Jaarverslag 2024 NFIA en Invest in Holland Strategie 2025-2030

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202532 637BedrijfslevenbeleidNr. 664 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 6 februari 2025Middels deze brief deel ik, mede namens de Minister voor BuitenlandseHandel en Ontwikkelingshulp, met uw Kamer de jaarresultaten van deNetherlands Foreign Investment Agency (NFIA) en het Invest in Hollandnetwerk over 20241. Bijgaand stuur ik het jaarverslag NFIA 2024 en dedoorontwikkeling van de Invest in Holland Strategie voor de periode2025–2030.Kernboodschap van deze briefIn een sterk veranderde wereld, met toegenomen geopolitieke instabiliteit,nieuwe (digitale) dreigingen, arbeidsmarktkrapte en de energietransitie isde vraag naar nieuwe investeringen en innovaties om de maatschappe-lijke en economische uitdagingen het hoofd te bieden groot. Daarom blijftgerichte acquisitie van buitenlandse bedrijven van grote toegevoegdewaarde voor de Nederlandse economie.2 De afgelopen jaren zijn erstappen gezet om meer focus aan te brengen in deze acquisitiewerkzaam-heden.3 Het kabinet blijft verder inzetten op strategische acquisitie, gerichtop kwaliteit in plaats van kwantiteit.4 Zo bouwen we aan eenhoogwaardige en innovatieve economie van de toekomst en stellen wedaarmee het verdienvermogen van Nederland op de lange termijn veilig.1Invest in Holland is een landelijk dekkend publiek-privaat samenwerkingsverband van14 organisaties met als gedeeld doel het aantrekken en behouden van buitenlandse investe-ringen voor Nederland. De partners in het netwerk zijn naast NFIA (nationaal), de RegionaleOntwikkelingsmaatschappijen (ROMs), Amsterdam inbusiness, Rotterdam Partners, The Hague& Partners en Nederland Distributie Land (NDL). Het netwerk wordt op 26 locaties wereldwijdvertegenwoordigd door NFIA-buitenkantoren, gevestigd op Nederlandse ambassades ofconsulaten.2Zie bijlage 1 voor onderbouwing belang buitenlandse bedrijven voor de Nederlandseeconomie.3Kamerstuk 32 637, nr. 564 – Kamerbrief Voortgang acquisitie met meer focus.4Onder kwaliteit verstaan we: de toegevoegde waarde («value») van een project voor onzeecosystemen en economie in termen van potentiële bijdrage op het terrein van innovatie,verduurzaming of digitalisering. kst-32637-664ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 637, nr. 6641 De samenwerking binnen het Invest in Holland netwerk is een crucialeschakel in het versterken van onze concurrerende economie. De huidigestructuur waarbij nationale, regionale en publiek-private organisatiesgezamenlijk optrekken om het «Invest in Holland»-verhaal uit te dragen isuniek in de wereld. Het netwerk laat zien waarom Nederland zich alsvestigingslocatie kan blijven onderscheiden van andere landen in Europaof wereldwijd: dynamische en innovatieve (regionale) ecosystemen,hoogopgeleide beroepsbevolking, goede (digitale) infrastructuur en eenhoge kwaliteit van leven. Gedurende handelsmissies en werkbezoeken inhet buitenland brengen het kabinet, de Minister voor Buitenlandse Handelen Ontwikkelingshulp en ik, Nederland ook nadrukkelijk onder deaandacht als een aantrekkelijk land voor bedrijven om zich te vestigen enom in te investeren.Er zijn terechte zorgen over de stand van het Nederlandse ondernemings-klimaat. Het kabinet zet zich in voor het verminderen van regeldruk voorbedrijven en werkt aan duidelijk, stabiel en voorspelbaar beleid. Debehoefte hiervoor bij bedrijven blijkt ook uit de meest recente MonitorOndernemingsklimaat 2024.5 Het kabinet werkt aan regeldrukvermin-dering met het Actieprogramma