Staat van de veiligheid van Groningen 2024, kwaliteitsborging en Jaarverslag 2024 NCG

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202533 529GaswinningNr. 1292 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKENEN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 april 2025Met deze brief informeer ik uw Kamer, mede namens de Minister vanKlimaat en Groene Groei, over de voortgangsrapportage van hetStaatstoezicht op de Mijnen (SodM): Staat van de veiligheid vanGroningen 2024. Daarnaast informeer ik uw Kamer over mijn toezeggingom in gesprek te gaan met de Nationaal Coördinator Groningen (NCG),het SodM en het Adviescollege Veiligheid Groningen (ACVG) over deadviezen van het SodM rondom kwaliteitsborging in de processen van deversterkingsoperatie. Tot slot stuur ik uw Kamer het jaarverslag van NCGvoor 2024 toe.Staat van de veiligheid van Groningen 2024Het SodM publiceert jaarlijks een Staat van de veiligheid van Groningen.In het rapport van 2024 gaat het SodM in op de resultaten, voortgang enplanning van de versterking. Ook bespreekt het SodM de seismischeontwikkelingen van het Groningen-gasveld, de ontmanteling vanmijnbouwwerken en de nazorg bij mijnbouwactiviteiten.Hieronder beschrijf ik de adviezen van het SodM met betrekking tot deversterkingsoperatie en hoe ik hier invulling aan geef. Ook ga ik namensde Minister van Klimaat en Groene Groei (KGG) in op de bevindingen vanhet SodM rondom de seismische ontwikkelingen en mijnbouw.Adviezen van SodM over de versterkingHet SodM formuleert in haar rapport een aantal adviezen die te makenhebben met de balans tussen snelheid in de versterkingsoperatie en dekwaliteit die bewoners geboden kan worden. Sommige adviezen zijnnieuw, andere zijn een herhaling van eerdere adviezen. Zo wordt onderandere het advies herhaald om NCG geen extra taken te geven en zo minmogelijk nieuwe adressen aan de versterkingsoperatie toe te voegen.Daarnaast adviseert het SodM mij om samen met NCG een concrete,realistische planning op te stellen met haalbare productiedoelstellingen kst-33529-1292ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 12921 en om reële doorlooptijden vast te stellen. De adviezen rondom kwalita-tieve verbeteringen hebben veel raakvlakken met het onderzoek van hetSodM naar de kwaliteitsborging in de processen van de versterkingsope-ratie waar ik uw Kamer eerder over heb geïnformeerd op 13 maart 20251.Mijn invulling van de adviezen van SodMIk waardeer het SodM als onafhankelijk adviseur voor de versterkingsope-ratie en neem de bevindingen en adviezen zorgvuldig mee in mijnoverwegingen. In mijn Beleidsbrief Versterken2 ben ik ingegaan op mijnleidende principes voor de versterkingsoperatie in Groningen, waaronderhet principe dat de versterkingsoperatie in eerste instantie een veiligheids-operatie is. Daarbij heb ik aangegeven dat ik wil inzetten op een goedebalans tussen snelheid van de versterkingsoperatie en kwaliteit die debewoners geboden wordt. Dit heb ik ook benadrukt in mijn brief van26 maart 2025 over de actualisatie van de diepteanalyse van NCG.3 Het isbemoedigend dat het SodM in haar Staat van de veiligheid van Groningen2024 het belang onderschrijft van mijn inzet op de balans tussen snelheiden kwaliteit.Net als het SodM vind ik het daarom belangrijk om in te blijven zetten opvoortvarendheid in de versterkingsoperatie. Ik vind het belangrijk daarbij,samen met alle betrokken partijen, de balans te bewaren met de kwaliteitdie daarbij aan bewoners geleverd kan worden. Ik vind het tevensbelangrijk om het effect van eventuele beleidskeuzes inzichtelijk te makenin termen van tijd, middelen en mensen, en de keuzes te baseren op deervaringen uit de praktijk.4 Mijn besluit om ook de lichte versterkingen tecombineren met het toepassen van isolatiemaatregelen, heb ik daaromgebaseerd op de proef die NCG hiervoor heeft uitgevoerd. Ik heb heteffect hiervan op de voortgang van de versterkingsoperatie en op dekwaliteit die aan bewoners gegeven kan worden, naast elkaar gelegd eneen gewogen besluit genomen. Dit is ook in lijn met de boodschap van NijBegun.Net zoals het SodM onderschrijf ik het belang van realistische en concreteplanningen en een open communicatie daarover, ook als er sprake is vanvertraging. Om die reden laat ik NCG jaarlijks haar diepteanalyseactualiseren en informeer ik uw Kamer daarover. Uit de eerste actualisatievan de diepteanalyse van NCG die ik uw Kamer heb toegestuurd op26 maart 2025 blijkt dat de versterkingsoperatie kan worden afgerondtussen 2030 en 2032. Met de kennis van nu is dit een realistische enhaalbare planning. Bij de