Vijfde voortgangsrapportage Capaciteit DJI

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202624 587Justitiële InrichtingenNr. 1068 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE ENVEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 september 2025Hierbij ontvangt u de vijfde voortgangsrapportage over de capaciteit bijde Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). De Kamer wordt hier periodiek overgeïnformeerd.1Het aanpakken van het capaciteitstekort bij DJI is mijn topprioriteit voorde komende periode. Voor de geloofwaardigheid van de rechtsstaat envoor slachtoffers in het bijzonder is het essentieel dat straffen ookdaadwerkelijk ten uitvoer worden gelegd. Sinds eind 2023 is bij DJI sprakevan een langdurig capaciteitsprobleem. Er zijn de afgelopen periode doormijn ambtsvoorgangers verschillende noodmaatregelen genomen omdeze capaciteitsproblematiek het hoofd te kunnen bieden. Voorbeeldendaarvan zijn dat mannelijke zelfmelders zeer beperkt worden opgeroepen,arrestanten met een openstaande strafduur tot twee maanden niet actiefworden opgespoord, er een zeer hoge bezettingsgraad wordt gehanteerden dat DJI de ruimte heeft gekregen om – indien echt noodzakelijk –gedetineerden onder voorwaarden maximaal 14 dagen eerder heen tezenden.2/3 Dit zijn stuk voor stuk pijnlijke, wrange maatregelen dieniemand wil en die ik het liefst zou terugdraaien. De huidige situatie laatterugdraaien echter niet toe en toont ook aan waarom we aan structureleoplossingen moeten werken. Mijn inzet is er op gericht om dezenoodmaatregelen zo kort als mogelijk van kracht te laten zijn.Gegeven dit huidige capaciteitsbeeld heeft DJI sinds de week van18 augustus jl. besloten om conform de maatregel zoals opgenomen in deRegeling tijdelijk verlaten van de inrichting (Rtvi) gebruik te maken van debevoegdheid om het aantal dagen voor het heenzenden op te hogen naareen maximum van 14 dagen. Dit gebeurt altijd met maatwerk. Alleengedetineerden met straffen van maximaal een jaar komen in aanmerking1TZ202404-1312Kamerstuk 24 587, nr. 10563Kamerstuk 24 587, nr. 1024 kst-24587-1068ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 24 587, nr. 10681 en veroordeelden wegens ernstige gewelds- of zedenmisdrijven zijnuitgesloten. Helaas blijkt dit noodzakelijk om arrestanten en voorlopiggehechten in een huis van bewaring of gevangenis te kunnen plaatsen.Daarnaast blijf ik op zoek naar maatregelen en mogelijkheden om decapaciteit spoedig uit te kunnen breiden. Ook blijft de taskforce binnen DJIactief zoeken naar mogelijkheden om waar mogelijk capaciteit weer in desterkte te krijgen door het optimaal inzetten van personeel. Met al dezeinspanningen en maatregelen pak ik het capaciteitstekort aan. Ik wil vaartmaken met alles wat al in gang gezet is en bij positieve uitkomsten geentijd verliezen.Het mag echter duidelijk zijn dat er sprake is van een groot vraagstuk.Daarom wordt parallel aan deze ontwikkelingen gewerkt aan een pakketstructurele maatregelen. Belangrijke basis voor deze maatregelen is eenterugblik waarin is onderzocht welke ontwikkelingen in de afgelopen 25jaar van invloed waren op de benodigde en beschikbare detentiecapa-citeit. De lessen die hieruit volgen leiden tot aanknopingspunten voorbeantwoording van de vraag hoe om te gaan met langdurige schaarste inhet gevangeniswezen. Een pakket aan maatregelen dat ingrijpt op zowelde behoefte aan celcapaciteit, het aanbod van detentieplaatsen als dewijze waarop detentie wordt vormgegeven is noodzakelijk en wordtmomenteel uitgewerkt. Hierbij wordt ook het initiatiefwetsvoorstelSlimmer straffen betrokken dat onlangs door de leden Sneller (D66),Boswijk (CDA) en Six Dijkstra (NSC) is ingediend bij uw