Voorhang prestatie doorbraakmiddelen, met beleidsmatige

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202631 765Kwaliteit van zorgNr. 981 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN ENSPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 28 mei 2026Medewerkers in de zorg zijn onmisbaar en vormen de ruggengraat vanhet zorgstelsel. In alle sectoren, en dus ook binnen zorg en welzijn, issprake van krapte op de arbeidsmarkt die de komende jaren verder zaltoenemen. Zoals eerder uiteengezet in de Kamerbrief Voortgang IntegraalZorgakkoord (IZA) en Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA)1 zethet kabinet daarom in op het zo goed mogelijk benutten van debeschikbare zorgprofessionals, met extra aandacht voor sectoren waar detekorten het grootst zijn en voor de verschuiving van zorg naargezondheid. In dat kader wordt ingezet op slimmer en innovatieverwerken. In het AZWA zijn afspraken gemaakt over de financiering enbekostiging van impactvolle transformaties, die worden ondersteundvanuit de zogenoemde doorbraakmiddelen. Deze middelen zijn bedoeldom transformaties te financieren die de zorg anders en slimmer organi-seren, zodat met hetzelfde aantal medewerkers meer mensen kunnenworden geholpen. Met deze brief informeert het kabinet de Kamer over deverdere uitwerking van deze afspraken.Daarnaast informeert het kabinet de Kamer, conform artikel 8 van de Wetmarktordening gezondheidszorg (Wmg), over de zakelijke inhoud van deaanwijzing die het kabinet van plan is op grond van artikel 7 van die wetaan de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) te geven. Het kabinet gaatconform artikel 8 Wmg niet eerder over tot het geven van de aanwijzingdan nadat dertig dagen zijn verstreken na verzending van deze brief.2 Vande vaststelling van de aanwijzing doet het kabinet mededeling doorplaatsing in de Staatscourant. De voorhangtermijn loopt tot en met 2 juli2026.1Kamerstukken II, 31 765, nr. 9762Gelet op artikel 2.38, eerste lid, van de Aanwijzingen voor de regelgeving zal niet eerderworden overgegaan tot verzending van de aanwijzing nadat minstens drie vierde deel van de inart. 8 Wmg bedoelde voorhangperiode buiten het reces heeft plaatsgevonden. kst-31765-981ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Het besluit tot het doen van een aanwijzingkan niet eerder worden genomen dan op27 juni 2026.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 765, nr. 9811 De hoofdpunten van deze brief zijn:•De in het AZWA beschikbaar gestelde doorbraakmiddelen wordeningezet om een select aantal impactvolle toepassingsgebieden gerichten landelijk op te schalen, met als doel om met hetzelfde zorgperso-neel meer mensen te helpen en de toegankelijkheid van de zorg teborgen.•Deze toepassingsgebieden bouwen voor een deel voort op de in hetkader van het IZA ontwikkelde transformatieplannen en richten zichmet name op arbeidsbesparing (impact op fte).•De aanpak is vereenvoudigd: minder administratieve lasten, waarbijgewerkt wordt met landelijk uitgewerkte modelplannen, en meer focusop uitvoering in de praktijk, op basis van geleerde lessen vanuit detransformatiemiddelen.•De zakelijke inhoud van de voorgenomen aanwijzing vindt u in hetlaatste gedeelte van de brief.1. Naar blijvende beschikbaarheid van passende zorg Met het IZA is een belangrijke beweging op gang gekomen die zich richtop passende zorg, betere samenwerking in de regio en tussen domeinen,en een grotere nadruk op welzijn en kwaliteit van leven in plaats vanalleen op ziekte. Maar iedereen kan de pech hebben om ziek te zijn of teworden. In dat geval moet een patiënt kunnen rekenen op toegang totpassende en beschikbare zorg. Om deze toegang, tegen de achtergrondvan het toenemende personeelstekort, te kunnen borgen en onder-steunen, zijn onder meer doorbraakmiddelen beschikbaar gesteld. Dezedoorbraakmiddelen zijn bedoeld om de transformatie in de zorg gericht teversnellen, door kansrijke oplossingen op te schalen en de beweging naarpassende zorg verder te ondersteunen. Daarbij ligt de nadruk opoplossingen die direct toepasbaar zijn in de praktijk en die ook