Voortgang milieuproblematiek Tata Steel

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202528 089Gezondheid en milieuNr. 334 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 10 april 2025Op 20 februari jl. hebben de Minister van Klimaat en Groene Groei en ik ugezamenlijk geïnformeerd over de voortgang van de maatwerkafsprakenmet Tata Steel.1 Met deze brief informeer ik u aanvullend daarop, medenamens de Minister van Klimaat en Groene Groei, over de voortgang vanverschillende milieu en gezondheid gerelateerde onderwerpen rondomTata Steel Nederland.In deze brief worden de volgende onderwerpen toegelicht:–Gezondheid borgen in beoogde Maatwerkafspraak;–Proces maatwerkaanpak;–Ontwikkeling gezondheidseffectrapportage;–Wijziging samenstelling Expertgroep;–Actualiteiten op het gebied van vergunningverlening, toezicht enhandhaving (VTH);–Overige zaken waaronder toezeggingen uit de CommissiedebattenExterne Veiligheid van 16 oktober en 4 maart jl. en het plenaire debatVerduurzaming Industrie van 20 maart jl.2 en een aantal moties.3Gezondheid borgen in beoogde MaatwerkafspraakZoals het kabinet al eerder heeft aangegeven, zal het borgen van degezondheid van omwonenden, werknemers en oud-werknemers van TataSteel een prominente plaats krijgen in de maatwerkafspraak.4 In dezeparagraaf wordt toegelicht op welke manier daar naartoe wordt gewerkt.Op dit moment is 11Kamerstuk II 29 826, nr. 2332TZ202503–054, TZ202503–043,3Kamerstuk 28 089, nr. 315 en Kamerstuk 28 089, nr. 2864Kamerstuk II 29 826, nr. 209 kst-28089-334ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 089, nr. 3341 Aangezien gezondheid, naast verduurzaming, een essentieel aspect is vande beoogde maatwerkafspraak met Tata Steel zijn er hiervoor door hetkabinet al verschillende stappen gezet en onderzoeken uitgevoerd. Zo is,onder andere door het RIVM5, een groot aantal onderzoeken uitgevoerden is de Expertgroep Gezondheid IJmond ingesteld. De Tweede Kamer ishier in de afgelopen jaren voortdurend van op de hoogte gehouden. Tweerapporten zijn in het bijzonder van belang geweest, namelijk de studie vanhet RIVM De bijdrage van Tata Steel Nederland aan de gezondheidsri-sico’s van omwonenden en de kwaliteit van hun leefomgeving6 en hetadvies Gezondheid geborgd, de eerste bevindingen van de ExpertgroepGezondheid IJmond7.De uitkomst van het RIVM-rapport is deels verwerkt in de plannen vanTata Steel zoals die in januari 2024 met de Kamer zijn gedeeld.8 Daarnaastzijn beide rapporten verwerkt in de inzet van het Kabinet voor deonderhandelingen over de maatwerkafspraak.9 Dit heeft geresulteerd inde volgende gezondheidsdoelstellingen:•Reductie van de hoeveelheid van het bedrijf afkomstige fijnstof in deomgeving;•Reductie van NO2-uitstoot van diffuse bronnen op grondniveau;•Reductie van piek en tonaal geluid;•Reductie van geuroverlast; en•Reductie van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS), waaronderPAK-uitstoot.Ook de komende tijd zullen verschillende onderzoeken en adviezenverschijnen, waarmee een vinger aan de pols kan worden gehouden. Dezezullen verderop in deze brief nader worden toegelicht.Proces maatwerkaanpakDe maatwerkaanpak is bedoeld voor de 20 grootste industriële uitstotersdie bereid zijn blijvend te investeren en produceren in Nederland en tewerken aan een businessmodel op basis van schone en duurzameproducten en productieprocessen. De maatwerkaanpak bestaat uit eenstapsgewijze aanpak met drie fases: een Expression of Principles, eenJoint Letter of Intent en een bindende maatwerkafspraak.10 Dit doet rechtaan de complexiteit van deze materie en aanpak. Het werken metverschillende fases is van belang, omdat het bijvoorbeeld tijd kost om detechnische en bedrijfseconomische uitwerking en onderbouwing teconcretiseren.In