Antwoord op vragen van de leden Paternotte, Paulusma en Bamenga over een mogelijk naderend staakt-het-vuren in Gaza

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–2025Aanhangsel van de HandelingenVragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door deregering gegeven antwoorden2883Vragen van de leden Paternotte, Paulusma en Bamenga (allen D66) aan deMinisters van Buitenlandse Zaken en Volksgezondheid, Welzijn en Sport overeen mogelijk naderend staakt-het-vuren in Gaza (ingezonden 8 juli 2025).Antwoord van Minister Veldkamp (Buitenlandse Zaken), mede namens deMinister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ontvangen 21 augustus 2025).Vraag 1Klopt het dat een nieuw staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas in Gaza opkorte termijn tot stand zou kunnen komen?Antwoord 1De oorlog in Gaza moet stoppen. Een onmiddellijk staakt-het-vuren isnoodzakelijk voor het vrij krijgen van de gijzelaars die zijn ontvoerd doorHamas, kan bijdragen aan de snelle, massieve opschaling van humanitairehulp voor de noodlijdende bevolking, en is een noodzakelijke stap voor hetbereiken van een duurzame oplossing. Over de ontwikkelingen rond hetstaakt-het-vuren staat het kabinet in nauw contact met partners die eenbemiddelende rol spelen in de onderhandelingen, waaronder Qatar, Egypteen de Verenigde Staten.Vraag 2Deelt u de opvatting dat bij een dergelijk staakt-het-vuren de VerenigdeNaties (VN), het Internationale Comité van het Rode Kruis en de Rode HalveMaan onmiddellijk en volledig toegang moeten krijgen tot Gaza om humani-taire hulp te bieden en op te schalen? Zo ja, hoe gaat Nederland zich hieractief voor inzetten?Antwoord 2Ja. Nederland roept Israël reeds op om de VN, de Rode Kruis- en HalveMaanbeweging en de relevante internationale ngo’s onmiddellijke, veilige enongehinderde toegang te verlenen tot de hele Gazastrook. Daartoe blijven wijoproepen, in bilaterale dialoog met Israël en in multilateraal verband.Vraag 3Klopt het dat tijdens het vorige tijdelijke staakt-het-vuren slechts 35 procentvan de humanitaire hulp via de VN en haar partners verliep, en 65 procent viadoor Israël geselecteerde kanalen? Acht u deze verdeling acceptabel? Zo ja,waarom? ah-tk-20242025-2883ISSN 0921 - 7398’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, Aanhangsel1 Antwoord 3Het kabinet kan deze cijfers niet verifiëren. Tijdens het vorige staakt-het-vurenhebben professionele en gemandateerde humanitaire organisaties hunhulpoperaties snel kunnen opschalen. Het bleek dat hulp op grote schaalgeleverd kan worden op het moment dat Israël stappen zet om veilige enongehinderde toegang te verlenen. Nederland blijft benadrukken dathumanitaire hulp via het reguliere humanitaire hulpsysteem – onder leidingvan de VN en de Rode Kruis- en Halve Maanbeweging – geleverd moetkunnen worden. Dit garandeert dat hulp volgens de humanitaire principeswordt geleverd en helpt ervoor zorgen dat alle mensen in nood in deGazastrook, waaronder de meest kwetsbaren, de juiste hulp kunnenontvangen.Vraag 4Deelt u de mening dat humanitaire hulp uitsluitend via neutrale en internatio-naal erkende organisaties zoals de VN, UNRWA en het Rode Kruis zoumoeten verlopen, en niet via een door een conflictpartij geselecteerde ofgecontroleerde kanalen?Antwoord 4Het is cruciaal dat professionele en gemandateerde humanitaire organisaties,zoals de VN, de Rode Kruis- en Halve Maanbeweging en de relevante ngo’s,vrije en veilige toegang hebben tot alle burgers in nood in de Gazastrook.Deze organisaties hebben de capaciteit en expertise om te reageren op deextreme, escalerende noden in de Gazastrook en werken volgens