Kamer, waar hetkabinet een appreciatie op zal geven bij de plenaire behandeling. In devolgende voortgangsrapportage wordt uw Kamer geïnformeerd over deuitkomsten van de terugblik en opties voor een pakket aan maatregelen.In deze brief ga ik nader op de volgende onderwerpen in:1.Capaciteitsbeeld;2.Stand van zaken verkenningen capaciteitsuitbreidingen;3.Gebruik meerpersoonscellen;4.Personeel;5.Overig.1. Capaciteitsbeeld Ondanks alle getroffen noodmaatregelen blijft de bezetting in hetreguliere gevangeniswezen boven de 99%. Tevens is er nog steeds eengrote voorraad zelfmelders en arrestanten. Wegens personeelstekortenzijn er plekken uit de sterkte gehaald waardoor er minder inzetbare cellenbeschikbaar zijn, het totaal aantal plekken dat uit de sterkte is gehaaldwegens personeelstekorten is toegenomen tot 163. Daar komt bovenopdat een verbouwing vertraging heeft, wat invloed heeft op het aantal in tezetten plekken.In de bijlage wordt, zoals bij elke voortgangsrapportage, de stand vanzaken gegeven op de genomen maatregelen en worden de prognoses tenaanzien van de bezetting weergegeven.2. Stand van zaken verkenningen capaciteitsuitbreidingen In deze paragraaf wordt toegelicht welke stappen er genomen worden omcapaciteitsuitbreidingen te realiseren en bestaande capaciteit in de luchtte houden.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 24 587, nr. 10682 Extra middelen renovaties en HarreveldEerder is met uw Kamer gedeeld dat er investeringen nodig zijn voornoodzakelijke renovaties zodat huidige gebouwen in stand kunnenworden gehouden. In de vorige capaciteitsbrief is aangegeven dat hetstreven is om zo min mogelijk plekken uit te laten vallen. Daarom zijnmiddelen bestemd voor de uitbreiding van jeugd- en forensische plaatseningezet voor noodzakelijke renovaties en is er een herverdeling binnen deDJI begroting gemaakt. Op die manier is structureel € 75 miljoenbeschikbaar gekomen voor de huisvestingsproblematiek van DJI. Dithelpt, want met dit budget kunnen in totaal naar schatting 1.000 plaatsenworden gerenoveerd. Het is echter onvoldoende voor de totale renovatie-opgave waar DJI voor staat. In totaal moeten naast de 1.000 plekken nogca. 3.000 plekken gerenoveerd worden. Indien deze renovaties nietplaatsvinden vallen deze plekken op termijn uit.Tevens is bij augustusbesluitvorming besloten om vanaf 2031 aanvullend€ 15 miljoen extra per jaar beschikbaar te stellen voor DJI. Dit bedrag isbestemd voor de capaciteitsproblematiek. Daarnaast is uw Kamer op3 september jl. geïnformeerd dat besloten is om middelen vrij te makenom de Justitiële Jeugdinrichting (JJI) in Harreveld te heropenen.4 Vanaf2028 is hiervoor jaarlijks € 35 miljoen beschikbaar. Op termijn zal dit eenpositief effect hebben op het capaciteitstekort in het gevangeniswezenomdat de jongvolwassenen die nu noodgedwongen in het gevangenis-wezen worden geplaatst dan weer terecht kunnen in een JJI. Zoals metuw Kamer gedeeld is de beschikbaarheid van personeel op deze locatieeen belangrijke reden om de voorbereidingen tot heropening voort tezetten. Bovendien is hier een school aanwezig en is het gebouw geschiktomdat het tot 2008 een JJI was. Ook worden de mogelijkheden verkendom in andere gebouwen op deze locatie een landelijke topklinischebehandelvoorziening voor jeugdhulp in strafrechtelijk kader te realiseren.De combinatie van beide voorzieningen kan bevorderlijk zijn voor dedoorstroom uit de JJI.Verkenning inzet detentieboot gevangeniswezenDe motie van het lid Ellian (VVD)5 verzoekt de regering om te verkennenof schepen op korte termijn ingezet zouden kunnen worden om capaciteitvoor het gevangeniswezen te creëren. De inzet van een detentieboot kantijdelijk worden gefinancierd