daadwer-kelijk leiden tot verandering in de manier waarop zorg wordt geleverd.Concreet wordt met de doorbraakmiddelen ingezet op een aantal typentoepassingsgebieden. Dit betreft onder andere digitalisering enAI-toepassingen in de ondersteuning van zorgprocessen (zoalsrapportage, triage en capaciteitsplanning), hybride en digitale zorgpadenen monitoring op afstand, en technologische innovaties die bijdragen aansubstitutie of efficiëntere inzet van zorgprofessionals in de dagelijksepraktijk.Voor 2027, 2028 en 2029 is in totaal € 800 miljoen beschikbaar, waarvan€ 600 miljoen via zorgverzekeraars wordt ingezet (macrokader voor dezorginkoop) en € 200 miljoen (€ 100 mln in 2027 en in 2028) viagemeenten worden ingezet om de basisfunctionaliteiten versneld op teschalen. In de afgelopen maanden is, in afstemming met AZWA-partijen,een zorgvuldig proces doorlopen gericht op een doelmatige inzet vandeze middelen. Op het Bestuurlijk Overleg IZA-AZWA van 30 maart jl. ishierover een besluit genomen. In het vervolg van deze brief licht hetkabinet de inzet van de middelen toe.Nadere richting op basis van de uitgangspunten in het AZWANa de ondertekening van het AZWA was nadere uitwerking nodig van deinhoudelijke focus, verdelingsprincipes, financieringswijze en governanceten aanzien van de doorbraakmiddelen. Daarbij zijn de uitgangspunten uithet AZWA leidend. Zo is onder meer afgesproken dat de inzet vandoorbraakmiddelen gericht moet zijn op het realiseren van een hogereimpact dan transformatiemiddelen, waarbij arbeidsbesparing (fte) hetbelangrijkste criterium is. Ook is afgesproken dat extra administratievelasten voor zorgaanbieders, bovenop de reguliere bedrijfsvoering, zoveelmogelijk worden voorkomen. Om deze uitgangspunten verder uit teTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 765, nr. 9812 werken is een analyse uitgevoerd van lopende initiatieven, waaronder deeffecten op arbeidsinzet, eerdere ervaringen met transformatiemiddelenen mogelijke vormen van governance en financiering. De analyse vanbestaande initiatieven is uitgevoerd door Gupta Strategists, die relevanteinitiatieven en rapportages heeft geïnventariseerd en geanalyseerd. Deresultaten hiervan zijn opgenomen in de bijgevoegde rapportage. Opbasis van de uitgangspunten uit het AZWA en deze analyse zijnvervolgens op hoofdlijnen thema’s geïdentificeerd waarvoor dedoorbraakmiddelen kunnen worden ingezet. Deze initiatieven zien toe opde zorg die onder de Zorgverzekeringswet (Zvw) wordt geleverd. Voor hetsociaal domein is afgesproken om de basisfunctionaliteiten versneld op teschalen. Onderstaand wordt eerst ingegaan op de toepassingen dietoezien op de Zvw en vervolgens wordt ingegaan op het sociaal domein.In een volgende stap zijn deze thema’s verder geconcretiseerd naartoepassingsgebieden: de soorten zorgprocessen of werkvormen waarineen interventie wordt ingezet om bestaande werkwijzen te vervangen of teverbeteren.Per toepassingsgebied is beoordeeld in hoeverre het bijdraagt aan hetverminderen van personeelstekorten en of het landelijk opschaalbaar enuitvoerbaar is. Hierbij is gebruikgemaakt van bestaande transformatie-plannen en input van partijen uit het veld, aangevuld met expertbeoor-deling. Dit heeft geleid tot een selectie van de meest kansrijke enimpactvolle toepassingsgebieden op het gebied van AI, medischetechnologie en hulpmiddelen. De doorbraakmiddelen worden nietgeoormerkt naar sectoren. De NZa houdt toezicht en toetst enerzijds of deaanvragen binnen het beschikbare totaal blijven en anderzijds beoordeeltde NZa jaarlijks of zij kan komen tot een bestuurlijk rechtsoordeel dat dekosten van de impactvolle transformaties, die gefinancierd zijn metdoorbraakmiddelen, plausibel zijn. Als dit het geval is kunnen deze kostenrechtmatig ingebracht worden in de risicoverevening en rechtmatig tenlaste van het Zorgverzekeringsfonds gebracht worden.Voor het sociaal domein zijn de volgende afspraken gemaakt over sturingen toezicht. De hoofdlijn is dat regio’s, aanvullend op de regioscan, eengezamenlijk advies ontvangen over de inzet van middelen en deversnelling van