Geannoteerde agenda voor de informele Raad Algemene Zaken (RAZ) - Cohesie d.d. 6 september 2024 in Boedapest

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202421 501-08MilieuraadNr. 957 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 augustus 2024Op 6 september vindt de informele Raad Algemene Zaken Cohesiebeleid(RAZ-Cohesie) plaats in Boedapest. Tijdens deze Raad zal er gesprokenworden over manieren waarop cohesiebeleid een rol zou kunnen spelenin het adresseren van de demografische uitdagingen waar de Unie voorstaat. Gezien de beperkte vertegenwoordiging van andere lidstaten oppolitiek niveau, de agenda en het niet besluitvormende karakter van dezeinformele Raad zal ik ambtelijk vervangen worden.Er ligt een discussiestuk voor waarin de huidige demografische uitda-gingen beschreven worden: een vergrijzende bevolking en in sommigedelen van Europa zelfs een krimpende door negatieve migratie (vooral inOost-Europa en rurale gebieden). Hierdoor ontstaat een tekort aanarbeidskrachten. Cohesiebeleid is volgens het Hongaarse voorzitterschapuitermate geschikt om hier op in te spelen omdat er rekening kan wordengehouden met specifieke behoeftes en eigenschappen van de verschil-lende regio’s. Het Hongaarse voorzitterschap pleit dan ook voor eenspecifieke doelstelling binnen het Cohesiebeleid post ’27, die specifiekgericht is op demografische uitdagingen.Volgens het Hongaarse voorzitterschap zou dit een brede benaderingbehelzen van sociale, economische en ontwikkelingsstrategieën metacties specifiek gericht op de vergrijzende bevolking, beleidsinitiatievengericht op families, maatregelen gericht op jeugdwerkloosheid enonderwijs en het promoten van vrijheid om je te verplaatsen, maar ook devrijheid om juist te blijven.De Ministers wordt gevraagd hoe het Cohesiebeleid zich moet ontwik-kelen om in te kunnen spelen op toekomstige demografische uitdagingenen of de focus van dit beleid in de toekomst zou moeten wordenaangepast.Het kabinet vindt het nog te vroeg om uitspraken te doen over de concretevormgeving van het toekomstig Cohesiebeleid. Dat is onderdeel van de kst-21501-08-957ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 21 501-08, nr. 9571 bredere discussie over het toekomstig Meerjarig Financieel Kader (MFK).Daarnaast is Nederland op dit moment in samenwerking met de medeo-verheden bezig met het schrijven van een position paper over detoekomst van het cohesiebeleid. Dit zal inhoudelijk richting geven aan deNederlandse positie over het cohesiebeleid post 2027. Het kabinet is hetechter wel met het Hongaarse voorzitterschap eens dat met de huidigedemografische ontwikkelingen er een opgave is ontstaan op de arbeids-markt. Er moet in de toekomst beter gebruik worden gemaakt van hetonbenut arbeidspotentieel om voldoende arbeidskrachten met de juistevaardigheden te laten participeren op de arbeidsmarkt. Ook zal er blijvendaandacht moeten zijn voor de wijze waarop deze demografische ontwikke-lingen invloed hebben op andere beleidsterreinen, zoals de zorg en hetonderwijs.Cohesiebeleid kan ondersteunend zijn bij de verwezenlijking van hogewerkgelegenheidsniveaus, het aanpakken van arbeidsmarkttekorten, eenrechtvaardige sociale bescherming en de ontwikkeling van eengeschoolde en veerkrachtige beroepsbevolking. Om de grote transitiesvan deze tijd te kunnen maken, waar alle regio’s en alle inwoners vankunnen profiteren, is het noodzakelijk te investeren in menselijk kapitaalen sociale inclusie. Een voldoende en geschoolde beroepsbevolking isessentieel. Het Europees Sociaal Fonds (ESF) is het belangrijksteinstrument van de EU om te investeren in mensen.Daarnaast is het wat dit kabinet betreft belangrijk om plaatsgebondenbeleid toe te passen binnen het toekomstig Cohesiebeleid; meer kijkenwat regio’s en steden specifiek nodig hebben, waar hun sterktes zitten enwaar mensen extra steun nodig hebben. Regio’s moeten meer uitgedaagdworden hun productiviteit te vergroten en hun sociale problematiek op telossen. Door het versterken van het economisch potentieel van de regio,is de kans groter dat er weer talent wordt aangetrokken en dat deoorspronkelijke inwoners in die gebieden blijven wonen.Innovatie, multi-level samenwerking en regionale specialisatie is hiervooressentieel. Wat Nederland betreft zou in de toekomst gekeken moetenworden naar bredere regionale transitieplannen, waarin de kansen enuitdagingen op de groene, digitale en sociaal-demografische transitie inde verschillende regio’s geïdentificeerd worden. Hiermee kan dan brederworden gekeken naar de economische kansen van een regio, aan de handvan bestaande plannen en een voor die regio relevante mix van indica-toren1. Interregionale samenwerking is daarnaast van essentieel belangvoor de versterking van de innovatie- en concurrentiekracht van deEuropese regio’s. Nederland ziet toegevoegde waarde in de «interregionalinnovation investments»(I3) in het toekomstig Cohesiebeleid.De Minister van Economische Zaken,D.S. Beljaarts1Gedacht kan worden aan zoals het arbeids-/beroepspotentieel, werkloosheidscijfers, omvangvan sectoren, investeringen in innovatie (GERB), uitgegeven patenten en ecosystemen in deregio of aan de hand van de EU regional competetiveness index.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 21 501-08, nr. 9572