uit het amendement van de leden Sneller(D66) en Van Nispen (SP).6 Momenteel verkent DJI of een detentiebootingezet kan worden. Een detentieboot kent een laag c.q. beperkt beveili-gingsniveau. Er wordt onderzocht voor welk nieuw detentieconcept ofdoelgroep(en) een detentieboot geschikt is. Waar nodig leidt dit totaanpassing in de regelgeving.Gebleken is dat de boot mogelijk eind 2026 in gebruik kan wordengenomen. Ik houd uw Kamer op de hoogte via de volgende voortgangs-rapportages.Beperkt beveiligde locaties voor kortgestrafte zelfmeldersEerder is met uw Kamer gedeeld dat er ingezet wordt op een soberdetentieconcept voor kortgestrafte zelfmelders.7 Voor deze plekken geldteen beperkt dagprogramma. Momenteel komen hiervoor alleenzelfmelders met een straf tot twee weken in aanmerking. DJI heeft4Kamerstuk 24 587, nr. 10615Kamerstuk 24 587, nr. 10436Kamerstuk 36 725 VI, nr. 147Kamerstuk 24 587, nr. 1008Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 24 587, nr. 10683 gewerkt aan wijziging van regelgeving waardoor het mogelijk wordtgemaakt om ook zelfmelders waaraan een onherroepelijke gevangenis-straf of hechtenis is opgelegd van ten hoogste zes weken hier te kunnenplaatsen. Met deze wijziging wordt gewerkt aan het verlagen van devoorraad zelfmelders. De Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbe-scherming (RSJ) heeft de voorgestelde wijziging voorzien van advies. DeRSJ vindt het positief dat de nieuwe afdeling voor zelfmelders isgebaseerd op het uitgangspunt dat er niet zwaarder wordt beveiligd dannodig. De RSJ acht het daarnaast van belang dat nagedacht wordt overeen meer permanent regime welke aansluit bij het huidige detentie-systeem dat uitgaat van een visie op re-integratie en herstel. Tevensbenadrukt het advies de tijdelijkheid van het beperkte dagprogramma. Hetadvies wordt momenteel verwerkt in de definitieve regelgeving, waarnatoegewerkt wordt naar het oproepen van zelfmelders tot zes weken.Verkenning heropening PI AlmereDJI heeft de mogelijkheden om PI Almere te heropenen verkend, dit leidtmogelijk tot circa 320 plekken. De verkenning is gefinancierd uit hetamendement van het lid Ellian (VVD).8 Het heropenen van PI Almere ismogelijk, maar vereist echter incidenteel en structureel financieel budget.Er worden geen mogelijkheden gezien om dit binnen de huidige begrotingop te vangen. Na een eventueel besluit duurt het heropenen van de PIvervolgens vijf tot zeven jaar.Inzet noodgevangenissenZoals aangekondigd in de vierde voortgangsrapportage capaciteit DJIwordt verkend of er in de PI Zuid-Oost (locatie Ter Peel) in totaal 60 extratijdelijke plekken gerealiseerd kunnen worden. Gezien de mogelijkheid tothet aanbieden van arbeid zijn deze plekken geschikt voor gedetineerden ineen regulier gevangenisregime. Voordat over kan worden gegaan tot debouw van de noodgevangenis dient een omgevingsvergunning verleendte worden waarbij ook wordt gekeken naar stikstofuitstoot. Alleenwanneer de uitkomsten van het onderzoek positief zijn kan er gebouwdworden. Het onderzoek wordt naar verwachting eind dit jaar afgerond ende uitkomst is momenteel nog onzeker. Samen met DJI blijf ik zoeken naarandere locatie opties.Pilot minder arbeid in het Huis van Bewaring (HvB)De afgelopen tijd is in vier inrichtingen verkend of tijdens de eerste zesweken in het HvB een arrestantendagprogramma kan worden gedraaid.Dit betekent geen wekelijks arbeidsaanbod van 20 uur, maar 5 urenalternatieve activiteiten. Daarnaast zijn varianten verkend om wel arbeid,maar minder dan de huidige norm van 20 uur aan te bieden. Deverwachting was dat deze maatregel ervoor kon zorgen dat een klein deelvan het arbeidspersoneel kon worden vrijgespeeld en ingezet kon wordenop