Prioriteiten Nederland voor de 15e Conferentie van Partijen voor het Verdrag inzake de bescherming van Migrerende Soorten

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202626 407BiodiversiteitNr. 164 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSEL-ZEKERHEID EN NATUUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 25 maart 2026Van 23 tot en met 29 maart vindt de 15e vergadering van partijen (COP:Conference of the Parties) van CMS plaats in Campo Grande, Brazilië. Metdeze brief informeer ik uw Kamer over de prioriteiten van de Nederlandsedelegatie naar deze COP. Vanaf november 2025 tot aan de COP is gewerktaan de Nederlandse en EU posities ten aanzien van de documentengeagendeerd voor CMS COP15. Op 19 maart is een Raadsbesluitvastgesteld over de soortvoorstellen. Doordat deze posities in de laatsteweek voor de COP pas definitief zijn vastgesteld, kan ik deze Kamerbriefpas zeer laat aan u toesturen.De status van soorten wereldwijd gaat in zeer hoog tempo achteruit1. Op5 maart jl. werd een persbericht gepubliceerd over een update van het in2024 gepubliceerde State of the World’s Migratory Species2 dat tijdensCOP15 gepresenteerd zal worden. Dit rapport waarschuwt dat 49% van depopulaties van migrerende soorten die beschermd worden door CMSafnemen (5% meer dan twee jaar geleden) en 24% van de soorten wordenmet uitsterven bedreigd. Dit onderstreept het belang en urgentie van deimplementatie van CMS, het enige verdrag ter wereld dat specifiek gerichtis op de bescherming migrerende wilde diersoorten.AlgemeenHet Verdrag inzake de bescherming van migrerende wilde diersoorten(CMS) is het koepelverdrag van een aantal internationale verdragen,overeenkomsten, actieplannen en acties met betrekking tot migrerendesoorten. Doordat de secretariaten hiervan in Bonn gevestigd zijn enDuitsland de depositaris is van CMS worden deze verdragen vaakaangeduid als de Bonn-verdragen. Nederland vertegenwoordigt in CMS1https://www.wwf.org.uk/our-reports/living-planet-report-20242https://www.cms.int/news/new-report-decline-populations-migratory-species-animals-covered-un-treaty-worsens kst-26407-164ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 407, nr. 1641 Aruba, Curaçao en Sint-Maarten. Waar «Nederland» staat vermeld in dezeinstructie dient in voorkomende gevallen «het Koninkrijk» gelezen teworden.Nederland is partij van CMS en de volgende dochterverdragen die gaanover migrerende vogelsoorten, zeezoogdieren en vleermuizen:African-Eurasian Waterbirds Agreement (AEWA); Agreement on theConservation of Small Cetaceans of the Baltic, North East Altlantic, Irishand North Sea (ASCOBANS); Eurobats; Raptors MoU; MoU Sharks;Wadden Sea Seals Agreement en doet mee in het Actieplan Landbirdsoverleg.Het Verdrag bevat twee appendices met beschermde soorten, waarvanappendix I bedreigde soorten bevat die derhalve strikt beschermdworden, wat direct doorwerkt in de Nederlandse wet. Appendix II bevatsoorten die kunnen profiteren van gecoördineerde internationalesamenwerking. Besluiten in CMS hebben ook raakvlakken met andereverdragen anders dan de CMS-dochterverdragen. Zo wordt CMS gebruiktom soorten die op de Overeenkomst inzake de handel in bedreigde dier-en plantensoorten (CITES) staan ook bescherming te bieden langs hunnatuurlijke trekroutes.Vanaf november 2025 tot aan de COP is gewerkt aan de Nederlandse enEU-posities ten aanzien van de documenten geagendeerd voor COP15. Ervindt EU-coördinatie plaats over alle onderwerpen behalve het budget endiepzeemijnbouw. De EU-coördinatie voor COP15 wordt geleid doorCyprus als EU-voorzitter. EU-coördinatie heeft plaatsgevonden in eendrietal expertgroepen, twee informele Raadswerkgroepen en drie formeleRaadswerkgroepen. Omdat de bijlagen van dit verdrag een juridischedoorwerking hebben voor EU-regelgeving, wordt de positie van de EU tenaanzien van wijzigingen in de bijlagen middels een Raadsbesluitvastgelegd. Op 19 maart is een Raadsbesluit vastgesteld waarin steunwordt uitgesproken voor alle voorstellen, met uitzondering van een enkelvoorstel waarmee een soort van de lijst zou worden afgehaald.In de paragrafen hieronder ga ik in op een aantal onderwerpen die op deagenda staan en de Nederlandse inzet.Voorstellen aanpassen appendicesVoor COP15 zijn in totaal 17 voorstellen ingediend om soorten, soort-groepen of ondersoorten op appendix I en appendix II te plaatsen.Nederland is vanwege het Caribisch deel van het Koninkrijk Range Statevoor de kleine geelpootruiter, de voshaaien en hamerhaaien. In lijn met deEU-positie steunt Nederland de voorstellen om soorten op de appendiceste plaatsen.Daarnaast is het eerste voorstel ooit ingediend om de status van eensoort, het Bukhara hert, te verlagen van appendix I naar appendix II. Hetwetenschappelijke comité heeft echter geoordeeld dat er niet