Appreciatie van de de gewijzigde motie-Boomsma over er zorg voor dragen dat het Nederlands de leer- en instructietaal blijft in het reguliere funderend onderwijs (T.v.v. die gedrukt onder Kamerstuk 36800-VIII-167)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202631 293Primair Onderwijs31 289Voortgezet OnderwijsNr. 877 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUREN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 23 juni 2026Volgend op het tweeminutendebat onderwijskansen heeft op 22 juni jl. hetlid Boomsma (JA21) een gewijzigde motie ingediend over talige diversiteitwaarin de regering wordt verzocht er zorg voor te dragen dat hetNederlands de leer- en instructietaal blijft in het reguliere funderendonderwijs en voor het vak Nederlands, en voorlopig geen nieuwe stappente zetten richting het stimuleren van talige diversiteit op school(Kamerstuk 36 800 VIII, nr. 174). Via deze Kamerbrief geef ik mijnappreciatie op deze motie.Ik ontraad deze motie. Het staat voorop dat alle leerlingen, ongeacht detaal die zij thuis spreken, goed onderwijs in de Nederlandse taal moetenkrijgen, zodat zij leren lezen, schrijven en rekenen in het Nederlands. Ditlegt de basis voor de kennis, vaardigheden en persoonlijke en socialegroei die nodig zijn voor school- en studiesucces en om deel te kunnennemen aan de samenleving. Talige diversiteit kan hieraan bijdragenomdat het zorgt voor een verhoogd taalbewustzijn.1 Onderzoek laatdaarnaast zien dat het gebruik van andere talen op relevante momenten inde lessen geen nadelige invloed heeft op het leren van het Nederlands.2Het heeft zelfs bijkomende voordelen: thuistalen van leerlingen een plekgeven op school kan positieve gevolgen hebben voor het welbevindenvan leerlingen en hun betrokkenheid, en, afhankelijk van het schoolbeleid,1Broek, E. W. van den, Oolbekkink-Marchand, H. W., van Kemenade, A. M., Meijer, P. C., &Unsworth, S. (2019). Stimulating language awareness in the foreign language classroom:exploring EFL teaching practices. The Language Learning Journal, 1–15. https://doi.org/10.1080/09571736.2019.16888572Gaikhorst, L., Karssen, M., Zijlstra, H., Martens, E., & Duarte, J. (2023). De effecten van eenmeertalige interventie op zowel de sociaal-affectieve als cognitieve ontwikkeling van basis-schoolleerlingen. Pedagogische Studiën, 100(3). kst-31293-877ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 293, nr. 8771 ook voor prestaties.3 Doelgroepen als het jonge kind en leerlingen meteen anderstalige achtergrond kunnen daarnaast veel baat hebben bij eenmeertalige aanpak, omdat zij op deze manier de Nederlandse taal snellerleren.4 Ik wil dan ook voorkomen dat docenten en scholen bij wie taligediversiteit positieve resultaten oplevert, daarbij worden gehinderd.Ik vind het belangrijk dat scholen ruimte krijgen om meertaligheid eenplek te geven in het onderwijs. Zo mogen basisscholen vanaf 2026–2027maximaal 50 procent van de lestijd in het Engels, Duits of Frans geven. Ditis een verruiming ten opzichte van de oude limiet van 15% die isopgenomen in het instellingsbesluit WPO. Dit wordt gedaan, omdat ditgeen negatief effect heeft op de beheersing van het Nederlands en weleen positief effect op de beheersing van het Engels, Duits of Frans.5Aandacht voor talige diversiteit is bovendien onderdeel van de geactuali-seerde conceptkerndoelen en -examenprogramma’s.6 Dat betekent datelke school hiermee aan de slag moet gaan. Het gaat hier o.a. om datscholen ruimte bieden aan verschillende talen en taalvariëteiten vanleerlingen, het verkennen van taalvariatie en -verandering in het Neder-landse taalgebied, en het verkennen van veranderingen in taalgebruikonder invloed van tijd, media en maatschappelijke ontwikkelingen. In deconcept-examenprogramma’s Nederlands is opgenomen dat leerlingen«reflecteren op het eigen meertalig repertoire en op oordelen overmeertaligheid in het Nederlandse taalgebied». Ik wil scholen de noodzake-lijke ondersteuning kunnen bieden om het nieuwe curriculum teimplementeren.Het is aan scholen en instellingen om een weloverwogen aanpak te kiezenin de omgang met talige diversiteit die past bij hun populatie en onder-wijsvisie. Het uitgangspunt van het kabinet hierbij is dat deze aanpakevidence-informed is. Daarbij is er niet één juiste methode voor allescholen, maar gaat het juist om schooleigen keuzes in didactiek enaanpak. Scholen worden hierbij ondersteund vanuit het Masterplanbasisvaardigheden en het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs.Tot slot werpt de motie voor de Caribische delen van het Koninkrijk nogeen extra moeilijkheid op. De eilanden kennen een hoge talige diversiteit:de instructietalen verschillen per eiland en talige diversiteit is onmisbaarom de taalbeheersing van onze leerlingen op Bonaire, Saba enSint-Eustatius te versterken. Om die reden maken leerlingen op Bonaireeen doorstroomtoets die rekening houdt met de meertalige context vanhet eiland. Ook de kerndoelen voor de talen Nederlands, Engels enPapiaments worden hierop aangepast.Het kabinet heeft de afgelopen jaren ruimte geboden voor talige diver-siteit vanwege de kansen die het kan bieden voor de versterking van detaalbeheersing van leerlingen. De oproep van deze motie om dat testoppen is daarmee in tegenstrijd.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,J.Z.C.M. Tielen3Veerman, E., Gaikhorst, L., Duarte, J. & Volman, M. (2025). A Systematic Review of EmpiricalStudies into Multilingual Pedagogies and their Outcomes in Primary Education. Review ofEducational Research. https://doi.org/10.1080/01434632.2025.24728624https://www.onderwijskennis.nl/kennisbank/meertaligheid-in-het-onderwijs5Jenniskens, T. et al., (2022) Flankerend Onderzoek Pilot Tweetalig Primair Onderwijs6Het gaat om de kerndoelen 1a, 7a en 7b en de eindtermen in domein B, in het bijzonder ineindterm 11 (vmbo) en 12 (havo-vwo) over taalvariatie en -verandering.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 293, nr. 8772