de leefafdeling. Uit de opzet van de pilots is gebleken dat er belemme-ringen zijn, zowel juridisch als uitvoeringstechnisch. Zo dienen dealternatieve activiteiten buiten de cel plaats te vinden. Hiervoor ispersoneel noodzakelijk. Daarom levert deze pilot geen tot zeer beperktepersoneelswinst op. Er is daarom besloten dat de pilot niet zal wordenvoortgezet.8Kamerstuk 36 600 VI, nr. 40Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 24 587, nr. 10684 3. Gebruik meerpersoonscellen Mijn ambtsvoorganger heeft tijdens het wetgevingsoverleg over de 1esuppletoire begroting van het Ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV)van 1 juli jl. toegezegd om in te gaan op het gebruik en aantallen vanmeerpersoonscellen (MPC).9DJI heeft de afgelopen periode geïnvesteerd in de inzet van MPC, met alsdoel de beschikbare capaciteit zo efficiënt mogelijk in te zetten conformmotie Eerdmans (JA21).10 Dit jaar heeft de inspanning gezorgd voor ruim100 extra MPC-plekken. DJI blijft hierbij binnen de bestaande kaders vanwat verantwoord is, de veiligheid van het personeel vooropgesteld. Zozijn niet alle gedetineerden geschikt om op een MPC te worden geplaatstvanwege veiligheidsoverwegingen. Bij de beoordeling voor geschiktheidvoor plaatsing op een MPC worden de gezondheidstoestand, verslavings-problematiek, gedragsproblematiek, achtergrond van het gepleegdedelict, psychische gestoordheid en aan betrokkene opgelegde beper-kingen door de vestigingsdirecteur meegenomen. Dit gebeurt op basisvan de Regeling selectie, plaatsing en overplaatsing van gedetineerden(Rspog). Het is van groot belang deze plaatsingscriteria te volgen omonveilige situaties voor personeel en gedetineerden te voorkomen enrisico’s op incidenten en voortgezet crimineel handelen vanuit detentie tevermijden.DJI zet in het gevangeniswezen 1.959 MPC in, bestaande uit 1.923tweepersoonscellen en 36 zespersoonscellen (peildatum 1 augustus). Debezettingsgraad van de meerpersoonscellen verschilt per PI. Bij eencontra-indicatie voor plaatsing op een MPC en het ontbreken van demogelijkheid voor plaatsing op een eenpersoonscel kan het voorkomendat gedetineerden alleen op een MPC geplaatst worden waardoor erleegstaande bedden in MPC’s kunnen zijn. Het afgelopen jaar heeft DJIingezet op een snelle overplaatsing van gedetineerden die ongeschikt zijnvoor een MPC naar een eenpersoonscel in een andere PI. Zo kunnen deMPC’s daadwerkelijk gebruikt worden voor het plaatsen van tweegedetineerden. Hiermee wordt de beschikbare capaciteit zo goed alsmogelijk benut.Hierbij blijft voldoende personeel randvoorwaardelijk. Conform motie vanhet lid Van Nispen (SP) c.s.11 doe ik geen concessies aan de veiligheid vanhet gevangenispersoneel. Deze motie doe ik hierbij dan ook gestand.4. Personeel Taskforce personeelDe taskforce Prioritering Maatregelen Personeel houdt zich bezig met depersonele inzet en directe operationele bijsturing. De taskforce neemtbeslissingen over de optimale inzet van personeel, waarmee het uit desterkte halen van detentieplekken door personele problemen zo veel alsmogelijk wordt voorkomen. Door voortdurende inspanningen van deTaskforce was het tekort van 330 plekken als gevolg van personeelste-korten teruggebracht naar circa 99 (peildatum medio juni). Momenteel zijner 163 plaatsen buiten gebruik vanwege personeelstekorten (peildatum11 september). Dit aantal is toegenomen doordat er in augustus een groteafdeling uit de sterkte is gegaan wegens personeelsgebrek. Een deel vandeze plekken kunnen naar verwachting begin 2026 weer ingezet worden.9TZ202507-00210Kamerstuk 24 587 nr. 103811Kamerstuk 24 587, nr. 1029Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 24 587, nr. 10685 WervingDe