de Expression of Principles (EoP) staan op hoofdlijnen de ambities,verschillende potentiële onderwerpen en doelen beschreven voor hetmaken van een mogelijke maatwerkafspraak in een latere fase. De EoPmet Tata Steel is medio 2022 afgerond.11De Joint Letter of Intent (JLOI) is concreter en gedetailleerder uitgewerkt.Het kan per bedrijf verschillen welke onderwerpen exact in een JLOIterugkomen. Om tot een JLOI te komen met Tata Steel worden ondermeer de CO2-reductiedoelen nader uitgewerkt, de voorwaarden voorborging van de CO2-reductie bepaald, en de afspraken over de bovenwet-5https://www.rivm.nl/tata-steel/overzicht-rapporten-gezondheid-in-ijmond6De bijdrage van Tata Steel Nederland aan de gezondheidsrisico’s van omwonenden en dekwaliteit van hun leefomgeving | RIVM7Kamerstuk 28 089, nr. 2728Kamerstuk 28 089, nr. 2719Kamerstuk 29 826, nr. 20910Kamerstuk 29 826, nr. 17311Kamerstuk 32 813, nr. 1082Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 089, nr. 3342 telijke gezondheidsdoelen en manier van borging hiervan bepaald. Alsonderbouwing wordt onder meer de business case nader uitgewerkt engetoetst en worden technische haalbaarheidsonderzoeken gedaan.Een concept JLOI wordt voor advies voorgelegd aan de AdviescommissieMaatwerkafspraken Verduurzaming Industrie (AMVI). De ExpertgroepGezondheid IJmond zal de AMVI adviseren over de gezondheidsparagraafvan de concept JLOI met Tata Steel. Op dat moment is de beoogdeconcept JLOI voldoende gedetailleerd uitgewerkt en er is tegelijkertijd nogruimte om de overwegingen van de adviescommissie mee te nemen in deuitwerking van een definitieve JLOI. De definitieve JLOI en het adviesdaarop worden vervolgens met de Tweede Kamer gedeeld12.Na ondertekening van de JLOI zal deze verder worden uitgewerkt tot eenbindende maatwerkafspraak, aangepast aan de aard, de tijdhorizon en deomstandigheden van de verschillende voorgestelde projecten. Tot opheden is er alleen met het bedrijf Nobian een bindende maatwerkafspraakgesloten. De Kamer kan daarin een voorbeeld zien van een manier waaropeen maatwerkafspraak juridisch geborgd kan worden.13Het resultaat van de onderhandelingen met Tata Steel zal moeten voldoenaan de Europese staatssteunregels en ter goedkeuring aan de EuropeseCommissie worden voorgelegd. Daarbij wordt expliciet getoetst of degemaakte afspraken, mede die op het gebied van milieu, daadwerkelijkbovenwettelijk zijn en of de steun proportioneel is. De budgettairegevolgen van het uiteindelijke onderhandelingsresultaat met Tata Steelzijn onder voorbehoud van parlementaire autorisatie van de begroting.Tenslotte is goede monitoring van de afspraken belangrijk om te bewakendat resultaten daadwerkelijk worden gerealiseerd.14 Dit is ook onderdeelvan de te maken maatwerkafspraak. Op deze manier kan tijdig wordenbijgestuurd in het geval dat doelstellingen onverhoopt niet (tijdig) kunnenworden gerealiseerd. Zoals eerder aangegeven, zijn er reeds middelengereserveerd in het klimaatfonds voor versterking van het toezicht enhandhaving ten behoeve van de maatwerkafspraken.Ontwikkeling gezondheidseffectrapportageAanleidingEén van de adviezen van de Expertgroep Gezondheid IJmond is omparallel aan het opstellen van het Milieueffectrapport een zogenaamdegezondheidseffectrapportage (GER) op te stellen15. De Expertgroep ziet deGezondheidseffectrapportage (GER) als een hulpmiddel om gezondheideen volwaardige plaats te geven in de besluitvorming over de maatwerk-afspraken.16 De Expertgroep geeft in haar advies aan dat de methodiekvan het hierboven genoemde RIVM-rapport uit 2023 als basis kan dienenvoor de methodiek van een GER. Een GER bestond immers nog niet en ermoest een methodiek worden uitgewerkt en vastgesteld voordat een GERbij Tata Steel kan worden opgesteld.12Toezegging