Jaarlijkse voortgangsrapportage MSC Zoe 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202631 409Zee- en binnenvaartNr. 489 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 1 december 2025Zoals aangegeven in de tweede jaarlijkse voortgangsrapportage MSCZoe1 (voorheen halfjaarlijks), die op 16 december 2024 naar de Kamer isgestuurd, ontvangt de Kamer hierbij wederom de jaarlijkse voortgangs-rapportage MSC Zoe over de voortgang omtrent de aanbevelingen uit hetOvV onderzoek.Voortgang aanbevelingen OvV-rapportDeze voortgangsrapportage beschrijft de stand van zaken van deuitvoering van de aanbevelingen uit het OvV-rapport die gericht warenaan de Minister van Infrastructuur en Waterstaat. Aanbevelingen 1 en 5zijn, zoals in de tweede jaarlijkse voortgangsrapportage aangegeven, alsafgerond beschouwd, en Aanbeveling 4 was gericht aan NederlandMaritiem Land (NML) en de Koninklijke Vereniging van NederlandseReders (KVNR). Deze aanbevelingen worden daarom hieronder nietvermeld.Aanbeveling 2Informeer rederijen en kapiteins van grote containerschepen op struc-turele wijze over de vier in dit onderzoek naar voren gekomen hydrodyna-mische fenomenen die zich bij dwarsscheepse hoge golven kunnenvoordoen op de beide vaarroutes ten noorden van de Waddeneilanden.Vermeld hierbij dat deze fenomenen en combinaties van deze fenomenenbij grote, brede en stabiele containerschepen krachten veroorzaken diekunnen leiden tot verlies van containers.De reders zijn geïnformeerd over de onderzoeken zoals aangegeven in devierde voortgangsbrief MSC Zoe2, onder meer door het beschikbaarstellen van de onderzoeksrapporten aan de IMO, waarin ook de reders1Kamerstuk 31 409, nr. 4692Kamerstuk 31 409, nr. 371 kst-31409-489ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 409, nr. 4891 vertegenwoordigd zijn. IMO (waaronder dus ook de reders) is regelmatigop de hoogte gehouden van de voortgang van lopende onderzoeken, doorhet indienen van informatieve documenten en het houden van presen-taties. Daarnaast zijn de grote containerreders zelf betrokken bij hetinmiddels afgeronde onderzoek TopTier, zie ook onder overige acties. Deresultaten van TopTier worden vertaald naar concrete voorstellen voormaatregelen in bijvoorbeeld IMO ter voorkoming van containerverlies.Daarmee kan deze aanbeveling als afgerond worden beschouwd.Aanbeveling 3Geef de Kustwacht de taken, bevoegdheden en middelen die nodig zijnom containerschepen te begeleiden zodat schepen onder alle golf- enweersomstandigheden veilig varen langs de Waddeneilanden. Onderzoekhiervoor de mogelijkheden voor verkeersbegeleiding van container-schepen, zoals het instellen van een VTS-gebied, actieve verspreiding vanwaarschuwingen aan de scheepvaart over heersende weers- en golfcon-dities in het Nederlandse deel van de Noordzee en innoveren in de manierwaarop dergelijke informatie wordt aangereikt. Betrek de Kustwacht enezk bij het vormgeven van deze rol en verantwoordelijkheid. Zoek hierbijook samenwerking en/of afstemming met Duitsland over de beoogdetaken.In de derde voortgangsbrief MSC Zoe3 is melding gemaakt van het besluittot het instellen van actieve verkeersbegeleiding (VTS) in een afgekaderdgebied ten noordwesten van Den Helder, «VTS Off Texel», uit te voerendoor de Rijkshavenmeester Den Helder. Daarbij is aangegeven datvolledige invoering van actieve VTS in dit gebied minimaal drie jaar vergtvanwege de aanpassing van nationale en internationale regelgeving, hetwerven en opleiden van personeel, en het uitbreiden van nautischeapparatuur. IMO is inmiddels geïnformeerd over de implementatie van denieuwe VTS-sector. Daarbij is overigens ook de koppeling gemaakt met dePSSA-status van de Waddenzee waarmee aanvullend tegemoet wordtgekomen aan aanbeveling 1.Het doet mij genoegen te kunnen melden dat VTS Off Texel inmiddels isgeïmplementeerd en op 3 november 2025 operationeel is gegaan. DezeVTS voorziet ook in de bestaande, voorheen door de Kustwacht uitge-voerde, werkwijze waarbij containerschepen in stormomstandighedenafhankelijk van hun grootte vanaf een bepaalde golfhoogte waarschu-wingen en adviezen ontvangen. Het Kustwachtcentrum blijft daarnaastwel de navigatieberichtgeving uitzenden via de NAVTEX over devoorspelde golfhoogten. De ervaring leert dat de adviezen in hetalgemeen goed worden opgevolgd. Daarnaast is in de vierde voortgangs-brief aangegeven dat reders in voorkomende gevallen schriftelijk op dehoogte worden gesteld door het Ministerie van Infrastructuur enWaterstaat wanneer een schip het routeadvies4 zonder reden niet opvolgt.Volgens de gegevens van de Kustwacht hebben in 2024 en tot dusver in2025 alle opgeroepen schepen – waarop de waarschuwing van toepassingis – zich aan het routeadvies gehouden. Met de implementatie van VTSOff Texel, inclusief de overdracht van de adviezen aan containerschependoor de Kustwacht, kan ook deze aanbeveling als afgerond wordenbeschouwd.Aanbeveling 6Maak een periodieke risicoanalyse van de routespecifieke risico’s die totcontainerverlies kunnen leiden op de vaarroutes nabij de Waddeneilanden3Kamerstuk 31 409, nr. 352.4Zie https://kustwacht.nl/beroepsvaart/advies-voor-containerschepen-bij-waddeneilanden/ voorde inhoud van het navigatieberichtTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 409, nr. 4892 met het oog op de veiligheid van de scheepvaart en bescherming van deNoordzee en het Waddengebied en maak deze analyse tot een vastonderdeel van het Noordzeebeleid. Maak hierbij in ieder geval gebruik vaneen systeem van monitoring en analyse van zeescheepvaartvoorvallen enbijna-voorvallen op deze vaarroutes. Betrek hierin ook de ontwikkelingenin de scheepvaart zoals schaalvergroting, veranderingen in het verkeers-beeld van de scheepvaart en (toekomstige) wijzigingen in infrastructuuren gebiedsactiviteiten op de Noordzee.Zoals aangegeven in de kabinetsreactie5 vinden periodieke risicoanalysester ondersteuning van het maritieme veiligheidsbeleid op de Noordzee alplaats. Tezamen met deze kabinetsreactie is op 26 november 2020 hetrapport «risicoanalyse verlies van containers op de Noordzee» naar deKamer gestuurd. De Monitor Nautische Veiligheid Noordzee is eenrisicoanalyse die elke vijf jaar wordt herzien, zodat ontwikkelingen in descheepvaart, maar ook andere (ruimtelijke) ontwikkelingen die mogelijktot gewijzigde uitkomsten van de risicoanalyse leiden, tijdig gesignaleerdworden. Veranderingen in het gebruik van de Noordzee door scheepvaartworden periodiek gemonitord. In 2025 is de Monitor Nautische VeiligheidNoordzee opnieuw uitgevoerd, het rapport hiervan zal naar verwachtingin de eerste helft van 2026 worden gepubliceerd. Hierin wordt ook hetrisico op verlies van containers opgenomen.Overige acties ter voorkoming van containerverliesDe Kamer is in de vierde voortgangsbrief MSC Zoe geïnformeerd over deuitrustingsverplichting op containerschepen van een electronischeinclinometer door IMO, op voorstel van Nederland samen met Duitsland,Frankrijk en de International Chamber of Shipping. De benodigdeaanpassing van het Safety Of Life At Sea (SOLAS) verdrag is inmiddelsdoor IMO bekrachtigd en zal op 1 januari 2026 in werking treden.IMO heeft ook een aanpassing aan het SOLAS verdrag goedgekeurd diehet rapporteren van verloren containers verplicht. Deze aanpassing is inmei 2024 bekrachtigd en zal op 1 januari 2026 in werking treden. Over eenverplichtend karakter van elektronische detectiesystemen aan boord vancontainerschepen zijn nog geen afspraken gemaakt in IMO omdat dezesystemen nog onvoldoende technisch zijn doorontwikkeld. In een laterstadium zal opnieuw worden bezien of elektronische systemen eenbijdrage kunnen leveren aan het detecteren en voorkomen vancontainerverlies.In de vierde voortgangsbrief en in de jaarlijkse voortgangsrapportages isde Kamer geïnformeerd over de voortgang van het TopTier project vanMARIN. Na een bestudering van de gangbare praktijk en incidenten metcontainerverlies, en het uitvoeren van gedetailleerde onderzoeken entesten, is het project nu afgerond en het rapport gepubliceerd6.Het eindrapport is ook aan IMO gestuurd en wordt in 2025 en 2026gebruikt in de discussies in IMO omtrent maatregelen ter voorkoming vancontainerverlies.IMO heeft een holistisch werkplan opgesteld om containerverlies aan tepakken. Hierbij zal worden gefocust op het ontwikkelen van regelgevendeoplossingen voor vijf belangrijke aandachtsgebieden:–Operationele richtlijnen;–Omstandigheden op zee;–Belading, stuwage, validatie en planning;5Kamerstuk 31 409, nr. 3086https://www.marin.nl/en/jips/toptierTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 409, nr. 4893 –Technische normen voor de berekening en eigenschappen vancontainersjorsystemen en bijbehorende inspectieprogramma’s; en–Sterkte-eigenschappen voor containers en bijbehorende inspectiepro-gramma’s.Daarnaast werkt de IMO aan de ontwikkeling van geharmoniseerdenormen voor het gebruik van sjorsoftware aan boord van schepen. Dit iseen hulpmiddel dat op containerschepen wordt gebruikt om de krachtenop de containerstapels te berekenen en om te verifiëren of de sjorsys-temen om de containers vast te zetten voldoen. In 2026 zullen naarverwachting deze normen worden afgerond en de discussies omtrent degenoemde onderwerpen worden voortgezet.Tot slotMet deze brief is de Kamer geïnformeerd over de stand van zaken van demaatregelen om het risico op containerverlies ten noorden van deWaddeneilanden te beperken. Aangezien de maatregelen ter voorkomingvan containerverlies naar aanleiding van de aanbevelingen uit het OvVrapport voor het merendeel zijn opgevolgd, en voor het resterende deeluit acties bestaan met een wat langere doorlooptijd (zoals de initiatievenin IMO), zal de Kamer vanaf dit moment over relevante ontwikkelingeninzake containerverlies geïnformeerd worden via de verzamelbrief voorhet Commissiedebat Maritiem.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,R. TiemanTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 409, nr. 4894