motie van het lid Eerdmans (JA21) verzoekt om werk te maken van eenwervingsplan voor DJI-personeel met als doel om het werken bij DJI zoaantrekkelijk mogelijk te maken.12 DJI heeft een succesvolle arbeidsmarkt-campagne die via verschillende mediakanalen wordt gecommuniceerd.Daarnaast is DJI aanwezig op veel beursevenementen, waar bezoekers opinnovatieve wijze kunnen ervaren wat het betekent om te werken alsbeveiliger, arbeidsbegeleider, zorgprofessional of penitentiair inrichtings-werker. Aansluitend hierop wordt een regionale wervingsaanpakgehanteerd. Die regionale aanpak is belangrijk om aan te sluiten op dewervingsbehoefte en het aanbod in de regio. Om medewerkers ook vooren na hun start goed te laten landen heeft DJI een uitgebreid onboar-dingsprogramma. In 2024 heeft de werving voor personeel een positiefsaldo laten zien, dat wil zeggen meer instroom dan uitstroom. Deze trendzet zich tot op heden door.DJI blijft zich inzetten om de aantrekkelijkheid van DJI als werkgever nu enin de toekomst te behouden en er wordt gewerkt aan een wervingsplanconform motie van het lid Eerdmans (JA21). Hierin zal de huidige inzetzoals hierboven beschreven ook terugkomen. Over de voortgang zal ik uwKamer in het eerste kwartaal van 2026 informeren.Welzijn personeel DJIHet welzijn van medewerkers is cruciaal om de taak van DJI adequaat uitte kunnen voeren. In het Commissiedebat Gevangeniswezen is door mijnambtsvoorganger toegezegd in te gaan op het welzijn van het personeelvan DJI.13 Om zicht op het welzijn van medewerkers te krijgen en tehouden, vinden er diverse (cyclische) onderzoeken plaats. Zo vindt eronder andere medewerkersonderzoek plaats waarin gevraagd wordt naaraspecten van werkdruk. Daarnaast worden risico’s op het gebied vanpsychosociale arbeidsbelasting in kaart gebracht. U kunt hierbij, naastwerkdruk, denken aan agressie, geweld en ongewenste omgangsvormen.Uit deze onderzoeken blijkt dat de ervaren psychosociale arbeidsbelastingbinnen DJI relatief hoog is. Deze beleving wordt beïnvloed door verschil-lende factoren. Voorbeelden zijn de aard van het werk waarin continuepenitentiaire scherpte gevraagd wordt en waarin personeel te maken kankrijgen met (dreigende) incidenten met agressie en geweld, de beschik-baarheid van medewerkers om de gewenste capaciteit te kunnenrealiseren, veranderende doelgroepen binnen de populatie justitiabelenen de ervaren balans tussen werk en privé.Op bovengenoemde onderwerpen vindt inzet plaats door de risico’s ophet gebied van psychosociale arbeidsbelasting aan te pakken, werving enselectie en programma’s op het gebied van sociale veiligheid en leider-schap en trainingen om de (fysieke) weerbaarheid te vergroten. DJI biedtdaarnaast preventief medische onderzoeken aan individuele medewerkersaan. Een dergelijk onderzoek is gericht op het vroegtijdig ontdekken vangezondheidsrisico’s in relatie tot het werk en de algemene gezondheid vande medewerker, zodat zo nodig maatregelen getroffen kunnen worden.12Kamerstuk 36 725 VI, nr. 2413TZ202410-015Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 24 587, nr. 10686 Extra beloning voor het gevangenispersoneel (een tijdelijke kraptetoeslag)invoeren om het personeel meer te waarderenDe motie van het lid Van Nispen (SP) vraagt om een extra beloning (eentijdelijke kraptetoeslag) voor het gevangenispersoneel om het personeelmeer te waarderen.14 Ik deel de constatering van de indiener van de motiedat van het DJI-personeel structureel veel gevraagd wordt en dat demedewerkers veel werk moeten verzetten. Met hem ben ik van meningdat het personeel waardering verdient in een tijd van langdurigecapaciteitsdruk en dientengevolge hoge werkdruk die de hele DJIorganisatie raakt. Ik