Aanpak vocht- en schimmelproblematiek huurwoningen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 847Integrale visie op de woningmarktNr. 1450 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING EN RUIMTE-LIJKE ORDENING Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 23 april 2026Al jarenlang is vocht- en schimmelproblematiek een van de grootsteuitdagingen met betrekking tot onderhoud voor verhuurders énbewoners. Schimmel in woningen is een hardnekkig probleem en kanaanzienlijke negatieve gezondheidseffecten voor bewoners hebben, in hetbijzonder voor kinderen. De problematiek is, waarschijnlijk mede door deenergiecrisis en ondanks de al gedane inspanningen, in de afgelopenjaren ook toegenomen. Uit het Woononderzoek Nederland (WoON2024)blijkt dat in 2024 meer huishoudens last hadden van vocht- en schimmel-problematiek ten opzichte van 2021. De problemen zijn het grootst in deprivate huursector en in huurwoningen van corporaties.Met deze brief informeer ik u over de voortgang van de aanpak vocht- enschimmelproblematiek. Hiermee geef ik invulling aan de motie van het lidBeckerman over een landelijk actieplan tegen schimmelwoningen insamenwerking met huurdersorganisaties, gemeenten en woning-corporaties.1 Eerst besteed ik in deze brief aandacht aan de omvang vanvocht- en schimmelproblematiek in woningen. Vervolgens ga ik in op deaanpak van deze problematiek op het lokale niveau (de lokale prestatieaf-spraken) en op het nationale niveau (de Nationale Prestatieafspraken). Totslot benoem ik de bouwtechnische ontwikkelingen en de gezondheidsef-fecten van vocht en schimmel.Uitkomsten WoON2024WoON is een driejaarlijks onderzoek over onder andere de tevredenheidmet de woning. Huishoudens worden voor dit onderzoek gevraagd naaronderhoudskwaliteit van de woning en naar vocht- en schimmelproble-matiek in de woning. Er worden geen vragen gesteld over de mate van deproblematiek.1Kamerstuk II, 2024/25, 32 847, nr. 1325. kst-32847-1450ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 14501 In 2024 gaf 20 procent van de huishoudens aan last te hebben van vochten schimmel in de woning, vergeleken met 15 procent in 2021. Voorcorporatiehuurders nam de vocht- en schimmelproblematiek volgensWoON2024 toe van 24% in 2021 naar 29% in 2024. In de private huur waser in deze periode een toename van 23% naar 31%. Bij 59 procent van dehuishoudens met schimmeloverlast in de woning komt dit voor in debadkamer. Andere ruimtes die vaak genoemd worden, zijn de slaapkamer(35 procent) en de woonkamer (23 procent). Vocht- of schimmelpro-blemen in de woning komen het meest voor in zeer stedelijke buurten:daar heeft 29 procent van de huishoudens hiermee te maken. In devier grote steden (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht) is dataandeel het hoogst, namelijk 31 procent.Lokale aanpak het meest effectiefHet Kabinet neemt de aanpak van vocht- en schimmelproblematiekserieus. Zoals ook blijkt uit het WoON2024-onderzoek kampt eenaanzienlijk deel van de huurwoningen met deze problematiek. Dit heeftniet alleen gevolgen voor de kwaliteit van de woning, maar raakt ookdirect aan de gezondheid en het welzijn van bewoners.Tegelijkertijd is duidelijk dat vocht- en schimmelproblematiek eencomplexe en veelzijdige opgave is. De oorzaken kunnen verschillen perwoning en situatie, en liggen vaak in een combinatie van bouwtechnischeaspecten, gebruik van de woning en externe factoren zoals grondwater-standen. Dit vraagt om maatwerk en een aanpak die dicht bij de praktijken de betrokken partijen staat. Lokale partijen (bewoners, huurdervereni-gingen, gemeenten en corporaties) hebben het beste zicht op deproblematiek en een passende aanpak. Een analyse voor een passendeaanpak om vocht- en schimmel terug te dringen kan dus het beste lokaalworden gerealiseerd.De lokale prestatieafspraken zijn het juiste instrument om afspraken overvocht- en schimmel vast te leggen. Ik roep gemeenten, woningcorporatiesen huurdersorganisaties op om vocht- en schimmelproblematiek explicieten concreet