Monitoring btw-nultarief zonnepanelen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202436 418Wijziging van enkele belastingwetten en enigeandere wetten (Belastingplan 2024)Nr. 142 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 11 juni 2024Per 1 januari 2023 is een btw-nultarief ingevoerd op de levering eninstallatie van zonnepanelen op of in de onmiddellijke nabijheid vanwoningen. Hiermee wil het demissionaire kabinet de maatschappelijkecomplexiteit en de bijbehorende administratieve lasten voor zonnepaneel-houders en uitvoeringslast voor de Belastingdienst verminderen en(bijkomend) investeringen in zonnepanelen en zonnepanelen alsdakbedekking stimuleren. In de memorie van toelichting behorende bij ditwetsvoorstel is opgenomen dat vanaf minimaal een jaar na invoering vande maatregel wordt gemonitord of de maatregel uitwerkt zoals verwacht.1Hierin zijn 4 expliciete vragen opgenomen die in deze Kamerbriefgeadresseerd worden:−Melden zonnepaneelhouders zich minder als btw-ondernemer en zo ja;hoeveel minder?−In hoeverre is de uitvoeringslast voor de Belastingdienst afgenomen?−Wat zien we in de prijsontwikkeling van de levering en installatie vanzonnepanelen op of in de onmiddellijke nabijheid van woningen?−Komt het geraamde budgettaire effect overeen met wat we in de datazien?Aantal aanmeldingen zonnepaneelhouders KORSinds de inwerkingtreding van het btw-nultarief voor zonnepanelen op ofbij woningen per 1 januari 2023 is het aantal aanmeldingen zonnepaneel-houders drastisch afgenomen. Figuur 1 hieronder laat een inschatting zienvan het maandelijkse aantal aanmeldingen van zonnepaneelhouders in dekleineondernemersregeling (KOR) tussen 2022 en de eerste helft van 2023.Het maandelijkse aantal aanmeldingen bouwt vanaf de invoering van hetnultarief af tot slechts 2.000 aanmeldingen in juli 2023.1Kamerstukken II 2021/2022, 36 202, nr. 3 kst-36418-142ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 418, nr. 1421 In totaal zijn er in 2023 70.839 aanmeldingen geweest, in 2022 bedroeg ditnog 355.434. Dat dit aantal niet nog lager is uitgevallen komt naar allewaarschijnlijkheid doordat een groep particulieren eind 2022 zonnepa-nelen heeft aangeschaft (en betaald) en zich vervolgens in de loop van hetjaar 2023 heeft gemeld bij de Belastingdienst om de btw terug te vragen.Dit is ook terug te zien in bovenstaande grafiek, vanaf 2023 is de dalingniet direct, maar verloopt geleidelijk. Tot dusver zijn er in 2024 nog slechts1.057 aanmeldingen binnengekomen. Het aantal aanmeldingen isdaarmee, zoals verwacht, sterk teruggelopen sinds de invoering van hetbtw-nultarief.Gevolgen uitvoeringspraktijkZoals is beschreven in de uitvoeringstoets bij het wetsvoorstel, leidde denoodzakelijke interactie met zonnepaneelhouders niet alleen tot extrauitvoeringskosten, maar zorgde dit ook voor complexiteit bij de Belasting-dienst vanwege het afwijkende karakter van deze doelgroep ten opzichtevan reguliere ondernemers. Conform de eerdere verwachting bij deBelastingdienst heeft de introductie van het btw-nultarief geleid tot eenaanzienlijk lager aantal verzoeken van zonnepaneelhouders om registratieals btw-ondernemer en teruggaaf van btw. Daarmee is een groot stuk vande complexiteit en de daarbij behorende uitvoeringslast bij de Belasting-dienst afgenomen. Het is evenwel nog te vroeg om een kwantitatief beeldvan de afname te schetsen. Dit houdt ook verband met het feit dat er nogeen grote groep bestaande zonnepaneelhouders bij de Belastingdienst isgeregistreerd.Aanvankelijk kwam er nog een grote hoeveelheid vragen binnen bij deBelastingdienst vanuit zowel het bedrijfsleven als vanuit particulieren,maar gedurende het jaar 2023 is de uitvoeringslast bij de Belastingdienstafgenomen. Vrij snel na de inwerkingtreding van het btw-nultarief voorzonnepanelen is ook het beleidsbesluit «Btw-heffing en toepassing KORbij zonnepanelen» geüpdatet. In het geüpdatete besluit zijn de in depraktijk opgekomen vragen over de reikwijdte en de toepassing van hetbtw-nultarief voor zonnepanelen beantwoord.2 Tevens zijn naar aanleidingvan de binnengekomen vragen uitgebreide «Vragen en Antwoorden»gepubliceerd op de website van de Belastingdienst.3 Daarnaast heeft de2Staatscourant 2023, 17463 wetten.nl - Regeling - Besluit heffing omzetbelasting en toepassingKOR bij zonnepanelen - BWBR0048314 (overheid.nl).3Eigenaren van zonnepanelen (belastingdienst.nl) en Installateurs en leveranciers van zonnepa-nelen (belastingdienst.nl).Figuur 1: maandelijkse aanmeldingen zonnepaneelhouders KORTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 418, nr. 1422 Belastingdienst uitvoerig overleg gevoerd met verschillende brancheorga-nisaties om de vragen en onduidelijkheden die bij installateurs enleveranciers van zonnepanelen leefden op voorhand te beantwoorden enweg te nemen. Dit heeft bijgedragen aan een soepele implementatie vanhet btw-nultarief in de praktijk.Marktontwikkelingen en budgettair belangDe markt voor zonnepanelen werd in 2023 gekenmerkt door afname vande prijs van zonnecellen en een onafgebroken toename van hetopgestelde vermogen, wat inhoudt dat het aantal zonnepaneelinstallatiesook is toegenomen. De tabel hieronder laat de prijsontwikkeling zien vanzonnepanelen, in de vorm van de prijs per kilowattuur vermogen, en deontwikkeling van het opgestelde vermogen (de totale mogelijke productievan zonnepaneelinstallaties).JaarAantalinstallaties%-veranderingOpgesteldvermogen%-veranderingPrijs/KwH2019960248323641720201267651+32%4488623+39%1,2620211611689+27%5843084+30%1,2020222129616+32%8028228+37%1,832023*2770728+30%11003828+37%1,24Bron: CBS en Milieucentraal Naar verwachting zou het invoeren van een nultarief leiden tot eenverlichting van administratieve lasten voor huishoudens en de Belasting-dienst en extra stimulering van investeringen in zonnepanelen. Dit effecthangt af van de mate waarin de maatregel doorwerkt in de consumenten-prijs en van de administratieve lastenvermindering. Voor invoering vanhet nultarief maakten huishoudens gebruik van de KOR en konden zij debetaalde btw in aftrek brengen. Dat ging wel gepaard met administratievelasten voor hen. Het is mogelijk dat installateurs het btw-voordeel van hetnultarief niet volledig doorberekenen aan consumenten. Door het nultariefkan het aantrekkelijker zijn geworden voor consumenten om zonnepa-nelen aan te schaffen, omdat de administratieve lasten voor hen flink zijnafgenomen. Dit kan hebben bijgedragen aan de toename van hetopgesteld vermogen bij woningen. Daarnaast is mogelijk dat sommigeconsumenten eerder geen gebruik maakten van de KOR. Voor deze groepdaalt de belastingdruk.Het is niet mogelijk om met de beschikbare gegevens de effecten van hetnultarief te kwantificeren. Zoals hierboven aangegeven zijn er slechts inbeperkte mate gegevens beschikbaar over de installaties van zonnepa-nelen en de kosten daarvan. Daarnaast kan het effect van het nultarief nietgeïsoleerd worden van andere marktontwikkelingen. De prijs vanzonnepanelen is bijvoorbeeld beïnvloed door de sterk fluctuerende prijsvan grondstoffen. Tot slot is het daardoor ook niet mogelijk om een betereinschatting te maken van het budgettaire belang. De oorspronkelijkeraming voor de kosten van het invoeren van een btw-nultarief bedraagtop € 31 mln. per jaar.De Staatssecretaris van Financiën,M.L.A. van RijTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 418, nr. 1423