zal de motie echter niet op de voorgestelde wijzeuitvoeren, omdat een tijdelijke (of structurele) beloning via de CAO Rijkloopt. Wel zal ik er voor zorgen dat het DJI-personeel dit jaar eenmalig eentoelage van € 500 netto ontvangt als blijk van waardering voor het werkdat al geruime tijd onder hoge druk wordt uitgevoerd. DJI betaalt dezeeenmalige toelage uit eigen middelen.Herwaardering van de functie van Penitentiair Inrichtingswerker (PIW’er)Conform toezegging van mijn ambtsvoorganger tijdens het commissie-debat van 2 oktober jl.15 is het werkpakket van de PIW’er apart geactuali-seerd. Hierbij is er in samenspraak met een brede afvaardiging vanuit DJIgekeken naar de bestaande beschrijvingen en zijn deze, waar aan de orde,aangevuld of herschreven. Op dit moment ligt er een adviesaanvraag voorbij de centrale ondernemingsraad van DJI over de uitkomsten van deactualisering van het werkpakket. Zodra het advies van de centraleondernemingsraad is ontvangen en de besluitvorming plaats heeftgevonden zal ik u over de definitieve uitkomsten informeren.PakketvergelijkingDoor mijn ambtsvoorganger is toegezegd een pakketvergelijking uit tevoeren van de positie van de DJI-medewerker ten opzichte van andereoverheids- of vergelijkbare functies. Een onderzoek naar de verschillen inarbeidsvoorwaarden en verantwoordelijkheden van DJI-medewerkers tenopzichte van medewerkers uit andere sectoren is een zeer omvangrijkproces dat niet binnen korte termijn te realiseren is. Daarbij geldt dat deorganisatie momenteel kampt met grote belasting en deze actie op ditmoment een onevenredig grote inspanning zou vragen van schaarspersoneel bij de betrokken partijen. Aanvullend geldt dat alle betrokkenpartijen, zowel samen als los van elkaar, druk bezig zijn met het perso-neelsbestand op volle sterkte te krijgen. Vanwege de reeds grote belastingop de staande organisaties zal ik aan de pakketvergelijking geen verdervervolg geven.5. Overig Voorwaardelijke gratieverleningMijn ambtsvoorganger heeft tijdens het wetgevingsoverleg over de 1esuppletoire begroting van het Ministerie van JenV van 1 juli jl. toegezegdom nader in te gaan op de verkenning van voorwaardelijke gratiever-lening – onder de voorwaarde dat de veroordeelde een taakstraf verricht-bij korte gevangenisstraffen. Via artikel 13, tweede lid, van de Gratiewetkan een gevangenisstraf in theorie worden omgezet in een taakstraf. Omgratie te kunnen verlenen moet echter wel worden voldaan aan één vande twee gronden van artikel 2 van de Gratiewet.14Kamerstuk 36 725 VI, nr. 1915Kamerstuk 24 587 nr. 996Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 24 587, nr. 10687 De eerste grond om gratie te kunnen verlenen is de aanwezigheid vannieuwe feiten of omstandigheden waarmee de rechter geen of onvol-doende rekening heeft kunnen houden en die zouden hebben geleid totoplegging van een andere straf of het achterwege blijven daarvan. Bijnieuwe feiten of omstandigheden kan worden gedacht aan nieuw(ontlastend) bewijsmateriaal of persoonlijke omstandigheden van deveroordeelde. De huidige capaciteitsproblemen zijn niet als een dergelijkenieuwe omstandigheid beoogd.De tweede grond om gratie te kunnen verlenen doet zich voor als met de(verdere) tenuitvoerlegging van de straf geen strafdoel meer inredelijkheid wordt gediend. Deze situatie is in het licht van de capaciteits-problematiek niet aan de orde: het doel en de noodzaak van de bestraffingstaan in deze gevallen immers onverminderd overeind. Voorwaardelijkegratie – onder de voorwaarde van het verrichten van een taakstraf – isdus, als instrument om de huidige capaciteitsproblemen aan te pakkenniet waar de Gratiewet voor bedoeld is.Daarnaast moet rekening worden gehouden met