Beleidsreactie Gezondheidsraadadvies vaccinatie tegen mpox

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202525 295InfectieziektenbestrijdingNr. 2232 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 4 juli 2025Op 19 december 2023 heeft de Gezondheidsraad (GR) geadviseerd overeen structureel vaccinatieprogramma tegen het mpox-virus. Mijnambtsvoorganger heeft destijds het besluit hierover overgelaten aan hetvolgende kabinet, vanwege de extra investering die een structureelvaccinatieprogramma vergt.1 Met deze brief informeer ik uw Kamer overmijn beleidsreactie op het advies. Daarmee voldoe ik aan mijn toezeg-gingen van 12 november,2 16 december,3 en 4 maart jl.4Samenvatting GR-adviesDe GR adviseert om vaccinatie tegen mpox structureel aan te bieden aanmannen die seks hebben met mannen (MSM) en transgender personenmet de grootste kans op een mpox-infectie. De selectiecriteria binnen dezegroepen zijn als volgt:•Personen die hiv-PrEP gebruiken of op de wachtlijst staan voorhiv-PrEP, en/of;•Personen die het afgelopen halfjaar tien of meer seksuele partnershebben gehad, en/of;•Personen die sekslocaties en/of seksfeesten bezoeken en/of participe-ren in groepsseks, en/of;•Personen met hiv die op basis van het eerdere screeningscriterium(screening op hepatitis C als proxy voor hoogrisicogedrag) voormpox-vaccinatie in aanmerking komen.De GR stelt dat het efficiënter en effectiever is om een structureelprogramma in te richten dan om een vaccinatiecampagne op te starten bijeen nieuwe uitbraak, omdat de infectie zich snel kan verspreiden en1Kamerstukken II 2023/24, 25 295, nr. 2183.2Kamerstukken II 2024/25, 32 793, nr. 788.3Kamerstukken II 2024/25, 25 295, nr. 2215.4Kamerstukken II 2024/25, 25 295, nr. 2221. kst-25295-2232ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 25 295, nr. 22321 hogere aantallen ziektegevallen dan niet voorkomen kunnen worden. Voorde algemene bevolking is er volgens de GR geen grond voor eenstructureel vaccinatieprogramma, omdat het risico op verspreiding in dealgemene bevolking zeer klein is.Ontwikkelingen mpox-vaccinatieHet responsteam (RT) van het RIVM heeft, vanwege een toename van deincidentie van mpox clade IIb en de zorg over de introductie van denieuwe variant clade Ib, in het najaar van 2024 geadviseerd de bekenderisicogroep te vaccineren en te informeren. Naar aanleiding van dit adviesheeft de toenmalige Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sportbesloten het RIVM opdracht te geven in 2025 een vaccinatieaanbod teorganiseren, gericht op de hiervoor genoemde groep met de hoogstekans op een infectie. Op 14 april jl. is hier door de Centra SeksueleGezondheid (CSG’s) van de GGD’en mee gestart, en het vaccinatieaanbodzal lopen tot het einde van de zomer.5 Soa Aids Nederland heeft commu-nicatiemateriaal ontwikkeld en verzorgt de communicatie richting dedoelgroep in afstemming met de GGD’en en het RIVM.Huidige epidemiologieVanaf 2022 zijn in Nederland meer dan 1.500 mpox-gevallen gemeld,waarvan het merendeel in 2022 (n=1.259, 84%). In 2023 daalde het aantalmeldingen tot slechts 23 gevallen, maar sinds juli 2024 is sprake van eenlangzame stijging (n=137 in 2024, en tot 3 juni 2025 zijn er 74 gevallengemeld). Het merendeel van de infecties betreft MSM (92%), en 50% vande diagnoses werd gesteld in de regio Amsterdam. Diagnostiek vondplaats bij verschillende instellingen: 52% van de gevallen werd vastge-steld bij een CSG, 34% bij de huisarts en 5% in een ziekenhuis. De meestepersonen (68%) behoren tot de leeftijdsgroep 25–44 jaar, 22% heeft eenhiv-infectie, 28% is hiv-negatief en gebruikt PrEP, en 35% is hiv-negatiefzonder PrEP-gebruik. Van de personen met mpox in 2025 was 49%ongevaccineerd, 41% had ten minste één Imvanex-vaccinatie ontvangen,en van 11% was de vaccinatiestatus onbekend. Voor zover de typeringsre-sultaten beschikbaar zijn, zijn alle infecties tot op heden toe te schrijvenaan het clade IIb-virus en kon een infectie met het clade Ib-virus wordenuitgesloten door middel van clade-specifiek PCR-onderzoek.6Alle GGD’en zijn