Cyberaanval TU Eindhoven

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202531 288Hoger Onderwijs-, Onderzoek- enWetenschapsbeleid26 643Informatie- en communicatietechnologie (ICT)Nr. 1176 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR ENWETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 21 januari 2025Met deze brief informeer ik uw Kamer over de gebeurtenissen ten aanzienvan de cyberaanval bij de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) opzaterdag 11 januari jongstleden. Daarbij is een hack geconstateerd op desystemen van de TU/e, wat aanleiding is geweest voor de universiteit ompreventief en tijdelijk alle systemen buiten werking te stellen. Dit hadconsequenties voor het onderwijs en onderzoek van de universiteit.Colleges gingen niet door en tentamens werden uitgesteld. Dat heeftimpact gehad op docenten, onderzoekers en studenten. De TU/e heeft ingoed overleg met o.a. de medezeggenschap er alles aan gedaan om degevolgen zo beperkt mogelijk te houden. Inmiddels zijn het onderwijs enonderzoek aan de universiteit volledig hervat.Ik heb besloten uw Kamer te informeren via deze brief omdat de instellingte maken heeft gehad met een grote verstoring van het onderwijs endaarmee het onderwijs niet toegankelijk was voor studenten. Dit doe ikindachtig het gestelde in de motie Martens-America1.Allereerst wil ik graag mijn waardering uitspreken voor iedereen bij deTU/e en de andere betrokken organisaties die dag en nacht hebbengewerkt om de problemen als gevolg van de cyberaanval zo snel alsmogelijk te adresseren en onderwijs en onderzoek weer mogelijk temaken. Door snel en adequaat handelen zijn de gevolgen voor destudenten, onderzoekers en andere medewerkers van de TU/e beperktgebleven.Gebeurtenissen TU EindhovenZaterdagavond 11 januari 2025 is door de TU/e verdachte activiteitwaargenomen op het netwerk van de universiteit. Diezelfde avond is,1Kamerstuk 36 560 VIII, nr. 13, Motie van het lid Martens-America over actief aan de Kamerrapporteren wanneer een onderwijsinstelling niet vrij, veilig of toegankelijk is voor studenten. kst-31288-1176ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 288, nr. 11761 gezien de op dat moment ingeschatte omvang en impact van decyberaanval, door de TU/e besloten om alle systemen preventief offline tehalen. Zondag 12 januari 2025 is mijn ministerie op de hoogte gesteld vande situatie en zijn studenten, onderzoekers en andere medewerkersgeïnformeerd dat het onderwijs en onderzoek op maandag 13 januari nietdoor kon gaan. Door de TU/e is een onderzoek gestart naar de getroffeninfrastructuur en toedracht met als doel om zo snel en veilig mogelijk allesystemen weer te activeren. De politie is bij dit onderzoek betrokken. Hettechnische en forensische onderzoek naar de precieze oorzaak van dehack en naar mogelijke verdachten loopt nog. Hierover kunnen door deTU/e nog geen mededelingen worden gedaan.Relevante informatie is met belanghebbenden, zoals de andere onderwijs-instellingen, gedeeld zodat ook zij waar nodig maatregelen kondennemen. De bestaande bestuurlijke en expertnetwerken tussen instellingenen sectoren op het gebied van cyberveiligheid zijn in de loop van de weekbenut voor informatie-uitwisseling, kennisdeling en preventie. Experts inalle instellingen werkten op basis van protocollen en afspraken samen omook de infrastructuur in andere onderwijsinstellingen veilig te houden.SURF heeft hierbij als CSIRT voor het onderwijs2 een centrale rolgespeeld. Vanwege haar toezichtstaak op het waarborgen van decontinuïteit van het onderwijs van instellingen in het hoger onderwijsstaat ook de Inspectie van het Onderwijs in contact met de TU/e en laat deinspectie zich door de TU/e informeren over het lopend onderzoek.Uiteindelijk is na afstemming binnen de universiteit met diverse (onder-wijs)directeuren, examencommissies en de medezeggenschap, beslotenhet onderwijs voor de hele week niet door te laten gaan en de onderwijs-kalender tot aan de zomer met één week op te schuiven om op dezemanier de gevolgen voor studenten zo beperkt mogelijk te houden. DeTU/e heeft inmiddels gecontroleerd en stap voor stap de systemenherstart waarbij de prioriteit is gegeven aan de systemen die nodig warenvoor onderwijs en tentaminering. Er zijn door de TU/e geen constate-ringen van dataversleuteling of gestolen data gedaan en de TU/e heeft teallen tijde controle gehouden over haar infra en systemen.Overige gebeurtenissenOp woensdag 15, donderdag 16 januari en vrijdag 17 januari hebbendiverse onderwijsinstellingen in het zuiden van het land, en later ookdaarbuiten, te maken gehad met verstoring van de