Verslag van een commissiedebat, gehouden op 9 december 2025, over Vreemdelingen- en asielbeleid

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202619 637VreemdelingenbeleidNr. 3503 VERSLAG VAN EEN COMMISSIEDEBATVastgesteld 9 januari 2026 De vaste commissie voor Asiel en Migratie heeft op 9 december 2025overleg gevoerd met mevrouw Keijzer, Minister voor Asiel en Migratie,Vice-Minister-President, en de heer Van Weel, Minister van Asiel enMigratie, over:–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 22 septem-ber 2025 inzake antwoorden op vragen van de commissie overde uitvoering van de motie van het lid Diederik van Dijk c.s.over mogelijkheden verkennen om antisemitisme alsweigerings- of intrekkingsgrond zwaarder mee te wegen(Kamerstuk 36 196, nr. 15) (Kamerstuk 36 196, nr. 16);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 26 septem-ber 2025 inzake actuele situatie asielketen en Oekraïenseontheemden (Kamerstuk 19 637, nr. 3478);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 29 septem-ber 2025 inzake invulling van juridische counseling enrechtsbijstand (Kamerstuk 19 637, nr. 3479);–de brief van de Minister voor Asiel en Migratie d.d. 2 oktober2025 inzake stand van zaken procesbeschikbaarheidsaanpaken schadefonds Westerwolde (Kamerstuk 19 637, nr. 3480);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 3 oktober2025 inzake reactie op de motie van het lid Van Zanten c.s.over een opnamelimiet en een verbod op geldtransfers naarhet buitenland voor asielzoekers (Kamerstuk 36 704, nr. 61)(Kamerstuk 36 704, nr. 81);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 8 oktober2025 inzake landenbeleid Jemen (Kamerstuk 19 637, nr. 3489);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 21 oktober2025 inzake terugkeerkeerondersteuning Syrië (Kamerstuk29 344, nr. 157);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 27 oktober2025 inzake landenbeleid Libië (Kamerstuk 19 637, nr. 3492);–de brief van de Minister voor Asiel en Migratie d.d. 6 novem-ber 2025 inzake enkele specifieke opvanglocaties voorkinderen (Kamerstuk 19 637, nr. 3495); kst-19637-3503ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 35031 –de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 10 novem-ber 2025 inzake verlenging binnengrenscontroles (Kamerstuk30 821, nr. 322);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 10 novem-ber 2025 inzake rapportage over wijzigingen in het asielbeleidin omringende landen Q2 2025 (Kamerstuk 19 637, nr. 3496).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijkverslag uit.De fungerend voorzitter van de commissie,VijlbriefDe griffier van de commissie,BurgerTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 35032 Voorzitter: PaternotteGriffier: NouseAanwezig zijn negen leden der Kamer, te weten: Bart van den Brink,Ceulemans, Diederik van Dijk, Paternotte, Van der Plas, Rajkowski,Vondeling, De Vos en Westerveld,en mevrouw Keijzer, Minister voor Asiel en Migratie, Vice-Minister-President, en de heer Van Weel, Minister van Asiel en Migratie.Aanvang 16.32 uur.De voorzitter:Dames en heren, een hele fijne avond gewenst. Van harte welkom bij dezevergadering van de vaste commissie voor Asiel en Migratie, die in hetteken staat van een commissiedebat over het asiel- en migratiebeleid. Ikben uw plaatsvervangend voorzitter omdat de vaste voorzitter verhinderdis. Aanstaande donderdag zal mevrouw Rajkowski het rondetafelgesprekvan deze commissie voorzitten. Wij zoeken nog een voorzitter voor hetWGO van volgende week maandag, want mevrouw Rajkowski en ik gaandat niet voorzitten. Een van de andere leden wordt gevraagd om erover nate denken of die dat wil doen.Ik heet de Kamerleden welkom, maar natuurlijk zeker ook de Minister voorAsiel en Migratie, mevrouw Keijzer, en de Minister van Asiel en Migratie,de heer Van Weel. De heer Van Weel heeft vanavond om 20.30 uur nogeen ander commissiedebat, over de spanningen in het Caribisch gebied,dat gepland staat tot ongeveer 23.45 uur. Hij moet daarom op tijd weerhiervandaan. We hebben dus de opdracht om dit commissiedebat binnende tijd te voltooien. Ik stel daarom de spreektijd in op vier minuten. U magvier keer interrumperen in de eerste termijn, maar die interrupties zullenwel echt kort moeten zijn. Ik zal daar ook op toezien, anders gaan we hetniet redden.Ik stel nog even de deelnemende Kamerleden voor, die aan mijn linker-zijde zitten. Dat zijn de heer Van den Brink van het CDA, nieuw in dezecommissie – van harte welkom! – mevrouw Vondeling van de PVV, nietnieuw maar evengoed van harte welkom, de heer Diederik van Dijk van deSGP, de heer Ceulemans van JA21, ik meen ook nieuw in deze commissie,mevrouw Westerveld van GroenLinks-Partij van de Arbeid, ook nieuw indeze commissie, en mevrouw Rajkowski van de VVD, een bekend gezicht.Mevrouw Van der Plas van BBB heeft ons laten weten dat zij zo meteenook aanschuift; zij is ietsje later. Aan het einde van de eerste termijn wil ikgraag ook een inbreng leveren, als de commissie dat toestaat. Dan zal ikde heer Van den Brink vragen om het voorzitterschap even waar tenemen. Ik ga hem nu als eerste het woord geven. De komende vierminuten is het woord aan de heer Van den Brink van het CDA.De heer Bart van den Brink (CDA):Dank u wel, voorzitter. Het Nederlandse asielstelsel staat nog steeds ondergrote druk. Als we het hebben over ons asielstelsel, gaat het wat het CDAbetreft over de grenzen van de spankracht van de samenleving, en dusook over het beperken van de instroom. Tegelijkertijd gaat het dan over deIND in staat stellen om snellere procedures te doorlopen en over hetoplossen van de opvangproblemen waar het COA mee te maken heeft.Deze onderwerpen zijn wat het CDA betreft niet los verkrijgbaar als je hetasielstelsel echt wil aanpakken. Alleen als we deze punten gezamenlijkaanpassen, lossen we een aantal problemen op en zal de spanninghierover in de samenleving afnemen.Een werkend asielstelsel begint in Europa en aan de grenzen van Europa.Het CDA steunt daarom het Europees Migratiepact. Het leidt tot beterebuitengrensbewaking, snellere procedures aan de grens en solidariteitTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 35033 tussen lidstaten. Dit pact is de grootste asielhervorming in Nederland vande afgelopen 25 jaar. Aan het einde van deze week zijn er nog precies zesmaanden over tot de start van het pact op 12 juni 2026. Waar blijft denationale invoeringswet, zo vraag ik. Is het geen risico dat we nu opnieuwin een spoedprocedure terechtkomen als het hele wetgevingsproces nogin beide Kamers moet worden doorlopen? Graag een reactie van deMinisters. Wat zijn op dit moment de kritieke punten ten aanzien van deinvoering van het pact? Het is een omvangrijke operatie, dus we wetengewoon dat we aan zullen lopen tegen nieuwe situaties en dat er in deuitvoering vragen zullen gaan opspelen. Ik krijg graag een zo goedmogelijk beeld van de uitvoeringsrisico’s, ook al omdat de Kamer bij zo’nomvangrijke operatie haar controlerende taak hierin moet kunnenwaarmaken.In het Migratiepact is bepaald hoe de legal counseling eruit dient te zien.Het kabinet kiest ervoor om dit bij de IND te beleggen. Zijn hiervooralternatieven overwogen, zo vraag ik de Minister. Wat waren die dan? DeIND heeft immers al een flinke kluif aan al het werk dat op de dienstafkomt. Kan dit er nog wel bij? Welke rol heeft VluchtelingenWerk in deondersteuning van asielzoekers op locaties en in die legal counseling dienog moet worden ingericht?Gisteren was de Minister in overleg met zijn Europese collega’s. Dat waseen succesvol overleg, als ik afga op de mediaberichten. Het gaat om eenaantal langlopende discussies, waaronder die over hoe vorm te geven aanhet veiligelandenconcept. Complimenten voor het bereikte resultaat. Hetis goed om te horen dat dit punt nu eindelijk lijkt te zijn geregeld. Kan deMinister de afspraken nu al nader toelichten?De ontbrekende schakel is nu nog een nieuwe terugkeerrichtlijn. Het CDAbepleitte die al bij de start van dit kabinet. Er ligt nu een voorstel, maar datkan wat het CDA betreft nog wel op een paar puntjes scherper, namelijkgedwongen terugkeer als uitgangspunt, meer detentiemogelijkheden bijniet meewerken, geen onnodige non-refoulementtesten, en, ten slotte,meer consequenties voor landen die niet willen meewerken aanovername van uitgeprocedeerde vreemdelingen. Graag een reactie opdeze afzonderlijke vier punten. Wanneer gaan we deze onderhandelingennaar verwachting afronden?Voorzitter. Asielmigratie vraagt om een Europese aanpak, maar het begintmet een betrouwbare nationale overheid die haar afspraken nakomt enwetten uitvoert. Hierbij heeft het huidige kabinet het afgelopen jaar vooralzand in de machine gestrooid, waardoor de opvangproblemen niet kleinerzijn geworden, maar juist groter. Dat is met name zichtbaar als het gaatom de uitvoering van de Spreidingswet. Kan de Minister aangeven hoe zeuitvoering geeft aan deze wet en waar dat op dit moment zichtbaar aanhet worden is? Wat is de prognose tot aan de zomer over het aantalopvangplekken en de maximale opvanggrens van 2.000 in Ter Apel, waardit jaar inmiddels al een boetebedrag staat van naar ik meen meer dan 2miljoen euro?Voorzitter. Ten slotte een actualiteit waar meerdere vragen over zijngesteld: de Duitse over-de-grensplaatsingen. Ik heb een nieuw woordgeleerd. In het diplomatieke jargon heet dit «koude overdracht». Wat mijbetreft is dat echt een gruwelijke term. Maar goed, het is wat het isschijnbaar. Wat is de boodschap van de Minister aan de inwoners en delokale bestuurders die hiermee te maken hebben? Zoals het er nu aantoegaat, is dit denk ik een fenomeen dat voor lokale bestuurders moeilijkte hanteren is. Hoe vaak, zo vraag ik me ook af, zette Nederland hetafgelopen jaar zelf personen over de grens in Duitsland.Tot zover.De voorzitter:Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 35034 Vielen Dank. Dat was de heer Van den Brink van het CDA. Als er geeninterrupties zijn, geef ik nu het woord aan mevrouw Vondeling van dePVV.Mevrouw Vondeling (PVV):Dank u wel, voorzitter. In 2022 waren er 4.000 alleenstaande minderjarigevreemdelingen in Nederland. Dit jaar zijn dat er bijna 10.000. Hoe is hetmogelijk, vraag ik de Minister, dat Nederland zo’n magneet is vooralleenstaande minderjarige asielzoekers. Wat gebeurt er met al diejongeren zodra ze hier zijn? In de afgelopen vier jaar zijn maar liefst 1.800van deze alleenstaande minderjarige asielzoekers spoorloos verdwenenuit de COA-opvang. 1.800! Niemand weet waar ze zijn, niemand weet watze doen, niemand weet in welke criminele circuits ze terecht zijn gekomen.Dit is geen incident, maar het zoveelste keiharde bewijs dat de overheidde greep op de asielinstroom volledig kwijt is. We rollen de rode loper uit,we betalen alles, maar we hebben geen idee wie we binnenlaten en watze hier uitspoken. Dat is een enorm veiligheidsrisico, want als je niet weetwie er in je land rondlopen en waar ze uithangen, heb je geen controlemeer over je eigen nationale veiligheid.Kijk ook naar al die asielzoekers zonder papieren. Bijna 70% kan geengeldige reis- of identiteitsdocumenten overleggen. Dat dit een gigantischrisico is, blijkt wel uit het verschrikkelijke voorbeeld van Lisa, die opgruwelijke wijze is verkracht en vermoord door een asielzoeker. Eenmeisje dat nooit meer thuiskomt. Weet de Minister inmiddels eigenlijk welwie deze dader precies is? Heeft hij eindelijk kunnen vaststellen wie dezeverkrachter en moordenaar werkelijk is of blijft ook dat een grootvraagteken?In Noorwegen onderzoekt de UDI, de Noorse IND, al twee jaar of 145Eritreeërs op frauduleuze wijze het staatsburgerschap hebben verkregen.Wat blijkt namelijk? Een groep van deze Eritreeërs heeft asiel dan wel hetstaatsburgerschap gekregen, maar steunt actief, via bijvoorbeeldverenigingen, het regime waarvoor ze naar eigen zeggen zouden zijngevlucht. Ze hebben dus op onjuiste gronden verblijf gekregen. DeNoorse IND heeft inmiddels ook al vergunningen ingetrokken. Het aantalEritreeërs dat naar Nederland komt, is explosief gestegen. Eritreeërsvormen nu zelfs de grootste groep asielzoekers die naar Nederland komt.Doet de IND in Nederland ook onderzoek naar fraude onder Eritreeërs en,zo ja, hoeveel onderzoeken zijn er gestart en hoeveel vergunningen zijn eringetrokken dan wel geweigerd? Graag een reactie van de Minister.Tot slot, voorzitter. Het is te gek voor woorden dat de Minister Oekraïnerseen verblijfsstatus van drie jaar gaat geven, want dan gaan ze natuurlijknooit meer weg. Waar denkt de Minister de meer dan 100.000 Oekraïnersdie in Nederland in de opvang zitten te huisvesten? In welke huizen? Heeftde Minister uitgerekend wat de kosten zullen zijn van de uitkeringen,toeslagen, kinderbijslag, zorg en onderwijs voor Oekraïners die Neder-landse belastingbetalers straks mogen ophoesten? Ik neem aan dat deMinister dit inzichtelijk heeft. Zo ja, kan de Minister deze berekening naarde Kamer sturen, inclusief een doorrekening van de extra druk op de tochal overbelaste woningmarkt? De PVV zegt: stuur die Oekraïners terug naarOekraïne, te beginnen met de tienduizenden Oekraïense mannen die nu inNederland zijn. Laat ze Oekraïne militair of civiel helpen in plaats van datze hier straks lekker op de bank gaan zitten en profiteren van onze socialezekerheid.Dank u wel.De voorzitter:Dank aan mevrouw Vondeling. Dan ga ik het woord geven aan de heerDiederik van Dijk. Hij spreekt namens de SGP.De heer Diederik van Dijk (SGP):Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 35035 Dank u wel, voorzitter. Een op de vijf IND-afspraken ...De voorzitter:Ik zou aan mevrouw Vondeling willen vragen of ze de microfoon kanuitzetten, want dan is de camera op de heer Diederik van Dijk gericht.De heer Diederik van Dijk (SGP):Dat is belangrijk. Dank dat u daar alert op bent, voorzitter. Een op de vijfIND-afspraken kan geen doorgang vinden omdat de asielzoeker niet komtopdagen, bracht de IND begin 2024 naar buiten. Om dit extreem hogepercentage terug te dringen, heeft de SGP het kabinet per motie verzochtom op korte termijn maatregelen te nemen. Zo wil de SGP dat eenasielzoeker die bewust en herhaaldelijk niet komt opdagen bij een gehoor,versneld wordt afgewezen. Het kan niet zo zijn dat de asielprocedurehierdoor onnodig wordt gefrustreerd. Wat is het percentage no-show vanasielzoekers op dit moment? Welke handelingsperspectieven zijn er alsiemand zonder verschoonbare reden niet is verschenen op zijn gehoor? Inhoeverre is het nu al mogelijk om vreemdelingen af te wijzen die nietmeewerken aan onderzoek, bijvoorbeeld wanneer zij herhaaldelijk enbewust niet op komen dagen bij een gehoor, ook als zo iemand op basisvan zijn situatie op internationale bescherming kan rekenen?Naar ik begrijp, moeten veel gehoren niet alleen worden afgezegd omdatde asielzoeker niet komt opdagen; ook vanwege een tekort aan tolkenkunnen afspraken vaak niet gepland worden of geen doorgang vinden.Om hoeveel gevallen gaat dit? Door middel van het opzetten van eendigitale verbinding moet dit probleem in veel gevallen te verhelpen zijn,zou je zeggen. Is de Minister bereid om nieuwe technieken in te zetten omhet grote tekort aan tolken en de bijbehorende logistieke problemen bij deIND te beperken? Zo kan Teams live ondertitelen en vertalen. Ik zouzeggen: tijd voor een pilot.Voorzitter. Herhaaldelijk heeft de SGP aandacht gevraagd voor mogelijkefraude bij de IND. Daar is onderzoek naar gedaan. De SGP wil graag datde onderzoeksuitkomsten ook met de Kamer worden gedeeld, uiteraardgeanonimiseerd. Zegt de Minister dat toe?Voorzitter. We konden in de Najaarsnota zien hoe prijzig de asieldwang-somregeling is geworden. Voor 2025 staan nu kosten van 210 miljoeneuro gepland door meer en hogere dwangsommen. Het is hoog tijd dat deAsielnoodmaatregelenwet van kracht wordt, inclusief hetSGP-amendement dat deze dwangsommen definitief schrapt. Ik wil deMinister vragen inzichtelijk te maken wat het de Staat gaat kosten als ditamendement niet zo snel mogelijk in werking treedt. Wil hij hierover eenbrief aan beide Kamers toezeggen?Voorzitter. Al twee jaar probeer ik bij het ministerie een voet tussen dedeur te krijgen als het gaat om een vrijwilligersvergoeding voor gastge-zinnen. Deze opvang ontlast de asielketen en bevordert de integratie vanstatushouders. Geld kan het probleem niet zijn, want volgens mij bespaarthet juist miljoenen aan dure opvangkosten. Wat weerhoudt ons nog? Is deMinister bereid hiervoor een pilot op te starten?Voorzitter. Nog iets waar ik mij al twee jaar mee mag bezighouden, iskijken hoe we antisemitisme als weigerings- en intrekkingsgrond zwaarderkunnen meewegen in de verblijfsrechtelijke procedures. Mijn fractie vindthet onbevredigend dat we niets zouden kunnen doen om import vanJodenhaat tegen te gaan. Bent u bereid in het toegezegde onderzoek naaraanscherping van de glijdende schaal te bekijken hoe discriminatie enantisemitisme zwaarder negatief kunnen worden meegewogen bij debeoordeling van de aanvragen?Voorzitter, tot slot. Gisteren bereikten ons berichten van de Ombudsmanover misstanden in de Oekraïneopvang. Graag horen wij de reactie van deMinister hierop. Daarnaast worden we graag bijgepraat over deuitkomsten van de JBZ-Raad. Wat is exact besloten ten aanzien vanTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 35036 terugkeer en allocatie van asielzoekers? Worden lidstaten verplicht elkaarsterugkeerbesluiten uit te voeren, zoals verzocht in de motie-Diederik vanDijk/Yes¸ilgöz?Dank u, voorzitter.De voorzitter:Dank aan de heer Diederik van Dijk. Dan ga ik het woord geven aan deheer Ceulemans. Hij spreekt namens JA21.De heer Ceulemans (JA21):Yes, voorzitter, dank u wel. Afgelopen week bedroeg de asielinstroomweer 1.000 asielzoekers en nareizigers. De instroom blijft daarmeeonverminderd hoog. In rap tempo verschijnen als gevolg van de Sprei-dingswet in het hele land azc’s, waarvoor vaak geen draagvlak bestaatonder de lokale bevolking, terwijl datgene waar wel overweldigenddraagvlak voor is, namelijk forse instroombeperking, al jarenlang niet vande grond komt. Extra zorgelijk is dat Nederland daarmee steeds meer uitde pas begint te lopen met andere lidstaten, waar het roer wel isomgegaan. Waar veel partijen in deze Kamer al hun hoop vestigen op hetMigratiepact, vaak ook als uitvlucht om zelf geen instroombeperkendemaatregelen te hoeven nemen, laten de dalende instroomcijfers inbuurlanden zien dat nationale instroombeperking werkt. Neem België,waar de asielinstroom de afgelopen drie maanden aanzienlijk lager wasdan in dezelfde maanden vorig jaar. Ter illustratie: in Nederland nam deinstroom de afgelopen drie maanden met 7,5% toe ten opzichte vandezelfde periode vorig jaar. Een vraag aan de Minister: hoe kijkt u hier nounaar? Erkent u dat we als Nederland compleet de boot aan het missen zijnen daarmee steeds aantrekkelijker worden voor nieuwe lichtingenasielzoekers? Graag een reactie.In dat licht vindt JA21 de terughoudende houding waarmee het kabinetkijkt naar ontwikkelingen in andere lidstaten teleurstellend. In hetoverzicht met wijzigingen in het asielbeleid in omringende landen lezenwe over de dappere stappen van Oostenrijk om nareis zo veel mogelijk tebeperken. Oostenrijk beroept zich daarbij op artikel 72 van het Verdragbetreffende de werking van de Europese Unie, net zoals Duitsland doetmet betrekking tot de strikte grenscontroles. De Nederlandse reactie isechter weer erg afwerend: het is niet mogelijk, er is geen grond voor, hetis onhoudbaar et cetera et cetera. Vraag aan de Minister: waarom noualtijd die beren op de weg? Waarom jezelf bij voorbaat aan handen envoeten binden uit angst dat we een keer teruggefloten worden, terwijlandere lidstaten laten zien dat het wel kan? Graag een reactie daarop.Ik noemde het Migratiepact al even. Collega Boomsma heeft vorigemaand schriftelijke vragen gesteld over de aantallen asielzoekers dieNederland via hervestiging toegewezen gaat krijgen als gevolg van dezeEuropese dwangwet. Inmiddels is het bekend dat het vooralsnog om1.095 asielzoekers gaat en dat het kabinet overgaat tot afkopen in plaatsvan opvangen, conform de eerder aangenomen motie-Eerdmans.Gegeven de omstandigheden en gelet op de kosten van afkopen invergelijking met de kosten van opvang en al helemaal van een permanentverblijf in Nederland, is dat het enige juiste besluit, maar wel een besluitdat niet nodig zou hoeven zijn. Wij zijn gewoon tegen dit herverdelings-mechanisme.Daarnaast hebben we in een verklaring van het Ministerie van Asiel enMigratie kunnen lezen dat gisteren, dus maandag, in de JBZ-Raad eenaantal stappen is gezet, onder andere betrekking tot de returnhubs –waarom horen we overigens niets meer over de aangekondigde deal metUganda? – en de gezamenlijke lijst met veilige landen. Wat daarin echterniet terugkomt en wel prominent in media zoals Politico, is een akkoordover het buiten de EU afhandelen van asielverzoeken. Wat is daarvan opdit moment de status?Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 35037 Voorzitter, dan Syrië. Als gevolg van het nieuwste ambtsbericht over Syriëen het daaruit voortvloeiende landenbeleid van juni, worden asielver-zoeken van Syriërs weer in behandeling genomen. Wat JA21 betreftmoeten echter ook zo snel en massaal mogelijk verstrekte verblijfssta-tussen aan Syriërs herbeoordeeld worden, aangezien de grond waaropdeze verstrekt zijn in veel gevallen is komen te vervallen door degewijzigde situatie in Syrië. Het antwoord daarop is wat ons betreftterugkeer. Op 1 juni ging het om 75.330 Syriërs met tijdelijke verblijfsver-gunningen in Nederland. In diezelfde maand schreef de Minister nog datniet kon worden gesteld dat de verbeterde situatie in Syrië voldoendeingrijpend en niet voorbijgaand is. Wij kunnen dit moeilijk rijmen met detoegenomen vrijwillige terugkeer en de regelingen die het kabinet heeftingevoerd en uitgebreid om dat te stimuleren. Mijn vraag aan de Ministeris: wat is nu de stand van zaken hieromtrent en wanneer kunnen wenieuwe stappen verwachten?Dan de inwilligingspercentages. Die zijn in Nederland lange tijd krank-zinnig hoog geweest, oplopend tot 80% à 85%. Ze zijn inmiddels watgedaald, zo bleek eerder dit jaar, maar is deze daling doorgezet? Wat is hetmeest recente inwilligingspercentage en hoe verhoudt dit zich tot hetEU-gemiddelde en de ons omringende lidstaten? Is de Minister bereid deIND veel frequenter te laten rapporteren over het actuele inwilligingsper-centage voor verzoeken uit toptienlanden? Want laten we eerlijk zijn: bijeen Nederlands inwilligingspercentage met pieken tot 99% voor asielver-zoeken van Turken, terwijl dit percentage EU-breed slechts 18% is, is deIND geen immigratiedienst meer, maar gewoon een stempelmachine.Daar moet veel sneller op bijgestuurd worden.Dan kom ik richting een afronding. We hebben de afgelopen week veelgelezen over een initiatiefvoorstel in de gemeenteraad van Amsterdamom tot een aparte opvang voor lhbti-asielzoekers te komen, omdat hetvoor hen onveilig zou zijn in de reguliere opvang. Een vraag aan deMinister: bent u het met mij eens dat dit compleet de omgekeerde wereldis? Deelt u onze ...De voorzitter:Meneer Ceulemans, ik zie dat ik u al een halve minuut extra heb gegeven,dus u rondt bij dezen af. Veel dank.De heer Ceulemans (JA21):Mag ik één zin afmaken? Ik was met mijn laatste zin bezig.De voorzitter:Nou, die is al veel te ver. Maar goed, één zin.De heer Ceulemans (JA21):Eén zin. Bent u het met ons eens dat er geen aparte opvang voorhomoseksuele asielzoekers moet komen, maar dat asielzoekers diehomoseksuelen belagen en aftuigen zelf ...De voorzitter:Dat is een hele lange zin.De heer Ceulemans (JA21):... uit de COA-locatie en uit het land moeten?De voorzitter:Maar uw vraag is duidelijk. Ik ga het woord geven aan mevrouwWesterveld. Zij spreekt namens GroenLinks-PvdA.Mevrouw Westerveld (GroenLinks-PvdA):Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 35038 Dank, voorzitter. Net als voor een aantal anderen is dit ook mijn eerstedebat over asiel en migratie. Ik heb me de afgelopen jaren wel bezigge-houden met thema’s die hieraan raken. Daarom gaan mijn eerste vragenover de positie van kinderen in de opvang. In de noodopvang zitteninmiddels zo’n 7.000 kinderen, vaak op plekken die ongeschikt zijn voorgezinnen. Ze moeten vaak verhuizen, waardoor onderwijs, zorg entraumaverwerking niet goed van de grond komen. Er is weinig privacy,weinig ruimte om kind te zijn. We weten ook dat herhaaldelijk verhuizenbij alle kinderen, maar vooral bij deze kinderen, voor extra trauma’s zorgt.Ik weet dat er hier een tijdje geleden een uitgebreid debat over is geweest,maar we horen ook terug dat verschillende moties die wel zijn aange-nomen, niet goed van de grond komen. Wat gaat het kabinet concreetdoen om kinderrechten te verbeteren? Ook de psychologische hulp voorvolwassenen loopt vast, met lange wachtlijsten en zware gevolgen. Heefthet kabinet plannen om dit op te lossen en, zo ja, welke plannen?Lhbti-organisaties uiten daarnaast ook grote zorgen. In sommige gevallenleidt de wanhoop bij lhbti-vluchtelingen zelfs tot suïcide. Wat het doet hetkabinet nou specifiek om deze groepen te ondersteunen?De heer Ceulemans (JA21):In het verlengde van het punt dat ik net zelf maakte, heb ik een vraag aanmevrouw Westerveld. Is GroenLinks-PvdA dan voorstander van eenaparte opvang voor homoseksuele vluchtelingen of voorstander van hetuit de reguliere opvang gooien van mensen die zich vergrijpen aanhomoseksuele vluchtelingen?Mevrouw Westerveld (GroenLinks-PvdA):Ik vind dit een hele terechte vraag, maar voor ons staat het in ieder gevalvoorop dat we pal moeten staan voor de veiligheid van deze mensen.Soms komt het voor dat ze zelf uit onvrije landen komen en dat zedaardoor in de opvang niet veilig zijn. Het liefst zou je natuurlijk hebbendat ze gewoon hun leven daar kunnen leiden, maar we weten dat dat nietzo is. Als je dan met organisaties praat, geven ze soms aan dat een aparteopvang voor hen de meest veilige plek is. Tegelijkertijd begrijp ik ook watde nadelen daarvan zijn. Dit is gewoon een lastig punt. Daarom is mijnvraag aan het kabinet wat er gebeurt om specifiek te zorgen dat deveiligheid van deze mensen vooraan staat.De voorzitter:Ik zie dat u door kunt met uw betoog.Mevrouw Westerveld (GroenLinks-PvdA):Mijn volgende punt is de brief over Oekraïense ontheemden. Daar zat ookeen lichtpuntje in, namelijk dat Oekraïense studenten vanaf 1 september2027 niet meer het hoge collegegeld van soms tienduizenden euro’smoeten betalen, maar het reguliere collegegeld dat voor alle andereEuropese studenten geldt. Mijn vraag is waarom dat vanaf 2027 is. Zou ditniet al vanaf volgend collegejaar in kunnen gaan? Er ligt een aangenomenKamermotie en ik denk dat het vooruitschuiven alleen maar zorgt dat eengroep scholieren misschien nog een jaar wacht met studeren. Kan deMinister regelen dat hogescholen en universiteiten wellicht komendcollegejaar daarvoor al bekostiging krijgen?De brief bevat ook een aantal punten die bij mijn fractie tot vragen leiden.De Minister stelt dat Oekraïners met het oog op terugkeer wordenuitgesloten van de inburgeringsplicht. Dat is natuurlijk een manier vanwensdenken, want vluchtelingen uit andere conflictgebieden hebben nuook een verblijfsstatus die in principe eindigt zodra terugkeer veilig wordtgeacht, en toch moeten ze taallessen volgen en leren hoe onze samen-leving werkt. Bovendien weten we dat grote groepen uiteindelijk nietkiezen voor terugkeer, ook niet na de beëindiging van een conflict. Er zijnTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 35039 straks bijvoorbeeld Oekraïense kinderen die hier hun hele basisschooltijdhebben doorgebracht en ouders hebben die gewoon in Nederlandwerken. Ziet de Minister dat het vreemd is dat twee groepen die allebeitijdelijke bescherming krijgen en geacht worden terug te keren wanneerdat kan, verschillend worden behandeld op het vlak van inburgering?Wat voor gevolgen heeft dit besluit voor de naturalisatie van Oekraïenseontheemden? Waarom wordt bij de duur van de verblijfsstatus gekozenom aan te sluiten bij die voor asiel, waarvan het nog maar de vraag is ofdie wordt verkort van vijf naar drie jaar? Die keuze verbaasde ons, omdatop andere punten juist wordt gestreefd naar normalisatie en zo veelmogelijk arbeidsparticipatie, en omdat het onderliggende SEO-onderzoekjuist laat zien dat op langere termijn de economische bijdrage groter ismet een verblijfsvergunning van vijf jaar. Waarom kiest het kabinet daarniet voor?Voorzitter. Dan het onbegrijpelijke besluit om vrouwen terug te sturennaar Afghanistan. De Minister stelt, ook in de brief en in de beant-woording op vragen, dat deze vrouwen zich zouden kunnen conformerenaan de regels van de taliban. Dat vindt GroenLinks-PvdA de omgekeerdewereld. De vraag zou niet moeten zijn of zij zich kunnen conformeren aaneen vrouwenonderdrukkend regime, maar of de situatie daar verenigbaaris met mensenrechten. Dat is overduidelijk niet zo. Daarover hebben weook een aantal vragen gesteld in de inbreng bij de JBZ-Raad. Daar wordtverwezen naar andere vragen die zijn gesteld, maar wij hebben nog welgraag een aparte reactie op onze eigen vragen.Dan heb ik nog een laatste vraag. Die sluit aan bij wat Van den Brink zeiover de koude overdracht, oftewel het dumpen van mensen over degrens. Wij hebben ook schriftelijke vragen gesteld over of er oog is voorde mensen die wonen in de grensprovincies en of er contact is. In hetantwoord gaf de Minister aan: we nemen die berichten serieus. Maar is erook daadwerkelijk contact met inwoners, met burgemeesters, metwethouders?Voorzitter, heb ik nog ruimte om één laatste vraag te stellen? Volgens mijwel, hè. Ik praat gewoon even door.De voorzitter:Nou, ja.Mevrouw Westerveld (GroenLinks-PvdA):Ik maak me grote zorgen over de manier waarop de juridische counselingdoor de IND verzorgd wordt vanaf 1 december dit jaar. Kan de Minister ditin ieder geval toelichten en ook toezeggen dat deze werkwijze wordtgeëvalueerd en dat er wordt bijgestuurd als deze niet goed blijkt aan tesluiten, ook gezien de enorme workload die er al is?De voorzitter:Dat is nog net binnen de tijd van de heer Ceulemans! Ik ga naar mevrouwRajkowski van de VVD.Mevrouw Rajkowski (VVD):Toch jammer dat u volgende week niet voorzit, voorzitter, want danhadden we allemaal nog wat extra spreektijd!Voorzitter. De VVD wil dat de asielinstroom op korte termijn significantomlaaggaat en beheersbaar wordt. Op de langere termijn willen wij echterdat er een stelselwijziging komt waarbij vluchtelingen alleen nog maarnaar Nederland komen via hervestiging. Zo komt er juist weer ruimte voorhet goed opvangen van de echte vluchtelingen hier en is er ook aandachtom de mensen die hier blijven, goed te laten integreren.Voorzitter. Ik heb vier punten. Het eerste gaat over de JBZ-Raad. We zijnoptimistisch over het akkoord dat maandag is bereikt. Juist om grip tekrijgen op asiel en migratie zijn Europese, maar ook nationale maatre-Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350310 gelen nodig. Kan de Minister de impact van het bereikte akkoord voorNederland toelichten? Wanneer worden de afspraken formeel aange-nomen via wetgeving? Hoe zit het met de mogelijkheid die nu gecreëerdis om asielaanvragen deels buiten Europa plaats te laten vinden? GaatNederland ook gebruikmaken van deze mogelijkheid? Gaan wij hier extraop inzetten, bijvoorbeeld om via terugkeerhubs het terugkeerproces teversnellen?Voorzitter. Dan overlast van asielzoekers en illegale migranten in het ov.De Arrivatrein tussen Zwolle en Emmen wordt ook wel «de trein naar TerApel» genoemd. Dagelijks krijgen de stewards daar te maken metzwartrijden, agressie en geweld, met name door vreemdelingen enasielzoekers. Ik ben zelf ook een dienst meegereden. We kwameninderdaad al meerdere van dit soort mensen tegen. We kwamen eenjongen tegen die op korte termijn, in een aantal maanden, zelfs al voor de40ste keer aan het zwartrijden was. Dat voelt toch niet helemaal recht-vaardig. De maat is wat dat betreft dus vol. Daarom wederom mijn tweevragen aan het kabinet. Zorg ervoor dat de treinboa’s ook echt identi-teitschecks kunnen gaan uitvoeren, net zoals men in Rotterdam kan doen.Zij hebben dit nu in een pilot gegoten. Wat is de stand van zaken bij hetinnen van de boetes? Die boetes worden namelijk wél naar Ter Apelgestuurd. Zorg ervoor dat ze desnoods worden betaald door het inhoudenvan leefgeld. Dit gedrag mag niet beloond worden. Welk beeld krijgendeze mensen van Nederland als je dit blijkbaar zomaar laat gaan?Voorzitter. Dan schijnerkenningen. In december 2024 heb ik al Kamer-vragen gesteld over fraude met Chavez-vergunningen door schijnerken-ningen. Omdat de situatie sindsdien niet is verbeterd, wil ik vragen wat destand van zaken hiervan is. Op welke manier wordt deze problematiekaangepakt? Soms worden kinderen erkend om verblijfspapieren te krijgen,terwijl het dan niet om de echte vader gaat die ook echt de vaderrol opzich gaat nemen. Wordt de mogelijkheid meegenomen om dit strafbaar testellen? Wordt daarnaast ook de mogelijkheid onderzocht om erkenningalleen plaats te laten vinden door grote gemeenten, zodat je expertise bijburgerzaken kunt bundelen om signalen van potentiële fraude te kunnenherkennen?Tot slot wil ik het kabinet vragen om schijnerkenners dan ook aan tepakken door ze aansprakelijk te stellen voor de kosten die wordengemaakt wanneer moeder en kind in de noodopvang belanden. Ik hebsignalen gehad van een aantal noodopvangen, in vooral het westen vanNederland, die vol zitten met moeders en kinderen die via dezeconstructie dus wel naar Nederland zijn gekomen, maar waarvan de vaderhet vervolgens laat afweten. Moeder zit dan met kind en zonder geld inzo’n opvang en wij betalen daarvoor. Dit is om heel veel redenen toch zeeronwenselijk, ook voor moeder en kind.Voorzitter. In mijn laatste halve minuut heb ik twee korte vragen.Kortheidshalve sluit ik aan bij vragen die al over de opvang van Oekra-ïners zijn gesteld.Als laatste mijn vaste punt in dit debat, namelijk de ondernemers in TerApel. Ik zou graag willen weten wat nu de stand van zaken is metbetrekking tot de hulp vanuit het ministerie die zij herhaaldelijk vragen,zodat zij niet alleen het hoofd boven water kunnen houden, maar ook degemeente Westerwolde leefbaar kunnen houden.Dank.De voorzitter:Dank, mevrouw Rajkowski. We hebben u gewoon meteen voor eenminuut extra ingeschreven voor het WGO van maandag. Daar bepaalt unamelijk uw eigen spreektijd.Mevrouw Rajkowski (VVD):Ja, dat klopt.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350311 De voorzitter:U bent bij dezen van vijftien naar zestien minuten gegaan. Ik ga nu hetwoord geven aan mevrouw De Vos. Zij spreekt namens Forum voorDemocratie.Mevrouw De Vos (FVD):Dank u wel, meneer de voorzitter. Forum voor Democratie vindt het inbeginsel een goede zaak dat Nederland eindelijk inzet op vrijwilligeterugkeer, specifiek van Syrische migranten, aangemoedigd met eenvertrekpremie. Nederland kan de gigantische instroom van migranten vande afgelopen jaren, de huidige instroom en alle bijbehorende conse-quenties voor onze samenleving simpelweg niet aan. Deze terugkeerre-geling is daarom een stapje in de goede richting. Maar in antwoord opmijn eerdere Kamervragen over deze terugkeerregeling gaven deMinisters aan dat wanneer iemand na vrijwillig vertrek mét premieopnieuw naar Nederland komt en hier weer asiel aanvraagt, dezeaanvraag niet automatisch wordt afgewezen. De eerdere vrijwilligeterugkeer wordt slechts meegewogen. Dat is natuurlijk volstrekt onbegrij-pelijk. Iemand vertrekt namelijk vrijwillig, krijgt geld mee, doet een belofteom niet terug te keren en kan vervolgens toch weer Nederland binnen-komen. Dat ondermijnt het gehele remigratiebeleid en werkt zelfsaanzuigend. Mijn vraag is dus waarom zo’n herhaalde asielaanvraag nietautomatisch wordt afgewezen? Wat zijn hierbij de juridische obstakels?Zijn de Ministers bereid om dit alsnog wettelijk te regelen? Daarnaasthoor ik graag hoeveel Syriërs tot nu toe gebruik hebben gemaakt van dezenieuwe regeling.Voorzitter. Jaarlijks komen er nog steeds tienduizenden mensen naarNederland. Al in 2024 telde Nederland maar liefst 165.000 Syriërs. We zienbij migratie uit een hele reeks landen uit Afrika en het Midden-Oostenbredere problemen op het gebied van huisvesting, zorg, uitkeringen,onderwijs, veiligheid en sociale samenhang. Zo worden Syriërs vierenhalfkeer vaker verdacht van seksuele misdrijven, Afghanen meer dan tien keervaker en Somaliërs zelfs twintig keer vaker dan autochtonen. Het kabineterkent overigens zelf ook het verband tussen kansarme asielaanvragen enoverlast. Ik citeer: «De ervaring leert dat een groep aanvragers met eenkansarm asielverzoek meer overlast veroorzaakt. Daarom zetten IND enhet COA zich in om deze groep zo veel mogelijk uit Ter Apel door teplaatsen, met een inzet minimaal 80 doorplaatsingen per week.» In anderewoorden: overlastgevende asielzoekers worden niet uitgezet, maar via deSpreidingswet over heel Nederland verspreid.Voorzitter. Niet meer immigratie en niet meer spreiding, maar meerremigratie is wat Nederland nodig heeft: minder druk op woningen, zorg,politie, onderwijs en sociale voorzieningen. Remigranten kunnen metfinanciële steun een nieuwe start maken in het eigen land. Dat is eenwin-winsituatie. Ik zou daarom graag van de Ministers willen weten of zijbereid zijn de vertrekregeling uit te breiden naar immigranten uit anderelanden dan alleen Syrië, met name uit Afrika en het Midden-Oosten. Zonee, waarom niet?De Ministers schrijven bijvoorbeeld dat gedwongen uitzettingen vanAfghanen vaak niet lukken, omdat Nederland geen directe diplomatiekecontacten onderhoudt met de de facto Afghaanse regering, de taliban.Ook erkennen zij dat vrijwillige terugkeer van Afghanen, net zoalsvoorheen van Syriërs, nauwelijks uitvoerbaar is vanwege het gebrek aandeze diplomatieke contacten, omdat daardoor niet de benodigdereisdocumenten kunnen worden verstrekt. Forum voor Democratie heefteerder al met succes een motie ingediend om het diplomatieke verkeermet Syrië te hervatten, zodat reisdocumenten wél kunnen wordenverstrekt. Mijn vraag is daarom of de Ministers bereid zijn om ookminstens minimale diplomatieke contacten aan te gaan met de Afghaanseautoriteiten, uitsluitend om reisdocumenten te regelen voor vertrek-Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350312 plichtige Afghanen. Wat zijn de concrete aanvullende contacten diehiervoor nodig zijn en wat is ervoor nodig om die zo spoedig mogelijk teleggen?Voorzitter, ik rond af. Het morele ongemak van diplomatiek contact magnooit zwaarder wegen dan het Nederlandse belang om mensen zonderverblijfsrecht daadwerkelijk te laten vertrekken en om mensen dievrijwillig willen terugkeren naar hun land van herkomst zo veel mogelijk teondersteunen. Ik wacht de beantwoording af.Dank u wel.De voorzitter:Dank u, mevrouw De Vos. Ik geef het woord aan mevrouw Van der Plas.Zij spreekt namens de BBB.Mevrouw Van der Plas (BBB):Dank u wel, voorzitter. Sorry dat ik later binnenkwam, maar dat had temaken met een ander debat in de plenaire zaal.Voorzitter. Op 24 februari 2022 ging in heel Oekraïne het luchtalarm af. Hetland werd binnengevallen. Miljoenen mensen zagen hun leven op zijn kopstaan. Helaas heeft deze oorlog inmiddels aan honderdduizenden mensenhet leven gekost. Veel mensen zijn gevlucht, ook naar Nederland.Sindsdien vangen wij ruim 125.000 Oekraïners op. Vanaf 2026 komen daarnaar verwachting wekelijks nog eens 290 bij.Alle Oekraïners vallen nu onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming, die inmaart 2027 afloopt. Het kabinet stelt voor om hen vanaf dat moment eenreguliere tijdelijke verblijfsvergunning van drie jaar te geven. Mijn eerstevraag aan de Minister is: waarom precies drie jaar? Volgens de Ministerzou een vergunning van een jaar te veel werklast bij de Immigratie- enNaturalisatiedienst, de IND, veroorzaken. Maar als de vergunningautomatisch wordt verleend en verlengd, waar ontstaat die werklast danprecies, zo vraag ik de Minister. Stel dat de oorlog een jaar na hetverkrijgen van de vergunning nog niet voorbij is, dan kan een verlengingtoch geautomatiseerd plaatsvinden?Ik benadruk dit omdat we zien hoe snel geopolitieke ontwikkelingenkunnen gaan, zoals recent in het Midden-Oosten. Mijn fractie wilvoorkomen dat we in een situatie belanden waarin 150.000 Oekraïenseontheemden jarenlang in Nederland verblijven, terwijl Oekraïne hen hardnodig heeft voor de wederopbouw. Oekraïne zal straks iedere arts,ingenieur, leerkracht, bouwvakker en lasser nodig hebben. Daarom vraagik de Minister: wat als de oorlog stopt en Oekraïners hier nog jaren mogenblijven? Is de Minister bereid om te kijken naar een kortere duur dan driejaar, om te voorkomen dat we onbedoeld beleid maken dat remmendwerkt voor de wederopbouw van Oekraïne?Het einde van de oorlog zal ooit komen. Het kabinet wil dat zo veelmogelijk Oekraïners terugkeren. Er wordt gedacht aan logistieke enfinanciële ondersteuning, nadrukkelijk op vrijwillige basis. Maar uitonderzoek blijkt dat slechts 22% definitief wil terugkeren. De rest twijfelt ofwil helemaal niet terug. Het kabinet rekent op 40.000 deelnemers aan hetterugkeerprogramma. Mijn vraag is: als we nu al weten dat een grotegroep niet terug wil en straks ook geen verblijfsrecht meer heeft, isgedwongen terugkeer dan niet een noodzakelijk sluitstuk? Dit gebeurtimmers ook bij andere asielzoekers en statushouders. Graag een reactievan de Minister.Voorzitter. Na het verlenen van de reguliere vergunningen vervallen dehuidige financiële voordelen, zoals de huurvrijstelling. Dat is terecht, want61% van de Oekraïners werkt op dit moment gewoon en kan dusfinancieel bijdragen. Het huidige systeem creëert daarom een oneerlijkesituatie ten opzichte van Nederlandse werkende gezinnen. Ziet de Ministernu al mogelijkheden om werkende Oekraïners een eerlijkere eigenbijdrage te laten betalen?Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350313 Voorzitter. Dan kort over de Europese plannen. De poorten van deEuropese Unie sluiten eindelijk langzaam voor illegale migratie. We ziendat er in Europa echt een andere wind aan het waaien is. Waar de BBB aljaren voor pleit, lijkt nu werkelijkheid te worden. We gaan asielzoekersbuiten de Europese Unie opvangen. Zo kunnen asielzoekers die viazogenoemde veilige landen naar Europa reizen, worden teruggestuurd omdaar asiel aan te vragen. De Minister zei in de krant: uiteindelijk zul je inTer Apel alleen kleine aantallen mensen zien die per vliegtuig naarNederland zijn gekomen. Graag hoor ik van de Minister wanneer we datgaan zien. Het Migratiepact gaat volgend jaar juni in. Gaan we vanaf danalle asielzoekers aan de grens terugsturen, zodat zij aan de buitengrenzenasiel moeten aanvragen, zo vraag ik de Minister.Voorzitter, tot slot. Afgewezen asielzoekers kunnen straks makkelijkerworden vastgezet en zelfs naar een uitzetcentrum in een derde landworden overgebracht. Nederland werkt aan zo’n returnhub in Uganda.Graag hoor ik van de Minister hoe de voortgang van deze returnhuberuitziet.Dank u wel.De voorzitter:Dank aan mevrouw Van der Plas; keurig binnen de tijd. Ik ga de heer Vanden Brink vragen om even het voorzitterschap waar te nemen.Voorzitter: Bart van den BrinkDe voorzitter:Dank u wel, echt een prachtig debuut. Ik geef u als D66-woordvoerder hetwoord.De heer Paternotte (D66):Dank u wel, voorzitter. Voor mij is het ook het eerste debat in dezecommissie. Ik zie natuurlijk uit naar de samenwerking.De afgelopen weken ben ik ook met veel andere dingen bezig geweest,maar ik ben ook even in Ter Apel langs geweest voor een gesprek in hetaanmeldcentrum en met ondernemers in het dorp, want dat leek megoed. Dan wordt in één keer duidelijk wat er allemaal misgaat. Er is daareen soort permanente crisis die laat zien hoe we onszelf hebben latenverlammen. Ik ben iemand die altijd positief in het leven staat en op zoekis naar kansen en oplossingen, maar ik kan het de mensen daar nietkwalijk nemen als ze zeggen dat ze er moedeloos van worden.COA-medewerkers bellen tot diep in de nacht rond om ervoor te zorgendat iedereen nog iets van een bed heeft om in te slapen. Ondernemers inTer Apel proberen met plezier hun werk te doen, maar heel vaak zijndiefstal, geweld en administratieve rompslomp aan de orde van de dag.Medewerkers van de Immigratie- en Naturalisatiedienst worden hoorndolvan allerlei extra regels die hun werk onmogelijk complex maken. Datmoet en kan anders. Ik hoop dat we daar snel mee aan de slag kunnen,want de mensen in het land wachten al veel te lang op echte oplossingen.Voorzitter, concreet. Allereerst de ondernemers in Ter Apel. Iedereen hierkent de problemen, maar met de oplossingen gaat het echt te traag. Neemhet schadefonds. Een breed gedeelde zorg die ik hoor van ondernemers isdat zij heel weinig betrokken worden bij het uitwerken van het beleid waarzij direct mee te maken krijgen. Zo is dat schadefonds hier in Den Haagbedacht, maar zonder inspraak van de ondernemers zelf. Het gevolgdaarvan is dat het nu niet goed werkt. Dat is zonde. Nu begrijp ik dat deMinister aanstaande maandag naar Ter Apel gaat en met de ondernemerszelf zal spreken. Dat vind ik heel goed. Ik vraag me wel een beetje afwaarom nu pas. We hebben immers toch al een halfjaar twee Ministersvan en voor Asiel en Migratie en Ter Apel ligt in Groningen, niet inDenemarken. Kan de Minister toezeggen maandag aan de ondernemers teTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350314 vragen wat zij nodig hebben om het schadefonds wel te laten werken endat ook serieus te nemen? Kan ze dat ook snel aan ons laten weten? Ikdenk dat we dat allemaal mooi zouden vinden. Er bestaan ook zorgen dathet schadefonds überhaupt stopt aan het einde van het jaar. Ik hoop datde Minister die zorg kan wegnemen.Voorzitter. Met de opvang van de inmiddels meer dan 130.000 Oekraïnershebben we laten zien tot hoeveel we in Nederland in staat zijn als we metelkaar de schouders eronder zetten en samenwerken. De opvang kwam erin heel korte tijd en het overgrote deel van de Oekraïners ging ook nogeens heel snel aan het werk. Je zou kunnen zeggen: het kan wél! Het isgoed dat het kabinet nu kiest voor een verblijfsstatus van drie jaar naafloop van de tijdelijke bescherming, al lees ik in de brief wel veel dingendie nog moeten worden uitgewerkt. In deze transitie zijn er ook veelvragen van uitvoeringsorganisaties, gemeenten en de Oekraïners zelf, dusis het goed als heel snel duidelijk is waar iedereen aan toe is. Kan deMinister toezeggen om waar dat mogelijk is de besluitvorming eerder telaten plaatsvinden dan bij de Voorjaarsnota, het liefst begin volgend jaar?Voorzitter. Mijn fractie is wel heel blij dat het voor Oekraïners eindelijkmogelijk wordt om te studeren tegen het wettelijk collegegeldtarief, zodatvelen ook wat dat betreft weer de volgende stap kunnen zetten. Mijncollega Podt heeft zich daar lange tijd voor ingezet, samen met veelandere partijen. Het zou wel heel zonde zijn als dat komend jaar nog nietzou kunnen, aangezien de kennis die de Oekraïners hier opdoen, ergwaardevol kan zijn tegen de tijd dat ze veilig terug kunnen keren. Kan deMinister er samen met haar collega van OCW voor zorgen dat tegen hetwettelijk collegegeldtarief studeren al mogelijk wordt vanaf 2026?Dan nog een vraag over de koude overdracht, waar een paar collega’s hetal over hadden; de «kalte Übergabe», zoals de Duitsers dat noemen. Ik lasin een brief van de Minister dat de Koninklijke Marechaussee daarovercontact heeft gehad met de Bundespolizei. Wat is er uit dat contactgekomen? Kunnen we daar in de toekomst op z’n minst een warmeoverdracht van maken?Dank u wel.De voorzitter:Dan krijgt u het voorzitterschap weer terug.Voorzitter: PaternotteDe voorzitter:Dank u wel. Ik kan me voorstellen dat sommige leden iets willen eten.Heeft u aan 35 minuten voldoende? Ik kijk even naar de klok. Dat betekentdat wij om 17.50 uur weer verdergaan. Als de bewindslieden dan ook ietskunnen eten... Dat gaat niet lukken, begrijp ik. Zullen we wat korterschorsen? Zullen we om 17.45 uur weer verdergaan? Ja.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De voorzitter:Er moet een salomonsoordeel worden geveld, maar de Minister van Asielen Migratie heeft nog een aansluitend debat; daarom is het goed om eenbeetje tempo te maken. Laten wij dus gewoon met gezwinde spoed naarhet buffet gaan en zorgen dat we om 17.45 uur weer kunnen starten.De vergadering wordt van 17.14 uur tot 17.46 uur geschorst.De voorzitter:Van harte welkom terug bij de bijeenkomst van de vaste Kamercommissievoor Asiel en Migratie, die in het teken staat van het commissiedebatVreemdelingen- en asielbeleid. We zijn aangekomen bij de beantwoordingTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350315 in eerste termijn van de zijde van het kabinet. Daarvoor geef ik allereersthet woord aan de Minister van Asiel en Migratie.Minister Van Weel:Veel dank, voorzitter. Dank aan de leden voor hun inbreng in eerstetermijn. Het is goed om weer met u in debat te kunnen over ons asiel-beleid.Ik heb een aantal kopjes. Ik begin met het EU-verhaal. Daarna ga ik naarde IND en de procedures. Dan volgt grenstoezicht. Dan komt landge-bonden asielbeleid. Daarin komen Afghanistan, Syrië en alle andereonderwerpen die aangekaart zijn aan de orde.Gisteren was er inderdaad een JBZ-Raad in Brussel, waarbij een grootaantal zaken zijn overeengekomen die al heel lang lopen en die op een ofandere manier verband houden met het Asiel- en Migratiepact. Daaromlag er ook tijdsdruk op. Dat maakte het niet eenvoudiger. Een aantal vandeze dossiers zat echt al langere tijd vast of vereiste echt grote compro-misbereidheid van verschillende lidstaten vanuit verschillende optieken,maar het is wel gelukt onder het Deense voorzitterschap; daar heb ik zeook uitgebreid mee gecomplimenteerd. Ook voor Nederland is dit goednieuws. In lijn met de wens tot strenger asielbeleid geldt dat we het nietalleen met nationale maatregelen willen doen – denk aan de Asielnood-maatregelenwet, waar we maandag weer over zullen discussiëren met deKamer, of aan de Wet tweestatusstelsel – maar dat er ook internationaalontzettend veel gaat veranderen. Het EU-Migratiepact is daarvan hethoofddoel, maar daaronder hingen een aantal dingen die ook nogmoesten worden bereikt.Een daarvan is het solidariteitsmechanisme. Het solidariteitsmechanismehoudt in dat wij willen dat er beter aan de buitengrenzen wordt gecontro-leerd, dat daar waar mogelijk procedures daar worden afgehandeld en datasielzoekers niet meer, zoals nu in een heleboel gevallen gebeurt, kunnendoorreizen binnen Europa en in een willekeurig land onderweg asielkunnen aanvragen. In ruil daarvoor is door de landen waar de meesteasielzoekers aanlanden gevraagd om dan iets van solidariteit tebetrachten. Daar is lang over onderhandeld. Voor ons heeft daarbijvooropgestaan dat we ja, bereid zijn om solidariteit te betonen, maar datdat ook wel betekent dat die landen moeten kunnen aantonen dat zij zichhouden aan de Dublinregels en dat zij mensen ook weer terugnemen. Datlaatste is ook gebeurd en daarom zijn wij bereid om het eerste te doen. Ditbetekent voor Nederland inderdaad dat we 1.095 overdrachten zoudenmoeten doen, maar je hoeft dat niet in persoon te doen. Je hoeft dus niettot herlocatie van deze asielzoekers over te gaan. Je kunt daar ook eenfinanciële som tegenover zetten; dat is de keuze die Nederland heeftgemaakt. Voordat ik naar Brussel ging, zag het ernaar uit dat dit voorNederland rond de 33 miljoen zou zijn; dat is uitgekomen op 22 miljoen.Als we dat vergelijken met de kosten die gepaard gaan met de opvang inde nu al overvolle keten, de afhandeling daarvan en daarna het verblijf,denk ik dat het voor Nederland een goede zaak is om dit op deze manierte doen; dat werd al opgemerkt door een van uw leden.Daartegenover kunnen wij ook nog met de landen waar Dublin niet heeftgefunctioneerd – denk aan Griekenland en Italië – overeenkomen dat wede Dublingevallen die wij hebben gehad en die wij hebben overgenomenomdat we hen niet terug konden zenden, op de een of andere manier inmindering kunnen brengen op dit bedrag. Dat bedrag kan dus nog verdernaar beneden en daarmee dus ook dat aantal. Met Griekenland ben ikdaar een heel eind in gevorderd; met Italië zijn we nu bezig in dat traject.Die landen willen ook beginnen met een schone lei. Daar hoort dit wathen betreft ook bij. Dat was het eerste document dat gisteren is geaccor-deerd.Het tweede document betreft de veiligederdelandenlijst. Het is goed omdie gezamenlijk te hebben, omdat je dan geen verschillen meer hebtTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350316 tussen de verschillende landen. Dit betekent ook dat dat de landen zijnwaarbij asielaanvragen sneller kunnen worden beoordeeld en in veelgevallen dus ook al met een grensprocedure kunnen worden afgehandeld.Dat betekent dat je mensen niet eindeloos in de systemen binnen de EUhoeft te houden.In het verlengde daarvan ligt de veiligederdelandenregeling. Daarbij gaathet dus niet alleen om de landen van herkomst, maar ook om derdelanden waar mensen doorheen zijn gereisd waar ze ook asiel kunnenaanvragen, waardoor ze niet per se in een EU-land een asielaanvraaghoeven te doen. Dat betekent dat je mensen niet alleen daar asiel kuntlaten aanvragen, maar ook dat je met die landen in overleg kunt over hetop termijn overnemen van de hele procedure of de asielprocedure; daarrefereerden een aantal van u aan. Dat is op basis van deze lijst mogelijk,maar dat moet in de toekomst nog wel worden geconcretiseerd in naderewet- en regelgeving.Het laatste aangenomen document, de Terugkeerverordening, is gisterenaangenomen; een aantal van u refereerden eraan dat dat document nogzou moeten komen, maar dat is dus al gelukt. We hebben nu eenTerugkeerrichtlijn en we krijgen een Terugkeerverordening, dus met eenmeer dwingende werking. Daarin komen echt een aantal zaken naar vorendie voor Nederland ontzettend belangrijk zijn, waaronder het kunneninstellen van terugkeerhubs. Een aantal van u vroegen daarnaar. Wij zijnbezig met Uganda. Hoe staat het daarmee? We zijn in een volgende fasevan de onderhandeling. Nu zijn dus echt de juristen aan zet om te kijkennaar de modaliteiten om die hub in te kunnen richten. Die mogelijkheid,die wij al zagen op basis van de huidige wet- en regelgeving, wordt in deTerugkeerverordening nog verder gestand gedaan. In de Terugkeerveror-dening is er ook een hardere aanpak van criminele asielzoekers, diedaarmee sneller het EU-grondgebied uitgezet kunnen worden, net alsandere mensen die een veiligheidsrisico vormen. Wij hebben ons er hardvoor ingezet dat er geen verplichte non-refoulementtoets zou zijn in datterugkeerproces. Dat is ook gelukt; die zit er dus niet in.Het laatste knelpunt was de wederzijdse erkenning van terugkeerbe-sluiten. We hebben ons daarin pragmatisch opgesteld: daar waar dit hetproces versnelt en niet vertraagt, zijn we hier erg voor. Als dit leidt totnieuwe procedures, zijn we er erg tegen. Dat was uiteindelijk de guldenmiddenweg. Daarom is deze wederzijdse erkenning voorlopig vrijwillig.Als iemand zich meldt die in Duitsland al een terugkeerbesluit heeft,zouden wij die nu volgens de Dublinsystematiek terug moeten sturen naarDuitsland, waarna er weer een nieuw proces volgt. Nu kunnen we zeggendat we dat terugkeerbesluit erkennen, zodat we in één keer kunnenovergaan tot terugkeer. Uiteindelijk is het doel van de Terugkeerveror-dening immers om de mensen die hier niet mogen blijven, gewoon zosnel mogelijk weg te kunnen krijgen. Er zitten nog een aantal kleineredingen in, zoals het zwaarder aanrekenen van het niet meewerken aanterugkeer et cetera et cetera.Dat zijn eigenlijk de vier zaken die gisteren zijn geconcludeerd in deJBZ-Raad. Het mooie daarvan is dat het Europees Parlement nu ookposities heeft op alles, behalve de Terugkeerverordening; daar wordt nogaan gewerkt. De kans is erg groot dat nog voor de inwerkingtreding vanhet pact ook deze flankerende wetgeving al van kracht is. Dat maakt hetpact alleen maar sterker, want iedereen realiseert zich dat het pactuiteindelijk wel moet laten zien dat wij grip hebben op migratie. Allelanden combineren dat pact met nationale maatregelen en proberen dandaadwerkelijk een verschil te maken.Kan ik garanderen dat Ter Apel vanaf 12 juni 2026 leeg is? Dat zou ik graagdoen, zeg ik via u tegen de Minister voor Asiel en Migratie. Dat kan ik niet,maar alle randvoorwaarden zijn hiermee wel in place om ervoor te zorgendat we het echt op een andere manier gaan aanpakken.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350317 Ik was twee weken geleden op Schiphol om het nieuwe Entry/Exit Systemte bezien. Ik weet niet of u dat ook al gedaan heeft. Anders zou ik de ledenwillen oproepen om daar langs te gaan. Dan zie je hoe grondig er nuwordt gekeken naar de toegang tot de EU aan de buitengrenzen en hoewe nu één systeem hebben waarin biometrische gegevens wordenopgeslagen en waarin bijvoorbeeld wordt bijgehouden of mensen te langblijven op een werkvisum. Je schrikt omdat je denkt: dit hadden we tot nutoe dus niet als EU. We hadden dus heel weinig zicht op bewegingen enoverstay op visums. Maar het goede nieuws is: dat komt er nu wel. Watdat betreft ben ik optimistisch.Wanneer krijgt u dan de implementatiewet? Dat vroeg de heer Van denBrink. Nog voor de kerst wil ik die naar uw Kamer sturen, zodat we nogtijd hebben voor de behandeling. Ik zeg daar wel bij: de Asielnoodmaatre-gelenwet en de wet over het tweestatusstelsel zitten ook verwerkt in dieimplementatiewet. Ook daarbij dringt de tijd om dat allemaal nog voorelkaar te kunnen krijgen voor 12 juni. Er moet sprake zijn van eenspoedige behandeling. Daarom ben ik heel blij dat we komende maandagin ieder geval de novelle kunnen behandelen. Dan hoop ik dat we daarnaook in de Eerste Kamer snel het voorstel aan kunnen nemen.Wat zijn nou de kritieke punten voor de invoering van het pact? Dat gaatniet alleen maar over de behandeling van de wetgeving in de Kamer. Ermoet natuurlijk in de echte wereld ook een heleboel gebeuren. Datmonitoren wij op nationaal niveau. We kijken naar de IND en de aanpas-singen die zij moeten doen in processen. Ook daarom is er de wens omsnel helderheid te krijgen, zodat die processen en die IT-systemen kunnenworden ingericht op de nieuwe situatie en kunnen werken voor 12 juni. DeIND is aan het kijken wat dit betekent voor de werkvoorraden, waar ze hunprioriteiten gaan leggen, welke extra belasting de implementatie van hetpact met zich meebrengt, waar ze dan tijdelijk even wat minder moetendoen en waar ze gewoon volop door kunnen blijven draaien. Ook opEU-niveau wordt gekeken waar de zwakke punten in de implementatieliggen. Dan gaat het bijvoorbeeld om de screeningsprocedure aan debuitengrenzen en het werken van Eurodac. Daar zit de Commissiebovenop. Dus de Commissie zal bij elke JBZ aan ons rapporteren hoe hetervoor staat. Ik zal u ook regelmatig op de hoogte houden in aanloop naar12 juni 2026. Die datum kan ik inmiddels echt dromen. Dat is eenbelangrijke dag, waarop dit pact hopelijk in werking zal treden.Dan nog even de nationale maatregelen. Ik noemde ze net al even. Deheer Ceulemans had het daarover.De voorzitter:U bent denk ik aan het einde van het blokje EU?Minister Van Weel:Ja, deze raakt er een beetje aan.De voorzitter:Als u die nog afmaakt, doen we daarna de interrupties. Dat is misschienhandig.Minister Van Weel:De heer Ceulemans zei: nationale maatregelen werken; waarom doen wijdat dan niet? Dat doen wij. Dat is die Asielnoodmaatregelenwet. Dat is diewet over het tweestatusstelsel. Wij nemen hierbij ook de lessen dieandere landen om ons heen hebben getrokken in acht. Denk aan Zwedenen Denemarken, die met succes door nationale maatregelen de instroomomlaag hebben kunnen krijgen. Dat is het pakket waarmee wij denken datje binnen het EU-Migratiepact echt een verschil kunt maken, namelijk doorte zorgen dat je als land niet aantrekkelijker bent dan de landen om jeheen, terwijl je je wel gewoon houdt aan de wet- en regelgeving.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350318 Dat lijkt niet honderd procent op wat andere landen doen. Dat heeft ookweer te maken met verschillen in wet- en regelgeving. In een land alsOostenrijk bijvoorbeeld kent men niet in alle gevallen een opschortendewerking door een uitspraak van een rechter. Dat betekent dat je een aantalzaken kunt proberen, tot aan de hoogste rechter, en dat dat effect kanhebben zonder dat je wordt teruggefloten. In Nederland is dat anders enkun je wel een opschortende werking krijgen. Dan ligt zo’n proces meteenstil. Wij zijn altijd wat voorzichtiger met dit soort maatregelen waarbij wetwijfelen aan de juridische houdbaarheid. Wij twijfelen echter niet aan datwat in de Asielnoodmaatregelenwet staat. Dat is, mijn laatste zin, inclusiefde dwangsommen van de heer Diederik van Dijk. Daar hebben we tot enmet augustus meer dan 40 miljoen aan uitgegeven. Dat is inmiddels nogmeer en het loopt nog steeds op. Dat is zondegeld. Daar wordt echt geenasielzoeker sneller door behandeld en het is voor de IND zeerdemotiverend.De voorzitter:Ik ga even de interrupties langs, te beginnen met de heer Van den Brinkvan het CDA.De heer Bart van den Brink (CDA):Mijn eerste vraag gaat over het begin, over de afspraken die zijn gemaaktin Europa. De Minister noemde nog dat er met Griekenland en Italië nogverder doorgepraat wordt. Dat klinkt alsof er aparte afspraken moetenkomen over Dublin. Maar bij de implementatie zou Dublin toch geregeldmoeten zijn in het EU-Migratiepact? Wat is dan de noodzaak om daar nogextra afspraken over te maken?Minister Van Weel:Ja, in goed Nederlands heet dat «legacy offsets». En «legacy» wil zeggen:terugkijkend. Wij hebben de afgelopen jaren honderden asielzoekers nietkunnen overbrengen naar Griekenland, omdat Dublin niet functioneerde.Die landen willen graag met een schone lei beginnen vanaf 12 juni 2026.Er zijn landen – denk aan Nederland en Duitsland – die zeggen: ja, wachteven, wij hebben natuurlijk echt nog wel een voorraad liggen; we willen eriets van compensatie in terugzien. Daar onderhandelen we bilateraal nogover.De heer Diederik van Dijk (SGP):Dank aan de Minister voor de gegeven antwoorden, ook over de Europeseafspraken. Ik begrijp dus dat er geen verplichting komt, althans niet opafzienbare termijn, om elkaars terugkeerbesluiten uit te voeren. DeMinister had het over een pragmatische oplossing. Maar mijn vraag is: isdat voor Nederland wel het einddoel? Is het de ideale situatie om bij zo’nverplichting uit te komen?Minister Van Weel:Wat ons betreft alleen maar als dat niet leidt tot extra procedures. Stel dateen asielzoeker geen beroep heeft aangetekend in Duitsland. Als zijninitiële terugkeerbesluit dan in Nederland geaccepteerd zou worden en hijopnieuw een hele procedure kan starten, dan is dat een stapeling. Dat isjuist niet wat we beogen. We beogen dat we door de wederzijdseerkenning niet continu overdracht hoeven te hebben, maar sneller kunnenwerken aan terugkeer. Het heet was ons betreft de «Terugkeerveror-dening». Het doel van alles wat daarin staat, is dan ook om terugkeer tebespoedigen, dus langs die lat zullen wij het houden.De voorzitter:Dank u wel. Ik zag ook nog een interruptie van de heer Ceulemans vanJA21.