het taakstrafverbod(artikel 22b Sr). Voorkomen moet worden dat dit verbod kan wordenomzeild via gratieverlening. Dit betekent dat per geval zou moetenworden beoordeeld voor welk feit de veroordeelde is bestraft en of aan deveroordeelde in het recente verleden al een taakstraf is opgelegd. Ditvergt uitgebreid dossier- en antecedentenonderzoek.Een aanvullend aandachtspunt is de noodzaak om slachtoffers/nabestaanden te informeren indien een opgelegde gevangenisstraf alsnogzou worden omgezet in een taakstraf, aangezien dit voor hen eenbelastende boodschap kan zijn.Gezien deze juridische en praktische bezwaren, acht ik de voorwaardelijkegratie onder de voorwaarde van het verrichten van een taakstraf, op ditmoment niet de geëigende weg. Daarom richt ik mij op andere maatre-gelen om de capaciteitsproblematiek binnen DJI te verlichten.Tot slotDe situatie in het gevangeniswezen is en blijft een groot probleem. HetDJI-personeel heeft te maken met een hoge werkdruk en moet kunnenblijven werken onder veilige werkomstandigheden. De maatschappij en inhet bijzonder slachtoffers en nabestaanden moeten ervan uit kunnen gaandat straffen ten uitvoer worden gelegd. Het is een belangrijke basis vanonze rechtsstaat dat misdaad bestraft wordt en straffen ook daadwerkelijkuitgezeten worden. Daarom wordt samen met de ketenpartners hardgewerkt om de problematiek aan te pakken. Het doel is om zoveelmogelijk plekken te behouden, extra plekken te openen en te komen totstructurele oplossingen voor de toekomst. Uw Kamer wordt hierover opde hoogte gehouden via de voortgangsrapportages.De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,A.C.L. RutteTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 24 587, nr. 10688 Overzicht moties en toezeggingenOverzicht motiesLid/ledenKamerstuk nr.OmschrijvingVoortgangVindplaats afdoeningVan Nispen(SP)Kamerstuk24 587, nr. 909Verzoekt de regering het niet als gegeven teaccepteren dat het werk voor gevangenisper-soneel voortaan met minder mensen gedaanmoet worden en alles op alles te zetten omhet personeelstekort zo snel mogelijk terugte dringen.DJI blijft zich voortdu-rend inspannen om hetpersoneelstekort zo snelmogelijk terug tedringen.–Ellian (VVD)Kamerstuk24 587,nr. 1043Verzoekt de regering om direct te verkennenof dergelijke schepen op korte termijningezet zouden kunnen worden om capaciteitvoor het gevangeniswezen te creëren, en deKamer over de uitkomsten te informerenvoor het zomerrecesDJI verkent wat demogelijkheden zijn omdetentieboten in tezetten. Uw Kamer wordtvia de voortgangsrappor-tages op de hoogtegehouden.–Eerdmans(JA21)Kamerstuk24 587, nr. 983Garanderen dat het Britse voorbeeld vanvroegtijdige vrijlating van gevangenenvanwege overvolle gevangenissen nietgevolgd zal wordenDJI blijft zich voortdu-rend inspannen omvoldoende capaciteit tegenereren. Uw Kamerwordt via de voortgangs-rapportages op dehoogte gehouden.–Bruyning(NSC)Kamerstuk24 587,nr. 1036Verzoekt de regering met spoed de volgendemaatregelen uit te werken:1. In overleg treden met het CJIB om hetaantal gijzelingen wegens niet-betaaldeboetes verder te verminderen;2. In gesprek gaan om de verhouding van«twee uur taakstraf is een dag detentie» aante passen naar bijvoorbeeld «vier of zes uurtaakstraf is een dag detentie»;3. Meer mogelijkheden creëren om een deelvan de straf om te zetten in enkelbandge-bruik met strenge plaats- en tijdsvoorwaar-den;4. Meer mogelijkheden realiseren voordetentie buiten werkuren;5. Verkennen of en op welke wijze beperktbeveiligde detentiecapaciteit kan wordenuitgebreid;6. Verkennen onder welke voorwaarden eengroter deel van de isd-maatregel extramu-raal, en daarmee in een zorginstelling, tenuitvoer kan worden gelegd.1, 2, en 