Reactie op verzoek commissie over de opzet van de Periodieke rapportage kansspelen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202624 557KansspelenNr. 279 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE ENVEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 20 januari 2026In een brief van 27 november 2025 heeft de griffier van de vastecommissie voor Justitie en Veiligheid mij verzocht enkele vragen tebeantwoorden over de opzet van de Periodieke rapportage kansspelen,zoals ik deze per brief van 15 september 2025 heb aangekondigd.1Hieronder geef ik per gestelde vraag mijn antwoord.2Vraag 1Wanneer kan de Kamer de Periodieke rapportages over de subthema’sscreenen, jeugdcriminaliteit en aanpak criminaliteitsfenomenenverwachten?Antwoord op vraag 1Elke vier tot zeven jaar wordt een Periodieke rapportage uitgevoerd. Devolgende Periodieke rapportage staat nog niet gepland, maar zal binnendeze tijdspanne worden uitgevoerd.Gezien de ongelijksoortigheid van de subthema’s binnen het hoofdthema«Voorkomen van (herhaald) crimineel gedrag» is het niet mogelijk nochwenselijk één beleidstheorie te formuleren voor alle subthema’sgezamenlijk. Per subthema dient derhalve een beleidstheorie te wordenontwikkeld. Om die reden volgen nu twee Periodieke rapportages op desubthema’s waarvoor al wél een beleidstheorie en inzichtbehoefte isopgesteld: kansspelen en forensische zorg. Bovendien is er op basis vande Regeling Periodiek Evaluatieonderzoek (RPE) 2022 ruimte om binnende (beleids)thema’s onderbouwd keuzes te maken voor wat betreft defocus in de agendering voor de komende periode.3 De overige subthema’szullen in de volgende Periodieke rapportage(s) worden meegenomen.1Kamerstuk 24 557, nr. 2742Voor verwijzingen zijn de vragen en antwoorden doorgenummerd.3Staatscourant 2022, 19587 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen kst-24557-279ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 24 557, nr. 2791 Voor deze subthema’s wordt op dit moment een beleidstheorieontwikkeld.Vraag 2Kan de Minister toelichten of, en zo ja hoe het beleidsthema Voorkomenvan (herhaald) crimineel gedrag volledig wordt gecoverd door desubthema’s forensische zorg, kansspelen, screenen, jeugdcriminaliteit enaanpak criminaliteitsfenomenen?Antwoord op vraag 2Uit de artikel 2a Regeling Periodiek Evaluatieonderzoek (RPE 2022) volgtde eis dat «alle belangrijke (beleids)thema’s zijn vertegenwoordigd intermen van budgettaire en maatschappelijke relevantie». Deze eis houdtniet in dat de thema’s volledig dekkend moeten zijn, hetgeen ook niet hetgeval is bij het beleidsthema Voorkomen van (herhaald) crimineel gedrag.Bij de subthema’s forensische zorg, kansspelen, screenen, jeugdcrimina-liteit en aanpak criminaliteitsfenomenen is het voorkomen van (herhaald)crimineel gedrag een zwaarwegend doel voor beleid. Binnen elk beleids-thema bestaat ruimte om onderbouwd keuzes te maken voor wat betreftde focus in de agendering voor de komende periode.Vraag 3Hoe wordt de beleidstheorie van de oude visie (2011–2025) in kaartgebracht, en hoe wordt deze vergeleken met de onderliggende aannamesvan de nieuwe visie (2025 en verder)?Vraag 4In hoeverre wil de periodieke evaluatie de visies vergelijken?Antwoord op vraag 3 en 4In de vorige beleidsdoorlichting (2012–2018), waar het kansspelbeleidonderdeel van uitmaakte, is ten aanzien van kansspelen de beleidstheorievan het toen geldende beleid uiteengezet. Op basis van deze beleids-theorie, aangevuld met informatie uit nadien gepubliceerde beleidsdocu-menten, kan de beleidstheorie tot februari 2025 worden aangevuld engereconstrueerd.De beleidstheorie voor de periode na februari 2025 volgt uit de brief van14 februari 2025 aan uw Kamer en is in hoofdlijnen weergegeven in deHarbersbrief.4 Deze twee beleidstheorieën en de daaronder liggendeaannames zullen in de Periodieke rapportage naast elkaar worden gelegd.Het is aan de onderzoekers om daar een vorm voor te vinden.Vraag 5Wordt er een expliciete brug gemaakt tussen beide beleidskaders –bijvoorbeeld via een overgangsmatrix van oude naar nieuwe doelstel-lingen?Antwoord op vraag 5Indien een tabel of matrix bijdraagt aan het inzichtelijk maken van dedoelmatigheid en doeltreffendheid van het beleid over de te evaluerenperiode, zal daar gebruik van worden gemaakt.Vraag 6Op welke wijze wordt omgegaan met het feit dat de beschikbare data enmonitoring zich vooral op verslaving richten, terwijl de nieuwe visie4Kamerstuk 24 557, nr. 245 en Kamerstuk 24 557, nr. 274.