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350319 De heer Ceulemans (JA21):Het is een interruptie die bestaat uit twee flankerende interrupties. Deeerste gaat over de terughoudendheid met betrekking tot de maatregelendie Oostenrijk heeft getroffen. De Minister zegt: we zijn er terughoudendin in verband met de mogelijke juridische onhoudbaarheid. Maar de helediscussie gaat nu juist over de vraag of het wel of niet juridisch houdbaaris. Ik zie dat Nederland bij voorbaat al besluit dat het misschien nietjuridisch houdbaar is en het daarom niet gaat proberen, terwijl er welroutes zijn. Duitsland is vanwege die grenscontroles op basis van artikel72 op individuele basis teruggefloten door de rechter, maar verzint dangewoon geitenpaadjes om het te kunnen doorzetten. Waarom zoektNederland niet naar creatieve oplossingen om dergelijke nationalemaatregelen toch door te kunnen voeren? Dat is één.En twee. De Minister gaf net een terugkoppeling over de JBZ-Raad vangisteren. Hij noemde een aantal punten die we ook hebben kunnen lezenin de verklaring die het ministerie gisteren uitgegeven heeft. Daarin ginghet vooral over terugkeer, maar in de media lezen we ook dat er concreteafspraken zijn gemaakt over het afhandelen van asielverzoeken buiten deEuropese Unie. Ik heb de Minister daar volgens mij net niet specifiek overgehoord, of ik moet hem verkeerd begrepen hebben. Ik zie hem welknikken, maar dan is hij ongetwijfeld bereid om het nog even te herhalen.Minister Van Weel:Zeker. Op dat eerste punt: natuurlijk kijken wij naar wat er in anderelanden gebeurt. In Oostenrijk is men op basis van artikel 72 in staat omondanks rechterlijke uitspraken de maatregelen in stand te houden. Datzou hier in Nederland anders zijn, vanwege de opschortende werking. Datbetekent dat er bij de eerste rechtszaak die je verliest, meteen sprake isvan een opschortende werking. Dan moet je helemaal wachten tot het dehoogste bestuursrechter heeft gepasseerd. Dat gebeurt op dit moment inOostenrijk. Natuurlijk kijken wij naar de houdbaarheid daarvan. Als dataanknopingspunten zou bieden, gaan wij daar zeker naar kijken. Zo zijn erook een aantal dingen die wij doen waar andere landen weer naar kijken:«Goh, houdt dit stand? Zo ja, dan nemen wij dit ook over.» Nationalemaatregelen die genomen zijn, worden dus continu gedeeld. Wat werkt erwel? Wat werkt er niet? Ligt dat aan het Europees recht? Ligt dat aan hetnationale recht? Die dialoog loopt. Het is niet zo dat wij dingen uitsluiten.Hier wachten we graag even af wat er in het hogere recht gebeurt inOostenrijk.Wat uw tweede vraag betreft: daar heb ik wel aandacht aan besteed, maardat hangt samen met de lijst van veilige derde landen. Dat zijn dus niet delanden van herkomst. Het gaat om een lijst van veilige derde landen. Teneerste kun je dan zeggen: als een asielzoeker daardoorheen is gekomen,moet hij daar zijn asielaanvraag doen. Maar je kunt ook op termijn met dielanden tot overeenstemming komen, waardoor zij bereid zijn omasielzoekers daar hun proces te laten doorlopen, ook als ze niet vanuit datland komen. Dat is een belangrijk element dat nu is overeengekomen indie lijst van derde landen. Het gaat om het bandencriterium. Ik zeg sorrytegen de mensen die thuis kijken, want het wordt allemaal wat technisch,maar dat is dit onderwerp soms. Voorheen moest je een band hebben methet land waarnaar je teruggestuurd werd of waar je naartoe werdgebracht voor je procedure. Dat hoeft nu niet meer. Natuurlijk moeten hetwel veilige landen zijn, maar het hoeven geen landen meer te zijnwaarmee een band bestaat. Daarmee is de fundering hiervoor gelegd.De heer Bart van den Brink (CDA):Misschien even van de Europese naar de Nederlandse positie over deuitvoering van het Migratiepact. De Minister noemt in zijn algemeenheideen paar uitvoeringsrisico’s, maar de experts en de mensen die ermeebezig zijn, zien gewoon een najaar op zich afkomen dat natuurlijk echt welTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350320 fors is. Ik zou graag iets meer woorden van de Minister daarover horen,want de Kamer heeft zich daar natuurlijk ook toe te verhouden als wij opeen later moment, bijvoorbeeld in het najaar, weer met deze Minister ofzijn ambtsopvolger een debat hebben over de situatie dan. De IND heeftnatuurlijk echt iets te verhapstukken met de hele invoering van hetMigratiepact. Het zijn dus niet alleen maar papieren risico’s, want dewinkel blijft natuurlijk wel open tijdens de verbouwing; daar gaan we vanuit. Kan de Minister daar nog iets meer woorden aan geven?De voorzitter:Dat sluit ook perfect aan op het volgende blokje, de IND.Minister Van Weel:Zeker. Dank voor dit bruggetje. Ik heb gezegd dat ik uw Kamer periodiekwil informeren over de route naar de implementatie, dus dat doe ik bijdezen gestand, want dat kent heel veel aspecten. Ik kan dat beter oppapier doen dan dat ik hier een aantal van die elementen uitlicht. Een vande zaken waarnaar u heeft gevraagd, is het vervangen van de rechtsbij-stand in het eerste deel van de procedure door counseling, zoals wewillen gaan doen. Ik heb uw Kamer er inderdaad over geïnformeerd datwij, in het kader van een versobering van de procedure, voornemens zijnom naar het Europese minimumvereiste te gaan. Dat is geen rechtsbij-stand vanaf het eerste proces, maar voorlichting, ook juridischevoorlichting, over hoe die procedure eruitziet en wat er door de ketenheen verwacht wordt van de asielzoeker. Daarover heb ik gesprekengevoerd met VluchtelingenWerk Nederland en de asieladvocatuur. Zijhebben mij een aantal aandachtspunten meegegeven, zo van: als je ditdoet, zien wij een aantal risico’s; hier- en hiervan denken we dat het kanleiden tot langere procedures of een stapeling van procedures. Daarhebben wij goed naar geluisterd. Met dat in het achterhoofd richten wij nueen proces in.Natuurlijk gaan we dat ook evalueren, zeg ik tegen mevrouw Westerveld.Uiteindelijk is het idee van deze versobering niet alleen dat het goedkoperwordt, maar ook dat het de procedure efficiënter en effectiever maakt. Alsdat niet zo is, moeten we dat weer herbeoordelen. Leidt dat dan tot eennog grotere druk bij de IND? Nee, niet zozeer bij de mensen die deinhoudelijke beoordeling van de dossiers doen, want dat zijn niet demensen die uiteindelijk deze legal counseling gaan doen in de richting vande asielzoekers. Dat zullen echt andere mensen zijn. De IND kijkt nu naarhet functieprofiel. Het een gaat dus niet ten koste van het ander.De voorzitter:U zei in antwoord op de vraag van de heer Bart van den Brink: daar kan iku beter op papier over informeren. Bent u voornemens dat te doenvoorafgaand aan de begrotingsbehandeling?Minister Van Weel:Dat is wel krap. Ik zit even te denken. Wanneer is de begrotingsbehan-deling?De voorzitter:De eerste week van februari, wordt mij ingefluisterd.Minister Van Weel:Ik kom daar uiterlijk in maart op terug. Dan hebben we nog drie maandente gaan tot aan juni. Dan hebben we ook een beter beeld, hoop ik oprecht,van hoe de Asielnoodmaatregelenwet, de Wet invoering tweestatusstelselen het Migratiepact eruitzien, naar aanleiding van de behandeling. Dan zetik voor het eerst de thermometer in de stand van zaken van devoorbereiding.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350321 De voorzitter:Maart is een mooie maand. Dat noemen we in toezeggingentermen vaak«aan het eind van het eerste kwartaal». Dan hebben we dat bij dezenvastgesteld.Minister Van Weel:Daar kan ik uitermate goed mee leven, voorzitter.De voorzitter:U kunt verder met het blok IND.Minister Van Weel:Naar het tekort aan tolken werd nog gevraagd door de heer Diederik vanDijk. Het is de IND zelf die zegt een tolk via video niet ideaal te vinden,omdat het vaak de kwaliteit van het verhoor niet ten goede komt.Uiteindelijk is het doel van de IND – daar bewonder ik die organisatie om –om een besluit te nemen dat ook gewoon standhoudt in alle processendie daar mogelijk nog op volgen. Als je kijkt naar de percentages, die ik ineen vorig overleg met uw Kamer weleens genoemd heb, blijkt ook dat debesluiten van de IND vaak standhouden bij de rechter, en uiteindelijk ookbij de Raad van State. Ik ben dus geneigd om ze daar nu in te volgen. Metde afschaffing van het aanmeldgehoor zijn er al minder tolken nodig. Datheeft het tekort iets verminderd. Er wordt ook gekeken naar tolken voorlangere tijd inplannen, zodat je een bepaalde bevolkingsgroep kuntinplannen voor gehoren op bepaalde momenten. Ik kijk dat dus even aan.Laat ik dat meenemen in de rapportage aan het einde van het eerstekwartaal. We nemen de tolken daarin mee.U had ook nog een vraag over het no-showpercentage. Dat wordt nietbijgehouden, maar het is wel hoog. Dat kom ik tijdens al mijn werkbe-zoeken aan de IND ook tegen. Het frustrerende is op dit moment dat bijeen no-show, als dat vaker gebeurt en als het verwijtbaar wordt geacht, deprocedure van de vreemdeling buiten behandeling kan worden geplaatst.Dan is de IND deze kwijt. Het probleem is echter dat als iemand daarnaweer terugkomt, er een geheel nieuwe procedure kan worden gestart.Deze persoon moet inhoudelijk dan weer helemaal worden begeleid. Hierwordt door kwaadwillenden gebruik van gemaakt. Dat geldt niet voormensen die daadwerkelijk recht denken te hebben op asiel, want diekomen echt wel opdagen op hun afspraken; als ze er niet zijn, is daar vaakeen goede reden voor. Het zijn de mensen die het systeem willenfrustreren, die denken: ik kom in de buurt van een negatief besluit, dus nuverdwijn ik een tijdje van de radar; als ik dan weer terugkom, ga ikopnieuw door de molen. Dat is een van de dingen die we met deAsielnoodmaatregelenwet oplossen. Daarmee zorgen we ervoor dat bijeen verwijtbare no-show, het niet meewerken of het verwijtbaar achter-houden van informatie die relevant had kunnen zijn, een negatief besluitkan worden genomen. Dat gaat ontzettend veel schelen voor deIND-medewerkers, die nu ontzettend veel tijd kwijt zijn aan mensen dieuiteindelijk toch geen recht hebben op asiel. Dat is precies een van dedingen waarvan ik denk: let’s get it over with.De voorzitter:Bent u klaar met het blokje over de IND?Minister Van Weel:Ik heb nog één vraag.De voorzitter:Oké. Dan gaan we die nog even afwachten.Minister Van Weel:Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350322 Het inwilligingspercentage is inmiddels gedaald. Ik moet zeggen dat bij deberekening van dat percentage aanvragen die niet in behandeling wordengenomen door Dublin, niet worden meegeteld als afwijzing. Dat geeftnooit een een-op-eenbeeld van hoe het zit met de verschillende landen. Inhet derde kwartaal was het inwilligingspercentage in eerste aanleg 47%.Dus ja, daar is echt een behoorlijke slag gemaakt. Daarmee zitten we in demiddenmoot. EU-breed was dat percentage namelijk 43%. Je kunt hetnooit een-op-een vergelijken. Op dit moment komen er bijvoorbeeld veelSudanezen naar Griekenland. Zoals we weten woedt er in Sudan op ditmoment een verschrikkelijk conflict. Als je in één keer een grote influxhebt uit een oorlogsgebied, is het inwilligingspercentage al snel groter.Het zegt dus nooit heel veel, maar op de lange termijn kun je daar wel uitafleiden of wij rond het Europese gemiddelde liggen. Die percentages perkwartaal zijn ook beschikbaar en gewoon via Eurostat te verkrijgen. Daarzijn ze ook inzichtelijk.De voorzitter:Was dat het blokje IND?Minister Van Weel:Excuses, antisemitisme als weigeringsgrond hoort daar eigenlijk nog bij.De voorzitter:Dan laat ik u die vraag ook nog even beantwoorden.Minister Van Weel:En de schijnerkenning trouwens ook. Sorry, het zijn er nog twee. Ik laathet aan u, voorzitter.De voorzitter:Nee, nee, dan lijkt het me het beste dat u gewoon de vragen beantwoordt,zodat het blokje IND echt is afgerond.Minister Van Weel:Ja, ik maak het af. Wat betreft antisemitisme en het meewegen daarvan:we hebben in september in een brief aangegeven dat antisemitischegedragingen of uitspraken die hebben geleid tot een veroordeling, grondkunnen zijn om de verblijfsvergunning te weigeren of zelfs in te trekken ophet moment dat die veroordeling onherroepelijk is. We zijn het namelijkhelemaal eens: discriminatie moet worden bestraft. Maar voordat ersprake is van iets strafbaars, is het natuurlijk wel moeilijk om dat mee tewegen als weigeringsgrond. Juridisch gezien is iemand pas schuldig aanantisemitisme op het moment dat dat door een rechter is vastgesteld. Datdoen we dus, maar dit is daar dus wel de vereiste voor.Dan de schijnerkenningen. Die neem ik erg serieus. Fraude moeten we inalgemene zin aanpakken; ik ben bereid het fraudeonderzoek van de IND ugeanonimiseerd en vertrouwelijk ter inzage te geven. Dat krijgt u dus vanmij. Ik doe dat wel vertrouwelijk, ook omdat ik mensen niet op het idee wilbrengen dat er allerhande fraudewegen zijn die zij zelf nog niet haddenbedacht. Uiteindelijk is dat natuurlijk heel gevoelige informatie, ook voorde IND zelf. Ik werk nu aan een plan van aanpak voor het tegengaan vanschijnerkenning. Dat krijgt u van mij in het eerste kwartaal van hetkomende jaar.Dit het einde van het blokje IND.De voorzitter:Dank u wel. Daarmee heeft u nog twee interrupties weggepoetst, maarmevrouw Rajkowski van de VVD heeft nog wel een vraag.Mevrouw Rajkowski (VVD):Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350323 Dank dat dit rapport vertrouwelijk en geanonimiseerd met ons gedeeldkan worden. Dat is zeer wenselijk. Wij worden in Q1 geïnformeerd. Kunt udaarbij meenemen dat er ook gekeken wordt naar een manier om ervoorte zorgen dat strafopvolging wordt gegeven aan deze schijnerkenning,zodat je die echt kunt aanmerken als fraude? De vader, die niet de echtevader is maar de juridisch vader, krijgt vaak veel geld van de moeder enverdwijnt daarna. Kunnen we daar ook opvolging aan geven? Juridischvaderschap is niet iets wat je kunt loslaten nadat je een papiertje hebtondertekend.Minister Van Weel:Dat nemen wij mee in het plan van aanpak.De heer Diederik van Dijk (SGP):Dank voor de antwoorden over de no-show. Die waren duidelijk. Tegelij-kertijd leidt no-show met een tekort aan tolken wel tot niet efficiëntgebruik van de capaciteit. Er komt een brief waarin ook aandacht wordtgeschonken aan de tolken. Is het daarbij toch niet denkbaar om na tedenken over een pilot om wat meer digitale verbindingen te gaaninzetten? Ook de IND moet immers mee met de tijd. Is daar niet gewoonwinst te behalen? Is de Minister bereid om daar expliciet aandacht aan tebesteden?Minister Van Weel:Ja, met een tussenstap voor de eerste rapportage. Ik wil kijken of met demaatregelen die nu worden genomen, het tolkenprobleem vermindert,dus of de maatregelen leiden tot verbeteringen. Als dat niet zo is, stappenwe daarop door en dan neem ik de digitale mogelijkheden vanzelf-sprekend mee.De heer Diederik van Dijk (SGP):Prima. Dank hiervoor. Mijn tweede vraag gaat over antisemitisme. Er iseen onderzoek toegezegd naar aanscherping van de glijdende schaal. Ishet denkbaar om in dat onderzoek te voegen hoe we antisemitisme tochzwaarder mee kunnen wegen? Kan dat worden opgenomen in datonderzoek?Minister Van Weel:Dat kan, maar ik wil u niet al te hoopvol maken dat op basis van hethuidige EVRM en de jurisprudentie die er ligt, louter een veroordelingvoor antisemitisme op die glijdende schaal al snel zal leiden tot hetintrekken van een verblijfsvergunning. Ik wil het aspect er dus wel inbenoemen, maar de frustratie nu met de glijdende schaal zit «m erin datwe zien dat mensen die voor een zwaar misdrijf zijn veroordeeld maarhier al langere tijd zitten, heel moeilijk nog kunnen worden uitgezet. Dat iswaar het onderzoek met name voor bedoeld is. Daar willen we met eenheleboel Europese landen iets aan veranderen. Dit is een iets kleinervergrijp op die schaal.De voorzitter:Ik geloof dat de heer Van Dijk de winstwaarschuwing hoort, maar hetdesondanks heel fijn vindt als het inderdaad wordt meegenomen. Kloptdat?De heer Diederik van Dijk (SGP):Ja, eens. Wat ik nu ga zeggen, is geen interruptie. Ik begrijp dat we aanhet einde van het blokje waren. Ik had nog een vraag gesteld over defraudezaak bij de IND. Ik weet niet of daar apart op wordt teruggekomen.Minister Van Weel:Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350324 Dat is het onderzoek dat is gedaan. Dat krijgt u dus geanonimiseerd envertrouwelijk ter inzage.De voorzitter:Of het een interruptie is, wordt uiteraard niet per se door de interrumpantzelf beoordeeld, zeg ik eventjes voor het publiek. De Minister kanverdergaan met het onderwerp grenstoezicht.Minister Van Weel:Daar is natuurlijk veel over te doen geweest de afgelopen tijd. Ik ben erzelf druk mee geweest en we zijn er ook ambtelijk druk mee geweest. Ikheb regelmatig bestuurlijke overleggen met de grensregio’s, metburgemeesters, ook komende donderdag weer. Een van de zaken die daarnaar voren kwamen, is die van de koude overdracht. Dit klinkt heel kil,maar als oud-militair zeg ik dat dit een technische term is, waarbij hetwoord «koud» betekent dat je het niet van functionaris naar functionarisdoet. Warme overdrachten, dus wél van functionaris naar functionaris,leggen natuurlijk een capaciteitsbeslag op onze politie. Als zij voor elkeoverdracht aanwezig moeten zijn om te zien hoe iemand uit de auto komten vervolgens de trein pakt naar de plek waar diegene verblijft, is dat geendoelmatige inzet. Er wordt dus continu bekeken of iemand kwetsbaar is.Als iemand in een kwetsbare positie zit, psychisch, dan wel door de aardvan de persoon, dan wel door zijn gesteldheid, kiest men voor een warmeoverdracht. Dan wordt er dus gebeld en wordt iemand overgedragen enverzorgd. Als dat niet nodig is en iemand gewoon de toegang wordtontzegd, dan wordt er vaak gebruikgemaakt van koude overdrachten.Tussen 9 december vorig jaar en 8 september van dit jaar hebben wij zelf490 vreemdelingen op deze wijze naar Duitsland overgedragen. Dat kun jeonmogelijk allemaal doen van politie naar politie, en dat hoeft vaak ookhelemaal niet. Wel hebben we nu in de gesprekken tussen demarechaussee en de Bundespolizei gezegd: zorg dat je mensen afzet opeen plek waar zij ook op een fatsoenlijke manier door kunnen reizen. Erwaren namelijk berichten dat mensen midden in de nacht in het middenvan een dorp zonder bus werden achtergelaten. Ja, dat heeft terecht, denkik, geleid tot gefronste wenkbrauwen. Daar lopen nu betere contactenover. Het is een ongeziene overdracht, dus niet heel erg koud, al kan hetkoud zijn. Er wordt rekening gehouden met de persoon en er zal ook meerrekening worden gehouden met: waar is dat dan en kunnen mensen daarop een fatsoenlijke manier wegkomen?Tot zover de grenscontrole.Mevrouw Westerveld (GroenLinks-PvdA):Wij hebben hier ook schriftelijke vragen over gesteld, meerdere fractiestrouwens. Ik heb nog twee vragen naar aanleiding daarvan. Gaat het nietmeer gebeuren dat mensen in het midden van de nacht ergens in eendorp worden afgezet? Een vraag die we nog niet schriftelijk beantwoordzagen, is of mensen ook worden gecompenseerd voor schade die er is.Het gebeurt dat er bijvoorbeeld een café leegstaat en dat mensen daareen raampje inslaan om er ’s nachts te kunnen slapen. Ik snap dat, hoeweldat niet wenselijk is. Er is daadwerkelijk schade voor mensen die erwonen, en buiten dat is het natuurlijk beangstigend dat mensen in hetmidden van de nacht de grens over worden gezet. Is daar ook contactover met bijvoorbeeld wethouders, burgemeesters, bewoners enondernemers in de grensstreek?Minister Van Weel:De bedoeling is dat mensen vanaf heden worden afgezet op een plekvanwaaruit ze daadwerkelijk naar hun onderdak, dat ze in heel veelgevallen gewoon hebben, toe kunnen reizen. Ik denk dat in een aantal vandeze gevallen mensen ineens vastzaten in het midden van de nacht opTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350325 een plek waar ze niet weg konden komen. De meeste mensen bellenoverigens gewoon een bekende, worden opgehaald en gaan naar hunverblijfsplaats of blijven ergens, want dit zijn allemaal mensen die eenbinding hebben met Nederland. Anders worden ze niet in Nederlandafgezet. In het overgrote deel van de gevallen is het geen enkel probleem.In een aantal gevallen is het wel misgegaan. Dat moeten we dusvoorkomen. En als iemand een ruitje inslaat, dan moet hij gewoonworden opgepakt; dan is hij aansprakelijk voor de schade.Mevrouw Westerveld (GroenLinks-PvdA):Dat snap ik. Dat is onwenselijk. Maar ik ken de situatie in bijvoorbeeld deAchterhoek vrij goed. Daar is midden in de nacht geen openbaar vervoer.Daar kom je niet zomaar weg als je niet iemand kan bellen die je kent. Dusals je daar midden in de nacht in de winter wordt afgezet, dan kan ik erenig begrip voor opbrengen dat mensen ergens bijvoorbeeld willenslapen. Nogmaals, vernielingen enzovoorts keur ik op geen enkele maniergoed. Maar ik zou wel heel graag willen dat degenen die hinder onder-vinden van deze vernielingen daar op de een of andere manier voorgecompenseerd worden, want zij kunnen er ook niets aan doen.Minister Van Weel:De crux zit «m erin dat de Bundespolizei aandacht moet besteden aan ofmensen kunnen doorreizen of verder reizen vanaf de plek waar ze wordenafgezet. Dat overleg hebben we gevoerd met de marechaussee en deBundespolizei. Ik denk dat dit soort gevallen daardoor niet meer zullenvoorkomen, en dat gaan we monitoren. Zoals ik zei: zolang deze grens-controles er zijn, zal ik dat bestuurlijk overleg hebben en pakken we al ditsoort dingen aan. In het begin dachten we wellicht aan verkeershinder ofwat dan ook. Dat lijkt mee te vallen. Dit was een van de effecten van deDuitse controles die we wellicht niet hadden voorzien, maar ik denk datwe nu wel een werkbare methode hebben.De voorzitter:Dank u wel. U kunt verder met de beantwoording.Minister Van Weel:Landenbeleid. Dat is ook een beetje het kopje overig, zeg ik er maarmeteen bij. Het gaat niet van hot naar her, maar wel van Syrië naarAfghanistan en andere landen.