CD debat maart 202413Tailor-made Agreement Nobian | Convenant | Rijksoverheid.nl14Conform motie Olger van Dijk: Kamerstuk 28 089, nr. 28815Bijlage bij Kamerstuk II 28 089, nr. 272, 28 feb 202416Bijlage bij Kamerstuk II 28 089, nr. 324, 4 oktober 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 089, nr. 3343 MethodiekNaar aanleiding van het advies van de Expertgroep en een motie(Kamerstuk 28 089, nr. 307)17 van de Kamer is er vóór de zomer van 2024gestart met het concretiseren van een GER bij Tata Steel. Hierbij is gebruikgemaakt van de expertise van de Expertgroep Gezondheid IJmond, deCommissie voor de milieueffectrapportage, de GGD Kennemerland, hetRIVM, de provincie Noord-Holland en de Omgevingsdienst Noordzeeka-naalgebied. Daarnaast is hierover overleg gevoerd met omwonenden enhet bedrijf.18 Op basis van deze gesprekken heeft het Ministerie vanInfrastructuur en Waterstaat (IenW) het RIVM de opdracht gegeven voorhet ontwerpen van een methodisch kader voor een GER voor Tata Steel.Deze methodiek heeft het RIVM nu afgerond. U treft deze als bijlage bijdeze brief.De GER richt zich expliciet op gezondheid, anders dan het milieuEffect-Rapport (MER) dat door Tata Steel in het kader van de vergunningver-lening voor hun plannen voor vergroening wordt opgesteld. In het MERworden verwachte effecten op emissies, immissies en depositiesbeschreven en getoetst aan wettelijke milieunormen. Het MER dient alseen bouwsteen voor de GER. In de GER wordt een vertaling gemaakt naarde mogelijke effecten op de gezondheid van omwonenden. De gezond-heidseffecten zullen deels kwantitatief en deels kwalitatief wordenbeschreven. Omdat het gaat om een effectinschatting, zal deze perdefinitie onzekerheden bevatten.Relatie met milieueffectrapport en vergunningverleningZoals hierboven al beschreven, is een GER iets anders dan een MER. EenMER is een wettelijk verplichte rapportage die moet worden opgestelddoor een bedrijf bij het aanvragen van een vergunning.19 Een MER zorgtervoor dat milieu een plaats krijgt in de besluitvorming over een project.Het proces van de MER loopt momenteel al voor het project Heracless-Groen Staal van Tata Steel20. Het bevoegd gezag, de provincie Noord-Holland, heeft reeds aangegeven dat een gezondere leefomgeving eencentrale plek in het MER van Tata Steel dient te krijgen.21In december 2024 heeft de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (ODNZKG) concepten van onderzoeken voor de MER ontvangen van TataSteel. De Omgevingsdienst heeft haar opmerkingen op deze concepten inmaart gedeeld met Tata Steel. Het bedrijf zal deze de komende maandenverwerken om te komen tot een volgende versie van het MER. Tata Steelheeft toegezegd deze versie openbaar te maken, naar hun verwachting zaldat voor de zomer zijn. Daarmee wordt ook invulling gegeven aan eentoezegging aan de Kamer22.UitvoeringEen volgende stap is het opstellen van de GER bij Tata Steel. Het strevenis dat de eerdergenoemde partijen hierbij op basis van hun expertiseworden betrokken.17Kamerstuk 28 089, nr. 28618Kamerstuk II 28 089, nr. 31819Wat is milieueffectrapportage? - Commissiemer.nl20https://www.noord-holland.nl/Onderwerpen/Gezonde_leefomgeving_Milieu/Projecten/Groen_Staal21Gezondere Leefomgeving staat centraal in milieueffectrapport Tata Steel - Toezicht op TataSteel22TZ202503–043Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 089, nr. 3344 Op dit moment is nog niet de informatie beschikbaar die nodig is om eenGER op te kunnen stellen. Hiervoor zijn data onder meer uit het MERnodig, met een behoorlijke mate van detail en zekerheid, om de onzeker-heden niet te groot te laten worden. Idealiter wordt een GER opgesteld opbasis van een definitieve MER, die ook beoordeeld is door de CommissieMER en het bevoegd