onderdeel te maken van deze afspraken. Daarbij kan gedachtworden aan afspraken over signalering, opvolging en monitoring vanmeldingen en inzet op preventie van huurders. De VNG, Aedes en deWoonbond spelen een belangrijke rol om hun leden te informeren.In de herijkte Handreiking lokale prestatieafspraken, die na inwerking-treding van de Wet regie wordt gedeeld met corporaties, huurdersorgani-saties en gemeenten, wordt extra aandacht besteed aan de aanpak vanvocht- en schimmelproblematiek. De handreiking stimuleert corporaties,gemeenten en huurdersorganisaties om op lokaal niveau concreteafspraken te maken. Corporaties moeten ook in hun bod voor de lokaleprestatieafspraken ingaan op de onderwerpen kwaliteit en leefbaarheid.Vocht en schimmel valt onder deze onderwerpen.Nationale PrestatieafsprakenHet kader waarbinnen op nationaal niveau de aanpak van vocht- enschimmel bij corporatiewoningen vorm krijgt zijn de Nationale Prestatieaf-spraken 2025–2035 (NPA). In de NPA heeft een effectieve aanpak vanschimmel prioriteit gekregen.In de NPA is afgesproken dat het bestrijden van vocht en schimmel inwoningen een hoge prioriteit heeft, er zijn drie afspraken gemaakt:1.Inzet woningcorporaties: als de oorzaak in de bouwkundige staat vande woning of het complex ligt, zetten woningcorporaties zich maxi-Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 14502 maal in om dit op te lossen of beheersbaar te houden. Daar waar hetaan het gebruik van de woning ligt, helpen woningcorporatiesproactief om samen met de huurder de problematiek aan te pakken. Bijeen veranderende grondwaterstand zoekt de woningcorporatie samenmet het Waterschap naar een oplossing.2.Meldingsbereidheid: Aedes, de VNG en het Rijk intensiveren hun inzetom het melden van vocht en schimmelproblematiek te verhogen zodatde problematiek tijdig kan worden geadresseerd en er meer inzichtover de omvang ontstaat. Hierbij werken ze samen met de Woonbond.3.Onafhankelijke experts: wanneer onduidelijkheid bestaat over deoorzaak van de problematiek (gebouw of bewoning), corporaties enhuurders er onderling niet uitkomen, of wanneer de problematiek niet(goed) wordt opgepakt en de schimmel terugkeert, worden eronafhankelijke experts ingezet om dit te beoordelen.Hieronder geef ik de uitwerking en de voortgang van de bovengenoemdeafspraken weer.1. Inzet woningcorporaties In 2025 heeft Aedes als vereniging van woningcorporaties in haar congresdeze lijn uitgewerkt met de belofte «bestrijden vocht en schimmel»2. In debelofte beloven woningcorporaties om het voortouw te nemen om samenmet huurders naar de beste oplossing te zoeken als er sprake is van vochten schimmel. Centraal in deze belofte staat de beweging om eerst tekijken naar de woning en de technische oorzaken van vocht en schimmelen daarna huurders te helpen bij het goed gebruik van een woning. Aedeswerkt samen met corporaties aan verschillende hulpmiddelen om dezebelofte waar te maken. Zo is er onder meer een handreiking over vocht enschimmel, een zelfonderzoek waarmee corporaties inzicht krijgen in dehuidige situatie en waar nog verbeterkansen liggen. Daarnaast is er ookeen programma van eisen voor ventilatie dat adviezen geeft overrobuuste ventilatie-eisen bij nieuwbouw of renovatie. Bovendien deeltAedes toegankelijk voorlichtingsmateriaal met corporaties, dat bewonershelpt bij het goed gebruiken en ventileren van hun woning. Ook wordtkennis actief gedeeld, bijvoorbeeld via webinars en praktijkverhalenwaarin corporaties laten zien welke stappen zij hebben gezet en wat datheeft opgeleverd.2. Meldingsbereidheid De aanpak van vocht en schimmel in individuele gevallen begint met demelding daarvan door de huurder bij de verhuurder. Hier valt nog eenwereld te winnen: Aedes en de Woonbond constateren dat het aantalmeldingen door huurders van vocht en schimmel bij woningcorporatiesachter blijft bij de cijfers uit de driejaarlijkse Woononderzoeken. Zo’n 30%(2024) van de huurders ervaart overlast van vocht en schimmel, maar hetaantal meldingen ligt veel lager. Redenen