Uitvoering van de motie van de leden Martens-America en Paternotte over de reeds aangenomen motie-Martens-America c.s. over PhD-studenten met een CSC-beurs in een breder perspectief bezien (Kamerstuk 36600-VIII-87)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 600 VIIIVaststelling van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Onderwijs, Cultuur enWetenschap (VIII) voor het jaar 202531 288Hoger Onderwijs-, Onderzoek- enWetenschapsbeleidNr. 158 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR ENWETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 januari 2025Tijdens de begrotingsbehandeling 2025 heeft uw Kamer een motie van deleden Martens-America en Paternotte aangenomen over promovendi meteen beurs van het China Scholarship Council (CSC).1 De motie verzoekt deregering de eerder aangenomen motie Martens-America c.s.2 in brederperspectief te bezien, daarbij de meest recente onderzoeken over ditonderwerp te betrekken, en de Kamer te informeren over de te nemenstappen. Met deze brief licht ik toe hoe ik uitvoering geef aan de motie.Verhoogde alertheidDe motie Martens-America c.s. heeft mij gevraagd om met kennisinstel-lingen in gesprek te gaan zodat er geen nieuwe CSC-beurspromovendiworden toegelaten tot sensitieve vakgebieden. Uit gesprekken metbestuurders blijkt dat bij de instellingen een verhoogde alertheid isontstaan over risico’s bij het toelaten van internationale beurspromo-vendi, in het bijzonder van CSC. De omgang met het CSC-beurs-programma heeft mijn volle aandacht en die van de kennisinstellingen. Ikblijf hierover met hen in gesprek. Ze monitoren de aantallen en ik hebUNL gevraagd hierover medio 2025 aan mij te rapporteren.China vormt op het gebied van hoogwaardige technologie de grootstedreiging voor de Nederlandse kennisveiligheid3. Het kabinet en dekennissector nemen dit signaal serieus. Tegelijkertijd is het in het belangvan Nederland en ons concurrentievermogen om de samenwerking metChina op te blijven zoeken, mits dit op verantwoorde wijze gebeurt, want1Kamerstuk 36 600 VIII, nr. 872Kamerstuk 31 288, nr. 11313Dreigingsbeeld Statelijke Actoren 2. AIVD, MIVD en NCTV, november 2022. Kamerstuk 30 821,nr. 175 kst-36600-VIII-158ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 VIII, nr. 1581 op steeds meer onderzoeksgebieden is China koploper.4 Instellingenwegen daarom kritisch de risico’s af en indien er besloten wordt om desamenwerking aan te gaan, treffen ze mitigerende maatregelen. Ze doendit van geval tot geval. Ik verwacht van instellingen dat zij daarbij hetnon-discriminatiebeginsel in acht nemen.5Pogingen tot buitenlandse inmenging kunnen leiden tot ongewenstekennisoverdracht, en die pogingen beperken zich niet tot specifiekevakgebieden. Met de motie Martens-America en Paternotte vraagt uwKamer hier aandacht voor. De aanpak kennisveiligheid is dan ook nietalleen toegespitst op sensitieve technologieën, maar vraagt van deinstellingen om een breder perspectief dat op meerdere soorten risico’stoeziet. Om instellingen te helpen bij de vormgeving van dit beleid wordtingezet op de volgende acties.1. Meer inzicht in beursprogramma’sOm de risico’s goed te kunnen wegen is het in elk geval belangrijk datkennisinstellingen inzicht hebben in de voorwaarden waaronder interna-tionale beurspromovendi gefinancierd worden. Ik heb het Loket Kennis-veiligheid daarom verzocht, zoals eerder aanbevolen door InstituutClingendael, om gecertificeerde vertalingen en duidingen vandocumenten over buitenlandse beursprogramma’s aan te bieden aaninstellingen, te beginnen met het CSC-beursprogramma.6 Het Loket starthiermee dit voorjaar.2. Buitenlandse inmenging herkennenIn de motie wordt gevraagd recente onderzoeken te betrekken bij deuitvoering. De AIVD en de NCTV hebben in een recente analyse overstatelijke inmenging het CSC-beurzenprogramma uitgelicht als illustratievan de wijze waarop een statelijke actor gemeenschappen in Nederlandonder druk kan zetten, bijvoorbeeld met als doel kennisoverdracht.7 Ik hebdeze analyse bij de kennisinstellingen onder de aandacht gebracht. Het isbelangrijk dat bestuurders weten hoe zij buitenlandse inmenging gerichtop onderzoekers en studenten herkennen en hoe hierop te handelen. Ditvoorjaar ga ik met de instellingen hierover in gesprek. Daarbij sluit ikzoveel mogelijk aan bij de actielijnen van de kabinetsbrede aanpakongewenste buitenlandse inmenging.83. Alert op risico’s bij overstappenNavraag bij UNL leert dat internationale beurspromovendi, met inbegripvan CSC-beurspromovendi, nagenoeg niet overstappen tussen vakge-bieden. Promovendi worden toegelaten op specifieke onderzoekspro-jecten waarvoor specifieke deskundigheid vereist is. Bij Chinese studentenkomt het wisselen van opleiding binnen Nederlandse kennisinstellingen4Voor een toelichting op het kabinetsbeleid in de betrekkingen met China verwijs ik naar de briefvan de Ministers van Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp,Economische Zaken en Defensie, van 13 december 2024.5Zie mijn recente voortgangsbrief over de aanpak kennisveiligheid hoger onderwijs enwetenschap, over hoe ik deze motie heb uitgevoerd. Kamerstuk 31 288, nr. 11586PM verwijzing naar rapport7Over de grens. Statelijke inmenging in diasporagemeenschappen in Nederland. AIVD en NCTV,oktober 2024.8Kamerstuk 30 821, nr. 241Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 VIII, nr. 1582 hoogstzelden voor.9 Toch ben ik van plan om het wisselen van eenniet-sensitieve studie of vakgebied naar een sensitieve studie ofvakgebied onder de reikwijdte van het wetsvoorstel screening kennisvei-ligheid te brengen, om de risico’s zo klein mogelijk te maken. In detussentijd vraag ik kennisinstellingen om alert te zijn op overstapgedrag.Tot slotIndien u dit wenst kan mijn departement een vertrouwelijke technischebriefing over dit onderwerp voor uw Kamer organiseren. Daarbij kan meerinzicht gegeven worden in maatregelen die de overheid en de kennis-sector treffen.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,E.E.W. Bruins9Zie ook mijn beantwoording van de schriftelijke vragen van de leden Martens-America enHertzberger over dit onderwerp. Aanhangsel Handelingen II 2024/25, nr. 696. Publicaties in DeTelegraaf en The Wall Street Journal over Chinese spionage waarnaar verwezen is, zijnbetrokken bij de beantwoording.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 VIII, nr. 1583