Reactie op verzoek commissie over de brief van Greenpeace Nederland, Stichting Frisse Wind.nu en Dorpsraad Wijk aan Zee m.b.t. "De schadelijke uitstoot van Tata Steel"

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202628 089Gezondheid en milieuNr. 348 BRIEF VAN DE MINISTER VAN KLIMAAT EN GROENE GROEI Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 26 maart 2026De vaste commissie voor Klimaat en Groene Groei heeft op 24 november2025 een brief ontvangen van Greenpeace Nederland en omwonendenor-ganisaties rond Tata Steel. In de procedurevergadering van 9 december2025 heeft de commissie besloten graag een reactie van mij op deze briefte ontvangen. Met deze brief geef ik hier invulling aan, mede namens deStaatssecretaris van Klimaat en Groene Groei en de Staatssecretaris vanInfrastructuur en Waterstaat.De brief van Greenpeace en de omwonendenorganisaties richt zich op deschadelijke uitstoot van Tata Steel en de onlangs getekende Joint Letter ofIntent met Tata Steel, als tussenstap naar een maatwerkafspraak. Ikbegrijp de geuite zorgen over de uitstoot van Tata Steel en de effectendaarvan op het klimaat, de leefomgeving en de gezondheid vanomwonenden. De zorgen zijn ook de reden dat ik met Tata Steel ingesprek ben om tot een maatwerkafspraak te komen.Het doel van de maatwerkafspraak met Tata Steel Nederland (TSN) is omgroenere, schonere en meer circulaire staalproductie te realiseren in deIJmond. Met de maatwerkafspraak met TSN kunnen we op de kortstmogelijke termijn de nodige verbeteringen voor het klimaat, de leefom-geving en de gezondheid van omwonenden realiseren; door maatregelente nemen die leiden tot een forse reductie van de uitstoot van CO2 enschadelijke stoffen. En tegelijkertijd de economische en strategischewaarde van het bedrijf voor de regio, Nederland en Europa behouden.De Joint Letter of Intent met Tata SteelDe onderhandelingsinzet voor de maatwerkafspraak met TSN isgebaseerd op verschillende rapporten en adviezen, waaronder hetonderzoek van het RIVM naar gezondheidsrisico’s door de uitstoot van kst-28089-348ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 089, nr. 3481 TSN1, de vergelijking van alternatieven voor de toekomst van TSN(waaronder een sluitingsscenario en een scenario waarin wordt overge-stapt op het importeren van halffabricaten) door Wijers en Blom2 en heteerste advies van de Expertgroep Gezondheid IJmond.3 Al deze adviezenzijn meegenomen in het mandaat voor de onderhandelingen waarover uwKamer in april 2024 op de hoogte is gesteld.4 Op basis van dit mandaatzijn de onderhandelingen over de Joint Letter of Intent (JLoI) met hetbedrijf gestart. Met het aannemen van de motie Erkens5 heeft ook deKamer zich met een ruime meerderheid achter de onderhandelingsinzetvoor de maatwerkafspraak met TSN geschaard.Op 29 september 2025 heeft de staat de Joint Letter of Intent (JLoI) metTSN, moederbedrijf Tata Steel Limited (TSL) en de Provincie Noord-Holland (PNH) ondertekend, een belangrijke tussenstap naar eendefinitieve maatwerkafspraak.6 In de JLoI is afgesproken dat TSN, om teverduurzamen en haar impact op de leefomgeving en gezondheid vanomwonenden te verminderen, overstapt op een duurzamere productie-route op basis van een Direct Reduction Plant en Electric Arc Furnace(DRP-EAF) en extra (bovenwettelijke) milieumaatregelen gaat nemen omde overlast voor de omgeving te verminderen. Dit plan leidt naarverwachting tot een reductie van meer dan 5% van de nationale CO2uitstoot (tot 7.2 Mton per jaar) en een significante vermindering van deuitstoot van stikstof, fijnstof en zeer zorgwekkende stoffen en geluids-overlast.7 De totale investeringskosten bedragen 4–6,5 miljard euro. Debijdrage van de staat is gemaximeerd op 2 miljard euro, ongeacht waarhet bedrag in de bandbreedte van 4–6,5 miljard euro op uitkomt. Deinvestering van TSL en TSN en de bijdrage van de staat blijven inverhouding, in de zin dat als de investering van TSN en TSL lager uitvaltdan de verwachte bandbreedte, de bijdrage van de staat ook lager zalworden. TSL en TSN dragen het risico als de kosten hoger worden danvoorzien – de bijdrage van