waarom huurders niet altijdmelding doen kunnen zijn gelegen in weinig vertrouwen in de verhuurder,bijvoorbeeld vanwege negatieve ervaringen bij de melding van eerdere(andere) problemen, schroom om met de verhuurder in contact te treden,weinig vertrouwen dat het probleem wordt opgelost, schaamte voor desituatie, geen tijd of prioriteit voor andere problemen. Om de problemengoed te kunnen aanpakken is het cruciaal dat huurders hierover melding(blijven) maken. Dit vraagt om een aanpak die individuele huurdersbereikt en stimuleert om melding te maken en ook om een blijvendeaandacht en alertheid van lokale partijen.2Belofte «Bestrijden vocht en schimmel» (Aedes): https://aedes.nl/vocht-en-schimmel/zo-willen-woningcorporaties-vocht-en-schimmel-aanpakkenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 14503 Zoals ik eerder heb aangegeven: het is wenselijk dat de vocht- enschimmelproblematiek een vast onderdeel wordt in de overleggen die degemeenten, woningcorporaties en de huurdersorganisaties hebben in hetkader van de jaarlijkse prestatieafspraken. Het laten terugkomen van ditthema draagt bij aan het gevoel van urgentie bij alle betrokken partijen enhet maken van concrete afspraken over de aanpak van deze problematiekzal ertoe leiden dat de behoefte aan meetbare resultaten toeneemt. In deeerdergenoemde «Handreiking prestatieafspraken» komt dit aan de ordeen worden partijen opgeroepen om hier afspraken over te maken.Op sommige plaatsen heeft men hier al ervaring mee. Een goedvoorbeeld om de meldingsbereidheid te vergroten is de campagne «Hetligt niet altijd aan u!», die huurdersorganisatie SHY (SamenwerkendeHuurdersorganisaties Ymere) in samenwerking met Ymere heeft opgezetom huurders te stimuleren vocht en schimmel problemen altijd te melden.Daarbij is afgesproken dat SHY actief geïnformeerd wordt over demeldingen en de aanpak daarvan door Ymere.VNG, Aedes, en de Woonbond zullen bij hun achterban aandacht blijvenvragen voor de meldingsbereidheid van de huurders. Het ligt voor dehand om daarbij de gemaakte prestatieafspraken te betrekken, engemeenten, corporaties en huurdersorganisaties te bevragen of deafspraken leiden tot een groter aantal meldingen. Mochten er geenafspraken zijn gemaakt, dan is het nuttig om na te gaan waarom dit niethet geval is geweest. Ik blijf verder met Aedes en de VNG de NPAmonitoren, waaronder de afspraken over vocht- en schimmel. Als we ziendat de resultaten achterlopen op de doelstellingen (de afname van vocht-en schimmelproblematiek in huurwoningen) ga ik met Aedes en de VNGin gesprek om de aanpak te versnellen.3. Vocht- en schimmelexpert De inzet van vocht- en schimmelexperts is onderdeel van de NPA. Het Rijkstelt hiervoor een bedrag van € 2 miljoen per jaar beschikbaar van 2027tot en met 2029. Deze experts worden ingeschakeld in situaties waarinhuurder en verhuurder gezamenlijk niet tot een oplossing komen, nadatde corporatie onderzoek heeft verricht. De expert stelt een onafhankelijkrapport op met conclusies en aanbevelingen. Deze werkwijze is geïnspi-reerd op de succesvolle aanpak in de gemeente Den Haag.Uitgangspunt blijft dat verhuurders verantwoordelijk zijn voor hetonderhoud van hun bezit, inclusief het verhelpen van vocht- en schimmel-problemen. Tegelijkertijd acht ik het van belang om de inzet van onafhan-kelijke experts te stimuleren en de urgentie van het vocht- en schimmel-probleem te onderstrepen. Ik kom daarom met een gerichte, uitvoerbareaanpak die aansluit bij bestaande lokale initiatieven en verantwoordelijk-heden.Verhuurders (zowel woningcorporaties als particuliere verhuurders)dragen voor 75% bij aan de kosten van een vocht- en schimmelonderzoek,het Rijk draagt 25% via een subsidieconstructie aan gemeenten. Eventuelenoodzakelijke (bouwkundige) aanpassingen die volgen uit het onderzoekworden in het geheel betaald door de verhuurder. Ik kies voor een aanpakop het niveau van woningmarktregio’s, waarbij centrumgemeenten eencoördinerende rol vervullen. Deze keuze sluit aan bij de lokale samen-werking en maakt maatwerk per regio mogelijk.De kosten van een onafhankelijk onderzoek bedragen gemiddeld€ 1.500 tot € 2.000 per woning. Op basis van ervaringscijfers uit degemeente Den Haag wordt verwacht dat jaarlijks circa 0,1% van deTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 14504 huurders gebruik zal maken van deze mogelijkheid. Bij een geschatte inzetvan circa 4.600 onderzoeken per jaar komt de bijdrage van het Rijk neer opgemiddeld € 438 per woning. Per woningmarktregio betekent dit eenbijdrage van gemiddeld € 100.000, afhankelijk van omvang en proble-matiek. Na 2029 is het uitgangspunt dat verhuurders, in samenwerkingmet gemeenten en huurdersorganisaties, de werkwijze zelfstandigvoortzetten.Particuliere huursectorVocht- en schimmelproblemen komen niet uitsluitend voor in corporatie-woningen, maar ook in de private huursector. Net als voor corporatie-huurders, geldt voor private huurders dat zij bij de Huurcommissie terechtkunnen als zij een geschil met hun verhuurder hebben over – onderandere – (onderhouds)gebreken, zoals schimmel. De Huurcommissieverstrekt informatie en doet – in geval van een gebrekenprocedure – ookbouwkundig onderzoek in de woonruimte. Bij ernstige vocht- en schim-melproblemen die niet door de huurder zelf zijn veroorzaakt, kan deHuurcommissie een tijdelijke huurverlaging uitspreken. Ernstige schim-melvorming wordt namelijk als een gebrek beschouwd. Wel geldt dat dezegebreken eerst bij de verhuurder gemeld moeten worden.Met de Wet betaalbare huur heeft een groter deel van de huurmarkttoegang gekregen tot de laagdrempelige geschilbeslechting van deHuurcommissie. Hierdoor kunnen nu ook huurders en verhuurders in hetmiddensegment geschillen voorleggen. Ook heeft de Huurcommissie deafgelopen jaren hard gewerkt aan het verbeteren van haar toeganke-lijkheid, bijvoorbeeld door het instellen van een klantcontactcentrum,waar (ver)huurders terecht kunnen met vragen over hun huursituatie.Hierdoor is de Huurcommissie beter bereikbaar geworden, ook bijschimmelproblemen.Bouwtechnische ontwikkelingenHet doel van het kabinet is enerzijds om op korte termijn zichtbaarverbetering te realiseren voor huurders die nu met vocht en schimmel temaken hebben (door middel van de verhoogde inzet van corporaties ende financiering van vocht- en schimmelexperts), en tegelijkertijd struc-tureel te werken aan een gezondere woningvoorraad. Vocht- en schimmel-problematiek hangt vaak samen met zowel de technische staat van dewoning als met ventilatie en betaalbaarheid van energie. Daarom wordtdeze aanpak nadrukkelijk verbonden met de bredere verduurzamings-opgave: betere isolatie en ventilatie leiden tot gezondere woningen, meercomfort en lagere woonlasten. Oorzaken van schimmel in huis kunnen zijneen hoge vochtproductie door koken, douchen, was drogen in combinatiemet te weinig ventileren en/of onvoldoende verwarmen, maar ookbouwkundige problemen als lekkage, koudebruggen, optrekkend ofdoorslaand vocht of onvoldoende ventilatievoorzieningen. In dat laatstegeval is het van belang dat deze gebreken worden hersteld, eventueel incombinatie met verduurzaming van de woning.Verduurzaming leidt vaak tot een beter te verwarmen woning en meerwooncomfort. Tegelijk moet ervoor worden gewaakt dat er geen vocht- enschimmelproblemen ontstaan, zoals wanneer er in een verduurza-mingsplan onvoldoende aandacht is voor ventilatievoorzieningen ofwanneer er nieuwe koudebruggen ontstaan. Daarom besteedt VRO incampagnes speciale aandacht aan ventileren in combinatie met isolerenen wordt in voorlichting bijvoorbeeld via verbeterjehuis.nl aandachtbesteed aan een juiste manier van isoleren waarbij bouwfysischeproblemen worden voorkomen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 14505 GezondheidsgevolgenIn november 2025 zijn de GGD-en en de website GGD Leefomgeving eencampagne gestart met las titel «Schimmels? Niet in mijn huis!». Met dezecampagne wil de GGD mensen praktische handvatten bieden voor eengezondere woning. De campagne van de GGD is opgebouwd rond de4 V’s tegen schimmel, te weten verwijderen, vocht beperken, verwarmenen ventileren. Op de website GGD Leefomgeving is voorlichtingsmateriaalte vinden voor bewoners hoe ze het beste deze vier V’s in hun eigenwoning kunnen toepassen. Er is een gereedschapskist ontwikkeld die vooriedereen te raadplegen is.3Bij steeds terugkerende schimmels beveelt de GGD aan om advies in tewinnen bij de verhuurder of bij een vakman. De GGD biedt aan, wanneerdit niet tot een oplossing leidt, om mee te denken en te adviseren. Detoolkit van de GGD geeft op deze wijze op een laagdrempelige manierinformatie aan bewoners over wat ze zelf kunnen doen om vocht enschimmel in hun woning te voorkomen, en wat te doen als de problemenzich toch blijven voordoen.Het beperken van schimmel in huis voorkomt gezondheidsklachten alskeelpijn, hoesten en niezen, verstopte neus, piepende adem enbenauwdheid, in het bijzonder voor mensen die daar extra gevoelig voorzijn zoals kleine kinderen en mensen met luchtwegaandoeningen. Alsmensen dit soort gezondheidsklachten hebben, kunnen zij informatievinden op www.thuisarts.nl om te beoordelen of het nodig is contact op tenemen met hun huisarts.Tijdens de behandeling van de Wet toekomstbestendige huurcommissiein de Tweede Kamer op 9 april jl. heb ik toegezegd de Britse Awaab’s Lawte onderzoeken. Deze wet verplicht sociale verhuurders in het VerenigdKoninkrijk om snel actie te nemen bij ernstige gezondheidsrisico’s inwoningen, voornamelijk gerelateerd aan vocht en schimmel. HetMinisterie van BZK zal contact opnemen met de partners in het VerenigdKoninkrijk en zal de Kamer uiterlijk eind 2026 informeren. Daarbij merk ikop dat de desbetreffende wetgeving ongeveer zes maanden geleden inwerking is getreden in het Verenigd Koninkrijk, er is dus nog beperkt detijd geweest om ervaring op te doen met de nieuwe wetgeving.Investeringsfaciliteit woningcorporatiesGraag maak ik van de gelegenheid gebruik om, conform mijn toezegginghierover tijdens het commissiedebat over de staat van de volkshuis-vesting van 11 maart jl. (Kamerstuk 32 847, nr. 1446), een naderetechnische toelichting te geven op de in het regeerakkoord afgesprokeninvesteringsfaciliteit voor woningcorporaties. In het regeerakkoord isopgenomen dat er een faciliteit in de vennootschapsbelasting (Vpb) wordtgeïntroduceerd om de Vpb-lasten van woningcorporaties te verlagen.Hiervoor wordt taakstellend per 2028 een bedrag van € 250 miljoen perjaar beschikbaar gesteld, oplopend tot structureel € 325 miljoen per jaarin 2032. Het kabinet onderzoekt op welke wijze deze faciliteit het bestevormgegeven kan worden, rekening houdend met onder andere uitvoer-baarheid en juridische houdbaarheid, waaronder de staatssteunregels enhet (overige) EU-recht. De bestedingsreserve is daarbij een van de optiesdie op tafel ligt. Om de gewenste hefboom te creëren op de investerings-ruimte van woningcorporaties is het essentieel om de verlaging zo vormte geven dat dit structureel bijdraagt aan de mogelijkheden van woning-3Indien er geen sprake is van ernstige problematiek, kunnen bewoners eerst zelf aan de slag. Bijterugkerende schimmel is het wenselijk om de schimmel direct bij de verhuurder te melden.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 14506 corporaties om extra geborgde financiering aan te trekken. Dat betekentonder meer dat de verlaging van Vpb-lasten moet doorwerken in definanciële beoordeling van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw,zoals de rentedekkingsgraad. Ik verwacht u in het najaar nader te kunneninformeren over de uitwerking van deze faciliteit in de Vpb.Tot slotMet de aanpak vocht en schimmel zet het kabinet een concrete staprichting een structurele oplossing voor vocht- en schimmelproblematiekin woningen. Door in te zetten op samenwerking tussen gemeenten,woningcorporaties en huurdersorganisaties wordt ingezet op een lokale,effectieve en uitvoerbare aanpak.De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening,E. Boekholt-O’SullivanTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 14507