerpen die ik heb opgebracht tijdens mijnbezoek bij mijn collega Sa’ar. Daar heb ik regelmatig contact mee en daarbreng ik dit ook op. Uiteindelijk bouwt de druk zich op, dus ik hoop datdaar stappen gezet zullen worden.Kamerlid Kostic´ (PvdD):Hopen en bidden, zo hebben we de afgelopen jaren gezien, heeft nietgewerkt. Dit zijn ernstige – ernstige! – conclusies van Human RightsWatch, dus ik wil toch meer van de Minister horen hierover. Wat gaat hijconcreet doen om ervoor te zorgen dat die mensen op korte termijn terugkunnen keren?Minister Van Weel:Er zijn een aantal dingen die binnen mijn macht liggen en er zijn eenheleboel dingen in de wereld die niet binnen mijn macht liggen, en die ikniet voor elkaar krijg door te wijzen met het vingertje of door te zeggen«Nederland eist dit». De middelen die ik heb om dingen voor elkaar tekrijgen, zijn dialoog hebben en daarbij ook ongemakkelijke dingenopbrengen, en sancties, al dan niet in internationaal verband. Ik hebgezegd waar wij op dit moment bereid zijn om de druk op te voeren. Datgaat om extremistische gewelddadige kolonisten en we zijn bezig met eenimportverbod vanuit de illegale nederzettingen, in combinatie met eenontmoedigingsbeleid. Dit specifieke issue valt voor mij in de dialooghoeken langs die kant druk erop zetten – bilateraal, maar ook in EU-verband.De voorzitter:Tot slot, lid Kostic´.Kamerlid Kostic´ (PvdD):Over een ander onderwerp, namelijk de honden. In de brief schrijft deMinister aan de Kamer dat hij alternatieve routes gaat onderzoeken. Ik hebaan hem concreet gevraagd of hij voor januari wil uitwerken welkealternatieve routes er eventueel zijn. Ik heb zelfs een voorstel gedaanwelke dat zou kunnen zijn, in lijn met een casus inzake glycol uit 2013.Minister Van Weel:U overvraagt mij hiermee. Ik heb die kennis nu niet paraat, dus ik komdaar in tweede termijn op terug.De voorzitter:Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331834 Mevrouw Dobbe ook nog? U gaat nu voor de derde keer in hetzelfdeblokje interrumperen. Dat mag, maar ...Mevrouw Dobbe (SP):Dan ben ik er ook doorheen, hoor, voorzitter. Het gaat over de Wetinternationale misdrijven. Het antwoord van de Minister is: de wetvolstaat, maar er moet binding zijn met Nederland. Nu hebben ze inDuitsland een wet die dat ondervangt en zorgt dat hulpverleners op diemanier wel kunnen worden beschermd en onder die wet vallen. Is deMinister bereid om naar het Duitse voorbeeld te kijken om te bezien of wedat kunnen uitbreiden?Minister Van Weel:Ik ben altijd bereid om te kijken naar voorbeelden.Mevrouw Dobbe (SP):Gaat u dat dan doen en koppelt u dan terug welke kansen u ziet om onzeen andere hulpverleners te beschermen?Minister Van Weel:Ik ga kijken naar het Duitse voorbeeld en ik zal terugkomen met eenappreciatie van hoe wij daarnaar kijken.Mevrouw Dobbe (SP):Wanneer?De voorzitter:Neeneenee, wacht. We doen eerst het woord via de voorzitter. MevrouwDobbe tot slot hierover.Mevrouw Dobbe (SP):Ik weet dat het voor een toezegging altijd belangrijk is om te wetenwanneer, dus dan vraag ik dat even.De voorzitter:De Minister gaat het hele kerstreces brieven schrijven.Minister Van Weel:Nou, dat gaat hij niet doen, hoor. Dit wordt het eerste kwartaal.De voorzitter:U krijgt een toezegging voor het eerste kwartaal. Mevrouw Kostic´, u doethetzelfde. Het is de bedoeling dat u na een blok in één ruk al uw vragenstelt. Nog eentje.Kamerlid Kostic´ (PvdD):Ik ga vooral in op dit blok en de rest laat ik schieten. Er zijn nogal watonderwerpen binnen dit blok, dus vandaar. Excuus. Ik heb twee, hopelijkkorte, vragen. De eerste gaat over Elbit. Mijn concrete vraag was of deMinister wil kijken of hij de banden daarmee kan verbreken. Er zijnnamelijk sterke aanwijzingen, of bewijs, dat het bedrijf nogal corrupt is.Minister Van Weel:Ik heb gezegd dat er naar aanleiding van deze zaak, op basis waarvan deNAVO heeft besloten om de banden door te snijden, bij Defensie geenaanleiding is om, voor zover er banden zijn – dat weet