Antwoord op vragen van de leden Lahlah en Abdi over voedselpakketten voor Amsterdamse studenten vanwege toenemende armoede

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–2026Aanhangsel van de HandelingenVragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door deregering gegeven antwoorden1112Vragen van de leden Lahlah en Abdi (beiden GroenLinks-PvdA) aan deStaatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Minister vanOnderwijs, Cultuur en Wetenschap over voedselpakketten voor Amsterdamsestudenten vanwege toenemende armoede (ingezonden 19 januari 2026).Antwoord van Minister Moes (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) (ontvangen13 februari 2026)Vraag 1Bent u bekend met het bericht «Voedselpakketten voor Amsterdamsestudenten vanwege toenemende armoede: «Ik sla weleens een maaltijdover»»?1Antwoord 1Ja.Vraag 2Waren deze signalen bij u bekend?Antwoord 2Deze signalen waren bij mij niet bekend. Wel blijkt uit eerdere onderzoekendat sommige studenten moeite hebben met rondkomen. Uit het NibudStudentenonderzoek 2024 blijkt bijvoorbeeld dat ruim 20% van de mbo-studenten en 12% van de hbo-/wo-studenten betalingsachterstanden heeft.Ook gaf 9% van de hbo- en wo- studenten, 12% van de mbo bol-studenten en10% van de mbo bbl-studenten aan veel moeite te hebben met rondkomen.Vraag 3Deelt u de mening dat het zeer zorgelijk is dat steeds meer studenten denoodzaak voelen te kiezen tussen het betalen van collegegeld, zorgpremie,huur of de boodschappen?1Parool, 13 januari 2026, «Voedselpakketten voor Amsterdamse studenten vanwege toene-mende armoede: «Ik sla weleens een maaltijd over»», https://www.parool.nl/amsterdam/voedselpakketten-voor-amsterdamse-studenten-vanwege-toenemende-armoede-ik-sla-weleens-een-maaltijd-over~bfc9e214/ ah-tk-20252026-1112ISSN 0921 - 7398’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel1 Antwoord 3Ja, we vinden het zorgelijk als studenten niet kunnen voorzien in de basalekosten voor studie en levensonderhoud. Alhoewel uit het Nibud Studentenon-derzoek van 2024 naar voren komt dat studenten over het algemeengemakkelijk rond kunnen komen en dat is verbeterd ten opzichte van eerderejaren, blijkt ook uit andere onderzoeken dat er studenten zijn voor wie datniet geldt.Vraag 4Wat is uw reactie op het onderzoek van State of Youth NL waaruit blijkt datniet alleen studenten, maar ruim 80 procent van de 12- tot 29-jarigen in hetalgemeen stress ervaart als gevolg van geldproblemen en bijna twee derdemoeite heeft om rond te komen?Antwoord 4Dat er zo veel jongeren zijn die stress ervaren door geldproblemen is redentot zorg. Het is belangrijk dat jongeren leren met geld om te gaan en tevoorzien in hun onderhoud. Uit het onderzoek van State of Youth (wat brederis dan studenten) komt ook naar voren dat jongeren soms meer gelduitgeven dan ze van plan waren, omdat ze het moeilijk vinden om de druk teweerstaan om onnodige dingen te kopen en sociale activiteiten te onderne-men. Ook weten jongeren vaak niet waar ze hulp kunnen vinden bij geldzor-gen.Voor studenten geldt dat het voorzien in de kosten van studie en levenson-derhoud een gedeelde verantwoordelijkheid is van de student zelf, de oudersen de overheid. Studenten kunnen een bijbaan nemen, sparen of lenen envan ouders wordt ook een financiële bijdrage verwacht. Voor studenten vanouders met een minder toereikend inkomen is een aanvullende beursbeschikbaar. De overheid draagt bij met de basisbeurs en het studentenreis-product.Om jongeren financieel weerbaarder te maken, zet de overheid onder anderein op financiële educatie, mediacampagnes en laagdrempelige ondersteuningbij geldzorgen, in en buiten onderwijsinstellingen. In de Voortgangsrappor-tage over het Nationaal Programma Armoede en Schulden, die binnenkortaan