3: afgedaan.4, 5 en 6: in uitvoering,de resultaten worden inde tweede helft van ditjaar met de Kamergedeeld.1, 2 en 3: vierde voortgangsrappor-tage capaciteit (blz. 10 en 11).Sneller (D66)c.s.Kamerstuk24 587,nr. 1042Verzoekt de regering om de Regeling tijdelijkverlaten van de inrichting (Rtvi) alleen aan tepassen om gedetineerden langer dan driedagen voor het einde van hun detentie tekunnen «heenzenden» als het kabinet zichduidelijk gecommitteerd heeft aan:• Het creëren van de randvoorwaarden omvoldoende, gekwalificeerd personeel tewerven én het voorzien in structureelvoldoende fysieke detentiecapaciteit;• Het maximaal faciliteren van slimmerestraffen alsmede het beperken van detoepassing van voorlopige hechtenis en hierbinnen de huidige wettelijke kaders reedsmee te beginnen.Afgedaan.36 725-VIEerdmans(JA21)Kamerstuk36 725 VI,nr. 24Verzoekt het kabinet werk te maken van eenwervingsplan voor DJI-personeel met alsdoel om het werken bij DJI zo aantrekkelijkmogelijk te maken.Over de voortgang wordtuw Kamer in de loop vanhet eerste kwartaal in2026 geïnformeerd.–Van Nispen(SP)Kamerstuk36 725 VI,nr. 19Verzoekt de regering een extra beloning voorhet gevangenispersoneel (een tijdelijkekraptetoeslag) in te voeren om het personeelmeer te waarderenAfgedaan.Paragraaf «personeel DJI» (blz. 7).Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 24 587, nr. 10689 Lid/ledenKamerstuk nr.OmschrijvingVoortgangVindplaats afdoeningEerdmans(JA21)Kamerstuk,36 725 VI,nr. 23Verzoek de regering om zo snel mogelijk metherkomstlanden van gedetineerden incontact te treden zodat een deel van degedetineerden zonder verblijfsrecht inNederland hun gevangenisstraf uit kunnenzitten in het herkomstlandIn uitvoering.– Overzicht toezeggingenNr.VindplaatsOmschrijvingVoortgangVindplaats afdoeningTZ202404Plenair debatover hettekort aanplekken in degevangenis-sen (11/4/2024)De Minister voor Rechtsbescherming zegt deKamer toe om in de voortgangsbrief voor dezomer met een toekomstverkenning tekomen en dieper in te gaan op innovatie endigitalisering.In uitvoering.–TZ202410-015Commissiede-bat gevange-niswezen entbs (2/10/2024)De Staatssecretaris stuurt de Kamer op kortetermijn een brief over het welzijn van hetpersoneel van DJI.Afgedaan in deze brief.Paragraaf «personeel DJI» (blz. 5).TZ202503Commissiede-bat gevange-niswezen entbs (2/10/2024)De Staatssecretaris zegt toe de Kamer teinformeren over een herwaarderingstrajectbij DJI.Afgedaan in deze brief.Paragraaf «personeel DJI», (blz. 6).TZ202507-003Wijziging vande begro-tingsstatenvan hetMinisterie vanJustitie enVeiligheid (VI)voor het jaar2025(01/07/25)In de volgende capaciteitsbrief gevangenis-wezen informeert de Staatssecretaris deKamer over de stand van zaken van hetvooronderzoek van de heropening van de PIAlmere.Afgedaan in deze brief.Paragraaf «stand van zakenverkenningen capaciteitsuitbreidin-gen»(blz. 2).TZ202507-002Wijziging vande begro-tingsstatenvan hetMinisterie vanJustitie enVeiligheid (VI)voor het jaar2025(01/07/25)In de eerstvolgende voorgangsbrief over hetgevangeniswezen zal de Staatssecretarisnader ingaan op het gebruik van en aantallenmeerpersoonscellenAfgedaan in deze brief.Paragraaf «meerpersoonscellen»,(blz. 4).TZ202507-002De Wijzigingvan debegroting vanhet Ministerievan Justitieen Veiligheidvoor 2025(01/07/25)In de eerstvolgende voorgangsbrief over hetgevangeniswezen zal de Staatssecretarisnader ingaan op verkennen of voorwaarde-lijke gratie – onder de voorwaarde dat deveroordeelde een taakstraf verricht- mogelijkkan worden gemaakt bij korte gevangenis-straffen.Afgedaan in deze brief.Paragraaf «overige moties entoezeggingen» (blz. 6). Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 24 587, nr. 106810