«Wij willen herbeoordelingen.» Een van de vragen die door onderanderen de heer Ceulemans werden ingebracht, was: waarom doen wedat nog niet op basis van het huidige landenbeleid? Dat is echt eengetrapt systeem. Je begint op basis van het ambtsbericht dat we haddenmet te zeggen: we vinden dat we nu weer kunnen gaan beoordelen. Wehebben overigens een enorme werkvoorraad, dus het is ook een kwestievan prioritering binnen de IND: waar begin je nu mee? We zijn begonnenmet het beoordelen van zaken die nog niet waren beoordeeld. Weverwachten in januari weer een nieuw ambtsbericht. Als de situatiebestendigt, kunnen we in het nieuwe landenbeleid ook overgaan tot hetherbeoordelen van verblijfsvergunningen van Syriërs. Ook dan zullen weweer moeten kijken: hoe gaat het met de ijzeren werkvoorraad van deIND; waar leggen we de prioriteit en op welk moment? Het zit wel degelijkin de pijplijn, maar juridisch gezien heb je een grotere bewijslast voorherbeoordelingen dan voor eerste beoordelingen.De voorzitter:Was dat uw beantwoording over het landenbeleid en van overige vragen?Anders maken we dat blokje even af.Minister Van Weel:Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350326 Dit was een deeltje van Syrië. Ik maak liever even ... Ik zal in ieder gevalalles van Syrië eruit tillen.De voorzitter:Ja, dat is goed.Minister Van Weel:Mevrouw De Vos vraagt waarom asielverzoeken opnieuw in behandelingworden genomen als Syriërs zijn uitgezet. Als iemand gebruikmaakt vande terugkeerregeling, dan vervalt zijn verblijfsvergunning. Dan kandiegene niet na twee weken terugkeren naar Nederland en zeggen: nou,het beviel toch niet zo, dus ik ben er weer. Maar je kunt iemand juridischgezien niet ontzeggen dat diegene opnieuw een asielaanvraag doet,omdat je dingen opnieuw in ogenschouw moet nemen. Er kunnennamelijk ook weer veranderingen zijn geweest in het land van herkomst.Wij maken landenbeleid. Dat doen wij periodiek. Als de situatie in Syriëdrastisch verslechtert, dan leidt dat tot nieuw landenbeleid. Iemand die openig moment daarvandaan komt, heeft dan weer recht op een nieuwebeoordeling, aan de hand van het landenbeleid zoals het er op datmoment is. We stimuleren dat natuurlijk niet. Dat is ook helemaal niet devraag van deze mensen. Zij weten namelijk dat zij hun verblijfsvergunningkwijtraken. Hun intentie is om hun leven weer op te bouwen in het landvan herkomst. Ik ga er dus niet van uit dat dit, dit theoretische geval, veelvoor zal komen, maar juridisch gezien kun je ze dat niet ontzeggen.Dan had ik nog de vraag liggen hoeveel Syriërs gebruikmaken van deregelingen die er zijn. We hebben tot nu toe in heel 2025 1.300 terugkeer-aanvragen gehad van Syriërs. Daarvan zijn er 875 al daadwerkelijkteruggekeerd naar Syrië. Op dit moment loopt nog de regeling waarbij ikhet geld verhoogd heb. Die loopt in januari af. Daar hoop ik dan ook overte rapporteren. Ik kan u in ieder geval zeggen dat wij ook daar noghonderden aanvragen hebben ontvangen. Die worden op dit momentbehandeld. Dit is ook de eerste stap in de opbouw van de relaties metSyrië. Uit de bezoeken van onder anderen de Staatssecretaris Buiten-landse Handel en Ontwikkelingshulp blijkt dat Syrië ervoor openstaat omsamen te werken op het gebied van terugkeer en dat ze ook zitten tewachten op mensen die komen helpen om het land weer op te bouwen. Ikga er dus van uit dat deze lijn zich nog even doorzet.Dat was Syrië.De heer Ceulemans (JA21):Ik moet zeggen dat ik het antwoord over de herbeoordeling van tijdelijkeverblijfsvergunningen niet heel erg urgent vind klinken. De Minister zegtnamelijk dat het een afweging is, omdat er ook andere aanvragenbeoordeeld moeten worden. Maar op het moment dat je ruim 75.000Syriërs met een tijdelijke verblijfsvergunning hebt, waarbij je weet dat het,door de gewijzigde veiligheidssituatie in Syrië, aannemelijk is dat we eenheel groot deel van die mensen terug kunnen sturen, lijkt mij dat bijuitstek iets om met heel veel prioriteit op te pakken. Kan de Minister daarnog wat nader op ingaan? Wanneer is hij dan van plan, qua tijd, om wélover te gaan tot herbeoordelingen? Waar wachten we precies op?Wanneer gaan die stappen gezet worden?De voorzitter:Dat zijn veel vragen.Minister Van Weel:Ik was even op zoek naar een getal, maar dat heb ik nu gevonden. Wehebben ook nog 19.000 eerste aanvragen liggen. Gezien de huidigesnelheid waarmee de IND aanvragen kan behandelen, zijn we ook nog weleven bezig met die eerste aanvragen. Die zijn juridisch gezien makkelijker.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350327 Daarom zijn we daarmee begonnen. Als je meteen begint met eenherbeoordeling, loop je namelijk het risico dat je teruggefloten wordt doorde rechter vanwege de niet-bestendigheid van een situatie. Als de eerstebeoordelingen goed verlopen, de situatie zich doorzet zoals die doet, wein januari een nieuw ambtsbericht krijgen en ik het landenbeleid kanaanpassen, kunnen we ook aan de rest van de aanvragen, de herbeoorde-lingen dus, gaan beginnen. Ik zei niet: dat zien we dan wel. Nee, ik zei: danmoeten we weer gaan kijken naar wat IND aankan en hoe we dan deverdeling van de eerste beoordeling en herbeoordeling doen. Ik zei nietdat we dat dan niet gingen doen.De voorzitter:Ik ga naar mevrouw De Vos. Voor de mensen die er aan het begin van hetdebat nog niet waren: ik heb gezegd dat er vier interrupties zijn per blok,zowel voor de eerste termijn als voor de beantwoording door het kabinet.Dat is dus het maximum.Mevrouw De Vos (FVD):Als ik de Minister goed begrijp, dan kan er dus wel een situatie ontstaanwaarin er parallel sprake is van een remigratieregeling, van een terugkeer-regeling voor Syriërs en van mensen uit Syrië die nog steeds in eenasielprocedure zitten. Dat is natuurlijk wel een heel problematischesituatie, want dan ben je aan het dweilen met de kraan open. Dus ofmensen uit Syrië lopen geen risico, kunnen terugkeren en hoeven dan dusook geen asielprocedure te doorlopen, of dat is niet het geval. Aangezienwe nu met die remigratieregeling zijn gestart, moet er ook niet nog eenasielprocedure kunnen lopen. Ik wil daar dus eigenlijk wel graag eenduidelijker antwoord op. In uw antwoorden op eerdere vragen is daaropgezegd: er is geen zelfstandige afwijzingsgrond voor toelating op basisvan die remigratieregeling. Dat is dan dus toch niet helemaal duidelijk.Minister Van Weel:Wij krijgen ook asielaanvragen van mensen uit Amerika of andere landenwaarvan je denkt: ja, wacht even, daar gaan mensen uit Nederland ookgewoon op vakantie, dus hoe kun je daar nou een asielaanvraag uitkrijgen? Maar het asielsysteem vereist wel dat je naar elke individueleaanvraag kijkt en bekijkt of er individueel reden is voor vervolging. Je kuntje voorstellen dat er ook in Syrië mensen zijn die uit een bepaaldeminderheidsgroepering komen of die uit een bepaald gebied onderbewind van een bepaalde groepering komen, waardoor zij aannemelijkkunnen maken dat zij individueel recht hebben op asiel. Er is echter eenverschil tussen wat ik net zei, namelijk afkomstig zijn uit Sudan, waar opdit moment een «heet conflict» is – zo noem ik het maar even – en waarbijje dus vrij snel recht zult hebben op asiel, en een situatie zoals in Syriëwaarover we zeggen: nou nee, wij kunnen gewoon weer individueel gaanbeoordelen, omdat wij vinden dat grote delen van Syrië veilig genoeg zijn.Maar dan blijft er altijd de individuele toetsing. Die moet je ook doen. Jezult elke aanvraag op zijn merites moeten beoordelen. Die wordt alleenmakkelijker naarmate mensen afkomstig zijn uit een veilig land of uit eenland waarbij we weer herbeoordelen.Mevrouw De Vos (FVD):Dit is geen antwoord op mijn vraag. Ik zal proberen die dan duidelijker testellen. In antwoorden op de Kamervragen die ik hierover heb gesteld,staat: het hebben ontvangen van terugkeer- en herintegratieonder-steuning is daarbij geen zelfstandige afwijzingsgrond voor toelating.Kortom, iemand heeft vanuit Nederland ondersteuning gekregen om hierte vertrekken, maar kan vervolgens hier opnieuw de asielprocedureingaan en kan niet op basis van het feit dat hij die terugkeerondersteuningheeft gehad gelijk worden afgewezen. Dat is volgens mij een heelTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350328 onwenselijke situatie. Ik heb de Minister net horen zeggen: we vertellenSyriërs dat dat niet op die manier hoort te werken, dus we gaan uit vanhun goede wil. Maar Nederland stroomt over van migranten, dus volgensmij moeten we daar wel een heel duidelijk grens aan stellen.De voorzitter:Ik geloof dat de Minister net zei: omdat de omstandigheden gewijzigdzouden kunnen zijn.Minister Van Weel:Exact. Daarom ben je er elke keer aan gehouden – dat is nu eenmaal dewet – om toch weer opnieuw een evaluatie te doen. Het is wel zo dat alsiemand twee weken geleden is vertrokken en zich dan weer meldt, dieasielprocedure heel snel doorlopen is, want dan is er geen wijziging in dereden en zou je dus een snelle afwijzing krijgen. Als iemand na twee jaarterugkomt, kan het best zijn dat iemand toch wel weer recht heeft op asiel,want we weten niet hoe de situatie in Syrië zich gaat ontwikkelen.Mevrouw Vondeling (PVV):De Minister geeft aan dat de prioriteit nu ligt bij het afhandelen van deeerste aanvragen van Syriërs, maar moet de prioriteit niet juist liggen bijdie herbeoordeling? Als ze eenmaal vijf jaar die tijdelijke vergunninghebben, krijgen ze natuurlijk een permanente vergunning en dan kunnenwe ze nooit meer uitzetten naar Syrië. Ik wil dus eigenlijk aan de Ministervragen hoeveel verblijfsvergunningen er tussen nu en volgend jaaraflopen in de zin van dat ze dan een permanente vergunning krijgen.Minister Van Weel:Hopelijk geen, maar dat hangt wel af van de Asielnoodmaatregelenwet endan kijk ik ook naar u. Daarmee schaffen we de onbepaaldetijdvergunningaf en brengen we de tijdsduur terug van vijf naar drie jaar. Dan kun je ookna tien of vijftien jaar nog steeds een verblijfsvergunning intrekken op hetmoment dat de situatie is gewijzigd. Ik hoop dus op nul.Mevrouw Vondeling (PVV):Volgens mij kunnen ze ook een vergunning en uiteindelijk zelfs deNederlandse nationaliteit aanvragen op basis van de Richtlijn langdurigingezetenen. Ik denk dat het belangrijk is dat de Minister prioriteit geeftaan de herbeoordeling. Is de Minister daartoe bereid?Minister Van Weel:De Minister heeft bij de rechter een zwaardere beleidslast voor herbeoor-delingen dan voor eerste beoordelingen. Ik wil zien dat de eerstebeoordelingen standhouden tot aan de Raad van State. Dat helpt mij omzo meteen ook de herbeoordelingen aan te pakken. Dan sta ik steviger bijde procedures die gaan komen. Nogmaals, ik verwacht in januari eennieuw ambtsbericht. Ik denk dat we daar allemaal niet heel lang ophoeven te wachten. Ik begrijp de strekking van uw vraag, maar vanwegede haalbaarheid kies ik voor deze vorm.Mevrouw Rajkowski (VVD):Ik heb toch nog een vraag over de vertrekregelingen. De internationaleregels schrijven inderdaad voor dat je een asielaanvraag altijd weer moetbeoordelen. Dat begrijp ik ook, want de omstandigheden kunnen zijnveranderd. Maar is er toch niet iets mogelijk? Ik weet dat de vertrek-premies bij de remigratieregelingen soms later uitbetaald worden of dater geholpen wordt om ergens lokaal iets op te zetten. Is er nog iets tedoen als blijkt dat een gezin in korte tijd, binnen een paar weken, alsnogterugkomt naar Nederland? Kan er dan geld teruggevraagd worden of kangeld dat nog uitbetaald zou worden, stopgezet worden? Het zou fijn zijnTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350329 als je snel een herbeoordeling kunt doen als een gezin binnen twee wekenweer terugkomt, maar de asielketen zit heel erg vol. Ik kan me voorstellendat er gevallen zijn waarin mensen toch weer wekenlang in dure opvangzitten, waar wij voor betalen. Dat voelt wel een beetje wrang.Minister Van Weel:Ik wil daar wel naar kijken, maar ik moet eerlijk zeggen dat deze 875mensen vertrokken zijn. Dit is niet de norm. Mensen maken echt een groteafweging, zeker met een gezin. Dat was in veel gevallen zo. Je haalt jekinderen van school en je bouwt voor je kinderen een nieuw leven op inSyrië. Daar denken mensen vaak goed over na. Dat is de reden waaromwij tegen een «go and see»-regeling waren, waar we het ook over hebbengehad hier in de Kamer. Dat impliceert juist vluchtig shopgedrag, terwijlwij juist willen dat mensen een welbewuste en permanente keuze maken.Maar nogmaals, ik zal ernaar kijken.De voorzitter:Volgens mij kunt u verder met de beantwoording. Daar bent u bijna meeklaar, denk ik.Minister Van Weel:Zeker. Wat betreft Afghaanse vrouwen: ik schets even de procedure zoalsdie geldt. Vanuit het Ministerie van Buitenlandse Zaken worden periodiekambtsberichten opgesteld. Die stel ik uiteindelijk vast als Minister vanBuitenlandse Zaken, maar ik bemoei me daar inhoudelijk niet mee. Hetzijn expertrapporten die een gedetailleerd inzicht moeten geven in hoe heter in een land voorstaat op allerlei vlakken: regionaal, qua mensenrechtenet cetera. Daaruit komt naar voren, ook uit het laatste ambtsbericht, dathet met de positie van vrouwen en meisjes onder de taliban ontzettendslecht gesteld is.Op basis van die ambtsberichten wordt vervolgens door het Ministerievan AenM een landenbeleid vastgesteld. Dat landenbeleid bepaalt, in achtnemende de beschreven situatie, hoe wij omgaan met het beoordelen vanindividuele gevallen en wat de vaste spelregels daarvoor zijn. Daarinworden de rechten van vrouwen en meisjes zwaar meegewogen. Datgebeurt nu al in het landenbeleid van Afghanistan. Er wordt gekeken naarwat dat betekent voor de individuele aanvrager en de inwilliging daarvan.Veruit de meeste asielaanvragen – laat ik zeggen: bijna alle asielaanvragen– van vrouwen uit Afghanistan worden op die grond toegekend. Maar datis geen wet van Meden en Perzen. In een aantal gevallen heeft de INDgemeend dat niet alleen op basis daarvan een verblijfsvergunning zoumoeten worden toegekend. Daarin volgt de IND het landenbeleid. Datwordt vervolgens aangevochten bij rechters. Uiteindelijk zullen we dat ookbij de Raad van State gaan terugzien. In een van die gevallen is de IND inhet gelijk gesteld door de rechter. In een ander van die gevallen is de INDheel recent in het ongelijk gesteld. Begin volgend jaar zal de Raad vanState zich hierover uitspreken. In de tussentijd bemoei ik me niet met dezezaken. Dit proces hebben we. Het ligt onder de rechter. De IND heeft ondermijn verantwoordelijkheid gehandeld in lijn met het landenbeleid zoals wedat hebben. Nu is het aan de rechter en aan de Raad van State om dat tetoetsen. Ik hoop dat de uitleg van het proces en waarom deze zaken nuonder de rechter liggen, helpt. Daar wou ik het even bij laten.Mevrouw De Vos (FVD):Ik heb toch nog even een vraag over de terugkeer van Afghanen. In hetlaatste schriftelijk overleg heeft de Minister aan de ene kant gezegd dathet kabinet de terugkeer van vertrekplichtige Afghanen wil bevorderen endat hij daar in Europees verband pogingen toe doet. Tegelijkertijd wordt indezelfde beantwoording erkend dat dat op dit moment niet gaat, omdat ergeen minimale diplomatieke contacten zijn en dat men die ook niet vanTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350330 zins is. Dus ja, dan ben je in een cirkel aan het redeneren en ben je jeeigen probleem niet aan het oplossen. Ik zou dus toch willen vragen: alshet kabinet eigenlijk graag vertrekplichtige Afghanen zou willen terug-sturen en daar dus in Europees verband wel moeite voor doet, dan isvolgens mij de enige mogelijke conclusie dat we ook moeite doen om deminimale diplomatieke contacten te herstellen.Minister Van Weel:Ik wil even vooropstellen dat de meeste mensen vrijwillig vertrekken. Datis fijn, want dat is veel makkelijker. Uiteindelijk hoef je daarvoor ook veelminder samenwerking te hebben met het land van herkomst en het landvan toekomst, die dan vaak ook hetzelfde zijn. Op dit moment vertrekkenAfghanen die worden afgewezen dus voor het overgrootste deel vrijwillig.Voor hen die dat niet doen – helaas zijn die er – heb je wel samenwerkingmet de autoriteiten nodig, want anders krijg je ze niet gedwongen uitgezetnaar het land van herkomst. In de toekomst gaan we daarvoor heel veelprofijt hebben van de veilige derde landen, omdat we dan in het geval datwe geen banden hebben met het land van herkomst of dat het land vanherkomst mensen niet accepteert, een alternatief hebben om mensen inieder geval niet in de EU hoeven te laten verblijven. Maar dat hebben wenu nog niet. Nu zijn we dus afhankelijk van die samenwerking.Wij erkennen op dit moment de taliban niet als de legitieme vertegen-woordiging van de Afghaanse bevolking. Er zijn ook weinig Europeselanden die dat doen. Duitsland heeft dat nu schoorvoetend wel gedaan.Maar daar zitten ook enorm veel nadelen aan, want je legitimeert ook eenbewind waar enorme nadelen aan zitten. Ik zeg niet dat je dat nooit moetdoen. Er zijn ook landen met een ambassade in Noord-Korea, terwijl wedaar ook absoluut meer op aan te merken hebben dan dat we daar ooitpositief aan zullen gaan vinden. Op dit moment zijn we niet bereid om datregime te erkennen. Dan bestaan er mogelijkheden voor de Commissieom daar wel werkbare afspraken mee te maken. Met een aantal andereEU-landen heb ik de oproep gedaan: kunt u hier alstublieft werk vanmaken als EU?De voorzitter:Mevrouw De Vos voor haar laatste interruptie.Mevrouw De Vos (FVD):Ik begrijp nog steeds niet hoe je aan de ene kant kunt zeggen dat hetprobleem is dat er geen diplomatieke banden zijn en dat je daarom nu deEuropese Commissie gaat vragen om dit op te lossen, maar dat je zelf diediplomatieke banden niet wilt erkennen. Dat spreekt elkaar volgens mijtegen. Natuurlijk snap ik volledig de morele bezwaren tegen de taliban –laat dat duidelijk zijn – maar feit is ook dat we daar al decennia oorlogenhebben gezien en dat er nu geen uitzicht is op een andere situatie. Sterkernog, het Westen is daar nu eenmaal weggegaan en de situatie is eigenlijkweer terug bij af. Dus ja, als we het nu niet willen erkennen, wat moet erdan gebeuren om op den duur verandering te brengen in die situatie? Hetis namelijk ook zo dat niet alleen vertrekplichtige Afghanen, maar ookmensen die vrijwillig terug willen gaan – ook dat geeft de Minister aan inde beantwoording – last hebben van het gebrek aan die diplomatiekecontacten, omdat zij ook geen reisdocumenten kunnen krijgen.Minister Van Weel:Ik heb daar geen zwart-witantwoord op voor mevrouw De Vos. Dieafweging maken wij inderdaad. Op dit moment valt die voor ons en demeeste EU-landen uit naar een nee, dus wij willen op dit moment geendiplomatieke banden met de taliban, omdat we ze niet willen legitimerenin het beleid dat ze nu opleggen aan hun eigen bevolking; het zou als eenbeloning worden gezien. Tegelijkertijd geven we wel weer noodhulp viaTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350331 organisaties. Ik kan u alleen maar meenemen in de worsteling die we indit soort gevallen hebben tussen zaken willen doen op sommige vlakkenen ver van een regime weg willen blijven op andere vlakken. Op ditmoment valt de balans voor ons, samen met de meeste EU-landen, nogzo uit dat wij geen diplomatieke betrekkingen en geen erkenning van detaliban willen. We zoeken nu dus nog naar EU-mogelijkheden om daar watmee te doen.De voorzitter:Dank u wel. Ik zeg dank aan de Minister van AenM voor de beantwoordingin de eerste termijn. Ik ga over naar de andere Minister. Op hun gezamen-lijke Twitteraccount kunt u ze onderscheiden: de ene is «^DvM» en deandere is «^MK».Minister Van Weel:DvW.De voorzitter:DvW, natuurlijk. Ja, waar ik m zei, moet ik die omdraaien naar een w.«^MK» is nu aan het woord. Het woord is aan de Minister voor Asiel enMigratie.Minister Keijzer:Ik was mij er niet bewust van dat ik «^MK» was.(Hilariteit)De voorzitter:Dan moet u toch vaker op uw eigen Twitteraccount kijken.Minister Keijzer:Ja, een nieuwe loot aan mijn boom, zal ik maar zeggen.De voorzitter:U schrijft daar veel interessante dingen.Minister Keijzer:Dank u, voorzitter. De vragen die aan mij gesteld zijn, zijn vrij overzich-telijk, maar ik begin met het neerleggen van het wat bredere perspectiefwaarbinnen ik mijn werk moet doen. Dat gaat vooral over de opvang. Hetis goed om gewoon te beginnen met een aantal cijfers. Op dit momentzitten er ruim 70.000 mensen in de reguliere opvang en de noodopvang.Dan heb ik het over asielzoekers en statushouders en hier en daartrouwens ook nog wat nareizigers. 