ik namelijk niet –actie te ondernemen richting dit bedrijf.Kamerlid Kostic´ (PvdD):Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331835 Oké, bijzonder. Ten slotte over de investeringen vanuit onze pensioen-fondsen, verzekeraars, banken et cetera. Het is mij nog steeds nietduidelijk wat dit kabinet concreet doet of wil gaan doen. Kan de Ministerdaar in januari op terugkomen, gezien het recente rapport van PAX overde hoeveelheid investeringen in bezetting, genocide en illegalenederzettingen?Minister Van Weel:In de brief die wij in januari schrijven, zal ik ook dit onderwerp meenemen.De voorzitter:De arme griffier blijft schrijven. Ik vraag mevrouw Dobbe om hetvoorzitterschap over te nemen.Voorzitter: DobbeDe voorzitter:Uiteraard. Dan geef ik het woord aan mevrouw Piri.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Ik heb toch nog een vraag over wat er bij de vorige Raad BuitenlandseZaken precies door de Minister bepleit is. Zijn antwoord stelt mij nietgerust. Heeft hij nu toch gepleit voor normalisatie van de relatie metIsraël?Minister Van Weel:Nee, dat heb ik niet. Ik heb niet gepleit voor normalisatie van de betrek-kingen, zeg ik via de voorzitter richting mevrouw Piri. Waar ik voor hebgepleit, is dat we de dialoog met Israël open moeten houden. Ik heb nietgepleit voor het van tafel halen van sancties en ook niet voor hetstopzetten van trajecten waar we in zitten. Dit was dus mijn oproep.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Wat betekent dat dan concreet? Ook door de voorgangers van dezeMinister zijn er reizen gemaakt of waren er plannen om daarheen te gaan,zelfs te midden van de genocide. Volgens mij zijn er altijd telefooncon-tacten geweest. Volgens mij zijn die wel tot één keer beperkt met depremier van Israël, die gezocht wordt door het Internationaal Strafhof. Watbetekent dat concreet waar de Minister voor heeft gepleit?Minister Van Weel:Ik heb dat niet concreet gemaakt. U kunt mijn eigen reis als voorbeeldnemen. De enige twee Ministers van de Europese landen die naast mijnaar mijn weten sinds het staakt-het-vuren in Israël zijn geweest, zijn deDuitse Minister van Buitenlandse Zaken en die van Slovenië. Onderdeelvan die dialoog is bijvoorbeeld ook de telefoon oppakken. Dat was delaatste maanden voor het staakt-het-vuren overigens ook niet meergebeurd. Dat geldt voor meer Europese landen. Zo moet u mijn inbrengzien.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):En dan echt tot slot: hoeveel steun kreeg de Minister binnen de Raad voorzijn pleidooi?Minister Van Weel:Als u bij zo’n Raad zou zitten, zou de romantiek snel vervliegen. In zo’nRaad wordt heel vaak een ronde gedaan waarin iedereen zijn inbrengdoet. Slechts zelden wordt daarin gerefereerd aan elkaars inbreng.Uiteindelijk is het aan de voorzitter om daar conclusies uit te trekken envervolgstappen te nemen. Het is niet dat men heel veel bijval krijgt of juistTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331836 niet. Ja, soms gebeurt dat wel, als je aan het begin spreekt en je echt eenbriljante opmerking maakt. Ik zat in dit geval niet aan het begin enmisschien was het ook niet zo briljant.De voorzitter:Ik geef het voorzitterschap terug aan mevrouw Piri.Voorzitter: PiriDe voorzitter:Dank u wel. De Minister gaat door met het laatste blokje en dan kunnen decollega’s op het eind nog interrupties plegen. De Minister vervolgt zijnbetoog.Minister Van Weel:Dan kom ik bij het ICC. Daar zijn een aantal vragen over gesteld. Ik was telaat omdat ik net werd gevraagd een paar vragen van Nieuwsuur tebeantwoorden, juist over sancties tegen het ICC, waar zij een item overaan het maken zijn. Dit is een onderwerp waar wij al langer meeworstelen. Laten we niet vergeten dat The Hague Invasion Act onderObama al boven de markt werd gehangen toen het ICC naar Nederlandzou komen, omdat Amerika mordicus gekant was tegen de vervolging vanenig Amerikaan in een internationaal strafhof in Den Haag. Maardesondanks is er het