Rechtsstaatconditionaliteit in het toekomstige cohesiebeleid van de Europese Unie

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202521 501-08MilieuraadNr. 974 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN VANBUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 20 februari 2025Tijdens de procedurevergadering van 12 december 2024 heeft de vastecommissie voor Europese Zaken verzocht om een brief met de visie vanhet kabinet inzake rechtsstaatconditionaliteit in het toekomstige cohesie-beleid van de Europese Unie en deze voorafgaand te sturen aan een nogte plannen commissiedebat hierover. Middels deze brief geven wij gehooraan dit verzoek.Visie kabinetRespect voor de rechtsstaat en fundamentele waarden door lidstaten isessentieel voor een goed functionerende Europese Unie. Het is eencruciale randvoorwaarde voor goed bestuur en het vertrouwen vanburgers en bedrijven in de overheidsinstellingen, het behoud van onzewaardengemeenschap en het goed functioneren van de interne markt.Daarom vindt het kabinet het van belang dat het beschikbare instrumen-tarium zo volledig en effectief mogelijk wordt ingezet om eerbiediging vande rechtsstaat en fundamentele waarden in lidstaten te borgen. Op ditmoment bevatten de verordening gemeenschappelijke bepalingen (deCommon Provisions Regulation)1 en de MFK-rechtsstaatverordening2rechtsstaatconditionaliteiten ten aanzien van het cohesiebeleid. Voor detoekomstige programma’s onder het cohesiebeleid (na 2027) hecht hetkabinet wederom aan een sterke koppeling tussen ontvangst vanEU-middelen uit die fondsen en het naleven van de beginselen van derechtsstaat en eerbiediging van fundamentele waarden die wordengenoemd in het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie(hierna: Handvest). In het onlangs gepubliceerde visiepaper «cohesie-beleid post 2027»3 geeft het kabinet daarom aan dat het naleven van debeginselen van de rechtsstaat die in het Handvest worden genoemd een1Regulation – 2021/1060 – NL – EUR-Lex (europa.eu)2Regulation – 2020/2092 – NL – EUR-Lex (europa.eu)3Visiepaper Cohesiebeleid post 2027 | Rapport | Rijksoverheid.nl kst-21501-08-974ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-08, nr. 9741 horizontale randvoorwaarde moet blijven voor het ontvangen vanmiddelen uit de fondsen onder het cohesiebeleid.Krachtenveld RaadEen aantal lidstaten heeft tijdens de Raad Algemene Zaken Cohesie(RAZ-Cohesie) van 28 november jl.4 benadrukt dat het respecteren van derechtsstaat een voorwaarde moet zijn voor steun uit de cohesiepro-gramma’s. Duitsland heeft onlangs zijn visie op het toekomstig cohesie-beleid gepubliceerd en het naleven van de beginselen van de rechtsstaatis daar onderdeel van.5Het cohesiebeleid na 2027 is onderdeel van het Meerjarig Financieel Kader(MFK). Over de overkoepelende inzet van het kabinet ten aanzien van hetvolgende MFK zal de Kamer later worden geïnformeerd.De Minister van Economische Zaken,D.S. BeljaartsDe Minister van Buitenlandse Zaken,C.C.J. Veldkamp4Kamerstuk 21 501-08, nr. 9725Joint statement of the German Federal Government and the Länder on EU cohesion policybeyond 2027Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-08, nr. 9742