Invulling BHOS-middelen Voorjaarsnota Oekraïne 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202436 045Situatie in OekraïneNr. 183 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL ENONTWIKKELINGSSAMENWERKING Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 7 juni 2024Op 23 februari jl. informeerde ik samen met de Minister van BuitenlandseZaken en de Minister van Defensie uw Kamer over de staat van de oorlogin Europa. In deze brief zetten we de noodzaak van het blijven steunen vanOekraïne uiteen.1 Om hieraan gestalte te geven informeerde de Ministervan Financiën uw Kamer op 15 april jl. in de Voorjaarsnota over detoekenning van extra geld voor steun aan Oekraïne in 2024 en 2025.2 Hetgaat hierbij om respectievelijk 148 en 252 miljoen euro voor 2024 en 2025ten behoeve van kritiek herstel en humanitaire hulp, naast militaire steun.Middels deze brief informeer ik uw Kamer over de invulling van dezemiddelen voor 2024. Deze inzet leidt tot enkele budgettaire verschuivingendie in de september suppletoire begroting worden verwerkt. Over de inzetvoor 2025 zal uw Kamer via de reguliere BHOS-begroting wordengeïnformeerd op Prinsjesdag.Voldoende en tijdige hulp voor kritiek herstel van infrastructuur en hetlenigen van humanitaire noden is meer dan ooit essentieel, wil Oekraïnede strijd tegen Rusland vol kunnen houden. Rusland voert sinds maart2024 een golf van zware aanvallen uit op Oekraïne en in het bijzonder deOekraïense energie-infrastructuur. Inmiddels is ruim een derde van detotale energiecapaciteit van Oekraïne vernietigd. De consequentieshiervan zijn enorm. Zo hebben op dit moment meer dan 1,3 miljoenOekraïners maar beperkt of geen toegang tot elektriciteit, warmte enwater. En de aanvallen gaan onverminderd door, dat baart grote zorgen inaanloop naar de strenge Oekraïense winter.Volgens de derde update van de Rapid Damage and Needs Assessment(RDNA3) van de Oekraïense autoriteiten, de Wereldbank en EuropeseCommissie van 15 februari jl. waren de totale wederopbouwkosten vóór1Kamerbrief Staat van de Oorlog in Europa, 23 februari 2024, Kamerstuk 21 501-20, nr. 2019.2Voorjaarsnota 2024, 15 april 2024, Kamerstuk 36 550, nr. 1. kst-36045-183ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 045, nr. 1831 deze nieuwe aanvallen reeds gestegen met bijna twintig procent: van411 miljard dollar naar 486 miljard dollar ten opzichte van een jaargeleden. Hiervan is voor dit jaar 15 miljard dollar aangemerkt alsessentieel om de economie en maatschappij draaiende te houden. Herstelvan de energievoorziening is hierbij prioriteit, evenals herstel van overigekritieke infrastructuur zoals wegen, spoor en bruggen, en ziekenhuizen. Deoverheid kan dit gezien de omvang niet alleen; steun van de private sectoris hierbij cruciaal. Nederlandse bedrijven kunnen met hun kennis enexpertise aan de wederopbouw en het herstel van de economie bijdragenen het kabinet steunt hen waar mogelijk. De humanitaire noden wordendaarnaast voor dit jaar door de VN ingeschat op 3,1 miljard dollar.Met de invulling van de beschikbare middelen voor 2024 wil het kabinetinspelen op deze prioriteiten. De volgende elementen zijn voorzien:•58 miljoen euro via het Ukraine Relief, Recovery, Reconstruction andReform Trust Fund (URTF) van de Wereldbank voor herstelprojectenten behoeve van het elektriciteitsnet, wegen, bruggen, onderdak,scholen en ziekenhuizen;•20 miljoen euro via de Europese Bank voor Wederopbouw enOntwikkeling (EBRD) voor financiële ondersteuning van de Oekraïensenetbeheerder Ukrenergo;•15 miljoen euro via het International Committee of the Red Cross(ICRC) t.b.v. humanitaire hulp;•10 miljoen euro via de Nederlandse Financierings-maatschappij voorOntwikkelingslanden (FMO) voor ondersteuning van de Oekraïenseprivate sector;•32,5 miljoen euro via een tweede ronde van de RVO Ukraine Partner-ship Facility (UPF) voor samenwerking met het Nederlandse bedrijfsle-ven ten behoeve van de wederopbouw in Oekraïne en duurzaamherstel van de economie;•Tevens wordt 2,5 miljoen euro gereserveerd voor ondersteuning vanmaatschappelijke organisaties actief op het gebied van hulpverleningin Oekraïne. Dit is ook conform motie Piri c.s.3Deze steun wordt aangekondigd tijdens de Ukraine Recovery Conferencein Berlijn op 11 en 12 juni, de belangrijkste internationale top over desteun aan en wederopbouw van Oekraïne in 2024. De resterende10 miljoen euro voor 2024 is beschikbaar om gedurende de rest van ditjaar in te kunnen spelen op nieuwe noden uit Oekraïne.Deze invulling van de beschikbare middelen voor 2024 is aanvullend opzowel het eerste steunpakket van Oekraïne met een omvang van102 miljoen euro dat werd aangekondigd in december 2023, als de steunop kritiek herstel die sinds maart dit jaar wordt verleend via de EuropeseOekraïne Faciliteit.4 Met de middelen uit het eerste steunpakket verleenthet Ministerie van Economische Zaken en Klimaat op dit moment steunaan Oekraïne op het gebied van de energievoorziening door het leverenvan benodigd materiaal uit Nederland. Nederland heeft sinds het beginvan de grootschalige Russische invasie ruim 170 miljoen euro toegezegdom Oekraïne te helpen bij herstel van kritieke infrastructuur. Nederlandheeft onlangs bijvoorbeeld 106 generatoren, 37 haspels met een totalelengte van 25 km, stroomonderbrekers en condensatoren naar Oekraïnegeleverd op verzoek van Oekraïne.3Motie van het lid Piri c.s. over steunen Nederlandse maatschappelijke initiatieven in Oekraïne,Kamerstuk 21 501-20, nr. 2029.4Kamerbrief inzake Eerste steunpakket Oekraïne 2024, 15 december 2023, Kamerstuk 36 045,nr. 172.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 045, nr. 1832 De Nederlandse steun voor kritiek herstel en aan humanitaire hulp is sindsde start van de grootschalige invasie belangrijk geweest voor het overeindhouden van de Oekraïense economie en het blijven functioneren van desamenleving. Dit is essentieel om de strijd tegen de Russische agressorop termijn vol te kunnen houden. Nederland zal Oekraïne hier dan ookmee blijven steunen voor zo lang als nodig is.De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,E.N.A.J. SchreinemacherTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 045, nr. 1833