Minder Druk met Regels.6 Daarnaastworden bedrijven geraakt door onder andere krapte op de arbeidsmarkt,op het energienet en gebrek aan stikstofruimte als gevolg van Raad vanState uitspraak over intern salderen. Voor de stikstofaanpak is recent doorhet kabinet de Ministeriële Commissie Economie en Natuurherstelingesteld, die als doel heeft op korte termijn perspectief te bieden aansectoren die geraakt worden en te komen tot een samenhangend pakketvan maatregelen.7In deze brief zal ik verder ingaan op de Jaarresultaten 2024, de Strategie2025–2030 van Invest in Holland en de ambities van het kabinet om dekomende jaren te werken aan een aantrekkelijk ondernemingsklimaat.Jaarresultaten Invest in Holland over 2024Uw Kamer wordt jaarlijks geinformeerd over de behaalde jaarresultatenvan NFIA en het Invest in Holland netwerk. In het afgelopen jaar hebbenNFIA en de partners 193 projecten gefaciliteerd. Dit betrof zowel nieuwevestigingen (ongeveer twee-derde) als uitbreidingen van bestaandeinvesteerders (ongeveer één-derde). Door aangescherpte focuswaarbinnen deze acquisitie heeft plaatsgevonden was 97 procent van deinvesteringsprojecten een zogenoemde «match to value». Dit betekent datdeze projecten passen binnen de kaders van de strategische prioriteitenvan Nederland. Deze investeringen dragen daarmee ook bij aan dekabinetsdoelstelling om in 2030 3 procent van het bruto binnenlandsproduct aan publieke en private investeringen in onderzoek en ontwik-keling (R&D) uit te geven.8Buitenlandse bedrijven die in Nederland investeren, versterken niet alleenonze regionale economie, werkgelegenheid en ecosystemen, maar dragenook bij aan ons toekomstig verdienvermogen en onze economische- enmaatschappelijke weerbaarheid. Zo dragen bedrijven die afgelopen jaarvoor Nederland kozen met hun (vervolg)investeringen bij aan innovatieve5Kamerstuk 32 637, nr. 659 – Kamerbrief OndernemersTop bekendmaking verkenner PactOndernemingsklimaat en aanbieding Monitor Ondernemingsklimaat 2.6Kamerstuk 32 637, nr. 660 – Kamerbrief Actieprogramma Minder Druk met Regels.7Kamerstuk 33 576, nr. 417 – Kamerbrief over Instellen Ministeriële Commissie Economie &Natuurherstel.8Kamerstuk 36 471, nr. 96 – Regeerprogramma, H10a Economie en ondernemingsklimaat.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 637, nr. 6642 oplossingen in bijvoorbeeld de gezondheidszorg, landbouw en hightechmaakindustrie. Enkele voorbeelden zijn:MoCA Cognition | Life Sciences & Health | Nieuwe vestigingIn Nederland hebben ongeveer 300.000 mensen dementie en meerdan 50.000 mensen de ziekte van Parkinson. Door de vergrijzingdreigen die aantallen snel te stijgen, en daarmee grotere druk teleggen op de zorg en de samenleving. De keuze van het CanadeseMoCA Cognition om een innovatiehub te vestigen op High TechCampus Eindhoven, is dan ook een aanwinst voor Nederland. MoCAis bekend van hun baanbrekende diagnostische MoCA test, die isontwikkeld om cognitieve ziektes zoals Alzheimer, Parkinson enhersentumoren te detecteren. In hun nieuwe innovatiehub wil hetbedrijf de ontwikkeling van AI-gedreven cognitieve assessmentsversnellen met onder andere TU Eindhoven en een integraalonderdeel vormen van het Health-Tech ecosysteem in Nederland.Infinite Acres | Agrifood | UitbreidingAangetrokken door de geavanceerde kennis en faciliteiten van deNederlandse hightech tuinbouwsector, opende Infinite Acres,dochteronderneming van het uit de VS afkomstige 80 Acres Farms,in 2024 haar Field Lab en Experience Center in Den Haag. Met hunvooruitstrevende verticale tuinbouwoplossingen ontwikkelt InfiniteAcres