basisfunctionaliteiten, dat zij gemotiveerd verwerken inhun werkagenda. Tegelijk wordt de regionale samenwerking en voortgangversterkt door gezamenlijke bestuurlijke afspraken, structurele overlegmo-menten en periodieke herhaling van de regioscan om bij te sturen waarnodig.Werkwijze, voortbouwend op ervaringen met de transformatieplannenDe afspraak over de governance van de doorbraakmiddelen is medegebaseerd op een evaluatie van de governance van de transformatie-plannen. Mede door de inzet van de transformatiemiddelen zien we nu opheel veel plekken inspirerende voorbeelden van initiatieven waar zowelzorgprofessionals als patiënten mee geholpen zijn. Initiatieven die latenzien dat het anders kan én werkt. Ook zien we dat deze middelen alskatalysator hebben gewerkt voor de regionale coalitievorming: samen-werking tussen aanbieders maar ook tussen domeinen. De werkwijze diegekozen is door bottom-up plannen te laten ontwikkelen kent ook eenkeerzijde: doordat elk plan uniek was en zonder bestaand sjabloonhelemaal zelf moest worden opgesteld, ontstonden extra administratievelasten en de behoefte om externe adviseurs in te huren.De inzichten en lessen vanuit de transformatiemiddelen zijn gebruikt voorde inzet en governance van de doorbraakmiddelen. In plaats vanbottom-up plannen te laten ontwikkelen is met de doorbraakmiddelenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 765, nr. 9813 gekozen voor focus: een aantal impactvolle en bestaande toepassingsge-bieden, vaak ontstaan met de inzet van transformatiemiddelen, wordenlandelijk opgeschaald. Door te werken met landelijke, generieke model-plannen blijven de administratieve lasten beperkt en verloopt hetbeoordelingsproces eenvoudiger. Modelplannen zijn landelijke, gestan-daardiseerde plannen die per gekozen toepassingsgebied als formatdienen voor de uitwerking en opschaling, zodat administratieve lastenbeperkt blijven en beoordeling eenvoudiger wordt.Wel is van belang dat, evenals bij de transformatiemiddelen, er geendubbeling is met bekostiging van reguliere zorg. Verder gaat het erom datde vergoeding niet hoger is dan nodig om de doorbraak te bewerkstel-ligen, en dat de bij het initiatief betrokken partijen niet op een oneigenlijkewijze een concurrentievoordeel aan de doorbraakmiddelen ontlenen(bijvoorbeeld, kennis en kunde verkregen uit project dient om nietbeschikbaar te zijn voor andere partijen). In formele zin moet zijn voldaanaan de volgende cumulatieve voorwaarden:•De transformatie is een impactvolle transformatie.•De impactvolle transformatie is geheel of gedeeltelijk randvoorwaarde-lijk voor het leveren van Zvw-verzekerde zorg.•De impactvolle transformatie ziet niet op het individueel leveren vanzorg die geheel of gedeeltelijk valt onder Zvw-verzekerde zorg.•De impactvolle transformatie betreft activiteiten van Zvw-zorgaanbieders die de impactvolle transformatie van door hen zelf televeren Zvw-verzekerde zorg inhouden.•Het overeengekomen tarief voor de prestatie voor doorbraakmiddelenleidt niet tot staatssteun voor zorgaanbieders.•In de overeenkomst tussen zorgverzekeraar en de zorgaanbieder zijnvoorzieningen getroffen en waarborgen opgenomen ter voorkomingvan onbedoelde concurrentievoordelen.Voldoet een initiatief aan bovenstaande criteria, dan kunnen de kosten vande activiteiten ten laste van het Zorgverzekeringsfonds komen.Van voorbereiding naar praktijk: concrete toepassingsgebiedenOp basis van het rapport van Gupta heeft het BO IZA/AZWA vastgestelddat de thema’s AI, digitale en hybride zorg en medische technologie demeeste impact hebben als deze landelijk worden opgeschaald. Volgens deonderbouwing van het rapport dragen deze thema’s het meest bij aan hetterugdringen van personeelstekorten en het realiseren van arbeidsbespa-ringen. De overkoepelende thema’s zijn daarnaast nader geconcretiseerdin specifieke toepassingsgebieden, zodat opschaling binnen debeschikbare middelen mogelijk is. De selectie van de toepassingsge-bieden is gebaseerd op het Gupta-rapport en kennis van experts uitdiverse partijen. Op basis van deze elementen is de afspraak gemaakt omde onderstaande