Marktverkenning emissievrije bestelauto's

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202431 305Mobiliteitsbeleid36 418Wijziging van enkele belastingwetten en enigeandere wetten (Belastingplan 2024)Nr. 467 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 13 juni 2024Hierbij bied ik u de »Marktverkenning zero-emissie bestelauto’s» aan. HetMinisterie van Financiën heeft CE Delft gevraagd een uitgebreide engeactualiseerde marktverkenning te doen naar emissievrije bestelauto’s.Aanleiding hiervoor is de motie van het lid Idsinga1 over emissievrijebestelauto’s die uw Kamer op 9 november 2022 heeft aangenomen. Demotie verzoekt de regering een uitgebreide en geactualiseerde marktver-kenning te doen waarbij gekeken wordt naar beschikbaarheid, prijs-stelling, actieradius, laadvermogen, trekkracht en oplaadmogelijkhedenvan nieuwe emissievrije bestelauto’s. Tevens verzoekt de motie om dezemarktverkenning voor het zomerreces van 2024 naar de Kamer te sturen.Met deze brief voldoe ik aan het verzoek van de motie.Hieronder treft u eerst de uitkomsten van de verkenning aan over debeschikbaarheid van alle emissievrije bestelauto’s. Daarna treft u persegment de uitkomsten met betrekking tot de volgende eigenschappen:actieradius, laadcapaciteit (kg), prijs, laadvolume, trekkracht en laadver-mogen (kW).Beschikbaarheid emissievrije bestelauto’sVan de emissievrije bestelauto’s is het overgrote deel batterij-elektrisch, erzijn slechts enkele bestelauto’s op waterstof (brandstofcel-elektrisch). Ookde nieuwe modellen zijn overwegend batterij-elektrisch. De batterij-elektrische bestelauto’s zijn verkrijgbaar met dezelfde laadvolumes (m3),lengte, breedte, en meest gangbare type opbouw en ombouw alsdieselbestelauto’s.1Kamerstuk II 2022–2023, 36 202, nr. 96. kst-31305-467ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 305, nr. 4671 Kleine bestelauto’sActieradius, laadcapaciteit (kg) en prijsVolgens de onderzoekers wordt met kleine bestelauto’s in de meestemarktsegmenten gemiddeld 113 km per dag gereden. Grotendeels wordtniet meer de 300 km per dag gereden. Een uitzondering is het markt-segment beroepsgoederenvervoer. Daar wordt tussen 170 tot 390 km perdag gereden. De hoeveelheid lading die met kleine bestelauto’s wordtmeegenomen is in de meeste gevallen minder dan 665 kg. Uit deverkenning blijkt dat veel modellen een WLTP-actieradius van rond de 280km hebben en een laadcapaciteit van 600–800 kg. In de praktijk zal deactieradius afwijken, vanwege weersomstandigheden (zomer/winter),rijgedrag en route. Bij personenauto’s heeft TNO laten zien dat deactieradius in de praktijk gemiddeld een factor 1,19 lager is dan deWLTP-waarde.2 Gelet op het type gebruik zullen de kleine emissievrijebestelauto volgens CE Delft voldoen aan de benodigde actieradius enlaadcapaciteit.De prijs van kleine emissievrije bestelauto’s ligt vanaf 2025 naarverwachting dicht bij de prijs van de dieselvariant inclusief bpm. Naarverwachting zal het prijsverschil de komende jaren gunstiger worden tenopzichte van de dieselvarianten. Dit schrijven de onderzoekers toe aan deontwikkeling dat tussen 2020–2023 de prijs van dieselmodellen licht istoegenomen, terwijl de emissievrije varianten juist in prijs zijnafgenomen.Laadvolume en trekkrachtKleine emissievrije bestelauto’s hebben vergelijkbare laadvolume, lengteen breedte als de dieselvarianten. Er zijn modellen die een trekkracht tot1.450–1.500 kg hebben wat tevens ook de maximale trekkracht is vankleine dieselbestelauto’s. Voor andere kleine modellen ligt de trekkrachtop 750 kg.Laadvermogen (kW)Het laadvermogen wordt uitgedrukt in kW. Bijvoorbeeld bij eenlaadsnelheid van 50 kW kan de bestelauto in een uur met 50 kWh wordenbijgeladen. Uit onderzoek blijkt dat alle modellen kunnen laden metminimaal 11 kW. Dit is voldoende is om de bestelauto ’s nachts vol teladen. De meeste modellen kunnen snelladen met 80 of 100 kW, watbetekent dat ze in 10 minuten ongeveer 100 km actieradius kunnenbijladen.Middelgrote bestelauto’sActieradius, laadcapaciteit (kg) en prijsDe onderzoekers geven aan dat met middelgrote emissievrije bestelauto’sgemiddeld 116 km per dag wordt gereden. In de marktsegmentenberoepsgoederenvervoer, eigen vervoer, horeca en detailhandel, enservice (samen 42% van de bestelauto’s in dit segment) komen dagkilo-metrages boven de 300 km voor. In de overige segmenten blijft het vaak(ca. 85% van de dagen) onder de 300 km per dag. Er wordt over hetalgemeen tot 1.000 kg lading vervoerd.Er zijn verschillende bestelautomodellen met een WLTP-actieradius van330–350 km en een laadcapaciteit boven de 1.000 kg. Volgens CE Delft2TNO (2021). Real-world fuel consumption and electricity consumption of passenger cars andlight commercial vehicles.