de staat is zoals gezegd gemaximeerd op2 miljard euro.In de brief van Greenpeace en de omwonendenorganisaties wordtverwezen naar enkele punten uit de JLoI die volgens de indieners risico’smet zich meebrengen, hier wil ik graag kort op ingaan.Allereerst vind ik het van belang om te verduidelijken wat de JLoI wel enniet is. De JLoI is een stap in het proces om te komen tot een definitievemaatwerkafspraak. In de JLoI staan inspanningsverplichtingen voor destaat, TSN, TSL en de PNH. Deze inspanningsverplichtingen hebben alsdoel om tot een definitieve maatwerkafspraak te komen. Daarnaastschetst de JLoI ook de contouren voor die maatwerkafspraak, waaronderde beoogde doelen, projecten en verplichtingen. Met de JLoI zijn departijen dus nog niet gebonden aan het behalen van de doelen of hetverstrekken van de subsidie, enkel tot het verrichten van inspanningen omtot afspraken te komen binnen de kaders van de JLoI. Het doel van hetkomen tot een maatwerkafspraak is om ervoor te zorgen dat demaatschappelijke doelen worden behaald. De komende periode wordt deJLoI uitgewerkt tot een maatwerkafspraak waarin de doelen worden1De bijdrage van Tata Steel Nederland aan de gezondheidsrisico’s van omwonenden en dekwaliteit van hun leefomgeving | RIVM2Hoe Tata Steel Nederland te verduurzamen | Rapport | Rijksoverheid.nl3Gezondheid geborgd | Rapport | Rijksoverheid.nl4Kamerbrief over mandaat onderhandelingen Tata Steel Nederland | Kamerstuk | Rijksover-heid.nl5Kamerstuk 28089, nr. 313 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen6Kamerbrief over Joint Letter of Intent Tata Steel | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl7Technical Advisory Report Joint Letter of Intent Tata Steel Netherlands | Rapport | Rijksover-heid.nlTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 089, nr. 3482 vastgelegd als harde, juridisch afdwingbare resultaatsverplichtingen. Ditbetekent dat het behalen van de doelen dus niet vrijblijvend zal zijn als demaatwerkafspraak is gesloten. Hiermee is het door Greenpeace en deomwonendenorganisaties benoemde risico dat de afspraken vrijblijvendzijn, geborgd in de volgende stap die het kabinet wil zetten.Andere risico’s waar Greenpeace en de omwonendenorganisaties opwijzen zien op de opzeggronden van de JLoI, het gebruik van groeneenergiebronnen en het pad naar klimaatneutrale productie. Hieronder eenaantal reflecties op deze onderwerpen:–Aan elke groot project zijn risico’s verbonden die een impact hebbenop de businesscase van een bedrijf. Een subsidie en het aangaan vanmaatwerkafspraken is en blijft een vrijwillig traject. Het bedrijf zaluiteindelijk de beslissing moeten nemen om wel of geen subsidie aante vragen. Na het ondertekenen van de uiteindelijke maatwerkafspraakzijn de afspraken wél juridisch bindend. In tegenstelling tot watGreenpeace en de omwonendenorganisaties suggereren en zoalseerder aan de Kamer gecommuniceerd8 doen de opzeggronden in deJLoI geen enkele afbreuk aan de mogelijkheden van de staat om nieuwbeleid op de genoemde terreinen in te voeren of bestaand beleid aante scherpen. Ook committeert de staat zich met de opzeggronden opgeen enkele manier aan het betalen van meerkosten aan het bedrijf.–Wat betreft het gebruik van waterstof en biomethaan: de juridischewaarborgen voor de overstap op deze groene energiebronnen wordende komende periode uitgewerkt als onderdeel van de maatwerkaf-spraak. Voor meer informatie verwijzen wij graag naar de beantwoor-ding van eerder gestelde Kamervragen hierover.9–Als laatste merken wij op dat de JLoI zich richt op de eerste fase vande verduurzaming van TSN. Om klimaatneutraal te worden zal nog eentweede fase moeten volgen. Voor deze tweede fase is geen maatwerk-steun voorzien. In de JLoI is vastgelegd dat TSN zo snel als redelijker-wijs mogelijk, maar uiterlijk in 2045 klimaatneutraal moet zijn.10Opvolging moties en adviezenIn hun brief stellen Greenpeace en de omwonendenorganisaties dataangenomen moties niet worden uitgevoerd en adviezen niet wordenovergenomen. Een van de hierbij genoemde moties is de motie Thijssenc.s.11 die verzoekt om het overnemen van de