samen met onderzoekspartners zoals Siemens en Signifymethoden om met minimale middelen groenten en fruit te produ-ceren. Door de gecontroleerde teeltomgeving in verticale tuinbouwkan de teelt geoptimaliseerd worden om gebruik van arbeid, wateren energie te minimaliseren, en zijn bestrijdingsmiddelen overbodig.Bovendien bieden «vertical farms» de mogelijkheid om in elk klimaatte produceren, dus ook in regio’s waar traditionele tuinbouw nietgoed mogelijk is. Verticale tuinbouw heeft daarom grote mondialegroeipotentie. Met hun Nederlandse vestiging draagt Infinite Acresbij aan het innovatie- en verdienvermogen van Nederland enverstevigt het bedrijf de reputatie van Nederland als hightechtuinbouwland.SK tes | High Tech Systemen & Materialen | UitbreidingElektrificatie is een belangrijk onderdeel van de energietransitie, enheeft de marktvraag naar batterijen sterk doen toenemen, met namein de automotive markt. Voor de productie van de huidige generatieautobatterijen zijn materialen nodig die in Europa niet gedolvenworden, wat de Europese afhankelijkheid van andere markten heeftdoen toenemen. De materialen kunnen echter deels teruggewonnenworden uit afgedankte batterijen, mits die goed gerecycled worden.Het Zuid-Koreaanse SK tes, dat in 2024 hun grootschalige batterijen-recyclingfabriek lanceerde in Rotterdam, is daarom een waardevollenieuwe toevoeging aan het Nederlandse ecosysteem. SK tes heefteen 10.000 m2 grote batterijrecyclingfaciliteit gebouwd die jaarlijks10.000 ton lithium-ion batterijen kan verwerken, wat gelijk staat aan40.000 elektrische voertuigen. De fabriek beschikt over state-of-the-art technologie voor het terugwinnen van zeldzame metalen,snelle ontlading en waterbesparing. Zo draagt SK tes bij aan destrategische autonomie van Nederland en Europa.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 637, nr. 6643 Invest in Holland Strategie 2025–2030In de afgelopen periode is door NFIA en de partners van het Invest inHolland netwerk, in overleg met de Ministeries van Economische Zakenen Buitenlandse Zaken en andere stakeholders, gewerkt aan het verder inlijn brengen van de werkprocessen gericht op proactieve acquisitie metmeer focus.Acquisitie in een veranderende wereldIn de context van toegenomen geopolitieke spanningen en toegenomenwereldwijde competitie voor cruciale, innovatieve investeringen blijft hetkabinet aandacht hebben voor de uitdagingen van acquisitiewerkzaam-heden. Oplopende geopolitieke spanningen en dreigende handelscon-flicten vragen om een kabinet dat actief opkomt voor de Nederlandsebelangen. Het Invest in Holland netwerk draagt bij aan de doelen van hetkabinet door investeringen te bevorderen die Nederland innovatiever,concurrerender en daarmee weerbaarder maken. Met de volume-to-valuestrategie blijft de focus en inzet op het aantrekken van bedrijven diezorgen dat het bedrijfsleven in Nederland voorop kunnen blijven lopen inde technologieën en markten van de toekomst. NFIA en het Invest inHolland netwerk krijgen bij hun acquisitie werkzaamheden ook te makenmet potentiële investeringsprojecten die van toegevoegde waarde kunnenzijn voor Nederland, maar waar ook een afweging gemaakt moet wordenover risico’s. Over dergelijk casuïstiek met economische veiligheidsrisico’sis goed contact tussen NFIA en de beleidsverantwoordelijke departe-menten.Kansen en uitdagingenOm Nederland aantrekkelijk te houden als vestigingslocatie voorinnovatieve buitenlandse bedrijven moeten ondernemers alle ruimtekrijgen om te floreren. De Nederlandse economie blijft concurrerend,maar ondernemers zien