volgende actualisatie van de diepteanalyse ofgrote nieuwe beleidskeuzes moet blijken wat dan eventueel de invloed opdie einddatum zal zijn.Feiten en cijfers doen ertoe. Tegelijkertijd vereisen feiten en cijfers ookcontext. Ik zie dat de gemiddelde doorlooptijd van de versterking van eenwoning is toegenomen. Het is goed om te beseffen dat die toename hetgevolg is van initiatieven die de kwaliteit van de versterking voorbewoners verbeteren. De gemiddelde bouwtijd van een versterking isonder andere toegenomen, door het combineren van versterking metverduurzaming (maatregel 28 en vanaf dit kwartaal maatregel 29). En detijd tussen de opname van een woning en oplevering van een woning naversterking, is toegenomen door een afspraak die is gemaakt tussen Rijk,regionale overheden en NCG om huizen zo snel als mogelijk te beoor-delen en bewoners snel duidelijkheid te geven over of hun huis wel of niet1Kamerstuk 33 529, nr. 12792Kamerstuk 35 561, nr. 663Kamerstuk 33 529, nr. 12824Kamerstuk 33 529, nr. 1282Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 12922 versterkt moet worden. De capaciteit is daarmee (tijdelijk) met name in debeoordelingen gaan zitten. Ik bespreek de snelheid van de versterkings-operatie regelmatig met NCG. Daarbij heb ik bijzonder aandacht voorbewoners die lang moeten wachten gedurende het proces. Als ik doelenzou stellen voor de gemiddelde doorlooptijd van een versterking van eenwoning, is het risico groot dat ik de ruimte inperk voor bewoners om zelfkeuzes te maken. Dat is een effect dat ik nadrukkelijk niet nastreef. Ik wilde belangen van de bewoners centraal stellen en dat vergt vaak maatwerkmet soms ook meer tijd.Kwaliteitsborging in processen van NCGZoals ik heb toegezegd5, heb ik met NCG en mijn adviseurs van het SodMen ACVG gesproken over de kwaliteitsborging binnen de processen vanNCG. Ik bekijk welke acties al in gang zijn gezet en welke aanvullendeacties nog nodig zijn. Daarbij blijf ik oog houden voor de balans tussen desnelheid van de versterkingsoperatie en de kwaliteit die bewonersgeboden wordt. Bewoners moeten kunnen vertrouwen op de uitkomstenvan het versterkingsproces en daarom wil ik het risico op fouten verderminimaliseren. ACVG doet op dit moment nader onderzoek naar dekwaliteit van de beoordelingsrapporten en de NCG werkt aan de imple-mentatie van de adviezen van het SodM. Als eventuele verbeteracties optermijn een positief effect hebben op de doorlooptijden van de verster-kingsoperatie, is dit waardevol. Maar dat is dus niet mijn primaire doel.Adviezen van SodM over mijnbouwVeiligheidHet SodM concludeert dat de bodemdaling en het aantal aardbevingen in2024 als gevolg van de voormalige gaswinning uit het Groningenveldverder zijn afgenomen, en dat de observaties goed overeenkomen met deverwachtingen. Hiermee neemt de fysieke veiligheid in het gebied toe invergelijking met de situatie voor de sluiting van het Groningenveld. Echtermerkt het SodM terecht op dat de kans op zwaardere, schadeveroorza-kende bevingen niet nog helemaal weg is. Ook de komende jaren zal ernog drukvereffening in het reservoir plaatsvinden wat kan leiden totbodembeweging. Daarom onderschrijf het kabinet, net als het SodM, hetbelang van het goed blijven monitoren van de druk en de bodembe-weging, ook nu het veld gesloten is. Dit wordt onder andere geborgd in deMonitoringsstrategie Groningenveld die de NAM in samenspraak met hetSodM heeft vastgelegd.Ontmanteling van het GroningenveldAls vergunninghouder is de NAM verantwoordelijk voor de ontmantelingvan de 26 mijnbouwinstallaties en 337 putten van het Groningenveld. Alleputten zijn inmiddels buiten werking gesteld. De volledige ontmanteling isechter een complex en omvangrijk proces. Het SodM stelt dat over hetalgemeen de externe veiligheidsrisico’s en milieubelasting veroorzaaktdoor mijnbouwactiviteiten zijn afgenomen, doordat de installaties van hetGroningenveld niet meer operationeel zijn. Het SodM ziet toe op deveilige ontmanteling van de mijnbouwinstallaties. Voor elke productielo-catie is de NAM verplicht een verwijderingsplan in te dienen met daarinonder meer de voorgenomen maatregelen om schade te voorkomen. DeMinister van KGG zal de ingediende verwijderingsplannen beoordelen endaarvoor advies vragen aan het SodM.5Kamerstuk 33 529, nr. 1279Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 12923 NazorgOp het gebied van nazorg en zorgplicht werkt het Ministerie van KGGnauw samen met het SodM, als voorbereiding op de aanpassing van deMijnbouwregeling voor nazorg van het Groningenveld en de herzieningvan de Mijnbouwwet en onderliggende