uw Kamer wordt aangeboden, staat hierover meer. Ook is het hebben enbehouden van werk belangrijk. Het kabinet heeft besloten om vanaf 2027 hetminimumjeugdloon voor jongeren van 16 tot en met 20 jaar te verhogen.Om jongeren die dat nodig hebben te begeleiden van school naar werk en bijhet behoud van werk, is de wet- en regelgeving van school naar duurzaamwerk per 1 januari 2026 in werking getreden. En gemeenten kunnenmaatwerk toepassen bij de re-integratie en inkomensondersteuning voorjongeren die in een kwetsbare positie zitten2.Vraag 5Heeft u inzicht in hoeveel studenten genoodzaakt zijn zich te wenden totreguliere voedselbanken omdat ze te weinig geld overhouden voor deboodschappen?Antwoord 5Nee, dit wordt niet geregistreerd.Vraag 6Hoe ziet u dit nieuws in het licht van onderzoek van de Hogeschool vanAmsterdam (HvA), waaruit blijkt dat geldzorgen negatieve invloed op destudieresultaten en het privéleven van studenten hebben?32Maatwerk Participatiewet voor de ondersteuning van jongeren in een kwetsbare positie |Divosa3Parool, 1 april 2024, «Geldzorgen hebben negatieve invloed op privéleven en studieresultaten,HvA zet budgetcoaches in», www.parool.nl/amsterdam/geldzorgen-hebben-negatieve-invloed-op-priveleven-en-studieresultaten-hva-zet-budgetcoaches-in~b6cbb684/Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel2 Antwoord 6Welzijn wordt, zowel positief als negatief, beïnvloed door veel verschillendefactoren. Financiële stress kan inderdaad een negatieve invloed hebben ophet welzijn van studenten blijkt uit onderzoek4. Dit is zorgelijk. Het is daarombelangrijk dat studenten leren op een verantwoordelijke wijze met geld om tegaan en dat studenten die geldzorgen hebben zo vroeg mogelijk hulp krijgen,bij hun onderwijsinstelling of daarbuiten (zie vraag 4 en 8).Vraag 7Deelt u de zorgen over de onderzoeksresultaten van de HvA waaruit blijkt dat22 procent van de studenten niet alleen geldzorgen heeft, maar ook nog eensachterstallige rekeningen waarvoor weer driekwart van de studenten geenbetalingsregeling heeft getroffen? Heeft u in beeld hoe groot deze problemenonder studenten van andere instellingen zijn?Antwoord 7Het is zorgelijk dat zoveel studenten een betalingsachterstand hebben. Wehebben geen cijfers per onderwijsinstelling, maar uit het Nibud Studentenon-derzoek uit 2024 komt een vergelijkbaar beeld naar voren wat betreft het deelvan de studenten dat een betalingsachterstand heeft. Het is daarombelangrijk dat studenten die geldzorgen hebben zo vroeg mogelijk hulpkrijgen bij geldzorgen, zodat betalingsachterstanden worden voorkomen.Vraag 8Deelt u de mening dat het kosteloos aanbieden van budgetcoaches voorfinanciële hulp en begeleiding geen extra kostenpost voor onderwijsinstellin-gen zou moeten zijn, zoals nu bij de HvA het geval is, maar voor allestudenten van alle instellingen toegankelijk moet zijn, zeker omdat dit hetrisico op financiële problemen later in het leven vermindert en voorkomt datproblemen verergeren?Antwoord 8Onderwijsinstellingen zijn niet verantwoordelijk voor het aanbieden vanfinanciële hulp. Verantwoord met geld omgaan is in de eerste plaats eenverantwoordelijkheid van de student zelf. Instellingen kunnen wel problemensignaleren bij studenten en hen op de juiste manier verwijzen of laagdrempe-lige hulp bieden. Er zijn diverse gratis hulproutes beschikbaar, bij degemeente, vrijwilligers, Geldfit (website, bellijn, whatsapp, chat, mail) enandere organisaties.Daarnaast zijn er ook voorbeelden van onderwijsinstellingen die (bijvoorbeeldvanuit de subsidieregeling «Financiële educatie voor onderwijsinstellingen»)de samenwerking hebben gezocht met hun lokale gemeente en op die manierbudgetcoaches op school inzetten om financiële begeleiding aan studentenmet geldzorgen te