steeds vaker en meer dat er knelpunten zijn in hetondernemingsklimaat. Dit beeld wordt ook bevestigd door de signaleringvan NFIA en het Invest in Holland netwerk in gesprekken met nieuwe enbestaande investeerders.9 Recent is Nederland ook gezakt op de WorldCompetitiveness Ranking van IMD, van de 5e naar de 9e positie in 2024.Het kabinet zet daarom de komende jaren op het verbeteren van hetondernemingsklimaat, om Nederland terug te krijgen in de top-5 vanmeest concurrerende landen.10Een van de aspecten die voor buitenlandse bedrijven van belang is, isstabiel en voorspelbaar overheidsbeleid. Het kabinet heeft in hetregeerprogramma een aantal maatregelen aangekondigd die hieraanzullen bijdragen, zoals het terugdraaien van de afschaffing inkoop eigenaandelen en verlaging van de renteaftrek vpb naar 25%.11 De komendeperiode werk ik aan de totstandkoming van het Pact Ondernemings-klimaat, waarin kabinet, bedrijfsleven en overige stakeholders, op basisvan wederkerigheid, nader zullen werken aan de verbetering van hetondernemingsklimaat en de vermindering van knelpunten voor alleondernemers. Recent heb ik uw Kamer geïnformeerd over het proces voor9In het Investor Relations (IR) programma van het Invest in Holland netwerk worden gesprekkengevoerd met reeds in Nederland gevestigde buitenlandse bedrijven. Jaarlijks gaat het om zo’n1.000 uitgebreide en 1.500 kortere gesprekken, zowel bij de vestigingen in Nederland als op dehoofdkantoren in het buitenland.10Kamerstuk 32 637, nr. 652 – Kamerbrief Over maatregelen Regeerprogramma tot versterkingvan het ondernemingsklimaat.11Kamerstuk 36 471, nr. 96 – Regeerprogramma, H10a Economie en ondernemingsklimaat.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 637, nr. 6644 de totstandkoming van het Pact, de uitkomsten van de OndernemersTopen de benoeming van de verkenner Vivienne van Eijkelenborg.12 Voor hetopstellen van een breed gedragen Pact zijn ervaringen uit de praktijk vangrote waarde.Tegelijkertijd zijn er ook mooie kansen die acquisitiewerkzaamhedenbieden. De komende jaren verkent NFIA samen met de partners van hetInvest in Holland netwerk, de opdrachtgevers en andere relevantestakeholders waar proactieve acquisitie een bijdrage kan leveren aanbeleidsprioriteiten of sectorale niches. Concreet zien we de komende jarenkansen op het gebied van gerichte acquisitie-werkzaamheden binnen deecosystemen van de Nationale Technologie Strategie (NTS), defensie-ecosystemen en verdere verdieping van de bijdrage van acquisitie aan deleveringszekerheidsdoelstellingen uit de Nationale Grondstoffenstrategie(NGS).13 Deze inzet moet gericht zijn op het versterken van onzebestaande ecosystemen en posities in waardeketens.Recent is NFIA gestart met een samenwerking voor proactieve acquisitiein de Fintech sector. Deze samenwerking beoogt om de bestaande inzetvan Invest in Holland netwerk in de promotie van Nederland voor, en deacquisitie op, Fintech bedrijven te vergroten. De samenwerking sluit aanbij de beleidsdoelstelling van de volume-to-value strategie en degroeimarktenstudie.14 De opdracht is tot stand gekomen in samenwerkingmet het Ministerie van Financiën, NFIA en haar opdrachtgevers.15Financiering voor de opdracht komt van het Ministerie van Financiën enbiedt een sjabloon voor toekomstige pilots of opdrachten voor proactieveacquisitie in andere sectoren.Gezamenlijke doelstellingenVoor de opdrachtgevers is het van belang dat in de nieuwe acquisitiestra-tegie de prestatieafspraken van alle partners in het Invest in Hollandnetwerk meer met elkaar in lijn worden gebracht en dat de gedeelde