toepassingsgebieden verder uit te werken in model-plannen, zodat partijen op basis van deze modelplannen aanvragenkunnen doen voor de inzet van de doorbraakmiddelen. Naast hetuitwerken van de modelplannen wordt het inregelen van een landelijkeondersteuningsstructuur verkend met als doel om maximaal ervaringenuit te wisselen en kennis te delen en te benutten.AI: Binnen dit thema wordt ingezet op opschaling van toepassingen diedirect bijdragen aan vermindering van administratieve lasten en verbe-tering van de zorglogistiek:CVoor medisch-specialistische zorg (msz), verpleging, verzorging enthuiszorg (vvt), geestelijke gezondheidszorg (ggz) en huisartsenzorgwordt ingezet op spraak-gestuurd rapporteren.CVoor msz en vvt wordt ingezet op toepassingen voor capaciteitsplan-ning.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 765, nr. 9814 CVoor ggz en huisartsenzorg wordt specifiek ingezet op opschaling vanhet Mentaal Schakelpunt (MSP).Mentaal Schakelpunt (MSP).Wat is spraak-gericht rapporteren?Zorgverleners spreken hun bevindingen in; AI zet dit automatisch omin een netjes gestructureerd verslag in het dossier. Je hoeft dus alszorgverlener minder te typen en minder achteraf te corrigeren.Sommige systemen kunnen real-time verslag maken tijdens bijv. eenconsult of een bezoek.Wat levert het op?Snellere, beter gestructureerde verslaglegging, minder administra-tieve nawerking, minder vergeetfouten en lagere mentale belasting.Dit geeft meer rust in het gesprek en meer aandacht voor depatiënt/cliënt.Wat is capaciteitsplanning?AI helpt planners en teams om slimmere roosters te maken en inzette verdelen: de juiste mensen, op de juiste plek, op het juistemoment. Denk aan basisroosters, looproutes en functiemixenoptimaliseren. In sommige oplossingen zit dit in een alles-in-één appmet planning, HR en communicatie, ondersteund door een digitaleassistent.Wat levert het op?Beter passende roosters, minder handmatig puzzelen, meervoorspelbaarheid en efficiënter gebruik van personeel en tijd. Dit kawerkdruk verlagen en de dagplanning soepeler maken.Wat is het Mentaal Schakelpunt?Het Mentaal Schakelpunt is een regionale samenwerking tussenhuisartsen, sociaal domein en GGZ, bedoeld om hulpvragen overmentale gezondheid sneller te matchen met passende zorg.Wat levert het op?Hulpvragen komen sneller bij de juiste discipline terecht, waardoorminder tijd verloren gaat aan verkeerde of dubbele inzet en mensensneller geholpen kunnen worden.Digitale en hybride zorg: Binnen dit thema ligt de focus op het opschalenvan digitale en hybride zorgtoepassingen, met nadruk op substitutie enzorg op afstand:CVoor de msz wordt ingezet op opschaling van zes digitale en hybridezorgpaden (COPD, hartfalen, diabetes, astma, hypertensie bij zwange-ren en IBD), met aandacht voor verdere opschaling richting dethuissituatie.CVoor de ggz wordt ingezet op opschaling van digitale EMDR en digitalebeslisondersteuning.CVoor de huisartsenzorg wordt ingezet op digitale triage.CVoor de vvt wordt ingezet op opschaling van digitale trainings- enCscreeningsondersteuning voor de wijkverplegingTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 765, nr. 9815 Wat zijn digitale en hybride zorgpaden?Digitale zorgpaden zijn zorgtrajecten waarbij diagnostiek, behan-deling en monitoring grotendeels online of met e-health toepas-singen plaatsvinden.Wat levert het op?Mogelijkheden om mensen zelf, thuis, dichtbij, digitaal te onder-steunen bij het leven met, en zorg voor, één of meer chronischeaandoeningen, met minder bezoek aan zorgaanbieders en minderkans op spoed-/heropnames.Wat is digitale EMDR?Door digitale EMDR in te zetten, worden de bekende visuele enauditieve prikkels aangeboden in een virtuele omgeving.Wat levert het op?Het is bewezen dat de digitale interventie de zintuigen beter ennauwkeuriger prikkelt dan de traditionele heen en weer bewegendevinger. Door deze grotere effectiviteit haalt men meer uit eenbehandeling en worden behandeltrajecten gemiddeld korter.Wat is digitale beslisondersteuning?Digitale beslisondersteuning omvat technologische instrumenten diezorgverleners en