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 24 557, nr. 2792 gokschade in bredere zin omvat (zoals financiële, sociale en psychischeschade)?Vraag 7Hoe wordt transparant gemaakt welke onderdelen van de nieuwedoelstellingen op dit moment niet toetsbaar zijn, en wat dit betekent voorde betrouwbaarheid van de conclusies?Antwoord op vraag 6 en 7De verwachting is dat op veel onderdelen van het beleid voldoendeinformatie beschikbaar is om richtinggevende uitspraken over hetgevoerde beleid te kunnen doen. Tegelijkertijd zal nog niet alle gewensteinformatie voor deze Periodieke rapportage beschikbaar zijn tijdens deuitvoering van het onderzoek. Zo zijn indicatoren, bijvoorbeeld op hetgebied van gokschade, naar verwachting niet tijdig beschikbaar. Daaromis aan de onderzoekers van de Periodieke rapportage verzocht om in beeldte brengen op welke onderdelen nog nadere indicatoren nodig zijn om dedoeltreffendheid en doelmatigheid volledig in beeld te kunnen brengen.Vraag 8Worden de oude indicatoren (bijv. kanalisatiegraad, verslavingspreva-lentie, naleving) doorontwikkeld of volledig herzien onder de nieuwevisie?Vraag 9Indien herzien: op welke wijze wordt de trendmatige ontwikkeling over dejaren nog inzichtelijk gemaakt?Antwoord op vraag 8 en 9Zoals is aangegeven in de visiebrief kansspelen van 14 februari 2025vraagt de nieuwe visie nog om verdere operationalisering in beleid naarconcrete subdoelstellingen, zoals op kansspelgerelateerde schade,kansspelverslaving en het tegengaan van illegaal aanbod en de wijzewaarop deze subdoelstellingen kunnen worden bereikt.5 Ook is het vanbelang om indicatoren op te stellen en een nulmeting te doen omvervolgens de effecten van de beleidswijzigingen en de realisatie van dedoelstellingen te kunnen meten. Indicatoren, zoals de kanalisatiegraad encijfers uit de verslavingszorg, blijven relevant om de ontwikkelingenbinnen het kansspelbeleid te meten. Daarnaast zijn aanvullende indica-toren nodig om bijvoorbeeld gokschade meetbaar te maken. Dit wordtmomenteel ontwikkeld door het Expertisecentrum gokken en is naarverwachting eind 2026 gereed. Daarna worden tijdgebonden doelengesteld met betrekking tot de daling van gokschade. In de tussentijd wordtgekeken naar, en gestuurd op de indicatoren die middels verschillendemonitoringsrapportages worden gemeten, zoals het aantal en percentagelaag-, gemiddeld en hoog-risicospelers.Vraag 10Welke criteria worden gebruikt om te bepalen of een indicator uit de oudevisie behouden blijft, aangepast wordt, of vervalt?Antwoord op vraag 10Het criterium voor indicatoren is dat ze een basis bieden om de doelenvan het kansspelbeleid te meten en uitspraken kunnen worden gedaanover de bescherming van burgers tegen kansspelgerelateerde schade, hettegengaan van kansspelgerelateerde criminaliteit en het verhinderen vandeelname aan illegaal kansspelen en bestrijding van illegaal aanbod.5Kamerstuk 24 557, nr. 245Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 24 557, nr. 2793 Vraag 11Waarom is deze periodieke rapportage niet eerder uitgevoerd, zodat debevindingen uit de evaluatie nog gebruikt konden worden voor hetopstellen van het nieuwe beleid?Antwoord op vraag 11De inwerkingtreding van de Wet kansspelen op afstand in april 2021 waseen belangrijk element van de beoogde modernisering van het kansspel-beleid in de visie uit 2011. In de vorige beleidsdoorlichting was juist dezebelangrijke wijziging nog niet doorgevoerd. Voor het kunnen opstellenvan een Periodieke rapportage was het van belang dat de evaluatie van deWet kansspelen op afstand was afgerond.Vraag 12In hoeverre is deze periodieke evaluatie nog zinvol, aangezien er al