gezag, omdat de data dan volledig gevalideerd zijn.Tegelijkertijd vraagt uw Kamer om zo spoedig mogelijk een GER op testellen. Daarom wordt er een balans gezocht tussen nauwkeurigheid ensnelheid.De gezondheidseffecten zullen zoveel mogelijk cijfermatig inzichtelijkworden gemaakt. Voor de onderdelen waar het mogelijk is te kwantifi-ceren en waar er voldoende gegevens beschikbaar zijn, zullen degezondheidsrisico’s berekend worden. Om tegemoet te komen aan hetverzoek van de Kamer om zo spoedig mogelijk een GER uit te voeren,heeft Tata Steel aangegeven bereid te zijn om voorafgaand aan publicatievan de definitieve MER vertrouwelijk concepten te verstrekken aan deopsteller van de GER23. Daardoor zou op basis van deze conceptgegevensgestart kunnen worden met het opstellen van een (concept) GER. TataSteel heeft ook toegezegd de voor de GER benodigde informatie te delenzodra deze beschikbaar is. Dat betekent dat een GER hopelijk in de tweedehelft van dit jaar kan worden afgerond. Hierbij moet rekening wordengehouden met het feit dat de methodiek voor het eerst wordt toegepast.Zodra de GER voor Tata Steel is afgerond, zal deze aan de Kamer wordengestuurd.Uw Kamer is reeds ingegaan op de suggestie om over de GER bij TataSteel nader in gesprek te gaan in de vorm van een rondetafelgesprek.Gezondheidsrapportage als breder instrumentHet is in dit stadium nog te vroeg om over de eventuele juridische borgingvan een GER als onderdeel van vergunningen voor industriële bedrijvenin het algemeen te spreken, zoals voorgesteld in de motie Gabriels.24 Opbasis van de ervaringen met bovengenoemde GER voor Tata Steel, zal alsonderdeel van de Actieagenda Industrie en Omwonenden wordenverkend of een GER als generiek instrument voldoende effectief enwerkbaar is. Op basis daarvan kan eventueel worden gekeken of hetonderdeel zou moeten worden van het VTH-stelsel.Wijziging samenstelling ExpertgroepIn het najaar van 2023 is de Expertgroep Gezondheid IJmond ingesteld.25De Expertgroep adviseert over de gezondheidsvraagstukken in de IJmond.De Expertgroep bestaat uit tien experts op het gebied van gezondheid opjuridisch, medisch en sociaaleconomisch vlak. Per 1 januari 2025 heeft eenvan de leden van de Expertgroep haar ontslag aangeboden wegens eennieuwe rol elders en de mogelijke belangenverstrengeling tussen beidefuncties.Conform artikel 3 van het instellingsbesluit mag de Expertgroep bestaanuit een voorzitter en negen leden. De Staatssecretaris kan leden (op eigenverzoek) ontslag verlenen en (nieuwe) leden (her)benoemen. In maart ishet vertrekkende lid vervangen. Het instellingsbesluit is daartoe op12 maart jl. gewijzigd en gepubliceerd in de Staatscourant.2623Conform motie Eerdmans: Kamerstuk 28 089, nr. 31624Kamerstuk 28 089, nr. 28725https://wetten.overheid.nl/BWBR0048808/2023-11-0126Staatscourant 2025, 7194 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 089, nr. 3345 Actualiteiten op het gebied van vergunningverlening, toezicht enhandhaving (VTH)De provincie Noord-Holland, heeft provinciale staten recent in eenvoortgangsbrief27 uitvoerig over de stand van zaken van VTH bij Tata Steelgeïnformeerd. Hierin is onder andere ingegaan op het onderzoek naar hetintrekken van de vergunning van Kooksgasfabriek 2, vergunningverleningvan het Groen Staalproject, lopende lasten onder dwangsom, emissieme-tingen en bodemverontreiniging. Een afschrift van deze brief is bij dezeKamerbrief gevoegd.28Kooksgasfabriek 1In het plenaire debat over de verduurzaming van de industrie van20 maart jl. is aan de Kamer toegezegd in te gaan op de plaats vanKooksgasfabriek 1 in het businessmodel van Tata Steel. Sluiting van dezefabriek is niet voorzien als onderdeel van het eerste deel van het verduur-zamingsplan (voor 2030). In de tweede fase, als