focusop value acquisitie formeel wordt vastgelegd. Acquisitie op wat waardeheeft voor ecosystemen is complex en vergt samenwerking binnen hetInvest in Holland netwerk en met andere stakeholders. Om deze samen-werking te versterken, wordt door het netwerk de komende jarentoegewerkt naar een gezamenlijke set aan prestatie indicatoren enmonitoring daarvan (via gezamenlijke KPI’s). In de aansturing van NFIAdoor het Ministerie van Economische Zaken en het Ministerie vanBuitenlandse Zaken zal niet alleen worden gekeken naar resultaten vanacquisitie, maar ook naar de voorafgaande inspanningen, coördinatie vanhet acquisitieproces voor het hele Invest in Holland netwerk en naar designalering over het vestigingsklimaat. Hiermee zal de aansturing van departners door verschillende opdrachtgevers meer op een lijn komen, maarer blijft ook ruimte voor regionale verschillen of prioriteiten in deaansturing.1612Kamerstuk 32 637, nr. 662 – Kamerbrief Uitkomsten OndernemersTop en Monitor Onderne-mingsklimaat 2024 en vooruitblik naar 2025.13Kamerstuk 32 852, nr. 317 – Kamerbrief Bevindingen TNO-onderzoeken Nationale Grondstof-fenstrategie.14Kamerstuk 33 009, nr. 137 – Rapport «Groeimarkten voor Nederland».15Kamerstuk 32 013, nr. 302 – Kamerbrief Toekomst financiële sector.16Aansturing van de afzonderlijke organisaties in dat netwerk gebeurt door opdrachtgeverszoals EZ/BZ, provincies en steden. NFIA heeft als een van de vier kerntaken om het Invest inHolland netwerk te coördineren.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 637, nr. 6645 Taakstelling NFIAHet Invest in Holland netwerk signaleert met oog op haar nieuwe strategie2025–2030 dat er zorgen zijn over de druk van de voorgenomentaakstelling op het acquisitieapparaat. De afspraken in het Hoofdlijnenak-koord (HLA) over de bezuinigingen op het apparaat Rijksoverheid hebbenook impact op het hoofdkantoor van NFIA en op het (bredere) posten-netwerk. De NFIA wordt deels gefinancierd vanuit de middelen voorinternationale samenwerking (HGIS), waar ook een taakstelling op berustzoals is afgesproken in het HLA.17 Het kabinet heeft aangegeven definanciële taakstelling verantwoord en realiseerbaar te zullen inboekenmet in het bijzonder aandacht voor het belang van een adequaatpostennetwerk in het buitenland.18 De komende tijd zal er aandacht zijnvoor een efficiënte en gedegen invulling van de taakstelling die dewerkzaamheden van het NFIA-hoofdkantoor en NFIA-postennetwerk zogoed mogelijk waarborgt.VooruitblikDe Invest in Holland Strategie 2025–2030 is een herbevestiging van dekeuze voor acquisitie gericht op kwaliteit en toegevoegde waarde, metvalue acquisitie als basis voor de toekomstige samenwerking. Komendhalf jaar zal de (periodieke) evaluatie plaatsvinden voor de werkzaam-heden van NFIA in de periode 2019–2023. Ik verwacht uw Kamer in detweede helft van 2025 te kunnen informeren over de uitkomsten van dezeevaluatie en de mogelijkheden voor betere positionering van acquisitie-beleid in relatie tot de verbetering van het ondernemingsklimaat, hetactieplan voor het behalen van de 3 procent R&D-doelstelling, derealisatie van de NTS en het vernieuwde topsectorenbeleid waar hetkabinet aan werkt.19Buitenlandse bedrijven leveren met hun innovaties, kennis en investe-ringen een belangrijke bijdrage aan de versterking van onze innovatieveNederlandse ecosystemen. De komende periode blijf ik mij, met hetkabinet, inzetten voor de verbetering van het ondernemingsklimaat inNederland en met NFIA en het Invest in Holland netwerk, voor hetaantrekken van die investeringen, die kunnen bijdragen aan hettoekomstig verdienvermogen van ons land.Mede namens de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikke-lingshulp,De Minister van Economische Zaken,D.S. Beljaarts17Kamerstuk 36 600 XIII – Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Econo-mische Zaken (XIII) voor het jaar 2025.18Kamerstuk 36 601, nr. 1 – Homogene Groep Internationale Samenwerking 2025 (HGIS-nota2025).19Kamerstuk 36 471, nr. 96 – Regeerprogramma, H10a Economie en ondernemingsklimaat.