regelgeving voor nazorg inalgemene zin. Het SodM uit de zorg dat er onduidelijkheid bestaat over demate waarin de visie van het SodM op nazorg wordt verankerd. Bij deaanstaande wijziging van de Mijnbouwregeling vormt deze visie eenbelangrijke leidraad. Ook bij de herziening van de Mijnbouwwet wordtdeze visie betrokken. Ik verwacht dat de gewijzigde Mijnbouwregeling inhet derde kwartaal van dit jaar van kracht wordt.PEGA maatregel 49In de uitwerking van maatregel 49 van Nij Begun (Méér kennis, beteredata en monitoring van mijnbouweffecten) is het kabinet gestart met hetopzetten van GeoKennisNL en het programma PEGA invulling onder-grond (PIO). Het kabinet geeft hiermee invulling aan kennismanagementen -ontwikkeling (GeoKennisNL) en datamanagement (PIO) metbetrekking tot het gebruik van de diepe ondergrond. SodM heeft de zorggeuit dat de sturing op maatregel 49 uit Nij Begun onvoldoende helder is.In beide trajecten heeft het Ministerie van KGG stappen gezet in deuitwerking. In recent georganiseerde workshops hebben stakeholders,waaronder SodM, kunnen bijdragen aan de vormgeving van GeoKen-nisNL. Daarnaast is de governance van PIO ingericht. SodM zaldeelnemen aan de stuurgroep van het PIO.Jaarverslag NCG 2024In het jaarverslag 2024 van NCG is terug te lezen hoe zij op een gebieds-gerichte manier heeft gewerkt aan een veilig en duurzaam Groningen, enhoe zij naast de bewoner staat. Daarom is het belangrijk dat NCG ook blijftinvesteren in haar eigen organisatie en medewerkers.De NCG zet zich volop in om de versterkingsoperatie beter uit te voerendan het jaar ervoor. Ik ervaar dat in mijn gesprekken met NCG, en dat leesik nu ook terug in het jaarverslag van 2024. Ook al is niet iedere stap directmerkbaar voor iedereen, elke dag een stap vooruit is wel hoe weduurzaam verder komen en het steeds beter doen voor de bewoner. Als ikhet jaarverslag lees, zie ik dat bijvoorbeeld terug bij verduurzaming, deroutekaart voor de aanpak van onaanvaardbare verschillen en hoe NCGsamen met andere organisaties zoals gemeenten en IMG steeds meer wilwerken als één overheid. Dit zijn belangrijke stappen op onderwerpen diebewoners direct raken.NCG heeft in 2024 meer dan 1.200 gebouwen versterkt. Dat is minder danhet doel en tegelijkertijd wel meer dan in 2023 is gedaan. Ook zijn circa5.000 beoordelingsrapporten vastgesteld. Met de realistischereplanningen die nu beschikbaar komen op basis van de geactualiseerdediepteanalyse vertrouw ik dat de doelen in de toekomst realistischerzullen zijn. Tegelijkertijd blijft het een feit dat de voortgang van deversterking afhankelijk is van veel verschillende factoren. Daarom zal ikmet de NCG de mogelijkheden bespreken om in de komende jaren tewerken met bandbreedtes voor het formuleren van de doelstellingen. Zodoen we recht aan de complexiteit en wordt er op transparante wijzegecommuniceerd.Ik ben ervan overtuigd dat het steeds beter gaat, maar we zijn er nog niet.Ik luister daarvoor naar bewoners en handel op basis van de signalen dieTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 12924 mij bereiken. Ook dat is één van de leidende principes in mijn BeleidsbriefVersterken.6 In die brief heb ik tevens aangegeven dat NCG haar commu-nicatie met bewoners wil en moet verbeteren. Ik zie de voorbeeldenwaarin de communicatie richting bewoners structureel en merkbaar betermoet. Ik bespreek dit met de NCG bespreken om hier nog meer aandachtaan te geven en ik blijf luisteren naar de ervaringen van bewoners hierin.VervolgIn mijn Kamerbrief van 26 maart7 heb ik beschreven dat ik blijf zoekennaar manieren om het gewenste tempo van de versterkingsoperatie tebereiken, zonder de kwaliteit voor de bewoner uit het oog te verliezen. Ikheb recent uw Kamer geïnformeerd over de actualisatie van de diepte-analyse. Het SodM heeft in haar Staat van de veiligheid van Groningen2024 de prognose gedaan dat de versterking tot 2034 kan duren als hettempo van 2024 wordt aangehouden.Ik zie en hoor dat door het verschil tussen de diepteanalyse en deprognose van SodM onnodig verwarring ontstaat bij bewoners. Ik wildergelijke verwarring onder bewoners in de toekomst voorkomen entransparant communiceren over de voortgang, dat doe ik jaarlijks met deactualisaties van de diepteanalyse. Op basis van de diepteanalyse die ik uhiervoor recent heb gestuurd, zie ik nu in ieder geval geen redenen omervan uit te gaan dat de versterking tot 2034 blijft doorlopen.De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,E. van Marum6Kamerstuk 35 561, nr. 667Kamerstuk 33 529, nr. 1282Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 12925