humanitaireprincipes, neutraal ten opzichte van strijdende partijen. Nederland onder-streept daarom steevast dat hun werk gefaciliteerd en beschermd dient teworden.Vraag 5Deelt u de opvatting dat het Gaza Humanitarian Framework (GHF), waarinhumanitaire toegang afhankelijk werd gesteld van politieke toestemming vanIsraël, volledig onacceptabel is? Bent u bereid zich ervoor in te zetten dat eendergelijk model niet opnieuw wordt ingevoerd?Antwoord 5Nederland heeft het distributiemechanisme van de Gaza HumanitarianFoundation (GHF) afgekeurd, nog vóór de GHF-distributiepunten in gebruikwerden genomen. Het was toen reeds bekend dat de manier van werken vanGHF niet overeenkomt met de humanitaire principes van humaniteit,onpartijdigheid, onafhankelijkheid en neutraliteit, gepaard gaat met gedwon-gen verplaatsing en leidt tot dodelijke situaties. De chaos, met de slachtoffersdie bij de GHF-distributiepunten vallen, is onacceptabel, en de gelimiteerdehoeveelheid hulp die GHF distribueert komt ernstig tekort om de catastrofalenoden te verlichten. Bovendien is deze hulp voor een groot deel van debevolking niet toegankelijk. Deze zorgen blijft Nederland onderstrepen inEU-verband en in gesprekken met Israël.Vraag 6Deelt u de inschatting dat talloze Gazanen zich in acute medische noodbevinden, mede als gevolg van uithongering en het systematisch vernietigenvan ziekenhuizen en medische infrastructuur?Antwoord 6Ja. De medische infrastructuur in de Gazastrook is grotendeels verwoest, endit heeft grote, levensbedreigende impact op burgers in de hele Gazastrook.Zoals ook onderstreept in het gepubliceerde rapport op 29 juli 2025 van hetIPC, wordt er gesproken van een situatie van hongersnood met een toenamevan het aantal doden door honger.De WHO meldt op 12 augustus jl. dat gezondheidsinstellingen niet debenodigde behandeling kunnen bieden aan patiënten terwijl het aantalslachtoffers door geweld en het aantal patiënten dat lijdt aan infectieziektenblijven stijgen. Momenteel zijn er circa 230 gezondheidscentra – waaronder18 ziekenhuizen, 10 veldhospitalen, 66 eerstelijnsgezondheidszorgklinieken,112 medische, mobiele klinieken en 25 ambulancecentra – gedeeltelijkoperationeel. Geen enkel ziekenhuis biedt nog volledige zorgcapaciteit,Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, Aanhangsel2 wegens ernstige tekortkomingen in personeel, apparatuur, medischeinfrastructuur en brandstoftekorten.Vraag 7Is Nederland bereid actief bij te dragen aan grootschalige medische evacua-ties uit Gaza, bijvoorbeeld door: het beschikbaar stellen van transportcapaci-teit (zoals ambulancevluchten of medische schepen), het financieren vanevacuatietrajecten via VN-organisaties of Ngo’s en het tijdelijk opnemen vanernstig gewonde patiënten in Nederlandse ziekenhuizen?Antwoord 7Uw Kamer is hierover schriftelijk geïnformeerd in de brief van 28 juli jl. Bijhet Commissiedebat van 7 augustus is onderstreept dat Nederland onder-zoekt welke financiële en praktische ondersteuning het kan bieden voormedische evacuaties en medische capaciteit in de regio.Nederland spant zich in om Israël ertoe te bewegen ongehinderde en veiligemedische evacuaties te faciliteren, ook naar Palestijns gebied (inclusiefOost-Jeruzalem). We werken eraan dat we, middels diplomatieke interventiesen in overleg met organisaties die medische bijstand verlenen, de in- enuitreismogelijkheden voor patiënten naar landen als Egypte en Jordanië zoconcreet en effectief mogelijk kunnen uitbreiden. Hiertoe zetten we ookdiplomatieke capaciteit in. Uiteraard houden we daarnaast de opvangcapaci-teit in de diverse landen in de regio in de gaten. Waar nodig en mogelijkwordt gekeken naar