bieden.Vraag 9Zijn er acties ondernomen naar aanleiding van de resultaten van Europeesonderzoek dat in januari 2022 met de Kamer is gedeeld waaruit blijkt datstudenten eerder op zichzelf gaan wonen als hun ouders een krappeportemonnee hebben, en studenten op kamers weer vaker financiële zorgendan thuiswoners hebben?5 6Antwoord 9Er zijn de afgelopen jaren verschillende maatregelen genomen die definanciële situatie van uitwonende studenten hebben verbeterd. In studiejaar2023–2024 is de basisbeurs opnieuw ingevoerd voor hbo- en wo-studenten,waarmee zowelthuiswonende als uitwonende hbo- en wo-studenten een hogere bijdrage vande overheid ontvangen. Daarnaast is vanaf 1 januari 2026 de leeftijdsgrensvoor de huurtoeslag verlaagd van 23 naar 21 jaar. Hierdoor komt een groter4Trimbos, 2023, Harde, Better, Faster, Stronger?5Delta, 18 januari 2022, «Student van arme ouders gaat sneller op kamers», delta.tudelft.nl/article/student-van-arme-ouders-gaat-sneller-op-kamers6Kamerstuk 31 288, nr. 938Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel3 deel van de uitwonende studenten in aanmerking voor huurtoeslag. Dezemaatregelen hebben de financiële situatie van uitwonende studenten flinkverbeterd.Vraag 10Deelt u de mening dat de financiële situatie van ouders geen invloed zoumogen hebben op de studieperiode van hun kinderen?Antwoord 10Studeren moet voor iedereen toegankelijk zijn, ongeacht de financiële situatievan de ouders. Als het inkomen van de ouders niet toereikend is om eenfinanciële bijdrage te leveren, dan hebben studenten recht op een aanvul-lende beurs, naast de basisbeurs. Minderjarige mbo bol-studenten kunneneen tegemoetkoming krijgen uit het mbo-studentenfonds, als ze onvoldoendemiddelen hebben om lesmiddelen aan te schaffen.Vraag 11Is een basisbeurs van 130,21 euro per maand voor thuiswonenden en 324,52euro per maand voor uitwonenden wat u betreft voldoende om de kosten tedekken, zeker met de stijgende kosten voor huur- en levensonderhoud? Deeltu de mening dat een bijbaan dit verschil niet zomaar kan overbruggen?Antwoord 11In het antwoord op vraag 4 gaf ik al aan dat de kosten van studie enlevensonderhoud van studenten worden gedragen door de student, oudersen de overheid. Uit het Nibud Studentenonderzoek van 2024 bleek verder datongeveer 90% van de studenten aangeeft financieel (goed) rond te kunnenkomen. Daarom heeft de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in2024 in de Kamerbrief over de financiële positie van studenten7 – op basisvan de voorbeeldbegrotingen8 van het Nibud voor uitwonende studenten –geconcludeerd dat deze studenten in principe over voldoende middelenbeschikken om in de minimale kosten van studeren en levensonderhoud tevoorzien. Daarbij is wel uitgegaan van de gemiddelde kamerhuur, datstudenten een bijbaan hebben en een bijdrage van de ouders of aanvullendebeurs ontvangen. Voor studenten die niet werken of een veel hogere huurbetalen kan het lastiger zijn om in die kosten te voorzien.In 2026 zal het Nibud opnieuw een Studentenonderzoek uitvoeren en devoorbeeldbegrotingen aanpassen naar de huidige situatie. Dit onderzoekwordt tweejaarlijks uitgevoerd. We blijven daarmee de financiële situatie vanstudenten monitoren.Vraag 12Welke stappen onderneemt u of gaat u ondernemen om de geldstress onderjongeren en studenten naar beneden te brengen?Antwoord 12Zie het antwoord op vraag 4. De aanpak van geldzorgen van jongeren isonderdeel van het Nationaal Programma Armoede en Schulden. In devoortgangsrapportage over dat programma, die binnenkort aan uw Kamerwordt aangeboden, wordt uw Kamer op de hoogte gehouden van nieuweontwikkelingen.7Kamerstuk 31 288, nr. 1161, p. 4.8https://www.nibud.nl/download/20742/?tmstv=1769074371Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel4