Uitkomsten CO2 onderzoek visserij

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 813Kabinetsaanpak Klimaatbeleid29 675Zee- en kustvisserijNr. 1557 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN LANDBOUW, VISSERIJ,VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 april 2026Via deze brief informeer ik uw Kamer over de uitkomsten van hetonderzoek «Klimaatimpact- en voedingswaarde van in Nederlandgeproduceerd en geconsumeerd voedsel uit zee». Dit onderzoek isuitgevoerd naar aanleiding van vragen van uw Kamer uit 2021 (TK 2021nr. 2021Z04799 en 2021Z05822) en een actie die, mede naar aanleidinghiervan, is opgenomen in de Visie op Voedsel uit Zee en Grote Wateren(hierna: Visie) (Kamerstuk 21 501-32, nr. 1624).Het onderzoek naar de CO2uitstoot van visserij dat in 2024 is uitgezetbestaat uit drie delen. Deel 1 was gericht op de CO2-uitstoot doorbodemberoering en is begin 2025 gepubliceerd1. Uit dit rapport blijkt dater door verschillende onzekerheden geen definitieve conclusies te trekkenzijn over in hoeverre bodemberoering door vistuigen bijdraagt aanCO2-uitstoot in de atmosfeer. Het onderhavige onderzoek Klimaatimpacten voedingswaarde van in Nederland geproduceerd en geconsumeerdvoedsel uit zee, bevat delen 2 en 3. Deel 2 is specifiek gericht op deCO2-uitstoot door de Nederlandse visserij, uitgesplitst in métier (vis-methode) en doelsoort. Deel 3 richt zich op de vergelijking tussen deresultaten van deel 2 en de bekende CO2-uitstoot van landproducten zoalsbiefstuk, noten en peulvruchten. Daarnaast geeft deel 3 een beschrijvingvan de voedingswaarde ten opzichte van verschillende landproducten.Met deze brief stuur ik u de uitkomst van deel 2 en deel 3 van hetonderzoek.Uit het onderzoek blijkt dat voor pelagische soorten zoals haring enmakreel de CO2-uitstoot vergelijkbaar is met de gegevens zoals deze zijnopgenomen in de Visie. De gemiddelde uitstoot voor deze soorten isvergelijkbaar met de uitstoot voor de productie van plantaardig voedselzoals een vegetarische burger of walnoten. Andere soorten zoals1The potential for CO2 emissions from bottom trawled North Sea sediments, expert opinion,Wageningen Marine Research IJmuiden, January 2025 kst-32813-1557ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 813, nr. 15571 mosselen en oesters zitten qua uitstoot in een vergelijkbare range alskipfilet of varkenshaas. De CO2-uitstoot van de visserij op platvis toonteen ander, minder positief, beeld dan voorgaande studies. Soorten zoalstong en schol komen qua uitstoot in de buurt van biefstuk. De CO2-uitstoot voor deze soorten is het hoogste van de onderzochtevisserijproducten.De verschillen in resultaten tussen dit onderzoek en eerdere onderzoekenvloeien voort uit het feit dat in dit onderzoek is gerekend met «eetbaarproduct» in tegenstelling tot «aangeland product». De CO2-uitstoot vaneen scholfilet is groter dat dat van een gehele schol omdat tenminste dehelft van de vis niet wordt gebruikt voor humane consumptie. Dat gewichtvan de vis telt dan niet mee in de berekening. Mosselen bestaan quagrootte en gewicht voor het grootste deel uit een schelp die niet gegetenwordt, waardoor ook hiervoor de CO2-uitstoot voor het te eten deel hogeruitpakt dan eerder berekend. Hiermee wordt aangesloten op systematiekdie ook voor andere voedingsproducten wordt toegepast. Daarnaast is indit nieuwe rapport uitsluitend gerekend met specifieke Nederlandse dataterwijl in andere onderzoeken wordt gewerkt met internationale data.Zoals aangegeven scoort vooral bodemvisserij qua uitstoot minderpositief dan in eerdere onderzoeken. Op verzoek van LVVN heeft WSERbeschreven waar de CO2-uitstoot geproduceerd wordt. Tot de aanlandingvan de vis wordt de CO2-uitstoot voor meer dan 90% veroorzaakt doorbrandstofverbruik, over de gehele productieketen neemt dit af tot 48%.Van platvisvisserij is bekend dat het brandstofgebruik hoog is. Al jarenwordt gewerkt aan innovaties om dit naar beneden te brengen. Met namesinds het wegvallen van de pulsvisserij, wordt gewerkt aan andereinnovaties die bijdragen aan het verminderen van brandstofgebruik. De in2023 opengestelde energie-efficiëntieregeling heeft voor meerdereschepen gezorgd voor een vermindering van het brandstofgebruik dooraanpassingen van deze schepen. Deze vermindering is niet verwerkt in hetbijgevoegde rapport, omdat de aangepaste schepen niet in de voor ditrapport gebruikte data zaten. Een evaluatie van de doelmatigheid endoeltreffendheid van deze regeling zal na afloop van de uitvoering van deregeling, naar verwachting in 2027, worden voorbereid. Meerdereopenstellingen en onderzoekstrajecten, zoals onderzoek naar eenzero-emissie garnalenkotter en slimme brandstofbesparing doorefficiënter te vissen, zullen eraan bijdragen dat het brandstofgebruik in detoekomst verder kan dalen. Zo zal er in 2026 een energie-efficiëntierege-ling opengesteld worden voor de schelpdiervisserij. Met deze regelingkunnen schelpdiervissers vaartuigen aanpassen zodat deze minderbrandstof verbruiken en zo minder broeikasgassen uitstoten. De transitiein de zeevaart naar klimaatneutraal varen in 2050 zou voor de bodemvis-serij eveneens een grote kans kunnen bieden om de CO2-uitstoot teminimaliseren. Naast dat het kansen biedt voor het verminderen vanCO2-uitstoot neemt het brandstofgebruik door verduurzaming van deschepen ook af. Ongeveer 37% van de totale kosten van een boomkor-kotter bestaat uit brandstofkosten, een significantie reductie van dezekosten draagt daarmee direct bij aan de economische duurzaamheid vandeze visserijbedrijven.De potentie om de CO2-uitstoot aanzienlijk te reduceren wil ik samen metde sector optimaal benutten zodat de Nederlandse vissers in de toekomstmet een nog duurzamer product bijdragen aan de voedselzekerheid vanons land. Want voedsel uit zee is van grote waarde voor een gezond dieet.Het onderzoek bevestigt dat vis, en met name vette vis zoals makreel enharing, een unieke bron zijn van meervoudig onverzadigde omega-3-vetzuren. Vis, schaal en schelpdieren vormen daarnaast onder meer eengoede bron voor jodium en selenium.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 813, nr. 15572 Deze rapporten laten zien hoe divers de visserijsector is en dat het verschilin technieken en soorten ook grote verschillen laten zien in de CO2-voetafdruk van de producten die hieruit voortkomen. Het benadrukt ookhet belang, zeker voor een deel van de sector, om de komende tijdstappen te zetten op het gebied innovaties die bijdragen aan verduur-zaming. Daarmee borgen we dat ook in de toekomst deze voedselpro-ducten uit zee duurzaam gewonnen kunnen blijven worden.Het verminderen van brandstofgebruik draagt direct bij aan het vermin-deren van de impact op het ecosysteem en op het vergroten van deeconomische duurzaamheid. Dit zijn belangrijke stappen voor eentoekomstbestendige visserij die zorgt voor voedselzekerheid en eengevarieerd dieet mogelijk maakt.Zoals aangegeven sluit dit onderzoek aan bij de Visie voedsel uit zee engrote wateren. Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan de uitvoe-ringsagenda, waarin diverse stakeholders samenwerken om de visie terealiseren. Ik zie deze onderzoeken ook als input voor de trajecten diehierin zijn opgenomen. Ik zet mij in om u de uitvoeringsagenda ditvoorjaar toe te sturen.De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,S.P.A. ErkensTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 813, nr. 15573