ICT-voorzieningen alsgevolg van een grote DDoS-aanval tegen instellingen, waardoor hetSURF-netwerk vol liep. Naar de DDoS-aanvallen en eventueel verbandmet de cyberaanval op de TU/e wordt door SURF, zoveel mogelijk samenmet het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC)3, nog onderzoekgedaan. Er is aangifte gedaan bij de politie. Naar aanleiding van deaanvallen zijn door SURF mitigerende maatregelen getroffen, zowelcuratief als preventief. De aanvallen zijn steeds na enkele uren gestopt.Ook met betrekking tot dit voorval is binnen en tussen de sectoreninformatie en kennis gedeeld conform de bestaande sectorale afsprakenrond cyberweerbaarheid, en is verhoogde paraatheid ingesteld.2SURFcert is het Computer Emergency Response Team voor onderwijs en onderzoek. SURFcertbiedt hulp bij het opzetten van een Computer Security Incident Response team (CSIRT) enondersteuning en advies bij cyberaanvallen.3Het NCSC is onderdeel van het Ministerie van Justitie en Veiligheid en is de Rijksorganisatie diezich bezig houdt met digitale veiligheid. Het NCSC identificeert en duidt risico’s en trends,verbind verschillende partijen op het gebied van digitale veiligheid en kan ondersteuning enadvies geven.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 288, nr. 11762 VervolgDe TU/e heeft aangekondigd dat er een externe evaluatie zal plaatsvindennaar de crisisaanpak van de instelling en heeft toegezegd deze evaluatie,voor zover mogelijk, openbaar te delen zodat ook anderen van dezeaanpak kunnen leren. Dit is heel waardevol, zowel binnen de sectoronderwijs als daarbuiten. Het past in de aanpak en verdere ambities vanhet verhogen van cyberweerbaarheid door hbo, wo en mbo instellingenwaarin instellingen nauw samenwerken, kennis delen en van elkaar lerenom als sectoren cyberveilig te zijn en blijven.De cyberdreiging neemt toe, zoals ook het Cyber Security BeeldNederland 2024 laat zien.4 Dit geldt voor de gehele samenleving,waaronder ook het hoger onderwijs. Daarbij bestaat er geen 100%veiligheid. Ondanks de professionele wijze waarop TU/e haar cyberweer-baarheid heeft ingericht, laat het incident bij de TU/e dit ook weer zien. Ditmaakt dat het van belang is dat instellingen ook in de toekomst goedvoorbereid blijven op de risico’s die dit met zich meebrengt voor huninstelling en voor de sectoren gezamenlijk. Het zo veel mogelijkvoorkomen van aanvallen is daarbij van groot belang (preventie), maarweerbaarheid betekent ook correcte respons om de continuïteit tewaarborgen als een aanval niet voorkomen kan worden (curatief). Deinstellingen in het vervolgonderwijs zijn zich hiervan goed bewust,hebben er ervaring mee opgedaan en handelen hiernaar. Er wordtgewerkt met bestuurlijke afspraken met OCW ter versterking van decyberweerbaarheid van het mbo, hbo en wo met als kernelementen datelke mbo-, hbo- en wo-instelling aan een vooraf afgesproken normen-kader voldoet, aangesloten is op een mechanisme om 24/7 dreigingen temonitoren (aansluiting Security Operations Center) en dat elke instellingzich periodiek ook extern laat auditen. Deze afspraken worden reguliergemonitord en waar nodig bijgesteld en verbeterd in samenspraak met desectoren en SURF5. Het is aan de instelling om – vanuit oogpunt van hunzorg voor de kwaliteit en continuïteit van onderwijs en onderzoek en in lijnmet de bestuurlijke afspraken over verhoging van cyberweerbaarheid –voorbereid te zijn op incidenten en adequate afhandeling daarvan. SURFvervult hierin onder andere met SURFcert6 een belangrijke rol.Kamerlid Six Dijkstra vroeg tijdens het Vragenuur van 14 januari 2025 aanStaatssecretaris Struyken of er zicht is op de stand van de cyberweer-baarheid in het hoger onderwijs. Ik ben voornemens uw Kamer nog ditkwartaal per brief te informeren over deze stand van zaken en welkemaatregelen er genomen worden om het niveau van cyberweerbaarheidin het gehele vervolgonderwijs verder te verhogen. In deze brief zal ik, naoverleg met de Minister van Justitie en Veiligheid, ook ingaan op het aldan niet aanwijzen van hbo- en wo-instellingen als essentiële of belang-rijke entiteit als bedoeld in de aankomende Cyberbeveiligingswet endaarmee onder de toepasselijkheid van deze wet brengen. Hierover ben ikin gesprek met alle betrokken partijen om mij te beraden op de impacthiervan.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,E.E.W. Bruins4Bijlage bij Kamerstuk 26 643, nr. 12295Kamerstuk 31 288, nr. 9226SURFcert is het Computer Emergency Response Team voor onderwijs en onderzoek. Bijcyberaanvallen biedt SURFcert ondersteuning en advies.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 288, nr. 11763