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 305, nr. 4672 komt in de winter de actieradius van de verschillende modellen totongeveer 100 km lager uit. Voor grotere afstanden op een dag moet danoverdag bijgeladen worden.De prijs van de huidige middelgrote bestelauto’s (actieradius 300–350 km)ligt vanaf 2025 dicht bij de prijs van de dieselvariant inclusief bpm. Naarverwachting zal het prijsverschil de komende jaren gunstiger worden tenopzichte van de dieselvarianten.Laadvolume en trekkrachtMiddelgrote emissievrije modellen hebben vergelijkbare laadvolumes,lengte en breedte als de dieselvarianten. Veel voertuigen bieden demogelijkheid om 1.000 kg te trekken. Ook is er een model dat tot 2.300 kgkan trekken. Slechts 20% van de middelgrote dieselbestelauto’s heeft eenhogere trekkracht. Het effect van trekken op de actieradius is nog nietgoed onderzocht.Laadvermogen (kW)De meeste modellen kunnen laden met minimaal 11 kW, wat voldoende isom ’s nachts vol te laden. Snelladen kan bij de meeste modellen met 100kW, wat betekent dat ze in 12 minuten ongeveer 100 km actieradiuskunnen bijladen.Grote bestelauto’sActieradius, laadcapaciteit (kg) en prijsUit de verkenning volgt dat grote bestelauto’s gemiddelde 150 km per dagrijden. In de marktsegmenten beroepsgoederenvervoer, eigen vervoer,landbouw en bosbouw komen ook vaker dagkilometrages boven de 300km voor. In de overige segmenten blijft het vaak (ca. 85% van de dagen)onder de 300 km. Er wordt over het algemeen tot 1.500 kg ladingvervoerd. Bij de grote emissievrije bestelauto’s zijn er verschillendemodellen die een WLTP-actieradius boven de 300 km halen. De overigemodellen hebben een actieradius van 260 km of lager. Bijladen zaloverdag nodig zijn, met name in de winter. De laadcapaciteit voor grotebestelauto’s tot een toegestane maximummassa3 (TMM) van 3.500 kg ismet 1.350 kg het hoogst bij één model. Dit model heeft een actieradiusvan 186 km. Voor de modellen met een hogere actieradius is de laadcapa-citeit beperkt tot ongeveer 1.000 kg. De laadcapaciteit in de richting van1.500 kg is voldoende maar kan alleen geleverd worden door voertuigenmet een TMM tussen 3.500 -4.250 kg of door voertuigen met eenactieradius minder dan 200 km. De prijs van grote emissievrije bestel-auto’s ligt voor veel modellen vanaf 2025 dichtbij de prijs van dedieselvariant inclusief bpm. Naar verwachting zal het prijsverschil dekomende jaren gunstiger worden ten opzichte van de dieselvarianten.Laadvolume en trekkrachtDe laadvolumes, lengte en breedte van grote emissievrije bestelauto’s zijnvergelijkbaar met de dieselvarianten. De meeste kunnen ook trekken meteen trekkracht die varieert tussen de 750 en 2.500 kg. Ter vergelijkinggrote dieselbestelauto’s kunnen trekken tot 3.500 kg. Tot dusver haalt vande elektrische bestelauto’s alleen één model dit.3Dit betreft de maximum toegestane massa van het voertuig, zoals geregistreerd bij de RDW,waarmee op de weg mag worden gereden. De massa is van het voertuig inclusief lading enpassagiers.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 305, nr. 4673 Laadvermogen (kW)De meeste modellen kunnen laden met minimaal 11 kW, wat voldoende isom ’s nachts vol te laden. Snelladen kan bij de meeste modellen met meerdan 80 kW, wat betekent dat ze in 15 minuten ongeveer 100 km actieradiuskunnen bijladen.Extra grote bestelauto’sActieradius, laadcapaciteit (kg) en prijsVolgens de onderzoekers rijden extra grote bestelauto’s gemiddeld 143 kmper dag. In de meeste marktsegmenten komen dagkilometrages van300–400 km voor. In de bouw, service, en het eigen vervoer wordt relatiefveel lading meegenomen en is een laadcapaciteit van 1.000 kg vaakgewenst. In de overige marktsegmenten is 700 kg vaak het maximum aanlading wat wordt meegenomen. Er zijn recent veel nieuwe modellen voorextra grote bestelauto’s op de markt gekomen of aangekondigd voor 2024die een actieradius van meer dan 400 km hebben (naar schattingongeveer 270 km in de winter). Deze modellen hebben bij een TMM van3.500 kg een beperkte laadcapaciteit van 700 kg. De laadcapaciteit komtboven de 1.000 kg bij modellen die een TMM tot 4.250 kg hebben. De prijsvan de extra grote elektrische bestelauto’s ligt voor de modellen met 420km actieradius ongeveer € 5.000 hoger dan van de dieselvariant inclusiefbpm. De onderzoekers verwachten dat het prijsverschil komende jarenverder zal dalen.Laadvolume en trekkrachtDe laadvolumes, lengte en breedte van de extra grote emissievrijebestelauto’s zijn vergelijkbaar met de dieselvarianten. De meeste kunnenook trekken met een trekkracht tot een maximum van 3.500 kg. Dit is gelijkaan het maximum bij dieselbestelauto’s.Laadvermogen (kW)De meeste modellen kunnen laden met minimaal 22 kW, wat voldoende isom ’s nachts vol te laden. Snelladen kan met 80–150 kW. Met 150 kW kanin 10 minuten ongeveer 100 km actieradius worden bijladen.De Staatssecretaris van Financiën,M.L.A. van RijTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 305, nr. 4674