19.000 van die 70.000 mensen zijnstatushouders. Ruim 6.000 verblijven daar langer dan de afgesprokenveertien weken, want eigenlijk moeten ze na veertien weken gehuisvestworden door de gemeente. De bezetting bij het COA ligt rond de 100%.Dat is zorgelijk als je je realiseert hoeveel mensen er gewoon elke week bijkomen qua nareizigers en asielzoekers die zich melden. Dan heb ik hetnog niet eens gehad over de Oekraïners; daar kom ik ook nog over tespreken. Het verminderen van de druk op de opvang is en blijft dus eengrote inzet van dit kabinet. We werken dus echt aan het beperken van deinstroom, het bevorderen van terugkeer, waar heel veel over is gezegd, ende doorstroom van statushouders. Ook het realiseren van voldoendeopvangplekken blijft belangrijk.Voorzitter. Ik zeg het altijd, dus ook vandaag: daarom is het zo belangrijkdat er snel ingestemd wordt met die twee wetten, de Asielnoodmaatrege-lenwet en het wetsvoorstel Tweestatusstelsel, dat in de Eerste Kamer ligt.Volgende week behandelt mijn collega de novelle. Daarna is het aan deEerste Kamer, maar het is echt heel erg belangrijk. Hoe langer je wachtTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350332 met het aannemen van nieuw beleid, hoe langer het duurt voordat de INDverder kan gaan met het uitvoeren van die wetten. Ja, alle hoop van veelpartijen is gericht op het Migratiepact, maar ook daarvoor geldt dat, als jedie wetten aanneemt, de IND gewoon tijd nodig heeft om de uitvoeringter hand te nemen. Het is hier al gegaan om de dwangsommen, maar ookde voorwaarden ten aanzien van nareis zitten niet in het Migratiepact. Diezijn ongelofelijk belangrijk om de wetten uiteindelijk aan te nemen, zodatwe echt iets kunnen doen aan de situatie waarmee wij te maken hebben.De collega heeft het net al gezegd: het aantal eerste asielaanvragen tot enmet oktober dit jaar is ongeveer 19.000. In oktober vorig jaar was dat27.700. Het aantal ingereisde nareizigers is op dit moment 13.700, terwijldat vorig jaar 9.000 was. Het COA verwacht op termijn 75 plekken tekunnen realiseren, waarbij voor circa 70.000 personen meerjarigefinanciële afspraken kunnen worden gemaakt met de gemeente. Maar ikben hier als Minister voor Asiel en Migratie verantwoordelijk voor. Hetverwachte inburgeringspercentage is bij deze mensen 54% à 55%. Perstatushouder komen gemiddeld twee familieleden naar Nederland. Gadus maar rekenen wat je elk jaar nodig hebt aan nieuwe woonplekkenvoor mensen die hiernaartoe komen. We zijn er echt mee bezig geweestom de noodopvang minder duur te maken. Het vastleggen van langjarigeplekken vindt plaats onder voorwaarde dat deze plekken contractueelopzegbaar zijn of kunnen worden «omgeklapt», zoals we dat zijn gaannoemen, voor het huisvesten van statushouders, Oekraïense ontheemdenof andere doelgroepen.De afgelopen week is de bezetting bij het COA verder gestegen. Hoewelde instroom van asielzoekers lager is dan verwacht, stijgt de bezetting bijhet COA. Dit komt voor een belangrijk deel door het groeiende aantalstatushouders in de opvang, want gemeenten krijgen het gezien dewoningnood gewoon niet voor elkaar – en ik snap dat – om binnen determijn van veertien weken een statushouder een eigen plek te geven.Daarnaast komt het door de instroom van nareizigers bij het COA.Ik heb wel nieuw beleid vormgegeven, waar in het begin even watdiscussie over was. Wanneer een vrouw in het kader van nareis met eenof twee kinderen op Schiphol landt en de referent, vaak de vader, eeneigen sociale huurwoning heeft, begrijp ik namelijk werkelijk niet waaromdeze gezinsleden opgevangen moeten worden bij het COA, op ons allerkosten, terwijl het ons in de opvang over de schoenen loopt. Dus datbeleid blijf ik ook gewoon voeren. De komende tijd gaan we kijken wat wemoeten met grotere gezinnen. Dit als inleiding.Ik kom uiteraard ook te spreken over het aanmeldcentrum in Ter Apel. Eris geen dag waarop ik niet bezig ben met Ter Apel, omdat ik het echtbelangrijk vind om het daar onder de 2.000 te houden en iets te doen aande overlast en criminaliteit die daar plaatsvinden.Ik heb drie kopjes voor de vragen die aan mij gesteld zijn: ten eersteasielopvang en huisvesting, voor zover dit nog niet is beantwoord in dealgemene inleiding, ten tweede overlast en criminaliteit en tot slotOekraïne.De heer Van den Brink had een vraag aan mij over Ter Apel. Zoals ik net algezegd heb, vind ik dat dus echt heel erg belangrijk. De afgelopen tijdschommelt het een beetje. De ene keer is het net boven de 2.000, somsboven de 2.100, maar van tijd tot tijd zit het er ook onder. Het COAverwacht de komende tijd, de komende weken en maanden, een tekortaan opvangplekken. Hoewel de instroom dus lager is dan geprognosti-ceerd, stromen er toch iedere week circa 400 personen via de nareispro-cedure in bij het COA, omdat het grotere gezinnen zijn of omdat destatushouder, de referent, dus degene die gevraagd heeft om zijn familiehiernaartoe te halen, ook nog verblijft in een asielzoekerscentrum. Zoalsnet gezegd gaat het om 6.000 mensen die er langer dan veertien wekenverblijven. Hierdoor kan er onvoldoende doorstroom worden gerealiseerdTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350333 vanuit het aanmeldcentrum in Ter Apel naar reguliere opvanglocaties inhet land.Met de VNG werk ik aan maatregelen om ervoor te zorgen dat nareizigersniet in de COA-opvang belanden, maar direct naar de referent gaan ofnaar een hotel of een andere tijdelijke voorziening. Uiteindelijk werken we,zoals gezegd, aan maatregelen om de instroom te beperken en tebevorderen dat statushouders richting gemeenten gaan. U heeft kunnenlezen over de flexibele regeling voor doelgroepen, die ook is opgenomenin de brief over Oekraïners. Het is de bedoeling dat die ook oplossingengaat geven, los van alle andere subsidieregelingen die er zijn. Het aantalreguliere opvangplekken neemt toe, van nu 40.000 naar 51.000 begin2027. Hierdoor kunnen we dan de noodopvangplekken weer afbouwen.Voorzitter. Gemeenten en provincies geven uitvoering aan de Sprei-dingswet, maar zoals we allemaal in de krant hebben kunnen lezen, is datbuitengewoon ingewikkeld. Gemeenten zijn nu aan het kijken, al dan nietin samenwerking met andere gemeenten, hoe zij invulling kunnen gevenaan die opgave. Ik heb de besluitvorming rondom de beslissing opbezwaar in het kader van de verdelingsbesluiten inmiddels afgerond. Dieis verstuurd of wordt verstuurd.De heer Ceulemans vroeg mij naar de opvang van lhbt-asielzoekers. Er iseen initiatiefvoorstel in Amsterdam voor aparte opvang. Het COA vangt inieder geval niet categoraal op, dus niet apart, maar let wel op extrakwetsbare groepen. Ik heb in Biddinghuizen nog met twee personen dieonder deze groep vallen gesproken. Als je ze apart opvangt, isoleer jedeze groep juist. De andere asielzoekers komen naar Nederland en hiergaan wij normaal om met deze groep. Ze apart opvangen staat daar haaksop. Wel ben ik het met u eens dat de daders die deze mensen molesterenof lastigvallen, moeten worden aangepakt. Daarom stimuleren weaangifte, zodat er strafrechtelijk kan worden vervolgd. Ook worden dadersaangepakt door ze over te plaatsen naar een strenge opvangmodaliteit,zoals de verscherpttoezichtlocaties of de handhaving- en toezichtlocatie inHoogeveen.De voorzitter:Was dit het blokje opvang?Minister Keijzer:Nee, het was geen einde van het blokje. Ik zag de heer Ceulemans. Maarhet is aan de voorzitter, natuurlijk.De voorzitter:Een interruptie voor de helderheid. Die willen we dan graag horen,meneer Ceulemans.De heer Ceulemans (JA21):Ik ben het in die zin juist eens met de Minister; dan heeft ze mij verkeerdbegrepen. Ik heb er juist voor gepleit om niet een aparte opvang in hetleven te roepen voor homoseksuele asielzoekers. We zien dat dezediscussie nu begint te spelen. Belangenorganisaties spreken zich uit en erzijn initiatieven in de gemeenteraad van Amsterdam. Het lijkt mij dus juistom die reden goed dat de Minister die verantwoordelijk is voor opvang nueen heel duidelijke streep trekt en zegt: «Nee, wij gaan in dit landhomoseksuele asielzoekers niet apart opvangen. Asielzoekers die zich inCOA-locaties niet kunnen beheersen en die zogenaamd op de vlucht zijnvoor oorlog en geweld om hier vervolgens homo’s af te tuigen, gooien wehet azc uit en ook zo snel mogelijk het land uit.»De voorzitter:Ik denk dat uw punt helder is.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350334 De heer Ceulemans (JA21):Het is dus fijn als de Minister onderschrijft dat we daartoe niet overgaan.Minister Keijzer:Ik zou dat ook graag willen. Alleen, tussen droom en daad staan wetten enpraktische bezwaren...De voorzitter:Het is ook goed om de rest van dat gedicht even door te lezen.Minister Keijzer:Ja, dat weet ik. Dat is trouwens ook een oplossing. Oeps! Jeetje, Mona,dat mag je niet zeggen! Excuses, voorzitter. Dat neem ik terug. Het isterecht dat de heer Ceulemans, zoals hij net ook in zijn verhelderendeinterruptie zei, aangeeft dat deze lhbt-organisaties grote zorgen uiten. Ikdeel dat. Wij delen gewoon met elkaar dat het onbestaanbaar is wat errichting deze groep mensen gebeurt. Bij de begeleiding van asielzoekerswordt ook rekening gehouden met de benodigde aanpassingen enaanvullende begeleiding of verzorging vanuit andere organisaties. Hierwordt veel over overlegd. Er is een ketenbreed calamiteitenteam, waarinCOA, IND en Dienst Terugkeer en Vertrek plaatsnemen. Er wordt ook echtingezet op de-escalatie wanneer een vreemdeling dreigt met suïcide ofdaartoe pogingen heeft ondernomen, want dat gebeurt dan vervolgensook nog. Inzet van het strafrecht blijft natuurlijk vooropstaan, want dit isgewoon strafbaar handelen. Dit zijn allemaal prachtige, beschaafdeteksten, maar ik kan eigenlijk niet genoeg woorden geven aan hoe boosmij dit maakt, precies zoals de heer Ceulemans ook zegt. Maar zolang weiedereen die zich hier meldt op grond van wet- en regelgeving moetenopvangen zoals het moet en zolang maatregelen treffen niet standhoudt,zitten we gewoon in deze situatie. Het is echt te hopen dat we hier op eengegeven moment, zeker met wat er nu in Europa aan besluitvormingaankomt, in de toekomst vanaf kunnen.Voorzitter. Dan heeft mevrouw Vondeling nog...De voorzitter:Laten we dan meteen even de interruptie van de heer Ceulemans erbijpakken.De heer Ceulemans (JA21):Dat is dan de laatste, voorzitter. De Vreemdelingenwet en het Vreemdelin-genbesluit bieden natuurlijk wel enige opening om stappen te zetten, ookmet betrekking tot het recht op de asielprocedure van personen die eenbedreiging vormen voor de openbare orde. Mij lijkt het dat mensen diezich in een COA-locatie echt misdragen en die mensen in elkaar slaan, endie zich ook buiten die COA-locatie vrij mogen bewegen, een bedreigingvoor de openbare orde vormen. Is de Minister dan bereid om echt deuiterste randen op te zoeken, dus om van dat soort mensen gewoon deprocedure te stoppen en ze uit de COA-locatie te verwijderen, en wat onsbetreft ook zo snel mogelijk uit het land?Minister Keijzer:Daar heeft mijn collega Van Weel net ook over gesproken toen het gingover de ladder die bij dit soort besluiten wordt gebruikt. Het is gewoonzoals het is. Binnen de vastgestelde wet- en regelgeving hebben wij ons tebewegen.De voorzitter:Helder.Minister Keijzer:Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350335 Maar ik denk dat velen hier de frustratie delen.Mevrouw Vondeling stelde mij een vraag over amv’ers, maar ik zie dat erweer een interruptie is. Het is aan u, voorzitter.De voorzitter:Ja, laten we dan eerst even de interrupties over dit subonderwerp doen. Ikkijk even wie hier nog meer over wil interrumperen. Ik zie dat alleenmevrouw Van der Plas van de BBB dat wil. Gaat uw gang.Mevrouw Van der Plas (BBB):Even ingaand op de vragen van de heer Ceulemans: ik heb een tijdjegeleden in de Kamer aandacht gevraagd voor geweld tegen vrouwen inazc’s. Wij horen verhalen dat vrouwen soms de wacht moeten houden: deeen slaapt vier uur terwijl de ander de wacht houdt en dan wisselen ze,omdat ook zij worden aangerand, betast of belaagd. Ik weet dat er bij heelveel azc’s iedere dag een lhbtiq-vlag omhooggaat, ook op speciale dagen.Maar omdat ik een tijdje geleden in de Kamer de vraag heb gesteld watwe kunnen doen tegen het geweld tegen vrouwen in azc’s – dat komt weldegelijk voor – ben ik benieuwd of daar bijvoorbeeld ook de vlag met«stop geweld tegen vrouwen» hangt. Kunnen we dat ook gaan doen? Hetprobleem is natuurlijk breder dan alleen de lhbti-gemeenschap. Vrouwenzijn soms ook gewoon niet veilig in azc’s. Wat is daarvoor het beleid? Offocussen we alleen op de lhbtiq-gemeenschap? Dat vind ik een grootgoed, maar doen we dat ook voor vrouwen?Minister Keijzer:Ja, voor alle kwetsbare groepen: lhbti, vrouwen. Het is natuurlijkbuitengewoon frustrerend: je vlucht voor oorlog en geweld uit een land,en vervolgens zijn er mensen die zich gaan misdragen op deCOA-locaties. Daar wordt tegen opgetreden. Hoe in sommige landen –niet alle landen; laten we dat ook met elkaar vaststellen – gedacht wordtover lhbti, over de positie van vrouwen ... De slachtoffers wordenbegeleid. Er wordt met hen in gesprek gegaan en tegen hen gezegd: doenou aangifte. Soms durven ze dat niet. Dan wordt er doorCOA-medewerkers zelf aangifte gedaan, omdat het gewoon onacceptabelis dat dit gebeurt. Ze doen dit ter bescherming van de mensen die hetbetreft, maar ook omdat je hier in een land komt waar dit onacceptabel is.Ik kan hier niet helder genoeg over zijn. Of het nu over homo’s of overvrouwen gaat, dat doet er niet toe.Mevrouw Van der Plas (BBB):Ik ben het volstrekt eens met de Minister, want het is natuurlijk volstrektonacceptabel dat als je hier veiligheid komt zoeken omdat je in jethuisland wordt achtervolgd, bedreigd of misschien wel vermoord, of ergeweld tegen je wordt gebruikt, je hier vervolgens zelf geweld gaatgebruiken. Eigenlijk zou je gewoon voor alle kwetsbare groepen moetenregelen dat ze zich veilig voelen, dat er hulp is en dat ze naar instantiesworden doorverwezen. Mijn vraag was: gebeurt dat nu alleen voor delhbtiq? Er zijn bijvoorbeeld ook vrouwenorganisaties. De laatste maandenhebben we het veel over femicide en geweld tegen vrouwen. Ik wil geennieuwe organisatie binnen een nieuwe organisatie opzetten, maar kan hetgewoon verbreed worden, dus én voor vrouwen én voor lhbtiq?De voorzitter:Ik hoor de Minister zeggen: dat doen we al.Mevrouw Van der Plas (BBB):Ik bedoel dus niet met allemaal hokjes en met aparte vlaggen die wordenopgehangen, want dan wordt het een grote vlaggenparade. Kunnen weTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350336 niet iets bedenken voor iedereen tegen wie geweld wordt gebruikt?Gelijke monniken, gelijke kappen.De voorzitter:Ik denk dat het een heldere oproep is. Ik had het idee dat de Minister zeidat ze dit doet.Minister Keijzer:Dat is ook zeker de bedoeling, zeg ik tegen mevrouw Van der Plas. Hetgeldt natuurlijk voor alle groepen. Dat ben ik dus helemaal eens metmevrouw Van der Plas.Mevrouw Vondeling vroeg nog aandacht voor een andere groep, namelijkdie van de minderjarige kinderen, de amv’s.De voorzitter:Voordat u daarnaartoe overgaat, ga ik nog even naar mevrouwWesterveld.Mevrouw Westerveld (GroenLinks-PvdA):Het is heel goed om van zo veel collega’s te horen dat ze zich zorgenmaken over de veiligheid van lbti-vluchtelingen; ik heb dat in mijn eigenbijdrage ook opgemerkt. Maar het is ook zo dat sommige mensen diehiernaartoe zijn gekomen als vluchteling terug worden gestuurd omdat ze,tussen aanhalingstekens, «niet homo genoeg zijn». Ik zou de Ministerwillen vragen om ook daar goed naar te kijken, want ook dat leidt totbijvoorbeeld suïcides. Er zijn brandbrieven naar ons gestuurd van mensendie aangeven wanhopig te zijn omdat ze niet veilig zijn als ze terugworden gestuurd. Ook dit leidt natuurlijk tot enorm onveilige situaties.Minister Keijzer:Dat is een vraag voor mijn collega.De voorzitter:Dat is waar inderdaad. Ja. Dus die kan eventueel nog in tweede termijngesteld worden.Minister Keijzer:Ik heb over alles een mening, dus ook hierover.De voorzitter:Nee, dat is ons bekend. Maar daar is dit debat niet helemaal voor bedoeld.Minister Keijzer:Dat gaan we niet doen.De voorzitter:Daar heeft u wel een Twitteraccount voor. Van de Ministers bedoelde ikdaarmee. Pardon. U gaat verder met de alleenstaande minderjarigen.Minister Keijzer:Dank u, voorzitter. Dat is wel een probleem. Mevrouw Vondeling begonerover. Ik dacht dat het mevrouw Westerveld was, maar het was mevrouwVondeling. Er verdwijnen minderjarige kinderen, en overigens ookkinderen van 15, 16, 17 jaar, dus die alweer wat ouder zijn. Het is eenzorgelijk signaal. Het is trouwens van alle tijden; toen ik er van de weekover las, dacht ik: het is niet voor het eerst dat ik dit lees. Er wordt opgehandeld. Er is geen toename van het aantal verdwijningen, dat niet,maar er wordt elke keer weer wel goed naar gekeken. Opvang vindt nietplaats in een gesloten omgeving; kinderen mogen gaan en staan waar zijwillen, zeker ook als ze ouder zijn en richting de 18 jaar gaan. Je kunt hetTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350337 dus gewoon niet helemaal voorkomen, dat is hier eigenlijk de bottomline.Tegelijkertijd zetten COA-medewerkers zich actief in om het risico opmensenhandel en uitbuiting te voorkomen en signalen hiervan tijdig teonderkennen.Mevrouw Westerveld, die nieuw is in deze commissie, begon over depositie van kinderen in de opvang. Dat is nou bij uitstek een onderwerpwaar we de afgelopen twee commissiedebatten uitgebreid met elkaarover hebben gesproken. Er is echt werk gemaakt van het verbeteren vande situatie op de verschillende locaties. We zijn ook met de inspectie terplekke wezen kijken. De opvang op noodlocaties is soms weliswaar nietideaal, maar wel goed te noemen. We werken ook echt aan hetvoorkomen van verhuizingen, maar helemaal voorkomen kan je dat niet.De uitkomst van de evaluatie van de noodopvanglocatie biedt verschil-lende aanknopingspunten om de situatie van kinderen te verbeteren. Daarzijn we ook mee aan het werk, bijvoorbeeld op het gebied van spel- enrecreatieaanbod en veiligheidsvoorlichting.In dit kopje heb ik nog de vraag van de heer Van Dijk over de vrijwilligers-vergoeding voor gastgezinnen. Een tijdje geleden heb ik toegezegd demogelijkheid te verkennen voor een vrijwilligersvergoeding voorgastgezinnen die via Takecarebnb een statushouder in huis nemen. Dit zijnbelangrijke initiatieven. Ik ben zelf ook een keer ter plekke wezen kijken.De afgelopen tijd is door het ministerie samen met COA en Takecarebnbonderzocht hoe een dergelijke vergoeding praktisch vormgegeven kanworden. Zoals altijd zitten ook hier tussen droom en daad wetten enpraktische bezwaren. Ik ga uw Kamer hierover dus informeren als het isuitgedacht.Dan kom ik bij het kopje overlast en criminaliteit.De voorzitter:Ik kijk of er nog interrupties zijn op het onderwerp opvang en huisvesting.Dat is niet het geval. Of toch: wanneer? Uw vraag, meneer Van Dijk, gingover Takecarebnb en wanneer er dan gekeken gaat worden naar eenvrijwilligersvergoeding. De vraag is dan, denk ik, wanneer de Ministerdaarop terugkomt.Minister Keijzer:We doen eind Q1, hoor ik. Eenmaal, andermaal.De voorzitter:Eind Q1 heb ik, geloof ik, geïntroduceerd. U wordt ongeveer 31 maartgeïnformeerd of zoveel eerder als kan.Minister Keijzer:Of zoveel eerder als er een ander kabinet is dat dat kan doen.De voorzitter:Ja, we gaan het meemaken. De Minister gaat verder met overlast encriminaliteit.Minister Keijzer:Ja, dat gaan we doen, voorzitter.Mevrouw Rajkowski vroeg naar de overlast in het openbaar vervoer. Ikweet dat de VVD altijd belangstelling voor dat punt heeft, en terecht.Vanuit Emmen zijn er verschillende berichten gekomen over strengetoegangscontroles op perrons. Zwartrijden mag niet – dat weten weallemaal – en toch gebeurt het hier. Er worden dan wel boetes uitgedeeld,maar met hoge percentages van niet betalen. Zoals eerder benoemd in deKamerbrief die door de collega van IenW is gestuurd, wil ik het mogelijkmaken dat gegevens over vreemdelingen die niet al op een andere maniertoegankelijk zijn, beschikbaar worden gesteld voor boa’s. Ook hier blijktTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350338 dat weer ingewikkelder dan gedacht. De mogelijkheden voor toegang totde Basis Voorziening Vreemdelingen, BVV, zijn expliciet verkend. Dewetswijziging en de beste inbedding hiervoor worden door de Ministervoor Asiel en Migratie – dat ben ik – in samenspraak met het departementvan JenV voorbereid, want dit moet toch echt gewoon eens een keertjegaan gebeuren. Omdat deze wijziging niet op korte termijn gerealiseerdkan worden, zijn we ondertussen op zoek naar alternatieven, zoals hetbellen naar een pikettelefoon. Het is allemaal praktisch, maar de boa magniet in het systeem. Voordat degene die het wel mag er is, ben je een uurverder. Dat kan natuurlijk niet. Dit is een van de mogelijkheden om tekijken of je dit kunt oplossen.In navolging van de toezegging zoals opgenomen in de Kamerbrief van5 september gaan we kijken hoe boetes voor zwartrijden kunnen wordenverhaald op de veroorzaker, bijvoorbeeld door het korten op leefgeld.Maar daarvoor heb je ook weer een juridische grondslag nodig, die er nietis. COA biedt wel de mogelijkheid aan amv’s om boetes die zij hebbenontvangen voor het reizen zonder geldig vervoersbewijs, eenmalig voor teschieten, waarna er een afbetalingsregeling met hen wordt afgesproken.Die mogelijkheid is op basis van vrijwilligheid. Als je geen juridischegrondslag hebt, kan het niet anders. Het is wat het is.Voorzitter. Dan heb ik nog een vraag over de zaak-Lisa en de dader.Vooropgesteld, wie is er niet geraakt door deze zaak? Dat geldt ook voorons. De dader is gelukkig opgepakt en het strafrechtelijke proces is in vollegang. Dit valt echt onder de Minister van Justitie en Veiligheid. Het is,denk ik, wel goed om hier te zeggen dat deze discussie niet in de wegstaat aan een eventuele veroordeling. De vraag wie deze man is staatuiteindelijk niet in de weg aan een veroordeling, als dat opportuun is inhet strafproces.Voorzitter. Dan hebben we nog de overlast en de ellende voor deondernemers in Ter Apel. Ik ben op dit moment bezig met de afrondingvan de complexe schadeverzoeken van de Jumbo en de HEMA. Hierleggen we echt de laatste hand aan. Ik ga maandag naar Ter Apel en zetecht alles op alles om dan duidelijkheid te kunnen verschaffen, want hetheeft veel te lang geduurd. De afgelopen tijd zijn er veel gesprekkengeweest over de toekomst van de schaderegeling, die we echt in éénsysteem willen stoppen. Er was wel één loket, maar daar zaten nog dietwee schaderegelingen achter. We gaan echt kijken hoe we ook die tweeschaderegelingen samen kunnen stoppen. We gaan er niet mee stoppen.Ik weet niet wie van u dat ook alweer gevraagd heeft, maar dat is niet debedoeling. Ik ga dit maandag bespreken in Ter Apel.Voorzitter. Tot slot Oekraïne.De voorzitter:Maar voordat u naar Oekraïne gaat, ga ik naar ... O, die interruptie vervalt.Zijn er interrupties over overlast en criminaliteit? Nee? Dan kunt u verdermet Oekraïne.Minister Keijzer:Oekraïne. De heer Van Dijk vroeg aan mij om een algemene reactie tegeven op de brief van de Ombudsman die vanochtend verschenen is. Thetiming is impeccable. Dit is toch ook een klein beetje roeien met de riemendie je hebt. Natuurlijk moet de Ombudsman ons scherp houden op dekwaliteit van alles wat wij doen. Gemeentes doen hun uiterste best omvoldoende opvangplekken van voldoende kwaliteit te vinden en teonderhouden. Het Rijk ondersteunt ze daarbij met heel veel geld. Wehebben uiteraard regels voor hoe die kwaliteit en veiligheid er dan uitmoeten zien. We hebben allerlei afspraken ten aanzien van het leven terplekke in die locaties.Er komen nog elke week 300 Oekraïners naar Nederland. Los van deellende in Oekraïne, loopt het ons inmiddels gewoon over de schoenen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350339 Want waar moet je al die plekken nog vinden voor deze mensen? Je wilnamelijk wel dat je de mensen die zich melden in Nederland, netjes opkunt vangen. Er zitten nu 90.000 Oekraïners in opvangcentra. Ik ga er evenvan uit dat dat gezinnen