Internationaal Strafhof, is er een Verdrag van Romeen is een overgrote meerderheid van de VN-lidstaten wel aangesloten bijhet ICC. Dat staat in Den Haag. Dat geeft ons een bijzondere verantwoor-delijkheid om zorg te dragen voor de continuïteit van dit hof. Dat staatonder druk door sancties die door de Amerikanen tegen individuen zijnafgekondigd. De laatste sancties dateren volgens mij overigens uitaugustus. Dat zijn sancties tegen een aantal individuen. Maar er hangt welvoortdurend boven de markt dat er zwaardere sancties zullen volgen.Amerikaanse sancties werken als volgt. Die hebben een extraterritorialewerking. Dat hebben Europese sancties niet. Soms vinden we dat jammerals het gaat om onze eigen sancties, maar als we zien wat de impact isvan extraterritoriale sancties, dan is dat soms ook maar goed, want deimpact daarvan is enorm. Het zou kunnen betekenen dat bijvoorbeeldbankservices of e-mailservices, die veelal gelinkt zijn aan de VS – ookNederlandse banken hebben een heel grote markt in de VS – moeilijkzouden kunnen worden door het afkondigen van sancties.Wij zijn ons daar al langer van bewust. Onze insteek is om te werken inscenario’s, om te zorgen dat het hof kan blijven functioneren, ook op hetmoment dat dit soort sancties zullen worden opgelegd. Dat betekent dusdat er wordt gezocht naar alternatieve kanalen en alternatieve finan-ciering. Het betekent dat bedrijven worden voorgelicht, om te voorkomendat ze aan overcompliance doen ten aanzien van sancties die wordenafgekondigd. Ook daarvan kan nog weleens sprake zijn. Het betekentvooral ook dat we dit opbrengen in bilaterale contacten en dat we zorgendat niet alleen wij als zetelland van het gerechtshof hiervoor aan de latstaan, maar dat ook alle andere verdragspartijen bij het Verdrag van Romezich hiervoor inspannen en hardmaken. Ook binnen de EU brengen we ditop.Het EU Blocking Statute, dat vaak genoemd wordt, waarover de EUbeschikt – daarmee dwing je bedrijven om zich niet te conformeren aanAmerikaanse sancties – is op zich een middel waarvan ik begrijp waaromhet is ingesteld. Maar je moet heel voorzichtig zijn met het inzettendaarvan, want uiteindelijk kan het ook weleens zo zijn dat bedrijvenuiteindelijk gedwongen worden om te kiezen tussen een Europese en eenAmerikaanse markt. Daarmee doe je dus je eigen bedrijven en economiemogelijk tekort. Het is een optie die niet van tafel is en die in de geesthonderd procent begrijpelijk zou zijn, maar waarover je wel moetTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331837 nadenken: doet die in de uitwerking niet meer kwaad doet goed?Ondertussen richten wij ons met het ICC vooral op hoe we kunnenvoorkomen dat de sancties het Hof verlammen.Dan Georgië. Een uiterst zorgelijke situatie. Zowel de heer Van der Burgals mevrouw Piri stelden daar al vragen over. Dat deel ik. Het gaat heelhard achteruit als het gaat om de repressie op het maatschappelijkmiddenveld en ook de mensenrechten. Wij blijven kijken hoe we hetmaatschappelijk middenveld bilateraal kunnen blijven steunen in onzeprogrammering, die we drastisch hebben aangepakt. Berichten over hetgebruik van bijvoorbeeld het chemische middel camite zijn zeer zorgelijk.Dat zou gebruikt zijn bij de ordehandhaving. Dat monitoren we. Webrengen deze casus overigens ook bij het OPCW onder de aandacht.Hoe kunnen we het maatschappelijk middenveld dan helpen? Zijn erorganisaties buiten het land waarmee we dat kunnen doen? Wat doen wedaarmee? De financiering van projecten in Georgië zelf wordt nagenoegonmogelijk gemaakt door op het maatschappelijk middenveld gerichterestrictieve maatregelen, die in een heel hoog tempo zijn ingevoerd. Wijblijven in eerste instantie wel inzetten op het steunen van organisaties inhet land zelf. In reactie op die repressieve wetgeving geven we daaromeen flexibele invulling aan het Matra-instrument om het maatschappelijkmiddenveld en de onafhankelijke media wel te kunnen blijven steunen.Om de veiligheid van projectpartners te