verdere ondersteuning van deze capaciteit.Het kabinet is daarbij voornemens om een nieuwe bijdrage te doen aan deWHO, met oog op de versterking van medische capaciteit voor patiënten inde Gazastrook en geëvacueerde patiënten in de regio. De WHO speelt tevenseen centrale, faciliterende rol in processen rond medische evacuaties uit deGazastrook, inclusief identificatie, transport en behandeling. Het kabinet achthet van belang dat de WHO zo goed mogelijk wordt ondersteund bij hetuitvoeren van deze taken. De details over deze bijdrage worden op kortetermijn met uw Kamer gedeeld.Nederland spande zich reeds in voor de versterking van medische zorg in deGazastrook en de regio. Vorig jaar hebben we bijvoorbeeld een bijdrage van3 miljoen euro aan de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beschikbaargesteld. Ook hebben we medische hulpgoederen geleverd (ter waarde van1,5 miljoen euro, ten laste van de begroting van VWS) aan Egyptischeziekenhuizen, die ook toen verreweg de meeste uit de Gazastrook geëvacu-eerde patiënten opvangen.De Nederlandse zorg is in principe goed instaat medische evacuees tebehandelen, echter acht het kabinet evacuatie naar Nederland op dit momentniet wenselijk. Vanuit patiënt perspectief heeft het de voorkeur om in eigenregio te verblijven aangezien ze hier hulp krijgen in hun eigen taal en familieen naasten nabijer zijn. Daarnaast is behandeling in de regio ook doelmatiger,dit biedt de mogelijkheid meer patiënten te helpen. Ook is er nog onderbe-nutte capaciteit in de regio is. Het heeft de voorkeur deze dus eerst die teversterken.Vraag 8Zo ja, welke concrete voorbereidingen treft u daartoe, bijvoorbeeld incoördinatie met andere EU-lidstaten of VN-organisaties? Zo nee, waaromniet?Antwoord 8Zie de beantwoording van vraag 7.Vraag 9Hoe beoordeelt u het feit dat vele Gazaanse kinderen als gevolg van deoorlog geamputeerde ledematen hebben, maar protheses Gaza nauwelijksbinnenkomen vanwege «dual use»-risico’s? Bent u bereid druk te zetten omte zorgen dat hulpmiddelen voor gewonde Gazanen weer naar binnenmogen?Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, Aanhangsel3 Antwoord 9Sinds begin maart, toen Israël een humanitaire blokkade afkondigde, isruimte voor invoer van humanitaire goederen buitengewoon beperkt. Op26 juli jl. kondigde Israël aan tijdelijke maatregelen (waaronder gevechtspau-zes en veilige routes) te zullen treffen die een verbeterde invoer en Gaza-strook. Sinds deze maatregelen werden aangekondigd is de humanitairetoegang echter nog niet voldoende verbeterd, waardoor veel burgers nogaltijd verstoken blijven van humanitaire hulp. De catastrofale humanitairenoden in de hele Gazastrook onderstrepen de noodzaak van maatregelen omde invoer en distributie van hulp door professionele, gemandateerdehulporganisaties beter te faciliteren.Nederland heeft het afgelopen jaar veelvuldig opgeroepen tot verruiming vanniet alleen de kwantiteit van humanitaire goederen, maar ook de kwaliteit(e.g. mogelijkheid voor het invoeren van als dual-use aangemerkte goederen,bijvoorbeeld protheses of materialen voor het herstel van waterfaciliteiten).Het is onvoorstelbaar dat restricties op de invoer van goederen aangemerktals dual-use als gevolg hebben dat bijvoorbeeld kinderen met geamputeerdeledematen geen toegang hebben tot protheses. Dit zal Nederland explicietbenadrukken in contacten met de Israëlische autoriteiten.Vraag 10Kunt u deze vragen beantwoorden voorafgaand aan de komende RaadBuitenlandse Zaken?Antwoord 10Het is niet gelukt deze vragen te beantwoorden voor de Raad BuitenlandseZaken van 15 juli jl.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, Aanhangsel4