Jaarverslag Adviescommissie VOG politiegegevens

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202629 628PolitieNr. 1324 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE ENVEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 juni 2026De Adviescommissie VOG politiegegevens (hierna: de Adviescommissie)heeft haar jaarverslag over 2025 vastgesteld. Deze bied ik u aan conformartikel 10, tweede lid van het Benoemingsbesluit Adviescommissie VOGpolitiegegevens. Tevens geef ik met deze brief mijn beleidsreactie op hetjaarverslag.1. Samenvatting jaarverslag De Adviescommissie heeft tot taak om besluiten over aanvragen voor deVOG politiegegevens (hierna: VOG P) van Justis te beoordelen optransparantie, kwaliteit en zorgvuldigheid. De Adviescommissie heeft inhet bijzonder aandacht voor aanwijzingen van (bedoeld of onbedoeld)etnisch profileren in de beoordeling van aanvragen voor een VOG P. In hetjaarverslag vat de Adviescommissie haar werkzaamheden, bevindingenen adviezen over 2025 samen.De Adviescommissie heeft 46 VOG P-dossiers beoordeeld in 2025. Daarbijheeft zij geen aanwijzingen gevonden voor bedoelde of onbedoeldevormen van discriminatie. De Adviescommissie heeft wel de volgendeaandachtspunten gesignaleerd en aanbevelingen gedaan.a. Kwaliteit en zorgvuldigheid ten aanzien van politiegegevens De Adviescommissie vraagt aandacht voor de kwaliteit en volledigheidvan politiegegevens bij zowel de politie als Justis. Ten eerste benadrukt deAdviescommissie in algemene zin dat het uitgangspunt bij verstrekkingvan politiegegevens door de politie «verstrekken, tenzij» dient te zijn. Tentweede vraagt de Adviescommissie doorlopende aandacht voor desamenvatting van politiegegevens door de politie en de volledigheid vanverstrekte gegevens wanneer deze door Justis worden gebruikt voor hetafwijzen van VOG P-aanvragen. De volledigheid van politiegegevens isook van belang voor de Adviescommissie om mogelijke discriminatoire kst-29628-1324ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 628, nr. 13241 effecten te herkennen. Ten derde beveelt de Adviescommissie aan omgegevens te betrekken bij de VOG P-screening van andere diensten meteen politietaak dan de politie, zoals de Koninklijke Marechaussee, deFiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst en de Rijksrecherche. Daarbijbeveelt de Adviescommissie aan om niet te wachten op de wetsevaluatievan de VOG P. Ten slotte vraagt de Adviescommissie, naar aanleiding vaneen aantal casussen waarin oudere politiegegevens zijn verstrekt,aandacht voor de bewaartermijn van politiegegevens die gehanteerdwordt door de politie.b. Belangen van derden in de VOG P-beoordeling De Adviescommissie signaleert een dilemma. Er is een maatschappelijkbelang om politiegegevens te betrekken bij de VOG P-beoordeling.Afwijzingen die op politiegegevens gebaseerd zijn, moeten daarnaastvoldoende gemotiveerd worden. Dat kan spanning opleveren met debelangen van derden als meldingen herleidbaar zijn naar specifiekepersonen. Daarom vraagt de Adviescommissie aandacht voor dezebelangen in VOG P-beoordelingen.c. Duur van het strafproces De Adviescommissie constateert dat veel tijd kan verstrijken tussen deregistratie van politiegegevens en vervolgingsbeslissingen door hetOpenbaar Ministerie (hierna: OM). In dergelijke gevallen beslist Justis opbasis van informatie uit de politiegegevens waar nog geen inhoudelijkoordeel over is geveld door het OM of de rechter. Dit leidt tot eenkwetsbare en onzekere positie voor aanvragers, vooral in gevallen waarweigeringen zijn gebaseerd op één enkel politiegegeven. De Adviescom-missie moedigt Justis daarom aan om na te gaan in hoeveel gevallendeze situatie zich voordoet en, in samenwerking met het OM, te onder-zoeken of het mogelijk is de vervolgingsbeslissing door het OM in dezegevallen te versnellen.d. Gebruik van een voornemen tot afwijzen en leesbaarheid van debeslissing Met het «voornemen tot afwijzen» communiceert Justis aan eenaanvrager dat het van plan is om de aanvraag te weigeren en biedt het demogelijkheid aan de aanvrager om een zienswijze in te dienen. DeAdviescommissie constateert echter dat Justis in voorkomende gevalleneen «voornemen tot afwijzen» verstuurt waar de aanwezige justitiële- enpolitiegegevens te summier zijn en behoefte is aan aanvullende infor-matie. De Adviescommissie adviseert om alleen een «voornemen totafwijzen» te versturen als de beschikbare informatie de weigering van eenVOG P-aanvraag kan dragen.Ook beveelt de Adviescommissie aan om herhalingen van informatie inbeslissingen te vermijden om de leesbaarheid van de beslissingen tevergroten.2. Beleidsreactie Ik ben de Adviescommissie erkentelijk voor het werk dat zij verricht en debijdrage die zij levert aan de verdere ontwikkeling van de VOG P. Ik gahieronder puntsgewijs in op de aanbevelingen van de Adviescommissie.