waarborgen, blijft het kabinetterughoudend in het delen van al te veel informatie daarover in ditopenbare gremium. Dat geldt ook voor organisaties die noodgedwongendie steun verrichten vanuit plekken buiten Georgië.Mevrouw Piri vroeg nog naar het visumopschortingsmechanisme enwaarom je dat zou inzetten tegen de gehele Georgische bevolking. DeEuropese Commissie concludeerde in het vorige rapport, van december2024, al dat Georgië als zodanig niet meer voldoet aan de voorwaarden enverbetering moest laten zien om het visumvrij reizen te behouden. Maarde situatie is in de tussentijd alleen maar verslechterd. Daarom denken wijdat de Commissie op 17 december tot dezelfde conclusie gaat komen inhet visumopschortingsrapport. Ze zullen opschorting waarschijnlijk aande lidstaten gaan voorleggen naar aanleiding van dat rapport.De visumvrijheid was een verworven onderdeel van het brede partner-schap dat we als EU hadden met Georgië. Maar in woord en daad isduidelijk dat dat partnerschap voor die autoriteit op dit moment helemaalniks meer waard is. Dan laat je dus een privilege in stand dat in een tijdvan toenadering en verdere verbinding tot stand is gekomen. Ja, weweten dat een heel groot deel van de bevolking zeker niet achter dezeregering staat. Desondanks kun je bij een verslechtering van de situatierondom dat visum het regime ook niet belonen en daarmee een geloof-waardig signaal geven aan de autoriteit. Vandaar dat dit de route is diewaarschijnlijk zal worden doorlopen.Dan China. Daar was één vraag over. Dat is toch een vrij groot land. Dievraag ging over de Oeigoeren: zijn we bereid om de Oeigoeren alsonderwerp op te brengen bij China en, conform de motie-Van Baarle, daarook sancties bij te bepleiten? Ik ben zelf niet bij de komende RBZ aanwezigvanwege verplichtingen in uw parlement, maar we zijn daar natuurlijk welvertegenwoordigd. We zullen ons in blijven zetten voor de rechten vanOeigoeren. We nemen dat zelf ook mee in onze contacten met China. Webrengen ze ook in multilateraal verband in.Over de sancties: we zullen ons inzetten zoals de motie-Van Baarle/Paternotte vraagt. Die motie gaat over aanvullende sancties. Maar er moetwel sprake zijn van unanimiteit bij de besluitvorming en er moet dusworden voldaan aan de technische en juridische vereisten. Daarvoor zienwe in de EU op dit moment onvoldoende draagvlak. We zetten daaromook in op andere manieren van verbetering, zoals de implementatie vanhet OHCHR-rapport uit 2020 over Xinjiang door China.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331838 U vroeg nog naar de maatregelen tegen de import van producten die totstand zijn gekomen door middel van dwangarbeid. Op 13 december 2024,dus vorig jaar, is de Europese Anti-dwangarbeidverordening in werkinggetreden. Die bevat een verbod op het aanbieden van producten diegemaakt zijn met dwangarbeid op de Europese markt. De regels voorbedrijven gaan gelden vanaf 14 december 2027. Ik denk dat dat een helebelangrijke stap is om dwangarbeid, maar ook oneerlijke concurrentie opde Europese markt tegen te gaan. Dit mes snijdt aan meerdere kanten. Hetweren van producten gemaakt met dwangarbeid hebben we overigens inmeerdere contacten met de Commissie onder de aandacht gebracht.Recent hebben we hier ook een bijeenkomst over georganiseerd voorEU-lidstaten en de Commissie, specifiek over dwangarbeid doorOeigoeren.Ten slotte heb ik nog de vraag van de heer Van Baarle over het MedPact,of dat nu gepast is. In de eerste plaats is het een BNC-fiche, dus staan wegeheel aan het begin van het traject hiervoor. Dit is een eerste besprekingover hoe zo’n MedPact zou kunnen zijn. Het gaat hier inderdaad om allelanden in de Middellandse Zeeregio, omdat je die nodig hebt voor diebrede samenwerking. Dat is dus inclusief Israël en de Palestijnsegebieden. Dit soort bredere regionale samenwerking biedt ook weergelegenheid om onderwerpen waarop het moeilijker is om met elkaarover tot overeenstemming te komen bespreekbaar te maken. We staanpositief