eenevaluatie van de wet KOA is, op basis waarvan het hele beleid sindsfebruari 2025 flink op de schop gegaan is? Waarom voor de wetswijzigingn.a.v. de evaluatie van de Wet Koa niet eerst deze periodieke evaluatieafgewacht?Antwoord op vraag 12De Periodieke rapportage betreft meer dan alleen kansspelen op afstanden het is voor andere onderdelen van het kansspelbeleid nog zeer relevantom terug te kijken. Vanaf eind 2024 waren op basis van uitgevoerdeonderzoeken en rapportages voldoende gegevens beschikbaar over deontwikkelingen in het kansspelbeleid om tot een nieuwe visie en nieuwedoelstellingen van het beleid te komen. Deze herijking was voorts op datmoment noodzakelijk omdat voor aanpassingen van kansspelen opafstand ook aanpassingen van de uitgangspunten van de Wet op dekansspelen vereist zijn. Gezien de urgentie van aanscherping van wet- enregelgeving op het gebied van kansspelen op afstand is besloten dePeriodieke rapportage niet af te wachten.Vraag 13Kan de Staatssecretaris meer informatie geven over de methode diegehanteerd wordt bij het onderzoek?Vraag 14Welke analysemethoden worden gebruikt om de bijdrage van beleid aanresultaten te schatten?Antwoord op vraag 13 en 14De Periodieke rapportage is een syntheseonderzoek naar de (voorwaardenvoor) doelmatigheid en doeltreffendheid van beleid. Dit houdt in dat dePeriodieke rapportage een synthese geeft van eerder uitgevoerdeevaluaties onder het SEA-thema, en verder bouwt op deze eerdereinzichten. Deze onderzoekmethode is Rijksbreed bepaald, en volgt uit deHandreiking Periodieke rapportage.6De handreiking Periodieke rapportage bepaalt ook dat er naast hetsyntheseonderzoek ruimte is voor aanvullend onderzoek, bijvoorbeeld omeventuele nog ontbrekende inzichten te adresseren. De mogelijkenoodzaak voor aanvullend onderzoek, bijvoorbeeld door interviews, zal inhet plan van aanpak van het onderzoeksbureau dat de Periodiekerapportage gaat uitvoeren, in overleg met de begeleidingscommissie,nader worden bepaaldVraag 156Handreiking Periodieke rapportage 2024, www.rijksfinancien.nlTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 24 557, nr. 2794 Worden kwantitatieve indicatoren vooraf vastgelegd en zo ja, welke?Antwoord op vraag 15Het vaststellen op basis van welke indicatoren de doeltreffendheid endoelmatigheid van het beleid worden beoordeeld, maakt onderdeel uitvan de Periodieke rapportage en zal door de onderzoekers in overleg metde begeleidingscommissie nader worden bepaald.Vraag 16Hoe wordt de betrouwbaarheid van bestaande data beoordeeld, zekerwaar het illegaal aanbod of gokschade betreft?Antwoord op vraag 16De Periodieke rapportage betreft een syntheseonderzoek op basis vanreeds opgeleverde onderzoeken en rapportages op basis van de SEA. Inde betreffende onderzoeken is door de onderzoekers stilgestaan bij debetrouwbaarheid en compleetheid van de data.Vraag 17Worden belanghebbenden (bijv. toezichthouders, verslavingszorg,marktpartijen) betrokken in de dataverzameling of interpretatie, en zo jawelke?Antwoord op vraag 17In beginsel betreft de Periodieke rapportage een synthese onderzoek opbasis van uitgevoerde onderzoeken en evaluaties. Daarbij kan, zoals ik hebaangegeven in de Harbersbrief kansspelen een analyse van debeschikbare onderzoeken en rapportages worden aangevuld doorinterviews te houden met belanghebbenden, zoals aangegeven in hetantwoord op vragen 13 en 14.Vraag 18Welke onderzoeken lopen er nog en worden pas in 2025 afgerond? Is ditop tijd om in de periodieke rapportage meegenomen te kunnen worden.Antwoord op vraag 18Inmiddels zijn de meeste onderzoeken die worden genoemd in de bijlagebij de Harbersbrief afgerond en aangeboden aan uw Kamer. Naarverwachting worden de onderzoeken naar risico’s op witwassen en naarde risicoclassificatie van kansspelen op gokschade in het eerste kwartaalvan 2026 afgerond. Indien deze tijdig beschikbaar zijn, zullen ze wordenbetrokken bij de Periodieke rapportage.De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,A.C.L. RutteTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 24 557, nr. 2795