adviezen van de ExpertgroepGezondheid IJmond (hierna: Expertgroep) als harde voorwaarde in deonderhandelingen op te nemen. Het kabinet voelt zich gesteund door dezemotie in het volwaardig meenemen van gezondheid in de maatwerkaf-spraak met TSN en wil de adviezen waar dat kan overnemen. Het kabinethecht zeer aan de adviezen van de Expertgroep. De in de Expertgroepverzamelde deskundigheid is bijzonder waardevol, zowel vooromwonenden die met vragen en zorgen zitten, als voor het kabinet datdeze deskundigheid wil betrekken bij de besluitvorming.Mede daarom heeft het kabinet de aanbevelingen van de Expertgroep alexpliciet meegenomen in de afweging bij het vaststellen van hetonderhandelingsmandaat. Zo is op advies van de Expertgroep, en in lijnmet motie Erkens12 ingezet op versnelling van maatregelen. Daarnaast8Beantwoording vragen over de additionele kosten voor Tata Steel aangaande demaatwerkaanpak | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl vraag 1, 119Beantwoording vragen over de additionele kosten voor Tata Steel aangaande demaatwerkaanpak | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl vraag 18, 26–30 en 33.10Joint Letter of Intent Tata Steel | Rapport | Rijksoverheid.nl11Kamerstuk 28 089, nr. 307 – motie Thijssen12Kamerstuk 28089, nr. 313 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 089, nr. 3483 wordt een Gezondheidseffectrapportage (GER) opgesteld om inzicht tegeven in het verwachte effect van de maatwerkafspraak op de gezondheidvan omwonenden.13 Ook heeft het kabinet het advies overgenomen omgezondheidswinst breed te bekijken en bij onzekerheden te werken metbandbreedtes.14 Eerder heeft het kabinet al, in lijn met advies van deExpertgroep, ingezet op meer transparantie in meten en monitoring.15In de JLoI is, naar aanleiding van advies van de Expertgroep, extra inzetop ultrafijnstof afgesproken en in artikel 3.2 zijn nieuwe reductiedoelstel-lingen voor stoffen toegevoegd aan de scope van de JLoI, waaronderfijnstof (PM2,5), stikstofdioxide (NO2, naast de algemene doelstelling voorstikstofoxiden (NOx)), chroom-6, nikkel, arseen en cadmium. Ook zijn ernaar aanleiding van het advies extra inspanningen geformuleerd voor hetmeten en monitoren van geur en geluid, waarbij de resultaten openbaarbeschikbaar moeten komen. Ook zijn afspraken toegevoegd over hetinzichtelijk maken van emissiereducties op de langere termijn.Echter, zoals eerder aangegeven kunnen niet alle adviezen van deExpertgroep worden opgenomen in de maatwerkafspraak. De maatwerk-afspraak leidt tot een grote verbetering van de gezondheid. Het uitvoerenvan álle adviezen vraagt om meer maatregelen, middelen en tijd.16 Daarbijzal er, zoals de Expertgroep zelf ook opmerkt, zonder een maatwerkaf-spraak beperkt tot geen gezondheidswinst worden gerealiseerd.Hiernaast wordt in de brief het advies van de Adviescommissie Maatwerk-afspraken Verduurzaming Industrie (AMVI) en de Expertgroep op deconcept JLoI met TSN aangehaald. In de Kamerbrief over de JLoI17 isaangegeven dat ook nu zoveel mogelijk adviezen zijn overgenomen in dedefinitieve JLoI, zoals inzet op ultrafijnstof, het uitbreiden van de scopevan stoffen in de JLoI en extra inspanningen voor het meten en monitorenvan overlast door geur en geluid. Andere punten worden nader uitgewerktin de maatwerkafspraak, zoals bijvoorbeeld de garanties en borging voorhet behalen van de doelen. De uitwerking van deze elementen pastoverigens ook niet binnen de JLoI, omdat de JLoI de contouren schetst ende inspanningen om tot een maatwerkafspraak te komen.Ook wordt in de brief van Greenpeace en omwonendenorganisatiesaandacht gevraagd voor de uitvoering van de motie-Teunissen c.s overhet onafhankelijk, continu en fijnmazig meten van gevaarlijke stoffen bijTata Steel (Kamerstuk 28 089, nr. 302). Het kabinet ziet dit als eenonderwerp dat niet alleen rond Tata Steel, maar in bredere zin rondindustriële locaties van belang is. In de Kamerbrief van 18 december 2025over de uitkomsten van de Actieagenda Industrie en Omwonenden18 is deKamer geïnformeerd over de stappen die het kabinet op dit gebied zet,waarmee uitvoering wordt