Medische evacuatie cruiseschip m/v Hondius en aanwijzing andesvirus als A2-infectieziekte

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202625 295InfectieziektenbestrijdingNr. 2270 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJNEN SPORT EN VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 8 mei 2026Op woensdag 6 mei 2026 is de Kamer geïnformeerd over de situatierondom het Nederlandse cruiseschip m/v Hondius en het voornemen navertrek vanuit Kaapverdië naar Tenerife te varen. Met deze brief wordt deKamer allereerst op de hoogte gebracht van de laatste ontwikkelingenrondom de situatie. Vervolgens wordt de Kamer geïnformeerd over deaanwijzing van het andesvirus als een A2-infectieziekte.Voor de mensen op het schip en hun naasten is dit natuurlijk een enormvervelende en spannende situatie, dus het kabinet werkt er hard aan metalle betrokken partijen om dit zo snel mogelijk tot een goed einde tebrengen. Helaas zijn er ook mensen overleden. Daar wil het kabinet nietaan voorbijgaan. Het kabinet leeft mee met de nabestaanden en wensthen veel sterkte.Het kabinet begrijpt dat deze situatie ook voor de mensen in Nederlandvragen en zorgen over het virus oproept. Toch benadrukt het RIVM dat dekans dat mensen het andesvirus krijgen heel klein is. Het andesvirusverspreidt zich namelijk vooral door contact met uitwerpselen van muizenen ratten. De kans dat dit virus zich van mens op mens verspreidt is heelerg klein. Dat gebeurt alleen als mensen langere tijd nauw contact metelkaar hebben. Daarmee is het een heel ander virus dan het coronavirus,waar de besmettelijkheid vele malen hoger is. Het virus kan, als mensenhet oplopen, wel grote gevolgen hebben, waarbij een substantieel deelvan de mensen die ziek worden ook kan overlijden. De behandeling isvooral ondersteunend, bijvoorbeeld met infusen en ademhalingsonder-steuning.Vervolg van de reisHet schip is op woensdag 6 mei vertrokken naar de Canarische Eilandenen wordt zondagochtend op 10 mei in Tenerife verwacht. De Spaanseautoriteiten hebben aangegeven het schip te willen ontvangen. Zij zullen kst-25295-2270ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 295, nr. 22701 nauwgezet onderzoeken of opvarenden ziekteverschijnselen hebben, inoverleg met de (door Nederland gestuurde) artsen en (op verzoek vanNederland ingebrachte) epidemiologen die al aan boord zijn. Zij hebbenaangegeven dat het noodzakelijk is dat voor iedereen die het schip verlaateen duidelijk vervolgtraject is uitgewerkt voor vervoer naar het land vanherkomst of een ander land, en opvang aldaar.Medische evacuatie voor zieke opvarendenEr zijn op dit moment geen mensen met ziekteverschijnselen op het schip.Voor eventuele nieuwe zieke opvarenden heeft Spanje het (Europese)Uniemechanisme voor Civiele Bescherming (UCPM) verzocht om eenMedevac vliegtuig met High Consequence Infectious Disease (HCID)-voorzieningen stand-by te houden. De Spaanse crisiscoördinator heeftaangegeven dat hiermee het luchtvervoer geregeld zou zijn voor personendie eventueel medisch geëvacueerd moeten worden. Daarnaast is opTenerife één HCID-bed beschikbaar. Er is voortdurend contact met deartsen aan boord, die bij mogelijke nieuw ziektegevallen direct deSpaanse autoriteiten zullen informeren. In dat geval zal hetUCPM-Medevac vliegtuig naar Tenerife worden gestuurd opdat de ziekepersoon bij aankomst van het schip snel via de lucht kan worden vervoerdnaar het Europese vasteland.Gecontroleerd vertrek voor opvarenden zonder symptomenHet Ministerie van Buitenlandse Zaken zal, in nauwe samenwerking metde Spaanse autoriteiten, de rederij, en de betrokken departementen inNederland, zo snel mogelijk na aankomst in Tenerife zorgen voor eenrepatriëring onder medische randvoorwaarden van alle Nederlandsepassagiers (en waar nodig Nederlandse bemanningsleden) aan boord vande m/v Hondius. Deze medische randvoorwaarden ontwikkelt het RIVM opbasis van advies van het European Centre for Disease Control (ECDC). Erwordt door het ECDC hierbij geen onderscheid gemaakt tussen laag- enhoog risico contacten, waardoor dezelfde adviezen voor alle personen zalgelden. Zowel het RIVM als het ECDC geven aan dat het wenselijk is dat zoveel mogelijk mensen het schip verlaten in Tenerife. Passagiers enbemanningsleden zullen landen op Eindhoven Airport. Welke passagiersen bemanningsleden worden opgehaald vanuit Tenerife, wordt op ditmoment in samenspraak met de Spaanse autoriteiten en de rederijgeïnventariseerd. Nederland, als ook de Spaanse autoriteiten en ook deEuropese Commissie, staan hiervoor in contact met een groot aantallanden die één of meer opvarenden onder de opvarenden op het schiphebben. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken staat ten slotte ook incontact met de naasten van de Nederlandse opvarenden om hen vaninformatie te voorzien.Quarantaine passagiers en bemanningsledenNederlandse passagiers en Nederlandse bemanningsleden zonderklachten zullen op advies van het RIVM in thuisquarantaine gaan. Dehuidige ECDC-richtlijnen houden een quarantaineduur van zes weken aan.Op dit moment vinden diverse internationale overleggen, breder dan deEU, plaats om consensus te krijgen over de exacte quarantaineduur. In detussentijd zal Nederland de richtlijnen van het ECDC aanhouden. Datbetekent dus vooralsnog zes weken na het laatste risicovolle contact. Demensen aan boord worden hierover op korte termijn natuurlijk nadergeïnformeerd. De GGD van de woonplaats zal daarbij actief monitoren enzal mensen ook ondersteunen bij de quarantaine. Om quarantaine alsmaatregel mogelijk te maken, dient het andesvirus aangewezen te wordenals A2-infectieziekte (zie onder «Aanwijzing andesvirus alsTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 295, nr. 22702 A2-infectieziekte»). Daarnaast vindt actieve en nauwgezette monitoringdoor de GGD’en plaats. Bij vermoeden van ziekte, zal verwijzing endiagnostiek bij een academisch ziekenhuis volgen.Omdat het schip onder Nederlandse vlag vaart, is het mogelijk datNederland naast de Nederlanders passagiers en de bemanningsleden, ooktijdelijk mensen met andere nationaliteiten zal opvangen. Ook dezemensen zullen in quarantaine worden opgevangen, deze periode is inprincipe 6 weken na het laatste risicovolle contact met een besmettepatiënt. Het RIVM geeft aan dat een dergelijke opvang te realiseren is. DeGGD, van de gemeente waar de personen worden opgevangen, onder-houdt het contact met deze niet-Nederlandse ingezetenen. VWS en RIVMwerken nauw samen met de betreffende GGD’en ten behoeve van deuitvoering van de quarantaine. Het Ministerie van Buitenlandse Zakenonderzoekt of er eventuele inreisverplichtingen en/of belemmeringen zijnvoor passagiers en crew, in consultatie met de reder.Een team van de Nederlandse ambassade in Madrid en een aantalcollega’s van een Snel Consulair OndersteuningsTeam zullen aanwezigzijn om Nederlanders op een veilige manier op te vangen en de gecontro-leerde doorreis te coördineren. In Nederland zullen collega’s van RIVM ende GGD’en zorgdragen voor veilige ontvangst en vervoer in Nederland.RIVM-adviesHet RIVM adviseert de meldplicht voor het andesvirus te wijzigen naar eenA2-infectieziekte. Voor de overige orthohantavirussen blijft groep Cvolstaan. Dit advies wordt overgenomen. Het RIVM stelt dat wijzigingnodig is, omdat het andesvirus een ernstig ziektebeeld kan veroorzaken,wat gepaard gaat met een hoge mortaliteit (20 – 35%). Daarnaast zijn eraanwijzingen dat het andesvirus van mens-op-mens kan wordenovergedragen, en dat deze overdracht mogelijk al kan plaatsvindenvoordat men klachten ontwikkelt. Om deze redenen is het volgens hetRIVM van belang om, ter bescherming van de volksgezondheid, maatre-gelen te kunnen opleggen aan de patiënt en diens contacten, zoals isolatieen quarantaine. Deze maatregelen worden mogelijk gemaakt door hetandesvirus toe te voegen aan de groep A2. Het RIVM stelt ten slotte dat ergeen redenen zijn om aan te nemen dat het andesvirus tot een pandemiezal leiden. Voor een wijziging naar een A1-infectieziekte komt hetandesvirus dus niet in aanmerking. Het gaat hierbij dus nadrukkelijk nietom collectieve maatregelen, zoals die ten tijde van de COVID-19-epidemiewerden getroffen. Het RIVM-advies vindt u in de bijlage.Ministeriële regelingOp basis van dit advies en in afstemming met de ministerraad is eenministeriële regeling opgesteld, waarbij het andesvirus wordt aangewezenals een A2-infectieziekte. Deze regeling treedt vandaag direct na publicatiein werking. De ministeriële regeling vindt u in de bijlage.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 295, nr. 22703 Ten slotteHet kabinet blijft samenwerken met alle betrokken partijen (nationaal eninternationaal), de situatie nauwgezet volgen en bij nieuwe ontwikke-lingen brengt het kabinet de Kamer uiteraard op de hoogte.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,S.T.M. HermansDe Minister van Buitenlandse Zaken,T.B.W. BerendsenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 295, nr. 22704