ook de overige onder-delen van het bedrijf verduurzamen, zal deze fabriek wel sluiten. Datbetekent ook dat de fabriek tot die tijd aan de geldende voorschriften zalmoeten voldoen. Dit is een verantwoordelijkheid van het bedrijf zelf. Geletop de lopende lasten onder dwangsom, zal het bedrijf hier prioriteit aanmoeten geven en proactief mee aan de slag moeten gaan.Kooksgasfabriek 1 is een grote uitstoter van stikstofoxides. Daarom wordtonderzocht of de voorschriften die voor deze fabriek gelden kunnenworden aangescherpt. In 2022 heeft de OD NZKG namens het bevoegdgezag aan Tata Steel een onderzoekverplichting opgelegd met betrekkingtot het reduceren van de emissie van stikstofoxides (NOx) door Kooksgas-fabriek 1 richting de 500 mg/m3. Dit is in lijn met een eerder aangenomenKamermotie.29 De motie verzoekt de Nederlandse regels aan te passenzodat de Europese norm van 500 milligram stikstofdioxide per kubiekemeter ook kan worden opgelegd aan de kooksgasfabrieken van Tata Steel.U bent eerder over dit traject geïnformeerd30.De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) heeft op 6 januari 2025advies gegeven over het voornemen om een besluit te nemen over dezenieuwe emissienorm. Het doel is om, als de kosteneffectiviteitsanalysedaar voldoende aanleiding voor geeft, de vergunning aan te passen omde gemiddelde uitstoot-normen van NOx van de schoorstenen 11, 12, 13en 14 te verlagen richting 500 mg/Nm3. Welke normverlaging daadwer-kelijk realistisch is, moet nog blijken uit zowel een kosteneffectiviteits-analyse als een technisch-inhoudelijke onderbouwing. De OD NZKG zalhet advies van de ILT betrekken in de verdere procedure. Het uitvoerenvan een kosteneffectiviteitsanalyse kost veel tijd. ILT adviseert hier 3maanden de tijd voor te nemen. De OD NZKG verwacht daarom niet voorhet vierde kwartaal van 2025 een besluit te kunnen nemen.De informatie die uit bovengenoemd vergunningstraject volgt, is ookrelevant voor het aan deze motie verbonden wetgevingstraject. Zoalseerder aan de Kamer gemeld, worden om deze reden op dit moment geenverdere stappen gezet in het aan deze motie verbonden wetgevings-traject31.27Brief aan PS over Informatievoorziening uitvoering en handhaving provinciale staten22 januari 202528Conform motie Zeedijk: Kamerstuk 28 089, nr. 31529Kamerstuk 22 343, nr. 35430Kamerstuk 22 343, nr. 39331Kamerstuk 22 343, nr. 393Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 089, nr. 3346 Toezegging schriftelijke reactie rapport Stuifgevoelige GoederenDe Kamer heeft om een schriftelijke reflectie gevraagd op een partijdes-kundigenrapport «Stuifgevoelige Goederen 2024 inzake Tata Steel» vandhr. Coenrady. We waarderen de betrokkenheid van dhr. Coenrady en deandere invalshoek die in het rapport uiteen wordt gezet. Het rapport isdoor IenW nader bestudeerd en in november mondeling besproken metdhr. Coenrady.In het rapport komt o.a. de vraag aan de orde of overkappingen bij TataSteel juridisch afdwingbaar zijn. Het rapport stelt dat het toepassen vaneen gesloten opslag bij stuifgevoelige goederen het uitgangspunt moetzijn en dat alle stuifgevoelige stoffen in gesloten ruimten moeten wordenopgeslagen en/of gemengd.De conclusies van het rapport worden door IenW niet gedeeld. Onder dehuidige wet- en regelgeving zijn overkappingen bij Tata Steel niet juridischafdwingbaar. Dat is om de volgende redenen:1.Om aan Europese regelgeving te voldoen mag een keuze wordengemaakt om minimaal één of eventueel meer van de daaringenoemde technieken toe te passen waarin geen voorkeur isaangegeven over welke techniek boven andere technieken zoumoeten worden toegepast.2.Er volgt ook geen verplichting uit nationale regelgeving omdatcomplexe bedrijven zoals Tata Steel zijn uitgezonderd.3.Een recente uitspraak