zijn van drie mensen. Ik heb ook niet even 30.000huurwoningen. Die zijn er gewoon niet. We moeten dus ook een kleinbeetje roeien met de riemen die we hebben. Dat wordt overal inNederland – ik was van de week in Utrecht – op voortreffelijke manierengedaan door alle professionals die hiermee bezig zijn, maar ook door heelveel vrijwilligers.Ik heb u een brief gestuurd over de langetermijnplannen voor Oekraïne.Mevrouw Westerveld zegt dat er één positief punt in die brief staat. Nou,nou, volgens mij staan er wel meer positieve punten in! Maar zo was hetook niet bedoeld, zie ik nu aan mevrouw Westerveld. Ze zei dat straks nietmeer het hoge collegegeld moet worden betaald. Ik zal de feestvreugdemeteen maar wat dempen: er moet natuurlijk wel nog uitwerking aangegeven worden. Denk aan de volgende vragen. Hoe gaat dat dan? Waargebeurt dat dan? Wat is het dan? Hoeveel is het dan? Je zult daar in iedergeval ook weer wetgeving voor moeten organiseren. Ook zul je er dekkingvoor moeten vinden. Daar is mijn collega van OCW mee bezig.Voorzitter. Dan zijn er nog algemene vragen gesteld. Mevrouw Vondeling,mevrouw Van der Plas en mevrouw Westerveld vroegen aan mij: waaromeen termijn van drie jaar? Op een gegeven moment is er een Europesemededeling gekomen dat de Richtlijn Tijdelijke Bescherming af zou lopenop 4 maart 2027. In die mededeling stond: zorg nou dat dit in de verschil-lende landen onderdeel wordt van het bestaande beleid. In de wetsvoor-stellen die in de Tweede Kamer liggen, hebben we straks een tijdelijkeverblijfsvergunning van drie jaar. Daarom hebben wij hierin uiteindelijkgekozen voor een transitiedocument dat voor drie jaar recht op verblijfgeeft.Hierbij speelt trouwens wel een rol dat wij, ergens begin 2000, inwetgeving hebben opgenomen dat al diegenen die zich melden onder detijdelijke beschermingsregeling voor ontheemden een asielaanvraagmoeten indienen. Ik zie meneer Van den Brink met zijn ogen knipperen.Ja, achteraf gezien was dat niet zo handig, want er liggen dus 140.000asielaanvragen op de plank bij de IND. Een van de zaken die in ieder gevalopgenomen gaat worden in het wetsvoorstel is dat we dat niet meerdoen, want dat maakt dat je het nu wel zo moet organiseren dat hetaansluit bij het bestaande systeem. Anders zeggen mensen die niet willenwat wij bedenken namelijk gewoon: behandel mijn asielvergunning maar.Dat gaat niet. Daar zijn het er te veel voor. Dat is dus ook nog eenpraktische reden om daarbij aan te sluiten.Dan is er ook nog aan mij gevraagd: wat nou als er straks vrede is? Wezijn natuurlijk bezig met het hele uitwerken hiervan. De brief is verstuurd.Daar stond nog niet alles in. De heer Paternotte had het daar ook over.Maar we hebben wel als kabinet een stip op de horizon willen zetten,zodat iedereen bij de gemeentes, het Ministerie van Sociale Zaken, vanOCW, van VWS en bij VRO weet: dit is waar we naartoe gaan; gauitzoeken hoe dat dan vormgegeven wordt en wat de consequentiesdaarvan zijn. Daar zijn we de komende tijd mee bezig. Dat zal financiëleconsequenties hebben. Zoals u allemaal weet, loopt ook de financiëledekking in de meerjarenbegroting op rijksniveau af. Je zult dus heldermoeten krijgen wat het financieel beslag is als je het op deze manier doet.Ik kijk maar eens even richting collega Van den Brink en collega Pater-notte. Ja, dat mag ik inmiddels zeggen, want ik ben ook Kamerlid. Dereden waarom we dit gedaan hebben, is om dit wel inzichtelijk te maken,zodat we bij de Voorjaarsnota bij benadering weten waarover we hethebben, zodat we dat geld ook kunnen opnemen in de begroting.Mocht er binnen afzienbare tijd vrede komen – laten we daar allemaalvoor bidden deze kerst – en mensen kunnen terug naar Oekraïne, dan isdat ook echt weer het moment om even te bekijken of het nog steedsTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350340 verstandig is om dit te doen voor drie jaar. Dat ligt echter in de toekomst.Daar zitten trouwens ook een heleboel haken en ogen aan, maar dat zit alwel in het achterhoofd. Gebeurt dat niet, en dat zou heel verdrietig zijn,dan is dit wel het beleid zoals wij dat op de langere termijn voor ons zienen dat dan dus uitgewerkt kan worden.Wordt er een uitvoeringstoets gedaan? Uiteraard, zeg ik tegen de heerPaternotte. Die wordt dan uiteraard ook gedeeld.Zie ik mogelijkheden om in de tussentijd de eigen bijdrage te verhogen?Per 1 oktober van dit jaar is de eigen bijdrage die werkende ontheemdenuit Oekraïne betalen verhoogd. Hiermee is het bedrag zo veel mogelijkgelijkgetrokken met werkende asielzoekers. Er is alle inzet van mijbestuurlijk, maar zeker ook van alles en iedereen in de ambtelijkeorganisaties die mij, de wethouders en de gedeputeerden ondersteunen,om dit transitiedocument uit te werken en alles wat daarvoor nodig is ophet gebied van zorg, huisvesting en de Participatiewet inzichtelijk temaken, zodat het allemaal startklaar is op 5 maart 2027.Dat was het, voorzitter.De voorzitter:Dank u wel. Er is nog een interruptie voor u van mevrouw Westerveld vanGroenLinks-PvdA.Mevrouw Westerveld (GroenLinks-PvdA):Ik heb een vraag over het collegegeld. Het goede nieuws is dat de wet nietaangepast hoeft te worden. Het heet namelijk «instellingscollegegeld»,omdat de onderwijsinstellingen zelf kunnen besluiten wat de hoogte isvoor studenten die niet uit Europa komen. Dat kan dus variëren. Eenaantal instellingen heeft de afgelopen jaren de wettelijke hoogte aange-houden. Die is dus hetzelfde als voor Nederlandse en andere Europesestudenten. Dat had alleen tot gevolg dat heel veel Oekraïense jongeren, endat begrijp ik, bij deze instellingen gingen studeren en dat die instellingendaardoor een onevenredig hoog aantal opvingen. Mijn vraag aan deMinister is dus als volgt. Er is brede steun in de Kamer om juist te helpenbij de wederopbouw van Oekraïne. Wat is er nou belangrijker danonderwijs? Er ligt een aangenomen motie van mevrouw Podt, waar ookmijn collega, mevrouw Piri, onder staat. Wat is er nou nodig om ervoor tezorgen dat het instellingstarief ter hoogte van het wettelijk tarief per 2026in kan gaan?Minister Keijzer:Dat is aan mijn collega van OCW. Je hebt een algemene maatregel vanbestuur nodig. Ook daar doen we in dit land anderhalf jaar over, dus ikweet niet waar het staat. Maar we moeten ons wel met elkaar realiserendat het effect daarvan kan zijn dat er meer Oekraïners naar Nederlandkomen, bijvoorbeeld uit andere Europese landen. Waar moet ik al diemensen in vredesnaam huisvesten? We hebben nu al een tekort aan60.000 woningen voor studenten. Dat zit in mijn achterhoofd, maar dit isaan mijn collega van OCW.De voorzitter:Ik ga u aanraden om hiervoor uw tweede termijn te benutten. We zijnaangekomen bij de tweede termijn van de zijde van de Kamer. Despreektijd is 80 seconden. Ik geef allereerst het woord aan de heer Bartvan den Brink van het CDA.De heer Bart van den Brink (CDA):Dank u wel, voorzitter. Ik wil even de punten langslopen die in de eerstetermijn zijn gemaakt en waar we een antwoord op hebben gekregen. Danku wel.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350341 Het Europese traject ziet er goed uit, voor wat we er nu van weten. Latenwe hopen dat het lukt om de Terugkeerrichtlijn... Sorry, de Terugkeerveror-dening. Bedankt voor de verbetering. Laten we hopen dat het lukt om diete koppelen aan de inwerkingtreding van het pact, want dan hebben weecht een compleet werkend stelsel vanaf 12 juni. De Kamer gaat goedkijken naar de uitvoering van dat pact in Nederland en naar wat er nogvoor uitvoeringsvragen op ons af gaan komen. Dank u wel daarvoor.Aan de andere Minister zou ik nog het volgende willen vragen. Debetrokkenheid bij de grote puzzel die in schaarste plaatsvindt, klinkt somseen beetje als: het is de klus van de gemeenten. Maar het is natuurlijk ééngroot probleem: de Oekraïners, de COA-opgave en de gemeentelijkeopgave. Wat is de samenwerking tussen al die verschillende partners? Hetlijkt soms een beetje alsof we alleen maar een analyse krijgen van wat erallemaal niet kan, maar uiteindelijk zal het toch met elkaar opgelostmoeten worden. Er kunnen geen mensen getoverd worden. Althans, datwas zo de laatste keer dat ik dat checkte. Ik krijg graag van de Minister ietsmeer duidelijkheid over hoe ze de samenwerking met de gemeentenzoekt.Dank u wel.De voorzitter:Dank u wel. Ik geef het woord aan mevrouw Vondeling van de PVV.Mevrouw Vondeling (PVV):Ik wil ook graag een tweeminutendebat aanvragen. Er staat nog eentweeminutendebat op de rol. Dat heb ik ook aangevraagd. Misschienkunnen we die samenvoegen, maar dan moet even gekeken worden watagendatechnisch handig is.De voorzitter:De plenaire Griffie zoekt altijd naar optimale oplossingen, dus ik heb daaralle vertrouwen in.Mevrouw Vondeling (PVV):Er stonden nog wat vragen open uit de eerste termijn. Ik had gevraagdnaar fraude onder Eritreeërs. Doet de Nederlandse IND net als de NoorseIND ook onderzoek naar de onjuiste verkrijging van verblijfsvergunningendan wel nationaliteit? Ik krijg daarop graag een reactie van de Minister.Ik blijf ervoor pleiten dat de tijdelijke vergunningen van Syriërs wordeningetrokken. Ik zal daartoe weer een motie indienen.Wat betreft de Oekraïners herhaal ik mijn eerste termijn: ik vind hetknettergek dat de Minister Oekraïners een verblijfsstatus voor drie jaargaat geven, terwijl Oekraïne staat te springen om zijn eigen mensen.Begin dan met de mannen. Ik lees genoeg voorbeelden van mensen dienu op en neer reizen voor familiebezoek en vakantie. Het is bizar dat deMinister nu zegt «je krijgt voor drie jaar verblijfsrecht», met alle gevolgenvan dien. Wat zijn de kosten van de uitkeringen, van de toeslagen en vande kinderbijslag? Ook daarover zal ik een motie indienen.Dank u wel.De voorzitter:Dank u wel. Dan geef ik het woord aan Diederik van Dijk van de SGP.De heer Diederik van Dijk (SGP):Dank, voorzitter. Dank aan de bewindspersonen voor de antwoorden ende update over een heel aantal thema’s. Op een aantal dingen komt menlater terug. Denk aan de tolken, het fraudeonderzoek, de vergoedingenvoor gastgezinnen, het EU-pact et cetera et cetera.Ik wil eigenlijk nog één punt maken. Dat sluit aan bij de misstanden in deOekraïneopvang die de Ombudsman naar voren heeft gebracht. DeTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350342 Minister wil die misstanden absoluut ook niet. Daar heb ik geen enkeletwijfel over, maar ze reageert wel bijna berustend, in de zin van: het looptons over de schoenen; wat moeten we? Ik heb alle begrip voor dat gevoel,maar het gaat tegelijkertijd wel om kinderen, om frequent seksueelgeweld tegen vrouwen et cetera. Ik snap heel goed dat we het allemaalniet perfect krijgen en precies zoals we willen, maar laten we wel blijvenwerken aan verbeteringen. Laten we niet al te fatalistisch zijn. Ik weet datde Minister dat ook helemaal niet wil, maar we mogen niet wegkijken vandeze misstanden.Dank, voorzitter.De voorzitter:Dank u wel. De heer Ceulemans, JA21.De heer Ceulemans (JA21):Voorzitter, dank. Ik heb een paar korte punten.Het is terecht gegaan over de overlast en criminaliteit in Ter Apel en degemeente Westerwolde, en de contacten daarmee. Ik wil dan ook evenvan de gelegenheid gebruikmaken om aandacht te vragen voor Budel. Ikheb vandaag ook weer contact gehad met mensen uit Budel. In 2028 gaathet azc-terrein weer terug naar Defensie; dat is althans het voornemen.Die datum staat bij heel veel inwoners van Budel met een grote rodepotloodcirkel omcirkeld in de kalender. Mensen kunnen daar niet opwachten. Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat het tot die tijd op zijnbeloop gelaten moet worden. Ik weet dat er afspraken zijn gemaakt tussende gemeente Cranendonck en het COA over aanvullende maatregelen omde overlast in te perken. Ik hoor van bewoners dat dat tot ongeveer dezomer goed gewerkt heeft, maar dat het de laatste maanden weer slechtergaat. Ik hoor ook weer over incidenten, over meer inbraken, en zelfs overeen incident waar een jong kind bij betrokken zou zijn, dat grote onrust inhet dorp heeft veroorzaakt. Kan de Minister er dus nog even op ingaanwelke stappen zij gaat zetten om de overlast in Budel terug te dringen tothet moment van 2028?Dan nog even over Oekraïne. De Minister zei: op het moment dat er dezerdagen een vredesdeal gesloten wordt, gaan we heroverwegen of hetvoornemen voor die driejarige verblijfsvergunning nog handig is. Ik hoopdat dat eufemistisch is van de Minister en dat zij gewoon inzet opgrootschalige terugkeer op het moment dat er sprake is van eenvredesdeal, en niet op verblijfsstatus.De voorzitter:Dank, meneer Ceulemans. Dan geef ik het woord aan mevrouwWesterveld van GroenLinks-PvdA.Mevrouw Westerveld (GroenLinks-PvdA):Dank, voorzitter. Ik heb nog één vraag aan Minister van Weel over legalcounseling. Ik begrijp nog steeds niet waarom de nieuwe situatie totzoveel verbetering gaat leiden. Volgens mij leidt die tot langere juridischeprocedures. Ik vraag me ook af of de IND dan extra bekostiging krijgt omnieuwe mensen aan te trekken.Dan heb ik een vraag aan Minister Keijzer over de situatie van kinderen. Ikben op de hoogte van de debatten die er de afgelopen tijd waren, maarwij krijgen berichten – ik hoor die zelf ook – dat er nog weinig vaart lijkt tezijn om in die situatie écht de kinderrechten te waarborgen.Een laatste punt gaat over het instellingscollegegeld. Daar is ook geenalgemene maatregel van bestuur voor nodig. Dat kan gewoon gedaanworden als instellingen daarvoor bekostiging krijgen. Alleen begrijp ik ookwel dat instellingen met die enorme bezuiniging op onderwijs daarmee inde maag zitten; ik weet dat het niet het departement van deze Minister is.Dus het is alleen maar nodig dat er een klein beetje bekostiging komt,Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350343 waardoor deze studenten gewoon tegen het wettelijke tarief kunnenstuderen, net als andere Europese studenten. Ik denk niet dat het eenaanzuigende werking heeft, want er zijn landen waar het een stukjegoedkoper is om te studeren.De voorzitter:Dank u wel. Mevrouw Rajkowski van de VVD.Mevrouw Rajkowski (VVD):Dank, voorzitter. Dank voor alle toezeggingen die zijn gedaan. Ik hoopinderdaad dat Minister Keijzer maandag in ieder geval duidelijkheid kanverschaffen aan de ondernemers. Ik hoop natuurlijk dat het zo positiefmogelijk is, maar duidelijkheid is, denk ik, wel het allerbelangrijkste.Dan doe ik toch nog één poging over het Ter Apelterrein. Ik begrijp deuitleg dat er ook gewoon wat wettelijke aanpassingen nodig zijn. Maar inRotterdam loopt op dit moment ook een pilot. Is het dan toch nietmogelijk om te kijken op welke manier die pilot, vooruitlopend opjuridische wijzigingen, uitgebreid kan worden? Ik weet dat er op deArrivatrein ook geëxperimenteerd is met identiteitszuilen en dat soortdingen. Volgens mij zit de creativiteit voor een tijdelijke oplossing daarwel, dus willen we daar nog een keertje naar kijken?De voorzitter:Dank u wel. Mevrouw De Vos.Mevrouw De Vos (FVD):Dank, voorzitter. Dank aan de Minister voor de antwoorden op mijnvragen. Hij gaf later in het debat aan dat hij nog wel nader onderzoek zoukunnen doen naar het Syriëverhaal en of het nou zo is dat mensenopnieuw een procedure in kunnen, hoe dat precies zit. Ik hoor graag opwelke termijn hij daar precies op kan reageren.Dan over Afghanistan. Ik blijf er toch bij dat het volgens mij een cirkelre-denering is. Als je erkent dat er vertrekplichtige Afghanen zijn, danbetekent dat dat ze geen recht hebben op verblijf in Nederland, omdat zijdus terug zouden kunnen keren naar hun land van herkomst. Dan is hetvolgens mij niet uit te leggen dat je er niet voor zorgt dat die diplomatiekebanden hersteld worden, zodat in elk geval mensen ofwel verplichtkunnen worden uitgezet, of, als zij vrijwillig willen terugkeren, zo veelmogelijk gefaciliteerd worden. Ik doe hierbij dus nogmaals een heeldringend beroep op de Minister om de diplomatieke banden in ieder gevalals het gaat om die terugkeer te herstellen.De voorzitter:Dank u wel. Mevrouw Van der Plas, BBB.Mevrouw Van der Plas (BBB):Dank u wel. Dank voor de antwoorden, hoewel ik er niet helemaal zekervan ben of er antwoord is gegeven op mijn vraag over de werklast: zoueen vergunning van een jaar te veel werklast veroorzaken bij de IND? Daarhad ik vragen over gesteld en ik heb niet gehoord dat die beantwoord zijn.De Minister zei dat de eigen bijdrage van Oekraïners zo goed als gelijk isaan die van werkende asielzoekers, maar de eigen bijdrage is alsnog veellager dan die van werkende Nederlanders, waar ik het in mijn bijdrageover had. Voor zover ik het nu helder heb, is de maximale eigen bijdragevoor een Oekraïens gezin met twee volwassenen in een locatie metcatering € 992,80 per maand. Daar zit dus zelfs drie keer per dag eenmaaltijd bij. Dat is echt heel laag. Het is goed dat een eigen bijdrage wordtbetaald, maar die is echt heel laag in vergelijking met wat een werkendNederlands gezin kwijt is aan allerlei lasten. Daar zou ik dus nog graagwat verduidelijking over willen hebben van de Minister.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350344 De voorzitter:Dank aan mevrouw Van der Plas. Ik hoef zelf geen tweede termijn, omdatik mij wil aansluiten bij wat mevrouw Westerveld vroeg over de Oekra-ïense studenten. Ik wil de Minister voor Asiel en Migratie nog vragen omons terug te koppelen wat de uitkomsten van de gesprekken met deondernemers in Ter Apel zijn en of er iets aan het schadefonds verandert.Ik denk dat ik daarvoor het voorzitterschap niet aan iemand anders hoef tegeven. Ik kijk dus naar beide Ministers: zouden zij direct kunnen beant-woorden? «Een halfuurtje», hoor ik.(Hilariteit)De voorzitter:Er kan direct beantwoord worden. Dan geef ik het woord aan de Ministervan Asiel en Migratie.Minister Van Weel:Nee, dat halfuur zullen we u niet aandoen. Dank voor de inbreng in detweede termijn. Ik reageer op drie vragen. Ten eerste de vraag vanmevrouw Vondeling van de PVV over de Eritreeërs. We hebben op ditmoment nog geen signalen dat dit bij ons aan de hand is. Uw vraag isvoor mij wel aanleiding om dit bij de IND uit te zetten, zeker naaraanleiding van het Noorse voorbeeld. Die toezegging doe ik u dus bijdezen.De vraag van mevrouw Westerveld was of legal counseling leidt totlangere juridische procedures. Wij zijn van mening van niet. Er zijn ooklanden die dit al op deze manier doen. Bijvoorbeeld in Duitsland gebeurthet op deze manier. Het past ook binnen het Migratiepact. En ja, wijzorgen ook dat de IND de middelen krijgt om deze rol te vervullen en wegaan dit monitoren. Als dit inderdaad leidt tot langere procedures ... Datwas niet de insteek van wat we bedoelden. Het gaat om versobering enjuist meer efficiëntie.Dan de vraag van mevrouw De Vos. Mijn toezegging ging over wat je metdie vertrekpremie kunt doen als mensen op korte termijn terug zoudenkomen: kun je daar dan iets van terugvorderen? Dat ga ik doen. Hetandere punt, namelijk dat je elke hernieuwde asielaanvraag weer zalmoeten beoordelen, is een gegeven. Daar kan ik niks aan onderzoeken;dat is hoe het internationaal recht dat heeft voorgeschreven. Je kunt ditafhankelijk van de omstandigheden alleen sneller of korter doen. Alsiemand binnen drie weken weer op de stoep staat, ga ik ervan uit dat wedat sneller kunnen doen dan als er bijvoorbeeld een nieuwe oorlog zouuitbreken en als er een nieuwe stroom op gang komt.Mevrouw De Vos (FVD):Een korte vraag: kan die Minister dan in die toezegging meenemen hoeingewikkeld het is om iemand meteen uit zijn asielprocedure te zetten alsinderdaad blijkt dat hij is teruggekeerd?Minister Van Weel:Ik kan dat meenemen, maar dat is eigenlijk staand beleid. Dat heeft niksmet Syrië te maken; dat is hoe asielbeleid werkt. Je moet dus elkeaanvraag in behandeling nemen. Dan kun je toetsen, afhankelijk vanhoelang dat geleden is en van gewijzigde omstandigheden, of je dat sneldoet of niet. Ik zeg maar even dat de snelste, vaak voorkomende varianteen toets op de vliegtuigtrap is als mensen toch nog proberen met eennieuw verhaal een nieuwe aanvraag te doen. Dat verhaal kan snel wordenontkracht. Overigens zetten we in de Asielnoodmaatregelenwet ook daareen streep doorheen, want daarmee wordt het verwijtbaar om nieuweinformatie op zo’n laat moment op te brengen. Daarmee gaan we dathopelijk ook tegen. Ik wil het wel uitleggen, maar het is staand beleid.