gegeven aan de motie-Teunissen c.s.Lopende handhavingstrajecten en de kookgasfabriekenIn de brief van Greenpeace en omwonendenorganisaties wordt verwezennaar lopende handhavingstrajecten met betrekking tot de kooksgasfa-brieken (KGF’s). Toezicht en handhaving na constatering van overtre-dingen is aan het bevoegd gezag, in dit geval de PNH en de door haar13Kamerstukken 2023–2024 II 28 089, nr. 318 Gezondheid en milieu | Tweede Kamer derStaten-Generaal. Kamerbrief reactie op motie Thijssen14Kamerstuk 28 089, nr. 331.15Kamerstuk 32 813, nr. 1369.16Kamerbrief met kabinetsreactie op 2e advies Expertgroep Gezondheid IJmond | Kamerstuk |Rijksoverheid.nl17Kamerbrief over Joint Letter of Intent Tata Steel | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl18Kamerstuk 28089, nr. 346 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 089, nr. 3484 gemandateerde Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG). Hetis dan ook aan hen om hier besluiten over te nemen.In de brief wordt ook ingegaan op mogelijkheden om de KGF’s vervroegdte sluiten. De maatwerkaanpak ziet alleen op bovenwettelijke maatre-gelen. Op 19 december 2024 is door de OD NZKG een aanzeggingsbesluittot herstel van de overtredingen bij KGF2 genomen.19 Vanwege dehandhavingsstappen van de OD NZKG is dit onderdeel in het wettelijketraject terecht gekomen en kan op dit moment daarom geen steun wordenverleend voor vervroegde sluiting van KGF2. De OD NZKG voertinspecties uit om te beoordelen of TSN heeft voldaan aan de aanzeggingom binnen 12 maanden de overtredingen bij KGF2 te beëindigen en aande regels te voldoen. Op basis van de uitkomsten zal worden bekeken ofen welke vervolgstappen nodig zijn. Een mogelijkheid is dat diehandhaving, na het doorlopen van de wettelijk voorgeschreven proce-dures, leidt tot (al dan niet vervroegde) gedwongen sluiting.Alle bestaande installaties, waaronder de beide KGF’s, moeten aan dewettelijke normen voldoen en het bevoegd gezag zal hierop toezien (enwaar nodig handhavend optreden). Het Groen Staal-plan en de Roadmap+bevatten daarnaast een aantal projecten waarmee het bedrijf zijn impactop het milieu, de leefomgeving en de gezondheid van omwonendenverbetert. De beoogde doelstellingen voor deze verbeteringen zijnopgenomen in de JLoI.Ook wordt in de brief van Greenpeace en omwonendenorganisatiesingegaan op de hogere gerapporteerde uitstoot van TSN voor een aantalstoffen in het milieujaarverslag. In de beantwoording op de schriftelijkevragen die de Kamer hierover heeft gesteld20 is toegelicht wat mogelijkeoorzaken hiervoor zijn en dat de OD NZKG aan TSN om een verklaringheeft gevraagd.Tot slotHet verminderen van de impact op het klimaat, de leefomgeving en degezondheid van omwonenden is essentieel voor het voortbestaan vanTSN. De maatwerkafspraak is de snelste weg naar groenere, schonere enmeer circulaire staalproductie in de IJmond. Het kabinet begrijpt deoproep om de doelen hard en afdwingbaar te maken. Bij het sluiten vaneen maatwerkafspraak wil ook het kabinet zekerheid dat de doelenworden behaald. Dit heeft dan ook de volle aandacht in de verdereuitwerking van de maatwerkafspraak met TSN.Het kabinet vindt het van belang om de Kamer goed te informeren overhet verdere proces. Over de JLoI met TSN gaan we op 7 april aanstaandemet elkaar in debat, waarbij de Kamer kan reageren op de inhoud van deJLoI en eventuele punten kan meegeven aan het kabinet. Met dezeoverwegingen vanuit de Kamer in de hand, onderhandelt het kabinetverder met TSN om tot een definitieve maatwerkafspraak te komen.De Minister van Klimaat en Groene Groei,S. van Veldhoven-van der Meer19Dwangsommen voor overschrijden milieunormen Tata Steel en afronding onderzoekKooksgasfabriek - Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied20Antwoord op vragen van de leden Gabriëls, Thijssen, Kröger, Kostic en Teunissen over deJoint Letter of Intent met Tata Steel, de fors hogere uitstoot van Tata Steel, staalslakken en deforse salarisverhogingen van directieleden bij Tata Steel | Tweede Kamer der Staten-GeneraalTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 089, nr. 3485