van de rechtbank Noord-Holland wijst erop datoverkappingen bij Tata Steel niet verplicht kunnen worden opgelegd.4.Ook de enige andere bekende toepassing van overkappingen bij eenstaalfabriek, in Italië, is met behulp van overheidssubsidie tot standgekomen en daarom niet vergelijkbaar.Deze vier punten worden hieronder verder toegelicht.1. Best Beschikbare Technieken (BBT) Een bedrijf moet de beste beschikbare technieken toepassen bij hetvoorkomen en beperken van diffuse stofemissie. De beste beschikbaretechnieken zijn maatregelen waarbij de praktische bruikbaarheid isaangetoond. En die, kosten en baten in aanmerking genomen, econo-misch en technisch haalbaar in de betrokken industriële context kunnenworden toegepast. Het bevoegd gezag kan in dat kader in de vergunningeisen stellen. Daarbij wordt rekening gehouden met BBT-conclusies (enandere documenten). De situatie bij Tata Steel valt onder hetBBT-referentiedocument (BREF) ijzer en staal32. De BBT voor diffusestofemissies van de opslag, het hanteren, en het transport van materiaalte voorkomen of te verminderen door toepassing van een of meer van degenoemde technieken zoals opgenomen in BBT-conclusie 11. Volgens deOD NZKG hanteert Tata Steel het gros van de genoemde technieken.In de BREF-ijzer en staal is met betrekking tot de BBT-conclusie entechnieken het volgende opgenomen: «11. De BBT is diffuse stofemissiesvan de opslag, de hantering en het transport van materiaal voorkomen ofverminderen door toepassing van een of meer van de onderstaandetechnieken33.»Daaruit volgt dat het toepassen van één of meer technieken als BBT kanworden beschouwd. Er wordt niet aangegeven dat één specifieke techniek32https://eippcb.jrc.ec.europa.eu/reference/iron-and-steel-production33Uitvoeringsbesluit EC BBT-conclusies inzake industriële emissies voor de ijzer- en staalpro-ductieTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 089, nr. 3347 (zoals overkappingen) altijd moet worden toegepast. In de lijst vanmogelijke technieken staat vervolgens genoemd: «gebruik van opslag ineen gebouw of in vaten, in plaats van opslaghopen buiten het gebouw,indien de omvang van de opslag dit mogelijk maakt». De omvang van deopslagen bij Tata Steel zijn dusdanig groot en hoog waardoor toepassenvan deze techniek niet de meest voor de hand liggende optie is en daarommomenteel ook niet wordt toegepast.Daarnaast is gekeken naar het document BREF op- en overslag: «BAT is toapply enclosed storage by using, for example, silos, bunkers, hoppers andcontainers, to eliminate the influence of wind and to prevent theformation of dust by wind as far as possible by primary measures. ...However, although large volume silos and sheds are available, for (very)large quantities of not or only moderately drift sensitive and wettablematerial, open storage might be the only option. Examples are thelong-term strategic storage of coal and the storage of ores andgypsum.34»BBT is dus in ieder geval het toepassen van één of meer van degenoemde technieken. Uit de eerste zinnen van de BBT-conclusie wordtniet aangegeven dat de ene techniek toegepast moet worden bovenandere technieken die hier genoemd staan. In tegenstelling tot debewering uit het rapport van Coenrady, blijkt er uit de BBT-conclusie zelfgeen voorkeur over welke techniek boven andere technieken zou moetenworden toegepast.2. Besluit activiteiten leefomgeving De regels over opslag van goederen in gesloten ruimten in hoofdstuk 4van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) gelden niet voor complexebedrijven zoals Tata Steel. Artikel 4.1065 Bal is daarmee niet vantoepassing voor Tata Steel. Er is ook geen andere Nederlandse wet- enregelgeving van toepassing.3. Uitspraak rechtbank Noord-Holland Een recente uitspraak35 van de