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 628, nr. 13242 a. Kwaliteit en zorgvuldigheid ten aanzien van politiegegevens Ik neem de aanbevelingen ten aanzien van «verstrekken, tenzij», devolledigheid van politiegegevens en de bewaartermijnen ter harte. Hetuitgangspunt is dat de politie gegevens verstrekt, tenzij er zwaarwegenderedenen zijn om dat niet te doen. Verder zijn, zoals de Adviescommissieaangeeft, reeds nadere afspraken gemaakt over de bewaartermijnen. Ookhebben Justis en de politie de onderlinge werkafspraken aangepast overwelke gegevens de politie verstrekt, hoe deze worden samengevat en demogelijkheden tot nadere duiding. Hiermee is reeds invulling gegevenaan deze aanbevelingen van de Adviescommissie. Justis en de politieevalueren periodiek de werkafspraken en scherpen deze waar nodigverder aan.De aanbeveling om gegevens van aanvullende organisaties in hetpolitiedomein te betrekken bij de beoordeling van VOG P-aanvragen neemik vooralsnog niet over. Dit is onderdeel van de wetsevaluatie van de VOGP die momenteel wordt uitgevoerd door Dialogic in opdracht van hetWODC. Om tot een grondig onderbouwde beleidskeuze te komen, acht ikeen wetsevaluatie van de VOG P noodzakelijk. Deze wordt voor 1 juli 2027inclusief reactie met uw Kamer gedeeld.b. Belangen van derden in de VOG P-beoordeling Naar aanleiding van de aanbeveling van de Adviescommissie engesprekken met de politie heeft Justis haar interne werkprocessenaangepast, zodat in meer algemene bewoordingen wordt verwezen naarpolitiemeldingen in beslissingen en proces-verbaalnummers nietgenoemd worden. Justis heeft daarnaast aangegeven in het vervolg zakenvoor te leggen aan de Adviescommissie waarin sprake is van eendilemma tussen de belangen van de aanvrager en van derden. Ook gaatJustis graag in op het aanbod van de Adviescommissie om mee te denkenbij doorontwikkeling van het uitvoeringsbeleid.c. Duur van het strafproces Ik herken de impact die de duur van het strafproces kan hebben op VOGP-aanvragers. Het OM streeft er altijd naar om zo spoedig mogelijk eenvervolgingsbeslissing te nemen. Het OM moet hierbij onafhankelijk enzelfstandig te werk gaan. Een verzoek van Justis tot het nemen van eenversnelde vervolgbeslissing kan afdoen aan de onafhankelijkheid enzelfstandigheid van het OM. Bovendien is bij de VOG P ervoor gekozenom ook te kunnen weigeren enkel op basis van politiegegevens, omdat deVOG P gebruikt wordt voor functies die een hogere mate van integriteitvereisen. Dat betekent dat Justis VOG P-aanvragen moet beoordelen opbasis van de justitiële- en politiegegevens die op dat moment beschikbaarzijn. Justis houdt in de beoordeling van politiegegevens wel altijdrekening met de zwaarte, de onderlinge samenhang en het tijdsverloop.Met het oog op het voorgaande acht ik het niet nodig dat bij een VOGP-aanvraag in voorkomende gevallen Justis een verzoek indient voor eenversnelde vervolgbeslissing door het OM.d. Gebruik van een voornemen tot afwijzen en leesbaarheid van debeslissing Ik ben het eens met de Adviescommissie dat een voornemen tot afwijzenenkel verstuurd dient te worden als Justis van plan is de VOG-aanvraag teweigeren en als de op dat moment beschikbare gegevens voldoende zijnom deze beslissing te dragen. Deze aanbeveling geldt breder dan de VOGP, omdat het voornemen tot afwijzen ook wordt gehanteerd in hetTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 628, nr. 13243 reguliere VOG-proces. Justis heeft deze aanbeveling overgenomen. Zowordt er in twijfelgevallen eerst overgegaan tot aanvullend onderzoek,waardoor een voornemen tot afwijzen enkel wordt verstuurd daar waarJustis daadwerkelijk voornemens is om de aanvraag af te wijzen. Ookheeft Justis reeds een project opgestart om aanvragers proactieftelefonisch te benaderen als er behoefte is aan aanvullende informatie.Tenslotte neemt Justis de aanbeveling van de Adviescommissie over tenaanzien van de leesbaarheid. Justis voert een extra controle uit opbeslissingen om onnodige herhalingen te voorkomen. Justis schrijftbrieven daarnaast reeds op B1-niveau ter bevordering van deleesbaarheid.3. Tot slot De VOG P is een belangrijk instrument dat bijdraagt aan de beschermingvan de samenleving en de integriteit van de overheid. De hierbovenbeschreven aanbevelingen van de Adviescommissie dragen bij aan decontinue ontwikkeling van het instrument. Deze ontwikkeling hoop ikverder te bestendigen na de wetsevaluatie van de VOG P die ik voor 1 juli2027 met uw Kamer deel.De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,K.T. van BruggenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 628, nr. 13244