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350345 De voorzitter:Helder.Mevrouw De Vos (FVD):Ik wil het debat niet herhalen, maar in de antwoorden op mijn vragenstaat letterlijk: «Het hebben ontvangen van terugkeer- en herintegratieon-dersteuning is daarbij geen zelfstandige afwijzingsgrond voor toelating».Dat zou het volgens mij wél moeten zijn. Daar ziet mijn vraag dus op.Minister Van Weel:Maar mijn antwoord is: dat kan het niet zijn, gewoon omdat het juridischgezien niet kan. Je mag niet zeggen: u heeft van mij geld gekregen en ubent vertrokken, dus u mag hier nooit meer een asielaanvraag doen. Datis de strekking van het antwoord. Juridisch gezien mag dat niet. Maar datkan ik voor u op papier zetten.De voorzitter:Dank u wel. U kunt verder met de beantwoording.Minister Van Weel:Ik heb nog één vraag, namelijk of we dan alleen voor de terugkeer diediplomatieke banden kunnen aanhalen. Zo werkt het niet. Je hebtdiplomatieke betrekkingen of je hebt ze niet. Als je ze hebt, erken je defacto het regime van het land, met alle voor- en nadelen die erbij horen.Terugkeer is voor ons dus een van die weegsteentjes op de balans vanvoors en tegens om diplomatieke banden te beginnen met de taliban. Opdit moment valt die balans nog negatief uit. Ik kan niet in de verretoekomst kijken, maar voor nu zetten we dus in op het EU-spoor om tochdie terugkeer voor elkaar te krijgen.De voorzitter:Dank u wel. Dan ga ik naar de Minister voor Asiel en Migratie.Minister Keijzer:Dank, voorzitter. Er waren nog een paar vragen aan mij gesteld. De heerVan Dijk zei: de Minister klinkt een beetje berustend. Dat is ook een kleinbeetje zelfbescherming, omdat ik gewoon zie wat er in de keten aan dehand is en hoe het ons compleet en volledig over de schoenen loopt. Hetfrustreert mij mateloos dat die twee wetten niet inmiddels een beetje vlotdoor de Tweede en Eerste Kamer gegaan zijn. Als we dat namelijk zoudendoen, zou dat elke week al 300 tot 400 nareizigers schelen. Dat is nietwaar, hoor ik de heer Van den Brink zeggen. Dat is wel waar. Dat treedtnamelijk meteen in werking. Dan kan de IND vlotter door de proceduresheen, waardoor er sneller beschikkingen worden geslagen, waardoor ersneller duidelijkheid komt.Richting mevrouw Van der Plas ...De voorzitter:Laten we de discussie via de microfoon voeren. De heer Van den Brink,voor een interruptie.De heer Bart van den Brink (CDA):Mijn enthousiasme betrof natuurlijk diezelfde frustratie, namelijk dat er inhet hele wetgevingsproces dingen zijn gebeurd waardoor die wettenallang in werking hadden kunnen treden. Maar dat is niet aan dezeMinister. Ik reageerde op dat punt, omdat, even feitelijk, er geen sprake isvan een directe werking van de nareizigers, omdat u er zelf voor gekozenheeft om dit eerst via een proefproces uit te proberen en te kijken of ditstandhoudt. Tegen de tijd dat dat duidelijk is, zijn we niet op dag één nade inwerkingtreding van de wet.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350346 Minister Keijzer:Maar hoe langer je wacht, hoe langer het duurt. De gedachte dat, als hetMigratiepact in werking treedt, alles dan meteen draait conform die wet-en regelgeving, is ook niet waar. Daar heb je ook een aantal maandenvoor nodig. In de Asielnoodmaatregelenwet zitten allerlei voorwaardenwaardoor zaken vlotter kunnen gaan verlopen en waardoor je snellerduidelijkheid krijgt. Ik heb u net de cijfers uit de keten genoemd. Heel veelmensen zitten veel langer in de opvang bij het COA, omdat de heleprocedure zo ongelofelijk lang duurt. Het frustreert mij mateloos. Echt!Ook ik kijk soms met verbijstering naar wat wij allemaal niet mogen opbasis van wet- en regelgeving zoals die internationaal en nationaalvormgegeven is en zoals die uiteindelijk haar beslag heeft gekregen in deuitleg via jurisprudentie. Hierdoor zijn er allerlei zaken die op geen enkelemanier meer uit te leggen zijn aan gewone, beschaafde Nederlanders,ongeacht waar ze vandaan komen of welke kleur ze hebben.Waarom klink ik dan af en toe bijna berustend? Omdat het me bijnaopvreet, en dat is niet gezond. Dat is waarom ik af en toe een klein beetjeberustend klink, want wij hebben onszelf dit aangedaan, met als kind vande rekening het Nederland zoals wij, maar zeker ook de vluchtelingen diehier terecht naartoe komen voor bescherming, dat graag zouden zien.Hierdoor kunnen we hun niet meer bieden wat we zouden willen biedenaan iemand die te gast is. En die frustratie over die wetten is er gewoon.Dan denk ik: potverdikkie nog aan toe, dan zitten we hier elkaar weervragen te stellen en ingewikkelde dingen neer te leggen, maar als er danwet- en regelgeving is die dat oplost, dan zijn er allerlei redenen waaromhet niet nu of niet zo moet. Nou, dat is waarom ik af en toe een beetjeberustend klink, voorzitter. Maar ik vind het vreselijk wat er gaande is...De voorzitter:Helder. Ik denk dat u...Minister Keijzer:... in die COA-opvang, want ik krijg namelijk ook de meldingen van wat erelke week...De voorzitter:Ik denk dat de Minister dit punt helder heeft gemaakt.Minister Keijzer:... misgaat in die opvang. En daar word je niet blij van.De voorzitter:Ik wil de Minister proberen aan te moedigen om verder te gaan met debeantwoording van de vragen in de tweede termijn.Minister Keijzer:Dus is er samenwerking om het, met alle beperkingen die we hebben,toch zo goed als we kunnen te organiseren? Absoluut. We hebbenprovinciale regietafels. We hebben landelijke regietafels. We hebbenoverhedenoverleg. Ik heb veel contact met lokale bestuurders. Dat doenwe om het zo goed en zo kwaad als het kan in goede banen te leiden.Maar we hebben woningnood in Nederland. Er is dus gewoon te weinigplek om het allemaal goed te organiseren. Desalniettemin proberen wehet elke keer wel. Waarom roep ik geen crisisoverleg bij elkaar? Als ik eencrisisoverleg bij elkaar roep met wethouders en burgemeesters, dan isagendapunt 1 de opening. Agendapunt 2 is: heeft u nog ergens eenleegstaand hotel of sporthal? Maar zij hebben die ook niet, want alles zitzo langzamerhand vol. Desalniettemin probeer ik, met de beperktemiddelen die er zijn, zo goed en zo kwaad als het kan toch het beste voorelkaar te krijgen. Dat gaat niet eens zozeer over geld, maar gewoon overTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350347 ruimte, over opvang, over begeleiders, over onderwijzers en overzorgverleners. Je kunt tegen mij zeggen: het moet gewoon geregeldworden. Maar dat gaat gewoon niet meer, met elke week gemiddeld 800of 900 mensen. De ene keer zijn het er wat minder, de andere keer watmeer, maar het gaat gewoon niet meer. Dat frustreert mij, maar het is wathet is. Ik werk aan verbeteringen, maar richting de heer Van Dijk zeg ik: hetis helaas een gebroken schepping.Mevrouw Rajkowski vroeg mij of ik bereid ben om de pilot in Rotterdamuit te breiden. Voor zover ik begrijp, is die inmiddels afgerond, maar watwij daar geleerd hebben, nemen we wel mee bij de definitieve oplos-singen op andere plekken in Nederland, zoals de Vechtdallijnen, want datis de lijn waar we het vervolgens over hebben.Ben ik bereid om een terugkoppeling te geven van de gesprekken die ikaanstaande maandag in Ter Apel heb en om de Kamer te informeren overde schaderegeling? Absoluut.Richting mevrouw Van der Plas wil ik nog vertellen dat ik ook ten aanzienvan de eigenbijdrageregeling het beleid graag anders had vormgegeven,maar omdat ik nu eenmaal demissionair-demissionair ben en mijn ontslagreeds is aangeboden aan de Koning, is dat gewoon niet meer aan mij. Deeerlijkheid gebiedt mij ook om te zeggen dat we gewoon echt allecapaciteit en energie nodig hebben om er uiteindelijk voor te zorgen datwe op 5 maart 2027 een goed langetermijnbeleid hebben waarin deopvang van Oekraïners genormaliseerd wordt, zodat ze op dezelfdemanier behandeld worden als ieder ander die legaal in Nederland verblijft.Dank u wel.De voorzitter:Dank u wel. Ik zie mevrouw Westerveld nog met een interruptie. MevrouwDe Vos is door haar interrupties heen.Mevrouw Westerveld (GroenLinks-PvdA):Ik had nog twee punten gemaakt, over kinderrechten en het instellingscol-legegeld. Ik zei: daar is geen algemene maatregel van bestuur voor nodig.Het zou fijn zijn als de Minister daar nog even op kan ingaan.Minister Keijzer:Nee, dat is aan de Minister van OCW, niet aan mij. Dit is dus niet het debatom dit te doen. Ik ga niet over algemene maatregelen van bestuur voorhet collegegeld.De voorzitter:De motie waar mevrouw Westerveld naar verwees, is natuurlijk in dezecommissie ingediend en aangenomen, dus ik...Minister Keijzer:Dan nog, voorzitter. Het is een onderwerp dat bij de Minister van OCWthuishoort, niet bij mij. Toch? Of vergis ik me nou? Dit gaat toch overcollegegeld?De voorzitter:Jazeker. Er zijn ten aanzien van de Oekraïners ongetwijfeld meer zaken dieook aan andere ministeries raken. Het is vaak zo dat het kabinet danbekijkt of het de Kamerleden een klein beetje ter wille kan zijn door evencollegiaal overleg te plegen en terug te koppelen. Ik zie daar niet heel veelenthousiasme voor bij de Minister.Minister Keijzer:Dat is er inderdaad niet, voorzitter. Het langetermijnbeleid voor Oekraïnersgaat over hoe we het gaan regelen met ingang van 5 maart 2027.Mevrouw Westerveld vertelt mij dat er een discussie is over de hoogteTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350348 van het collegegeld, die bij de Minister van OCW thuishoort. Ik ben op aldie verschillende onderwerpen met collega’s in het kabinet bezig om datte regelen. Hoe dit uiteindelijk via een algemene maatregel van bestuur ...Ik lees ook maar voor wat ik aangereikt krijg vanuit dat ministerie. Hetmoet wel via een AMvB. Je moet in ieder geval dekking hebben voor definanciële consequenties daarvan. Dat is echt niet aan mij.De voorzitter:Kunt u de vraag van mevrouw Westerveld doorgeleiden naar uw collega?Minister Keijzer:Altijd, voorzitter, tuurlijk.Mevrouw Westerveld (GroenLinks-PvdA):We hoeven hier ook niet in een welles-nietesdiscussie terecht te komen,maar voor het beeld van deze Minister wil ik het volgende zeggen. Wehebben dit jaren geleden – de voorganger van de heer Paternotte, de heerVan Meenen, was toen onderwijswoordvoerder – in de Onderwijscom-missie aangekaart. Toen werden we elke keer doorverwezen naar andereministeries. Er is wel een motie van mevrouw Podt – die is ingediend indeze commissie – waarin wordt gevraagd om financiële belemmeringenweg te nemen, zodat jongeren hier gewoon kunnen studeren. Dat is destrekking van die motie. Ik begrijp wel dat de Minister zegt «je moet bijOCW zijn», maar tegelijkertijd houdt dit natuurlijk wel verband met dewederopbouw van Oekraïne. We willen dat mensen goed onderwijskunnen volgen en hier, als het even kan, opgeleid worden. In die zin valthet dus ook op het bordje van deze Minister. Maar misschien is gewoonde vraag: kunnen we op de een of andere manier snel een terugkoppelingkrijgen van hoe deze motie naar letter en geest wordt uitgevoerd? Wat mijbetreft gebeurt dat al vanaf 2026.De voorzitter:Volgens mij is de Minister bereid om dit door te geleiden.Minister Keijzer:Tuurlijk, voorzitter. Ik zal ook tegen de collega zeggen: zorg nou even datde Kamer geïnformeerd wordt over dit punt. Want hier van het kastje naarde muur gestuurd worden, is zonde van de sfeer.De voorzitter:Dat is een duidelijke toezegging.De heer Ceulemans (JA21):Ik heb niet echt een interruptie, maar meer een punt van orde. Was deMinister aan het einde van een blokje of helemaal aan het einde van detweede termijn?De voorzitter:Ze was aan het einde van de tweede termijn.De heer Ceulemans (JA21):Oké. Dan staan er nog twee vragen van mij open, over Budel en overOekraïne. De Minister zei in antwoord op mevrouw Westerveld: laten webidden voor vrede. Dat lijkt me een heel goede oproep, maar als dievredesdeal er komt, gaat het hele verhaal van een verblijfsstatus vanaf2027 gewoon niet door, toch? Dan gaan we toch gewoon inzetten opterugkeer van Oekraïners?Minister Keijzer:Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350349 Dat laatste moeten we op dat moment zien. In de langetermijnbriefOekraïne kunt u lezen dat even 140.000 mensen, inclusief kinderen enouderen, op een trein zetten... Zo werkt dat gewoon niet. In die brief heeftu ook kunnen lezen dat de insteek absoluut is dat als het land veilig is,men terugkeert, om het land op te bouwen. Daar wordt ook nadrukkelijknaar gevraagd. Maar op het moment dat die vrede er – hopelijk – komt,moeten we gewoon gaan kijken wat dat betekent. Ik heb ook al richtingmevrouw Van der Plas aangegeven dat je wel zal moeten nadenken overwat je doet als dat later in de tijd is en niet meteen op het moment dat detijdelijke beschermingsregeling afloopt, want dan heb je 140.000asielaanvragen liggen. In Europees verband zal daar vast ook nog wel heteen en ander over gezegd worden. Als het moment daar is – God zegenehet resultaat; dat is de insteek van eenieder – moeten we gewoon kijkenwat dat betekent.Dan ten aanzien van de situatie in Budel. Onze indruk is dat het al enigetijd wat rustiger is in Budel. Vorige week is daarover nog contact geweestmet de burgemeester. Ik heb op uw verzoek ook met het bewonerscol-lectief gesproken. Dat was weliswaar in september, maar er is een afnamevan de overlast in de gemeente. Vanuit het veiligheidsbeleid, hetveiligheidsbeeld en de veiligheidsgevoelens wordt wel gekeken wat voorverdere maatregelen er eventueel nog nodig zijn, mocht de situatie weerveranderen. Maar mijn beeld is dat het daar, los van de incidenten dieblijkbaar door de heer Ceulemans genoemd werden, rustiger is dan hetlange tijd geweest is.De voorzitter:Meneer Ceulemans, de laatste keer.De heer Ceulemans (JA21):Dan zou ik de Minister wel het volgende willen vragen. Als er inseptember contact geweest is met het bewonerscollectief ... Dat is preciesrond de tijd dat ik te horen kreeg – althans, dat was eind september, beginoktober – dat het langere tijd rustig is geweest, maar het vanaf de periodena de zomervakantie weer onrustiger is geworden. Dan praat je dus overde periode van oktober, november tot nu ongeveer. Ik weet dus dat erafspraken zijn geweest en ik weet dat er ook maatregelen zijn getroffenom de overlast tot 2028 zo veel mogelijk terug te dringen. Het beeld dat iknu krijg van bewoners is dat het wel degelijk eventjes gewerkt heeft, maardat het weer begint weg te zakken op een manier die we niet willen zien.Mijn vraag aan de Minister is dus: bent u bereid om op korte termijnopnieuw met bewoners in gesprek te gaan over de situatie en over hoe zijdie op dit moment beleven?Minister Keijzer:De NS heeft de afgelopen jaren extra inzet gepleegd ten aanzien van debeveiliging bij het station. In samenspraak met de vervoerders heeft degemeente een werkgroep ingericht om te kijken wat er eventueel nodig isaan extra beveiliging. Er wordt dus wel nagedacht over de vraag: watdoen we als het minder gaat? Vorige week is er nog contact geweest metde burgemeester, maar op uw verzoek zal dat contact nog een keergezocht worden, om te bezien hoe het kan dat er licht zit tussen hetgeen uhoort en hetgeen ik hoor. Als dat zo blijkt te zijn, hebben we uiteraard ookaltijd weer een gesprek.De voorzitter:Dank u wel. Ik kijk even of er anderen zijn die nog iets hebben. Nee, ik zievan niet. Dan is mevrouw De Vos voor een allerlaatste, hele korte vraag.Mevrouw De Vos (FVD):Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350350 Dank voor uw coulance, voorzitter. Ik hoorde de frustratie bij MinisterKeijzer over het feit dat er nog iedere week 900 mensen binnenkomen. Enik hoorde Minister van Weel zeggen dat het niet mogelijk is om deasielprocedure voor Syriërs vroegtijdig af te breken, waar ik zonet opwees, omdat we aan juridische verplichtingen zijn gebonden. Ik denk dathij daarmee doelt op het Vluchtelingenverdrag, waar we ook via de EUweer aan gebonden zijn. Mijn vraag aan Minister Keijzer is dus eigenlijkde volgende. Begrijp ik goed dat die frustratie voortvloeit uit het feit datwe aan internationale afspraken gebonden zijn en Nederland zelf duseigenlijk nauwelijks zeggenschap heeft over het migratiebeleid, en dat wedus ook teleurstellend weinig kunnen veranderen zolang dat zo blijft?De voorzitter:Kijk aan, een ja-of-neevraag. Het is inderdaad een vraag aan Minister vanWeel, maar hij gaat over de frustratie van Minister Keijzer, dus ...Mevrouw De Vos (FVD):Het was ook een vraag aan ...De voorzitter:... het is een beetje een hybride vraag eigenlijk. Maar ik zie dat Ministervan Weel ...Minister Van Weel:Ik ken haar frustraties!De voorzitter:... goed vertrouwd is met haar frustraties!Minister Van Weel:Het antwoord is nee. Maar laat ik de vraag beantwoorden, want die gaatook over internationale aspecten en daar ga ik dan weer over. De EU kaneen hoop dingen doen om ons migratiebeleid strenger en effectiever temaken. Het EU-Migratiepact en alles wat we gisteren in Brussel hebbenbesloten in EU-verband, gaat echt een verschil maken. Maar daarnaasthebben we ook nationale maatregelen nodig. Die nemen alle landen. Hetis de combinatie van die twee die hier uiteindelijk het verschil gaat maken.Het is niet zo dat wij alleen maar door internationale samenwerkingworden belemmerd. Die helpt ons ook.De voorzitter:Dank. We gaan het hierbij laten.Mevrouw De Vos (FVD):Dank. Mijn vraag was eigenlijk gericht aan Minister Keijzer, en dat heb ikook duidelijk gezegd.De voorzitter:Ja, dat was duidelijk, maar Minister Keijzer had volgens mij geen behoeftemeer om er iets aan toe te voegen.Minister Keijzer:Ik heb het net al gezegd. Het is precies zoals collega Van Weel zegt.De voorzitter:Helder. Yes.Minister Keijzer:Het is een samenspel van regelgeving en jurisprudentie, die de afgelopentien, twintig jaar gegroeid is, ook gewoon hier in Nederland zelf.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350351 De voorzitter:Dank u wel. Dank aan beide Ministers voor de beantwoording. We zijn aanhet einde gekomen van dit commissiedebat. Ik ga nog even de toezeg-gingen aan u voorlezen.–De Minister van Asiel en Migratie, de heer Van Weel, gaat voor hetkerstreces de uitvoerings- en implementatiewet EU Asiel- en Migratie-pact naar de Kamer sturen.Dan hebben we nog wat te doen tijdens het kerstreces, hoor ik de heerBart van den Brink nu zeggen.–De Minister van Asiel en Migratie informeert de Kamer uiterlijk aan heteind van het eerste kwartaal over de verdere implementatie van hetAsiel- en Migratiepact en de stand van zaken rond de inzet van tolken.–De Minister van Asiel en Migratie legt het onderzoek naar fraude bij deIND geanonimiseerd en vertrouwelijk ter inzage.–De Minister van Asiel en Migratie stuurt in het eerste kwartaal een planvan aanpak voor het tegengaan van schijnerkenningen.–De Minister van Asiel en Migratie stuurt in januari het nieuwelandenbeleid Syrië naar de Kamer.Minister Van Weel:Nee, dat laatste kunt u niet als toezegging noteren. Ik heb gezegd dat ik injanuari een nieuw ambtsbericht vind, dat als het goed is aanleiding geefttot het opstellen van nieuw landenbeleid. Maar dat moet zijn eigendynamiek hebben, dus dat ga ik niet toezeggen.De voorzitter:Dat gaat u niet automatisch in januari redden? Wilt u daaraan een anderetijdsindicatie koppelen?Minister Van Weel:U krijgt nieuw landenbeleid wanneer er nieuw landenbeleid is. Zo doenwe dat voor alle landen en dat kent zijn eigen dynamiek.De voorzitter:Dan halen we die toezegging weg, want dat is inderdaad staande praktijk.–De Minister voor Asiel en Migratie – ^MK, staat hier; dat is dusmevrouw Keijzer – stuurt eind Q1 een brief naar de Kamer over destand van zaken rond de vrijwilligersvergoeding voor gastgezinnen diestatushouders in huis nemen.–De Minister voor Asiel en Migratie stuurt een brief met een terugkop-peling van haar bezoek aan Ter Apel.–De Minister voor Asiel en Migratie geleidt de vraag van het lidWesterveld door naar de Minister van Onderwijs, Cultuur en Weten-schap en zorgt dat hij de Kamer informeert over de uitvoering van demotie van het lid Podt ten aanzien van de mogelijkheid om middels hetinstellingscollegegeld het collegegeld voor Oekraïense studenten teverlagen.Minister Keijzer:Om te beginnen heeft hij een eigenstandige positie, dus het zou bijzonderzijn als ik hem zou kunnen zeggen wat hij moet gaan doen.De voorzitter:Nou, over de mogelijkheid óm, ja.Minister Keijzer:En «de uitwerking van de motie» is de juiste formulering.De voorzitter:Uitstekend: de uitwerking van de motie.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350352 Dan is er een tweeminutendebat aangevraagd door het lid Vondeling vande PVV. Dat zal op de regeling van werkzaamheden worden geplaatst. Ikzie dat er twee leden zijn die toch nog een toezegging hebben gemist.Mevrouw Vondeling (PVV):Ja, over die Eritreeërs. De Minister zou bij de IND gaan kijken of daar designalen bekend zijn die de Noorse IND ook krijgt, dat er fraude wordtgepleegd.De voorzitter:Ja. Ik heb alleen geen tijdsindicatie gehoord, dus ...Minister Van Weel:Nee, ik heb gezegd dat ik dat bij de IND aanhangig zal maken. Dat is dusde toezegging, en dat doen we meteen.De voorzitter:De Minister gaat dat bij de IND aanhangig maken. De heer Ceulemans?De heer Ceulemans (JA21):Ja, heel kort. Ik heb er alle vertrouwen in dat Minister Keijzer dat ook gaatdoen, maar volgens mij is er zonet ook toegezegd dat de Ministeropnieuw in contact zou treden met bewoners van Budel over de meestrecente situatie.Minister Keijzer:Dat doet de Minister niet zelf, en het is contact met de burgemeester. Als unamelijk aan mij vraagt om overal in Nederland in contact te treden metbewoners, wordt dat ... Ik zou het graag doen, trouwens, hoor; daar gaathet niet om. Maar ik heb maar één lijf.De voorzitter:Dat wordt inderdaad iets te generiek. Ik stel voor dat dit gewoon iets iswaar u eventueel op basis van uw eigen signalen bij een volgend debatop terug kan komen.De heer Ceulemans (JA21):Excuus. Even een punt van orde, hoor. De Minister maakt er nu eenkarikatuur van, want natuurlijk zeg ik niet: u moet in Budel langs alledeuren gaan. Maar de Minister verwees zonet zelf naar contact met eenbewonerscollectief. Ze heeft zelf vorige week, geloof ik, contact met deburgemeester gehad. Het lijkt me weinig zinvol om dat deze week weer tegaan doen. Dat verhaal is bekend.De voorzitter:Meneer Ceulemans, ik ga u even stoppen. Een toezegging is namelijk alser iets in een brief moet worden gerapporteerd. Een Minister die incontact treedt met de lokale overheid is iets te veel staande praktijk, ietswat van een Minister verwacht wordt, om er een toezegging van temaken. Dat gaan we nu dus even niet doen. U kunt er uiteraard later welzelf op terugkomen.We zijn aan het einde gekomen van dit commissiedebat. Ik wil beideMinisters en de Kamerleden heel erg bedanken voor hun bijdragen. Het isons gelukt om op tijd te stoppen. Ik wens de Minister van BuitenlandseZaken nog succes met zijn commissiedebat hedenavond.Sluiting 19.52 uur.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 350353