rechtbank Noord-Holland ondersteunt dezienswijze dat overkappingen momenteel niet wettelijk kunnen wordenafgedwongen bij Tata Steel. De rechtbank is van oordeel dat deBBT-conclusie 11 facultatief is geformuleerd door de tekst: «toepassingvan een of meer van de onderstaande technieken». Dat betekent dat eenkeuze kan worden gemaakt om minimaal één of eventueel meer van dedaarin genoemde technieken toe te passen en dat daarmee al aan deBBT-conclusie wordt voldaan. Anders dan in de zaak is gesteld, volgt uitde BBT-conclusie niet dat de in die conclusie genoemde techniekenallemaal toegepast moeten worden. Dat het wellicht technisch mogelijk isom een grote overkapping te bouwen, maakt dat niet anders.Daarmee is volgens de rechtbank voldoende gemotiveerd dat aanBBT-conclusie 11 wordt voldaan door Tata Steel, omdat de transport-banden zijn overkapt en de opslag nat wordt gesproeid en dat dezeBBT-technieken in de vergunning uit 2007 zijn vastgelegd in verschillendevoorschriften.34Emissions from Storage | EU-BRITE sectie 5.3.1.35Rechtbank Noord-Holland 9 januari 2025, ECLI:NL:RBNHO:2025:190Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 089, nr. 3348 4. Toepassingen elders Bij de staalfabriek Ilva in Taranto (Italië) is recent een (niet hermetisch)gesloten opslaghal gerealiseerd. Deze maatregel is mede gefinancierddoor de Italiaanse overheid en was niet afdwingbaar op basis van wet- enregelgeving.Om bovenstaande redenen worden de conclusies van het rapport van dhr.Coenrady daarom niet door IenW gedeeld. IenW heeft deze conclusies inhet kader van hoor- en wederhoor gedeeld met dhr. Coenrady. Dhr.Coenrady heeft aangegeven het standpunt van het ministerie niet tedelen.CE-Delft rapport «Analyse Toekomstplannen Tata Steel»Op 4 oktober jl. is er bij IenW een gesprek gevoerd met CE-Delft enGreenpeace n.a.v. het rapport «Analyse Toekomstplannen Tata Steel», watCE-Delft in opdracht van Greenpeace heeft opgesteld. Hierin wordt eenvergelijking gemaakt tussen de verduurzamingsroute van Tata Steel, eneen alternatieve route gebaseerd op inkoop van halffabricaten en grotereinzet van schroot. Vanuit de rijksoverheid en de OD NZKG zijn enkeleaandachtspunten bij het onderzoek meegegeven:–De analyse sluit niet volledig aan bij de cijfers die bekend zijn bij hetRijk. CE-Delft gaat uit van een CO2-reductie van 5 Mton op basis vanhet Heracless-Groen staal plan inclusief afvangen en opslaan vanCO2-uistoot middels de zogenoemde Carbon Capture and Storagetechnologie (CCS). Echter, met het Heracless-project wordt al eenCO2-reductie van 5 Mton gerealiseerd, zonder eventuele inzet van CCS,zie hierover ook onder meer de Groen Staal36 brief. De kosteninschat-ting van CE-Delft zou hierop aansluitend exclusief CCS moeten zijn.–De resultaten van Roadmap+37 dragen bij aan de reductie van stikstof-en fijnstofuitstoot maar ontbreken in de CE-Delft analyse. Daarnaastzijn de beoogde extra gezondheids- en milieumaatregelen uit hetGroen Staal-project zoals overkappingen ook niet meegenomen in deanalyse van de fijnstofreductie.–De emissiegegevens van zowel de huidige installaties als de toekom-stige productieroute middels een Direct Reduced Iron-fabriek (DRI-fabriek) en elektrische vlamboogoven (EAF) lijken te zijn gebaseerd opverouderde of niet-toepasbare literatuurgegevens. Hierdoor ontstaateen onvolledig beeld van de werkelijke emissiesituatie bij zowel debestaande als de nieuwe installaties waarbij moderne mitigerendemaatregelen zullen worden toegepast.