tegenover dat pact als zodanig. Er moet natuurlijk wel blijken hoedat wordt uitgewerkt. Nou ja, laat ik het meteen hebben over deveiligheids- en defensiesamenwerking. Het is nog veel te vroeg om tezeggen tot in welke mate er enige mate van concreetheid komt in dieveiligheids- en defensiesamenwerking. Het zal natuurlijk altijd in onzebilaterale inzet zijn om de individuele landen – dat zijn er heel veel, vaneen heel diverse pluimage – mee te nemen in deze besprekingen. Datgeldt natuurlijk ook voor Israël en de Palestijnse Autoriteit.De voorzitter:Dan gaan we naar de interrupties. Ik zie de heer Van Baarle en daarna deheer Stöteler.De heer Van Baarle (DENK):Direct op dat laatste punt. De Minister is positief over een samenwer-kingspact als zodanig. Ik denk dat we dat allemaal positief vinden, maarde Minister weet wel dat ik daar heel anders over denk in het geval dat wezo’n pact aangaan met Israël. Hoe moet ik het proces nou begrijpen? Opwelke wijze kan Nederland nog inbreng leveren ten aanzien van dat pacten dat Israël daar onderdeel van is?Minister Van Weel:Het enige wat we hier doen in het BNC-fiche is een akkoord geven op destart van besprekingen over dit pact. Het pact dat er uiteindelijk uitkomt,komt nog langs en gedurende de tijd hebben we ook nog mogelijkhedenom input te leveren. Ik wil wel de verwachtingen een beetje termperen,hoor. Als je kijkt naar alle landen rondom de Middellandse Zee en deverschillen die we hebben in de mate van partnerschap, dan is het nieteen soort nieuwe NAVO die we hier nu uit de grond stampen. Het gaatwel om onderwerpen waarbij het helpt om met alle landen rondom deMiddellandse Zee in ieder geval een vorm van samenwerking te hebben.De heer Van Baarle (DENK):Moet de Nederlandse regering nu een akkoord geven op zo’n fiche? Kande Nederlandse regering daar nog amenderingen op toepassen, ergeclausuleerd mee instemmen? Ik hoop dat de Minister wel begrijpt datop het moment dat heel veel Nederlanders horen dat de Nederlandseregering ermee instemt dat we in Europa doodleuk gaan onderhandelenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331839 over verdere economische en militaire integratie met Israël, niet heel veelNederlanders het daarmee eens zijn.Minister Van Weel:Of niet heel veel Nederlanders het daarmee eens zijn, weet ik niet. Ik kanniet namens hen spreken en u ook niet. Waar het hier om gaat, issamenwerking met alle landen aan de Middellandse Zee en Israël ligt aande Middellandse Zee. Mijn antwoord op uw vraag kort en goed is ja. Erzijn nog allerhande momenten waarop wij hier zelf een mening overkunnen hebben, er al dan niet mee in kunnen stemmen, het kunnenamenderen et cetera. Het is dus echt het begin van het traject.De voorzitter:Ook aan de Minister het verzoek om via de voorzitter spreken. De heer VanBaarle.De heer Van Baarle (DENK):Ik probeer hem even heel goed te begrijpen. Het ligt nu voor en hetkabinet heeft een brief geschreven waarin het zegt: we zijn positief. Datbetekent dat het kabinet eigenlijk geen enkele kritische opmerking heeftover bijvoorbeeld het feit dat een land als Israël een van de partners is indat pact. Dan voel ik mij genoodzaakt om straks per motie het standpuntvan het kabinet dat het nu kenbaar maakt aan de Commissie te veran-deren. Begrijp ik het proces goed, dat het kabinet nu eigenlijk heeftgezegd: Europese Commissie, ga maar door op de manier waarop wij hetzien, zoals het kabinet in de brief heeft gezegd? Want dan moet ik dat gaanaanpassen.De voorzitter:De heer Van Baarle is door zijn interrupties heen. De Minister.Minister Van Weel:Nee, wat er in die brief staat klopt. We zijn voor een breder pact met delanden rond de Middellandse Zee. Zoals ik heb geconcludeerd, ligt Israëlaan de Middellandse Zee. Wij zien geen enkele reden om Israël uit tesluiten van een breder pact waarin we het hebben over samenwerkingmet landen aan de Middellandse Zee. Dus als dat de heer Van Baarle nietzint, dan zal hij daar inderdaad een motie over