Procesbrief NPM onderzoek 'Afzonderen en separeren in penitentiaire en forensisch psychiatrische centra'

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202624 587Justitiële InrichtingenNr. 1088 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE ENVEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 februari 2026Uw Kamer heeft op 29 januari het onderzoek «Afzonderen en separeren inpenitentiaire en forensisch psychiatrische centra»1 aangeboden gekregendoor het College voor de Rechten van de Mens (CRM). Dit onderzoek isuitgevoerd door het Nationaal Preventie Mechanisme (NPM), onderdeelvan het CRM. Het NPM heeft de toepassing van afzonderen en separerenin penitentiaire psychiatrische centra (PPC) en forensische psychiatrischecentra (FPC) onderzocht, vanuit het perspectief van menswaardigheid.Het NPM heeft de toepassing van afzondering en separatie getoetst aaninternationale en nationale wet- en regelgeving en aan internationalemensrechtenstandaarden. Het NPM concludeert dat afzondering enseparatie in de PPC’s en FPC’s aan de wet- en regelgeving voldoen endoorgaans ook aan de internationale mensenrechtenstandaarden. Ookconcludeert het NPM dat medewerkers betrokken en toegewijd zijn enrespectvol om gaan met patiënten gedurende het afzonderen ensepareren. Tegelijkertijd ziet het NPM ruimte voor verbetering. Hetonderzoek levert acht kernbevindingen op met bijbehorende aanbeve-lingen om het toepassen van afzondering en separatie nog menswaar-diger te maken. Deze aanbeveling zien onder andere op het verbeterenvan de materiele omstandigheden tijdens afzondering, het afschaffen vanafzondering als disciplinaire straf en het ontwikkelen van alternatievenvoor onderzoek aan het lichaam. De aanbevelingen zijn gericht aan mijnministerie, uitvoeringsorganisaties en de directies van de instellingen.2Het is goed om te lezen dat de toepassing van afzondering en separatie inPPC’s en FPC’s voldoet aan de internationale en nationale wet- en1College voor de Rechten van de Mens, NPM-themarapport, Afzonderen en separeren inpenitentiaire en forensisch psychiatrische centra, januari 20262Uitvoeringsorganisaties zoals de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). kst-24587-1088ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 24 587, nr. 10881 regelgeving. Ik ga de aankomende periode met het veld in gesprek overde bevindingen en aanbevelingen. Ik informeer uw Kamer over deuitkomsten hiervan in de voortgangsbrief forensische zorg van dit najaar.De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,A.C.L. RutteTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 24 587, nr. 10882