–Daarnaast ontbreekt een analyse van de (internationale) staalmarkt ofanalyse van de ontwikkelingen in de techniek. Hierdoor is er uitgegaanvan standaarden en een vaste kostprijs. Daardoor kan er geenconclusie over gehanteerde kostprijzen en markten worden getrokken.CE-Delft heeft aangeboden om bovengenoemd punten (deels) mee tenemen in een aanvullende analyse, wanneer de rijksoverheid eenopdracht zou verschaffen aan CE-Delft. Er wordt op dit moment geennoodzaak gezien om een dergelijke opdracht te verstrekken, mede omdatde verwachting is dat de gezondheidseffectrapportage en het milieueffect-rapport de gevolgen van de toekomstplannen op gezondheid en milieugedetailleerd in beeld gaan brengen.36Afschrift brief Tata Steel over voorgenomen milieuverbeteringen | Rapport | Rijksoverheid.nl37Roadmap+ is een in 2019 vrijwillig door Tata Steel opgesteld verbeterprogramma van ruim 30maatregelen die uiterlijk 2025 worden gerealiseerd.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 089, nr. 3349 Toezegging schriftelijke reactie in te gaan op de vraag te gaankijken naar alternatieve routes verduurzaming Tata SteelTijdens het plenaire debat Verduurzaming Industrie van 20 maart jl. werddoor het lid Kostic gevraagd om een schriftelijke reactie op een onbeant-woorde vraag. De vraag was of de Minister van Klimaat en Groene Groei,onder andere gezien de signalen vanuit verschillende experts (waaronderCE-Delft), wilde kijken naar een circulair Tata Steel, zonder het energie-intensieve gedeelte.38Het overleg met CE-Delft en Greenpeace en input vanuit andere analysesen adviezen heeft niet geleid tot een andere conclusie over de route eninzet van het kabinet voor de verduurzaming en het schoner worden vande staalproductie bij Tata Steel.39De onderhandelingsinzet is gekozen na zorgvuldige afweging van deverschillende routes, vanuit diverse perspectieven, en breed gedragen inde Kamer met het aannemen van de motie Erkens.40 In de keuze zijn o.a.het rapport van Wijers/Blom en het eerste advies van de ExpertgroepGezondheid IJmond meegenomen. Een alternatieve manier van staalmaken zoals ook omschreven door Wijers/Blom41, is een route met enkelde inzet van schroot, of op basis van geïmporteerd halffabricaat (HBI), eenroute die ook CE-Delft in haar vergelijking heeft gebruikt. Die route is metname niet gekozen omdat deze niet voldoende haalbaar wordt geacht.Productie van het hoogwaardige staal dat Tata Steel op dit momentmaakt, is niet mogelijk met alleen inzet van schroot vanwege kwaliteits-vereisten. Ook is er (nog) geen markt voor HBI, en komt deze mogelijk ookniet van de grond. Daarbij geven Wijers/Blom aan dat een route op basisvan alleen schroot of geïmporteerd HBI geen rendabele businesscase voorhet bedrijf oplevert. Overigens is ook het smelten van schroot energie-intensief. In de huidige plannen richt het bedrijf zich wel op een verhogingvan het aandeel schroot naar 30% (en 50% na fase 2 van de verduur-zaming). Met deze verhoging van het aandeel schroot draagt dezemaatwerkafspraak bij aan de circulariteitsdoelen.42Tot slotHet kabinet zet zich blijvend in voor een schone en duurzame staalin-dustrie in Nederland, zowel middels het spoor van de vergunning, toezichten handhaving, als via de maatwerkaanpak. We houden de Kamerperiodiek op de hoogte van de voortgang.De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,C.A. Jansen38Hiermee wordt de toezegging afgedaan39In het tweede kwartaal van 2025 zal de Minister van KGG verder ingaan op verschillendeanalyses (CE-Delft, TNO, PWC en de brief van 13 economen in de media) over de wijze waarophet samenspel van de energie-, klimaat- en grondstoffentransitie de waardeketens van debasisindustrie op lange termijn al of niet zouden kunnen veranderen en geografischverleggen.40Kamerstukken II 28 089, nr. 31341Rapport «Hoe Tata Steel Nederland te verduurzamen? Bijlage bij Kamerstuk 32 813, nr. 136942Conform reactie op motie Kamerstuk 29 826 nr. 186 in Kamerstuk II 29 826 nr. 203Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 089, nr. 33410