moeten indienen.De heer Stöteler (PVV):Israël vind ik nog niet zo erg, maar er liggen ook een heleboel anderelanden aan de Middellandse Zee. Volgens Eurocommissaris Suica is hetmakkelijker uitgeven van studentenvisa ook onderdeel van dat pact. Is datwel in het belang van Nederland?Minister Van Weel:Ook dat zullen wij moeten wegen in de uiteindelijke uitwerking van datpact. Tegen u zeg ik hetzelfde als wat ik net zei: ik denk dat we belanghebben bij samenwerking met de regio, met alle landen rondom deMiddellandse Zee, op een veelheid aan thema’s. Dat geldt dan dus vooralle landen.De heer Stöteler (PVV):Maar kijkt de Minister hier dan positief of negatief naar? Maakt dezeMinister dat plan om studentenvisa af te geven geen onderdeel van datpact of laat hij dat wel doorgaan?Minister Van Weel:Op dit moment heb ik geen reden om dit uit te zonderen van de fase vanonderhandelingen. Er is op dit moment een groslijst van onderwerpenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331840 waarover je het zou kunnen hebben. Ik heb er geen behoefte aan om opdit moment een veto te leggen op studentenvisa.De voorzitter:Dan zijn er geen verdere interrupties. De Minister heeft alle vragenbeantwoord. Er zijn wel een aantal toezeggingen. Ik heb nog nooit zo’nlang lijstje gehad.–De Minister van Buitenlandse Zaken zal uiterlijk maandag 15 decembereen brief aan de Kamer doen toekomen over de stand van zaken metbetrekking tot de onderhandelingen over de bevroren Russischetegoeden.Ja, die klopt, hoor ik.–De Minister van Buitenlandse Zaken zal, mocht de huidige situatieveranderen, de Kamer informeren over schendingen van het staakt-het-vuren en de observaties van Artsen zonder Grenzen en andereinternationale hulporganisaties. Dat is een toezegging aan het lidKostic´.–De Minister van Buitenlandse Zaken zal in 2026 de Kamer eenrapportage doen toekomen inzake de capaciteit van de medischeopvang in de regio rond Gaza en de eventuele extra evacuaties vankinderen naar Nederland.Klopt dit?Minister Van Weel:De laatste zinsnede, het laatste deel van de zin, kunt u mij... Het gaat echtom de medische situatie en hoe we daarmee moeten omgaan.De voorzitter:Oké. Dan haal ik de laatste zinsnede weg. Dat was een toezegging aan deheer Van Baarle.–De Minister van Buitenlandse Zaken zal in het eerste kwartaal van 2026de Kamer een appreciatie sturen van de Duitse...Ik kan het niet helemaal lezen; sorry. «Manier», is het, hoor ik van degriffier. Ik ga ze voortaan gewoon zelf, in mijn eigen handschrift,opschrijven. Het is prachtig geschreven, hoor. Alleen, ik vind het moeilijkte lezen.–De Minister van Buitenlandse Zaken zal in het eerste kwartaal van 2026aan de Kamer een appreciatie sturen van de Duitse manier waarop zijhulpverleners beschermen als mogelijke aanvulling op de Wetinternationale misdrijven. Dat is een toezegging aan het lid Dobbe.Klopt dit?Minister Van Weel:Ook dat laatste deel heb ik iets minder vooruitstrevend gezegd. Ik hebgezegd dat ik naar het voorbeeld ga kijken en dat ik daarvan een appre-ciatie ga geven. Ik heb nog niet gezegd dat we dat meteen als aanvullingop de Wet internationale misdrijven zullen doorpakken.De voorzitter:De toezegging, zoals die is geamendeerd door de Minister, staat nu zo inde Handelingen.–De Minister van Buitenlandse Zaken zal in januari 2026 in een brief aande Kamer aangeven welke stappen hij neemt tegen Nederlandsebedrijven, banken, verzekeraars en pensioenfondsen die bijdragen aanillegale nederzettingen. Dat is een toezegging aan het lid Kostic´.Die klopt.Er is door mijzelf een tweeminutendebat aangevraagd, dat vanmiddag zalplaatsvinden. Het staat in principe om 16.30 uur gepland, maar hou deagenda even in de gaten. Het kan namelijk zijn dat het nog naar vorenwordt geschoven.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331841 Ik dank de Minister, de collega’s en de mensen die thuis dit debat gevolgdhebben. Gesloten!Sluiting 15.37 uur.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 331842