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 637, nr. 6646 BIJLAGE 120Belang van Buitenlandse Investeringen (FDI) voor NederlandDe ruim 17.500 in Nederland gevestigde buitenlandse bedrijvenleveren een belangrijke positieve bijdrage aan onze economie ensamenleving. Zo zorgen ze in Nederland voor zo’n 1,2 miljoen directebanen. Tevens zijn buitenlandse bedrijven goed voor nog ruim eenhalf miljoen indirecte banen, voor een belangrijk deel zijn die laatstevooral bij het Nederlandse mkb. Medewerkers bij buitenlandsebedrijven ontvangen relatief een hoger loon en hebben vaker eenvast contract. Medewerkers van multinationals stromen ook doornaar het Nederlandse mkb, dat profiteert van opgedane kennis,kunde en ervaring op terreinen als financiering, ICT, logistiek,marketing, productie, organisatie & leiding. Buitenlandse bedrijvencreëerden in 2021 bijna 149 miljard euro aan toegevoegde waarde.Van de bedrijven in de TW R&D Top 30 van 2024 in Nederland heeft30% een buitenlands moederbedrijf en in de top 10 is dit de helft.Daarnaast speelt Foreign Direct Investment (FDI) een cruciale rol inhet bevorderen van de brede welvaart in Nederland. Samen metoverheid en kennisinstellingen zijn bedrijven onmisbaar in hetmogelijk maken en versnellen van de transities waar Nederland ende rest van de wereld voor staat. Door het aantrekken van de juistebuitenlandse bedrijven die aanvullen op en versterken wat we hier alhebben, vergroten we de bijdrage van het bedrijfsleven aaneconomische groei en innovatie. Door productiviteit te bevorderen,kennis, vaardigheden en innovatie te vergroten, nieuwe werkgele-genheid te creëren en ons veelal (nog) sterker te verbinden metinternationale netwerken en ecosystemen, dragen deze bedrijven bijaan ons verdienvermogen en een sterk Europa op lange termijn.Investeringen van buitenlandse bedrijven spelen een belangrijke rolin regionale economische ontwikkeling en versnellen de transities inNederland met nieuwe kennis, kunde en innovaties. Nederlandomarmt met zijn internationaal georiënteerde en verbondeneconomie zowel open innovatie als innovaties van elders en helptdeze door te ontwikkelen en te vermarkten. Door open innovatie enintegratie met innovaties van buiten vernieuwen we onze eigeneconomie en blijven we trendsettend met alle voordelen van dien;we ondersteunen daarmee ook onze eigen economie om duurzaamte groeien. Deze dynamiek stimuleert niet alleen de groei van debedrijven zelf, maar ook van de bredere economie, wat resulteert inmeer werkgelegenheid, hogere lonen en een verhoogde koopkrachtvoor de burgers. Buitenlandse bedrijven kunnen ontbrekendeschakels in- en aanvullen in de totale waardeketen.20Op basis van inzichten en ervaring van de partners in het Invest in Holland netwerk; StatLine –Buitenlandse zeggenschap bedrijven in Nederland; 2008–2020 (cbs.nl); TW.nl, R&D Top 30,2024; OECD, Mapping of Investment Promotion Agencies in OECD Countries, 2018; Ascani &Gagliardi, 2015; Tordoir en Van Meteren, 2008; Crespo & Fontoura, 2007 en Javorcik, 2004.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 637, nr. 6647