inmiddels gestart met vaccineren tegen mpox. Tot 1 juni2025, zeven weken sinds de start van het huidige vaccinatieaanbod, zijnongeveer 700 vaccinaties geregistreerd. In de voorgaande vaccinatiecam-pagnes in 2022 en 2023 zijn in totaal bijna 33.000 vaccinaties (zowel eersteals tweede doses) bij deze doelgroep geregistreerd. Hiervan zijn ca. 30.000vaccinaties in de eerste campagne gezet, terwijl in 2023 nog ruim 2.700vaccinaties zijn gezet.Verkenning uitvoeringsaspecten en kosten structureel aanbodOm een besluit te kunnen nemen over het structureel aanbieden vanvaccinatie tegen mpox, al dan niet als voortzetting van het huidige,tijdelijke aanbod, heeft mijn voorganger het RIVM eind 2024 gevraagduitvoeringsaspecten en -kosten in beeld te brengen. Het RIVM adviseerthet eventuele aanbod in te richten bij de CSG’s van de GGD’en en daarwaar mogelijk aan te sluiten op de infrastructuur, kennis en ervaring uithet Hepatitis B-vaccinatieprogramma voor risicogroepen(HBV-programma). Vanwege de overlappende doelgroep (MSM) kunnen5Kamerstukken II 2024/25, 25 295, nr. 2215.6Bron: RIVM, OsirisTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 25 295, nr. 22322 zo organisatorische aspecten zoals landelijke coördinatie, regionaleuitvoering door GGD’en, deskundigheidsbevordering en publiekscommu-nicatieprocessen efficiënter worden ingericht.Het advies bouwt voort op de aanpak van het vaccinatieaanbod dat sinds14 april jl. loopt in het kader van het Responsteam-advies. Het RIVM heeftca. € 1 miljoen geraamd voor het structurele programma op basis van3.000 vaccinaties per jaar en aansluiting op het bestaandeHBV-programma. De vaccins zullen vanuit de strategische voorraadbeschikbaar worden gesteld.7 Nederland kan de komende jaren opnieuwdeelnemen aan een gezamenlijk Europees aanbestedingscontract met defabrikant van het vaccin, opdat er snel extra doses beschikbaar kunnenkomen in een situatie waarbij er onverhoopt toch een grotere behoefteontstaat aan vaccins.Er is tot op heden beperkt inzicht in de kosteneffectiviteit vanmpox-vaccinatie. In de literatuur is één modelleerstudie uit Engelandbeschikbaar die nog niet is gepeerreviewd. Uit deze Engelse modelleer-studie blijkt dat preventieve vaccinatie kosteneffectiever is dan reactievevaccinatie bij uitbraken, als de publieke gezondheidskosten van deuitbraakrespons worden meegerekend. Op korte termijn worden geenaanvullende inzichten verwacht.BesluitOp basis van het GR-advies, de informatie van het RIVM omtrent deuitvoeringsaspecten en -kosten, en de voorlopige resultaten van vacci-natie tegen mpox op basis van het Responsteam-advies, heb ik beslotenom het aanbod van vaccinatie tegen mpox aan de groep MSM entransgender personen met de grootste kans op een mpox-infectie in iedergeval tot eind 2025 te continueren.Zonder vaccinatie wordt aangenomen dat in de toekomst opnieuwuitbraken of clusters van mpox zullen optreden, met name onder dehoogrisicogroep. De omvang en ernst van toekomstige uitbraken zijnonzeker en het risico op een meer virulente virusvariant bestaat. Met hetvoortzetten van het huidige vaccinatieaanbod dat in april 2025 van start isgegaan en het efficiënter inrichten van dit vaccinatieaanbod wordt beoogddat uitbraakgerichte vaccinatiecampagnes onder hoogrisicogroepen toteind 2025 niet nodig zullen zijn en kosten verminderd worden.Het besluit om het vaccinatieprogramma nog niet definitief structureel inte richten heeft tweetal redenen:•Er is nog te weinig bekend over de opkomst bij het huidige vaccinatie-aanbod, waardoor er nog onvoldoende inzicht is in de effectiviteit enkosten van een doorlopend vaccinatieaanbod;•Op dit moment kunnen er geen structurele middelen worden vrijge-maakt om een vaccinatieprogramma tegen mpox te financieren.Op een later moment zal ik de Kamer informeren door middel van eenKamerbrief of de mpox-vaccinaties vanaf 2026 worden aangeboden.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,J.Z.C.M Tielen7Kamerstukken II 2024/25, 25 295, nr. 2215.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 25 295, nr. 22323