voldoendewetenschappelijk bewijs is geleverd om de beschermingsstatus teverlagen. In lijn met de EU-positie kan Nederland niet akkoord gaan metdit voorstel, tenzij hier adequaat onderbouwde wetenschappelijkeinformatie voor wordt geleverd.VissoortenNederland heeft sinds COP14 het initiatief opgepakt om een actieplan opte stellen voor de ruwe haai in de Noordoost-Atlantische Oceaan enMiddellandse Zee. Deze soort, die ook in de Nederlandse NoordzeeTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 407, nr. 1642 voorkomt, werd in 2020 op initiatief van de EU op appendix II geplaatst enlaat een zorgwekkende neerwaartse trend zien, met name in die regio’s.Het plan is in naam van de EU en diens lidstaten ingediend voor COP15.Nederland streeft ernaar dat dit plan met consensus wordt aangenomenen zal bilaterale gesprekken voeren om ook steun en capaciteit voor deuitvoering van het plan in het vervolg te verkrijgen.Ook voor de Europese aal heeft CMS een actieplan opgesteld, welke aleen aantal jaren wordt voorbereid. In lijn met de EU-positie steuntNederland dit actieplan en mocht er discussie over het plan opkomen, zalde Nederlandse inzet gericht zijn op het in lijn houden van het actieplanmet de EU-aalverordening en aalbeheerplannen.VogelsoortenOp de COP worden diverse onderwerpen behandeld met betrekking tot deinternationale bescherming van migrerende vogelsoorten. Nederland, enmet name de Waddenzee, dient als een belangrijke broed- overwinter-en/of pleisterplaats voor veel migrerende vogelsoorten, waaronder degrutto, waarmee deze onderwerpen hoog op de beleidsagenda staan. Zosteunen Nederland en de EU het voorstel voor het opstellen van een lijstvan internationaal erkende belangrijke gebieden voor migrerenderoofvogels, om de bescherming van deze soorten te ondersteunen.Daarbij wordt ingezet op het geografisch verbreden van het voorstel zodatdeze inzet op het creëren van een mondiale lijst. Ook zal Nederland zichsamen met de EU uitspreken voor het voortzetten van een actieplan voorAfrikaans Euraziatisch migrerende landvogels, en de diverse actieplannenvoor specifieke vogelsoorten onder CMS en haar dochterverdragen.DiepzeemijnbouwVoor diepzeemijnbouw is tijdens de vorige COP een resolutie aange-nomen die opriep om geen exploitatie toe te staan of te steunen voordater voldoende robuuste wetenschappelijke informatie beschikbaar is dievaststelt dat er geen schadelijke gevolgen zijn voor migrerende soorten,hun prooi en hun ecosysteem. Er staat nu een document geagendeerdmet een rapport over de bevindingen in relatie tot deze impact met ookaanbevelingen voor verdragspartijen. Het wetenschappelijke comité heeftgeadviseerd om de aanbevelingen in te korten en te veranderen, onderandere omdat zij van mening waren dat het te voorbarig is om overmitigatie te spreken. De Nederlandse positie volgt de aanbevelingen vanhet wetenschappelijke comité, met name omdat sommige punten niet inlijn zijn met de mandaten van de verschillende organisaties. Voor hetKabinetsstandpunt ten aanzien van diepzeemijnbouw wordt verwezennaar de Kamerbrief die op 4 juli 2023 is gepubliceerd3.Bijvangst beschermde soortenHet onderwerp bijvangst van beschermde en bedreigde soorten is voorNederland een belangrijk onderwerp. Daarom heeft Nederland hetinitiatief genomen voor het EU LIFE programma CIBBRINA4. Er wordt eennieuwe resolutie voorgesteld die al het werk van CMS samenbrengt.Nederland steunt de EU-positie om de specifieke acties rondom bijvangstvan haaien en roggen, onder te brengen in de nieuwe resolutie.Nederland steunt het aannemen van een definitie voor de doeleinden vanCMS en zal in de discussies aandacht blijven vragen voor de samen-werking met vissers en andere stakeholders.3https://open.overheid.nl/documenten/627c6e40-67d4-4af8-97ee-0dd0f9a585ac/file4www.cibbrina.euTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 407, nr. 1643 Tevens heeft de Nederlandse ambassade in Brasilia het initiatief opgevatvoor een workshop om in Nederland opgedane ervaringen en geleerdelessen uit te wisselen rondom het onderwerp bijvangst en het betrekkenvan vissers. Aanleiding is het door Brazilië, Argentinië en Uruguaygezamenlijk opgestelde beschermingsplan voor de Franciscana dolfijn.Hiervoor zal een voorbereidend overleg plaatsvinden tijdens de COP.Ook andere onderwerpen als mariene vervuiling, onderwatergeluid,milieueffectbeoordelingen en de achteruitgang van insecten zijn puntenvan aandacht. De Nederlandse inzet daarbij is in lijn met de EU inzet enmet name gericht op het vinden van synergiën met andere verdragen, omdubbel werk te voorkomen. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende tehebben geïnformeerd.De Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,J. van EssenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 407, nr. 1644