Opvolging motie-Grinwis c.s. over toekomstbestendig vernieuwen van spoorknoop Haarlem (Kamerstuk 36800-A-28)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202629 984Spoor: vervoer- en beheerplanNr. 1274 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 13 februari 2026In het Commissiedebat Spoor van 18 december jl. (Kamerstuk 29 984,nr. 1272) en Notaoverleg MIRT van 26 januari jl. heb ik met de Kamergesproken over de vernieuwing van spoorknoop Haarlem. Tijdens hetdebat is de motie-Grinwis c.s.1 ingediend die de regering verzoekt om «dedreigende verspilling van 50 miljoen euro te voorkomen en binnen demeerjarenbegroting de komende tijd nogmaals te zoeken naar ruimte omemplacement Haarlem in één keer toekomstbestendig te verbouwen en zode komst van extra treinen mogelijk te maken, en hierover voor deaanbesteding begint duidelijkheid te verschaffen aan Rijk en regio». Ik hebaangegeven dat ook ik de situatie rond het emplacement Haarlem betreur,maar dat er geen financiële ruimte binnen het Mobiliteitsfonds is omaanvullende werkzaamheden uit te voeren. Ik heb daarom de motiemoeten ontraden. Ik heb daarbij aangegeven dat als de motie aange-nomen wordt, ik graag van de Kamer verneem waar het benodigdebudget moet worden onttrokken. Door de indiener van de motie is daaropde noordelijke tunnel van Zuidasdok (noordelijke tunnel) concreetgenoemd. Ik heb vervolgens gezegd de motie dan ook zo te interpreteren.Nu de Kamer – ondanks de negatieve appreciatie – de motie op 4 februarijl. heeft aangenomen, ben ik aan de slag met de uitvoering ervan en metdie mogelijk beoogde dekking in gedachten.Hierbij informeer ik de Kamer echter dat ProRail mij heeft laten weten datde motie onuitvoerbaar is. Hieronder licht ik dat toe.Kritieke tijdpad om veilige bereidbaarheid te borgenIk heb ProRail schriftelijk gevraagd naar de mogelijkheden envoorwaarden om het lopende instandhoudings-/vervangingsprojectzodanig aan te passen dat de infrastructuur tevens geschikt wordtgemaakt voor extra treinverkeer in de toekomst.1Tweede Kamer vergaderjaar 2025–2026, 36 800 A, nr. 28. kst-29984-1274ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 984, nr. 12741 ProRail heeft mij laten weten dat de voorbereiding van de werkzaam-heden op het kritieke tijdpad liggen (zie twee bijgevoegde brieven vanProRail). Er is daarbinnen geen ruimte meer voor aanpassing. Het point ofno return ligt volgens ProRail bij het moment waarop ontwerp, voorbe-reiding en buitendienststellings-programmering onomkeerbaar moetenworden vastgelegd om vervanging in 2028 te kunnen realiseren. Ditmoment volgt uit de benodigde voorbereidingstijd. Om tijdige vervangingvan de wissels in 2028 mogelijk te maken, heeft ProRail eind 2025 eenonomkeerbare keuze moeten maken voor één-op-één vervanging. Hetstoppen of wijzigen van dit ingezette traject zou ertoe leiden dat deinfrastructuur niet tijdig kan worden vervangen. Daarmee ontstaan naarhet oordeel van ProRail onaanvaardbare risico’s voor de betrouwbaarheiden beschikbaarheid van het spoor rond Haarlem.Aanvullende levensduurverlengende maatregelen voor de huidige wisselszijn niet meer mogelijk of zijn in het verleden al genomen. Omdat dezewissels centraal in het knooppunt liggen, kan verder uitstel vanvervanging leiden tot het (gedeeltelijk) stilvallen van het treinverkeer in enrond Haarlem.Daarnaast stelt ProRail dat het bedrag van circa € 62 miljoen (incl. btw),dat in de motie-Grinwis c.s. als ontbrekend bedrag wordt genoemd voorhet toekomstbestendig maken van het emplacement Haarlem boven opde huidige beschikbare middelen voor het project, onvoldoende is om eenlatere integrale ombouw te realiseren. De meekoppelkans met devervangingsopgave is definitief vervallen.Middelen voor instandhouding van infrastructuur zijn nietinzetbaar voor functie-uitbreidingProRail is als beheerder van de Hoofdspoorweginfrastructuur en alsaanbestedende dienst verantwoordelijk voor de planning van beheer,onderhoud en vernieuwing van de spoorknoop Haarlem. Een groot deelvan het emplacement bereikt in 2028 het einde van de levensduur. ProRailbereidt nu een aanbesteding voor om de bestaande infrastructuuréén-op-één te vervangen. Dat is dus zonder functie-uitbreiding. Dit wordtgefinancierd uit de structureel beschikbare middelen voor instandhouding(EOV). Functie-uitbreiding kan hier niet uit worden bekostigd. Dat vroegom (aanvullende) financiering vanuit het Mobiliteitsfonds ten tijde van hetmoment van besluitvorming over het project. Daar is door dit kabinet nietvoor gekozen gegeven de andere opgaven op het Mobiliteitsfonds.ConclusieHelaas betekent het bericht van ProRail dat ik de motie niet kan uitvoeren.Ik betreur dit ten zeerste.Wel zal ik de beoogde frequentieverhoging op het traject Haarlem-Amsterdam meenemen in de analyse van potentiële knelpunten voor hetvolledig rijden van de HRN-concessie die ik in de Kamerbrief van13 januari jl. aangekondigd heb.2 Zoals toegezegd in het CD Spoor van18 december jl. wordt de Kamer voor de zomer geïnformeerd over deuitkomsten van de nader uitgewerkte analyse hiervan.Daarnaast wordt een eventuele frequentieverhoging tussen Haarlem enAmsterdam ook betrokken in de mid-term review van het2Tweede Kamer vergaderjaar 2025–2026, 36 800 A, nr. 11 en nr. 19.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 984, nr. 12742 HRN-concessievolume in 2027. Daarin worden alle gewenste en beoogdefrequentieverhogingen integraal afgewogen tegen vervoersvraag,eventueel benodigde infrastructuurinvesteringen en budgettaire ruimte.De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,A.A. AartsenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 984, nr. 12743