cliënten helpen bij het nemen van behandelbeslis-singen, het stellen van diagnoses en het monitoren van devoortgang.Wat levert het op?In plaats van alles handmatig op te zoeken of te overleggen, biedthet systeem direct suggesties of analyses. Dat bespaart tijd, zeker incomplexe situaties. Cliënten kunnen via apps of portalen zelfgegevens bijhouden (zoals klachten of meetwaarden) en krijgeninzicht in hun behandeling.Wat is digitale triage?Digitale triage is een tool waarmee beoordeeld wordt of en wanneerhet nodig is om contact op te nemen met de huisartsenspoedpost.Uit deze zelftriage kunnen verschillende adviezen voortkomen,bijvoorbeeld om inderdaad contact op te nemen met de huisartsen-spoedpost, om de volgende dag naar de eigen huisarts te gaan ofeen doorverwijzing naar Thuisarts.nl.Medische technologie Binnen dit thema wordt ingezet op opschaling vantoepassingen die bijdragen aan efficiëntere inzet van personeel. Hierbijgaat het om het opschalen van slim incontinentiemateriaal, vacuümthe-rapie bij wondzorg en het opschalen van stoma-sensortechnologie.Wat is slim incontinentiemateriaal?Er bestaat slim incontinentiemateriaal dat registreert hoeveel urineer in het materiaal zit. Dat gebeurt via een sensor en een draadlozeclip. Deze clip wordt gekoppeld aan de sensor wanneer het materiaalwordt verschoond. De sensor registreert de hoeveelheid urine. DeTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 765, nr. 9816 draadloze clip stuurt die informatie naar de telefoon of computer. Dezorgprofessional weet dan precies wanneer de cliënt verschoondmoet worden.Wat levert het op?Slim incontinentiemateriaal bespaart zorgprofessionals tijd.Daarnaast kan zorg prettiger worden verleend, wat fijn is voor depatiënt.Wat is vacuümtherapie in de wondzorg?Deze behandeling wordt veel toegepast bij grote of langdurigbestaande wonden. De wond wordt opgevuld met een schuim-verband en afgedekt met een doorzichtig folie. In het folie komt eengaatje en daarop worden afzuigslang, opvangbeker en pompaangesloten. De pomp bevat een computer, die het vocht vrijwelgeruisloos afzuigt.Vervolgproces en indienen van aanvragen doorbraakmiddelenZvwHet uitwerken van de modelplannen (één per toepassingsgebied) is na hetBO van 30 maart jl. van start gegaan en zal tot de zomer zijn beslagkrijgen. De uitwerking gebeurt in nauwe samenwerking met het veld,aangezien de plannen zijn gebaseerd op bestaande praktijken envoorbeelden die opgeschaald worden. De modelplannen wordenuitgewerkt aan de hand van de basiseisen en uitgangspunten die in hetBO van 30 maart jl. zijn vastgesteld (zie bijlage 1). Er is een aantalbasiseisen vastgesteld waar plannen aan moeten voldoen die verderuitgewerkt worden in de modelplannen, zoals de onderbouwing van eenpositieve business case. De borging van de inbedding van de structureleeffecten en een onderbouwing waarom de concrete toepassing niet vande grond komt zonder de doorbraakmiddelen. Bij de uitwerking van demodelplannen wordt bekeken in hoeverre de monitoring van de mijlpalenvoldoende geschikt zijn om de inzet van de middelen ook te evalueren ofdat hier nog iets aanvullends voor nodig is.Er worden inhoudelijke experts van de betrokken partijen met kennis vanAI, digitale en hybride zorg en medische technologie betrokken. Afrondingvoor de zomer geeft partijen in het veld de mogelijkheid om zich in deperiode daarna gereed te maken voor het toepassen van de model-plannen in hun eigen context en op het indienen van een aanvraag bij dezorgverzekeraar in het najaar 2026. Anders dan bij de transformatiemid-delen is er één moment van indiening. De datum van dat moment moetnog worden bepaald.De individuele beoordeling van de aanvragen wordt uitgevoerd door decoördinerende en tweede zorgverzekeraars.De beoordeling van dezeaanvragen wordt zoveel mogelijk afgestemd op de bestaande beoorde-lingsprocessen die we kennen van de transformatieplannen, waarbij,anders dan bij de transformatieplannen, het principe «pas toe of leg uit»wordt gehanteerd. Wanneer een aanvraag volledig aansluit bij hetvastgestelde modelplan, blijft de inhoudelijke beoordeling door decoördinerende en een tweede zorgverzekeraar beperkt. Alleen in gevallenwaarin regionale of lokale aanpassingen nodig zijn, of wanneer om goedeargumenten wordt afgeweken van het normatieve kader, vindt eenaanvullende, meer diepgaande inhoudelijke beoordeling plaats. Hiermeewordt we de beoordeling eenvoudiger en voorspelbaarder.