Medische evacuaties uit Gaza naar Nederland

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202623 432De situatie in het Midden-OostenNr. 718 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE HANDEL ENONTWIKKELINGSSAMENWERKING EN VAN BUITENLANDSEZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 31 maart 2026Met deze brief informeert het kabinet uw Kamer over de stand van zakeninzake medische evacuaties van kinderen uit Gaza, zoals door uw Kamerverzocht tijdens de Regeling van Werkzaamheden van 10 februari 2026. Inhet bijzonder verwijzen wij uw Kamer naar de beantwoording van deschriftelijke inbreng van de Tweede Kamer d.d. 16 februari 2026, diegelijktijdig met deze brief aan uw Kamer wordt aangeboden (Kamerstuk23 432, nr. 717).Humanitaire en medische situatie in GazaDe gezondheidssituatie in Gaza is ten opzichte van vorig jaar verderverslechterd. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is hetgezondheidssysteem grotendeels verwoest. Specialistische zorg, zoalsoncologie, is vrijwel niet beschikbaar.De Israëlische autoriteiten hebben sinds het gewapend conflict in hetMidden-Oosten de grenzen grotendeels gesloten en medische evacuatiesvan personen uit Gaza vinden vrijwel niet plaats. Hierdoor wachten nogaltijd ongeveer 18.500 mensen op medische evacuatie volgens de WHO,waaronder ongeveer 4.000 kinderen. Organisaties zoals WHO en Artsenzonder Grenzen waarschuwen dat patiënten overlijden terwijl zij wachtenop toestemming of transport.Geleerde lessen naar aanleiding van evacuatie 29 oktober 2025Op 29 oktober jl. zijn vijf kinderen met hun begeleiders via het Unieme-chanisme voor Civiele Bescherming (UCPM) uit Gaza geëvacueerd voormedische behandeling in Nederland. De medische evacuatie vanuit Gazais met dank aan de ondersteunende organisaties zoals de Wereldgezond-heidsorganisatie (WHO) en het Emergency Response Coordination Centre(ERCC) van de EU goed verlopen. Het Nationaal Crisiscentrum (NCC) kst-23432-718ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 23 432, nr. 7181 heeft, in nauwe samenwerking met onder andere de ministeries vanBuitenlandse Zaken en Volksgezondheid, Welzijn en Sport zorg gedragenvoor deze operatie. De matching van de zorgvraag en het Nederlandsezorgaanbod is op goede wijze verlopen via Landelijk CoördinatiecentrumPatiënten Spreiding (LCPS). De Uitvoeringsorganisatie HuisvestingEvacuees (UHE) heeft de begeleiders gehuisvest. Tegelijkertijd ontbrak erop het moment dat de patiënten en begeleiders in Nederland waren ééncentrale regievoerder. Gemeenten en de UHE liepen aan tegen onduide-lijke (proces)afspraken en rolverdeling vanuit het Rijk. Alle betrokkendepartementen hebben zich bij de evacuatie in oktober 2025 ingespannenbuiten de gebruikelijke departementale modaliteiten. Bij deze evacuatie iservoor gekozen dat er maximaal twee begeleiders, waarvan maximaal éénmeereizend volwassene, zijn toegestaan. Het gaat hier om kwetsbarepatiënten en begeleiders die niet alleen specialistische zorg nodig hebben,maar ook langdurige (mentale) begeleiding, opvang en scholing. Met dezeondersteuning zijn structurele verplichtingen met financiële conse-quenties gemoeid.Bij besluitvorming over evacuatie is realisme op zijn plaats: deze groepkan van het recht gebruik maken asiel aan te vragen vanwege deonmogelijkheid om op dit moment terug te keren naar Gaza. Een deel vande gezinnen heeft inmiddels een asielaanvraag ingediend. Er zal langjarigvoorzien moeten worden in medische zorg, opvang, huisvesting bijgemeenten, voorzieningen en benodigde financiering. Hierdoor kan eenincidentele humanitaire maatregel feitelijk uitgroeien tot een langdurigeverplichting.Nederland neemt binnen VN- en EU-verband deel aan afspraken over deopvang van vluchtelingen en ontheemden en heeft een asielsysteem metduidelijke regels over wie recht heeft op bescherming omdat erwereldwijd miljoenen mensen in schrijnende omstandigheden verkeren.Het maken van uitzonderingen buiten de bestaande kaders – bijvoorbeeldvoor specifieke groepen – brengt het risico van precedentwerking met zichmee.Complexe medische hulp voor de meest kwetsbare patiëntenHet kabinet hoort de oproep van de WHO, hulporganisaties en landen inde regio om opnieuw een aantal patiënten met specialistische zorgbe-hoefte op te vangen en te behandelen. Op dit moment zijn er echtervrijwel geen evacuaties mogelijk vanwege de grenssluitingen. Het kabinetzal de komende tijd benutten om te bezien in hoeverre het stappen kannemen om de medische capaciteit in Gaza en de regio versterken, enonderzoekt welwillend, zoals ook in de breed aangenomen motie Dobbe1is verwoord, onder welke voorwaarden een evacuatie naar Nederlandmogelijk kan worden gemaakt.Voor 7 oktober 2023 werden veel patiënten vanuit Gaza in Oost-Jeruzalembehandeld. Dit blijft van belang. Oproepen hiertoe hebben niet geleid tothet heropenen van deze mogelijkheid. Vanuit Nederland gaan weonderzoeken hoe we met gelijkgezinde landen kunnen optrekken om dezeoproep kracht bij te zetten.Kortom, het vraagt om realisme (langetermijnverplichting), uitlegbaarheid(alle dilemma’s gewogen), uitvoerbaarheid (één regievoerder met1Kamerstuk 21 501-02, nr. 3304Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 23 432, nr. 7182 doorzettingsmacht) en om zorgzaamheid (richting patiënten en families).Vanuit deze principes wil het kabinet welwillend blijven kijken naar inzetvoor verbetering van de zorg in de regio en medische evacuaties.De Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,S.W. SjoerdsmaDe Minister van Buitenlandse Zaken,T.B.W. BerendsenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 23 432, nr. 7183