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 765, nr. 9817 Daarnaast is het van belang dat het totaal aan aanvragen binnen hetgestelde financiële kader blijft. Daarom wordt, nadat de modelplannen zijnuitgewerkt, per thema een macrobedrag vastgesteld, waarbij de zorgver-zekeraars primair verantwoordelijk zijn voor de realisatie binnen debeschikbare middelen. De coördinerende en een tweede zorgverzekeraarmaken voor de bestuurders van het Bestuurlijk Overleg IZA/ AZWAinzichtelijk wat het totaal aan aanvragen is, zodat bij over- of onder-schrijding kan worden bijgestuurd Deze aanpak sluit aan bij de nadrukke-lijke wens om af te stappen van het «wie het eerst komt, wie het eerstmaalt»-principe. Hiermee kan beter gestuurd worden op kwaliteit,spreiding en maatschappelijke impact in plaats van snelheid.Als de coördinerende en een tweede zorgverzekeraar het plan hebbengoedgekeurd, nadat het BO IZA/ AZWA besloten heeft over het totaal aanaanvragen, dan dienen de betreffende zorgverzekeraars en zorgaan-bieders gezamenlijk een aanvraag bij de NZa in en krijgen de aanvrageneen definitieve beschikking van de NZa. De zorgverzekeraars keren opgrond van overeenkomsten met zorgaanbieders doorbraakmiddelen uitaan zorgaanbieders met behulp van de prestatiebeschrijvingen van deNZa.Transformeren op het snijvlak medisch-sociaal domeinIn het AZWA is een deel van de doorbraakmiddelen gealloceerd voor hetsociaal domein en het versneld opschalen van de basisfunctionaliteiten.Het betreft 100 miljoen in 2027 en 100 miljoen in 2028.Een basisfunctiona-liteit is een landelijk afgesproken functie op het snijvlak van zorg, sociaalen publieke gezondheidsdomein. De inzet van doorbraakmiddelen betrefthet versneld opschalen van de onderbouwde en lopende aanpakken in hetsociaal domein die in AZWA-afspraak D5 zijn afgesproken: laagdrempeligesteunpunten EPA, sociaal verwijzen, valpreventie, ketenaanpak overge-wicht & obesitas volwassenen, kansrijke start: nu niet zwanger, keten-aanpak overgewicht en obesitas kinderen. De inzet van doorbraakmid-delen op de verbinding tussen het medisch en sociaal domein beïnvloedtde arbeidsinzet in de zorg, doordat mensen vaker op de juiste plek wordengeholpen en de zorgvraag deels verschuift naar het sociaal domein.Daarnaast bevorderen wederkerige afspraken tussen het sociaal domeinen de zorg een betere samenwerking op bovengenoemde thema’s.Op het Bestuurlijk Overleg IZA-AZWA van 30 maart jl. is afgesproken omaanvullend op de afspraken in het AZWA meer sturing aan te brengen opde 2x100 miljoen doorbraakmiddelen sociaal domein. Deze sturingbestaat uit drie componenten:•Ten eerste is afgesproken dat VWS, VNG en ZorgverzekeraarsNederland (ZN) aan de regio vragen om de uitkomsten van deregioscan, te betrekken bij het opstellen van de werkagenda. Indienhiervan wordt afgeweken, zal dit gemotiveerd worden toegelicht in dewerkagenda. In de werkagenda geeft iedere regio aan hoe de middelenhet best besteed kunnen worden en dus welke basisfunctionaliteitenversneld in uitvoering worden gebracht.•Ten tweede is afgesproken om regionale samenwerking te versterken,middels: 1) de doorbraakmiddelen voor het sociaal domein regionaaluit te keren, als onderdeel van de voorgenomen SPUK AZWA3; 2) inlijn met de transformatiemiddelen, ondertekenen alle gemeenten in deregio de gezamenlijke regionale werkagenda bestuurlijk (collegebe-sluit); 3) twee keer per jaar vindt een gesprek plaats tussen het3Het voornemen is om met een nieuwe specifieke uitkering (SPUK) voor de jaren 2027 – 2029middelen worden verstrekt aan gemeenten. Het streven is deze SPUK, na besluitvorming doorhet kabinet, medio dit jaar te publiceren.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 765, nr. 9818 Bestuurlijk Netwerk Gezond Leven (wethouders van mandaatgemeen-ten) van VNG, ZN bestuur en VWS, om met elkaar de voortgang enknelpunten te bespreken.•Ten derde is afgesproken dat de regioscan ook in 2027 en 2028 wordtuitgevoerd. In het AZWA is afgesproken dat een regioscan wordtuitgevoerd naar de stand van de basisfunctionaliteiten. Hier isBerenschot in opdracht van VNG, ZN & VWS mee bezig. Per regio kanworden bekeken welke basisfunctionaliteiten versneld opgeplustmoeten worden. De resultaten van de scan zijn binnenkort voor debetreffende regio’s beschikbaar.2. Prestatiebeschrijving en tarief voor impactvolle transformatiesin de Zvw Om de kosten van de impactvolle transformaties gefinancierd metdoorbraakmiddelen in rekening te kunnen brengen moet op grond van deWmg worden voldaan aan de voorwaarde dat de activiteiten vallen ondereen door de NZa vastgestelde prestatiebeschrijving. De betaling van dedoorbraakmiddelen door zorgverzekeraars aan zorgaanbieders gebeurt opbasis van aparte prestatiebeschrijvingen met vrije tarieven. De aparteprestaties vormen de mijlpalen van een impactvolle transformatie. Deuitbetaling door zorgverzekeraars aan de zorgaanbieders vindt steedsplaats per bereikte mijlpaal. Deze mijlpalen worden in de modelplannenuitgewerkt. De prestatiebeschrijvingen met vrije tarieven geven voldoenderuimte om in de modelplannen verder uit te werken.De budgettaire beheersing van de aanvragen gebaseerd op de model-plannen vergt aanvullende regulering van de NZa voor het tarief voor eengeheel aan prestaties van een impactvolle transformaties. Voor detransformatiemiddelen is gekozen voor een bovengrens voor de som vande tarieven voor het geheel van de prestaties en voor de doorbraakmid-delen wordt hierbij aangesloten.3. Beschikking NZa De NZa toetst voorafgaand aan het afgeven van een beschikking op devolgende punten:CZorgaanbieders en zorgverzekeraars dienen een tweezijdige aanvraagin bij de NZa voor de impactvolle transformatie en een voorstel vooreen bovengrens;CIn de aanvraag verklaren zorgverzekeraars dat aanpassingen op hetmodelplan positief zijn beoordeeld;CVerder toetst de NZa of het aangevraagde bedrag binnen de beschik-bare middelen past;CTot slot toetst de NZa of voldaan is aan het contractvereiste.Voldoet een aanvraag aan bovenstaande voorwaarden, dan geeft de NZade beschikking af voor de impactvolle transformatie met een prestatiebe-schrijving met een bovengrens ter hoogte van de totale (meerjarige)aanvraag. De NZa baseert zich dus bij de vaststelling van de bovengrensvan een impactvolle transformatie op het voorstel van partijen voor zoverdeze past binnen de beschikbare middelen.De beschikbare middelen voor impactvolle transformaties in de Zvw zijngemaximeerd op € 600 miljoen voor de periode 2027 tot en met 2029. Omdeze maximering ook vanuit de regelgeving te borgen is het kabinetvoornemens de NZa te vragen het totaal aan beschikbare middelen tebewaken. De NZa zal dit doen door in haar beleidsregels op te nemen datzij geen nieuwe aanvragen in behandeling neemt en lopende aanvragenafwijst indien anders het maximaal beschikbare budget voor impactvolletransformaties overschreden zou worden. Overschrijdingen achteraf zijnTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 765, nr. 9819 zo uitgesloten. Verder geldt aanvullend een bovengrens voor de som vantarieven voor elk aangevraagd project.4. Risicoverevening Net als de transformatiemiddelen is het kabinet voornemens om dekosten van zorgverzekeraars voor de aparte prestaties voor de impactvolletransformaties die met doorbraakmiddelen worden gefinancierd onder devaste zorgkosten van de risicoverevening te laten vallen. Het kabinet zalbij effectuering van dat voornemen dat in de ministeriële regeling voor derisicoverevening over het betrokken vereveningsjaar opnemen. Devoorgenomen regeling voor de vaste kosten van de vereveningsbijdragehoudt in dat de zorgverzekeraars in het geheel niet risicodragend zijn voorde kosten van de impactvolle transformaties die middels de doorbraak-middelen worden bekostigd. Het Zorginstituut calculeert de vastezorgkosten volledig na.5. Verantwoording Vanzelfsprekend moet er een verantwoording plaatsvinden van de kostenvan de impactvolle transformaties die gefinancierd worden metdoorbraakmiddelen.Met ketenpartijen is overeengekomen dat de verantwoording van dedoorbraakmiddelen op dezelfde wijze plaatsvindt als de verantwoordingvan de transformatiemiddelen. Dit om de administratieve lasten zobeperkt mogelijk te houden. Belangrijke voorwaarden hierbij zijn wel datuitsluitend de werkelijke kosten vergoed worden voor de impactvolletransformaties die gefinancierd worden met doorbraakmiddelen en dat deverantwoording van de doorbraakmiddelen valt onder de bestuurlijkeoordelen die de NZa jaarlijks verstrekt aan het Zorginstituut.De kosten worden door de zorgaanbieders volgens het verantwoordings-kader van de NZa verantwoord en aan de zorgverzekeraars wordtgevraagd om de kosten te toetsen op plausibiliteit. De NZa beoordeeltjaarlijks of zij kan komen tot een bestuurlijk rechtsoordeel dat de kostenvan de impactvolle transformaties, die gefinancierd zijn met doorbraak-middelen, plausibel zijn. Als dit het geval is kunnen deze kosten recht-matig ingebracht worden in de risicoverevening en rechtmatig ten lastevan het Zorgverzekeringsfonds gebracht worden.Dit betekent dat ook voor de impactvolle transformaties, die gefinancierdworden met doorbraakmiddelen in de ministeriële regeling voor derisicoverevening onder andere wordt aangegeven dat de NZa deplausibiliteit toetst als onderdeel van haar rechtmatigheidstoezicht op dezorgverzekeraars. Alsook dat de NZa haar conclusies verwerkt over deplausibiliteit in haar bestuurlijk oordeel over de jaarstaat van de zorgver-zekeraar en het Zorginstituut dat bestuurlijk oordeel gebruikt voor debeslissingen omtrent de vereveningsbijdrage voor de zorgverzekeraar.De middelen die ingezet worden voor het opschalen van de basisfunctio-naliteiten (2 keer 100 miljoen) lopen via gemeenten en daarmee via despecifieke uitkering (SPUK) AZWA. Het reguliere verantwoordingsregimevan SPUK’s is hiervoor van toepassing.6. Macrobeheersinstrument De aparte prestaties voor de impactvolle transformaties vallen buiten hetbereik van het macrobeheersinstrument.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 765, nr. 98110 7. Zakelijke inhoud van de voorgenomen aanwijzing aan de NZa Met de aanwijzing verzoekt het kabinet de NZa om beleidsregel(s) en waarnodig regels vast te stellen voor aparte prestatiebeschrijvingen voor deinzet van doorbraakmiddelen voor impactvolle transformaties op hetgebied van AI, digitale en hybride zorg en medische technologie. Debeleidsregel(s) en regels treden in werking per 1 januari 2027.De vaststelling van de aparte prestatiebeschrijvingen vindt plaats optweezijdige aanvraag van zorgverzekeraars en zorgaanbieders via eentransformatieplan. De zorgverzekeraars en de zorgaanbieders dienen eenovereenkomst voor de prestatie te hebben gesloten. De zorgautoriteit steltvoor elke impactvolle zorgtransformatie voor alle betrokken zorgaan-bieders van de betreffende zorg één individuele bovengrens vast alsbedoeld in artikel 50, tweede lid, aanhef en onder c Wmg ter hoogte vande totale (meerjarige) aanvraag. Het totale bedrag aan individuelebovengrenzen bedraagt maximaal € 600 miljoen (macrokader voor dezorginkoop) voor de periode 2027 tot en met -2029.De prestatiebeschrijvingen zullen gelden voor zorg en overige diensten alsbedoeld in artikel 11, eerste lid, onderdeel a, van de Zorgverzekeringswet.De vast te stellen prestatiebeschrijvingen kennen een vrij tarief. Voor desom van de tarieven van een impactvolle transformatie geldt eenbovengrens. Het macrobeheersinstrument zal niet van toepassing zijn.De zorgautoriteit toetst jaarlijks of zij kan komen tot een bestuurlijkrechtsoordeel dat de kosten van de impactvolle transformaties diegefinancierd zijn met doorbraakmiddelen plausibel zijn. Als dit het geval iskunnen de kosten in de risicoverevening worden ingebracht en rechtmatigten laste van het Zorgverzekeringsfonds gebracht worden.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,S.T.M. HermansTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 765, nr. 98111