Moties duurzaam vervoer

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202531 305MobiliteitsbeleidNr. 473 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 8 oktober 2024Met deze brief geef ik invulling aan twee moties, twee toezeggingen, eenvraag en bied ik u drie rapporten aan. Dit in aanvulling op de eerdereKamerbrief van 17 juni 2024, waarin de Kamer is geïnformeerd over devoortgang van duurzaam vervoer en een beschrijving is gegeven van deaanvullende maatregelen uit de voorjaarsbesluitvorming1.Specifiek betreft het:•De motie van lid Nijboer (GL-PvdA) c.s. van 1 juli 2021 over devergelijking van de «Total Cost of Ownership» in de showroom enonline, en de toezegging om de visie van de autobranche over TCOmet de Kamer te delen.•De motie van de leden Kröger (GL-PvdA) en De Hoop (GL-PvdA)2betreft; onderzoek met welke top tien instrumenten de groei van(elektrische) deelmobiliteit ruimtelijk, wettelijk of fiscaal bevorderd kanworden.•Tevens wordt antwoord gegeven op de vraag van lid van Dijk (NSC)hoe het «ontwerpbesluit tot wijziging van het RVV 1990 en BABW inverband met de uitbreiding van nul-emissiezones naar taxi’s eninvoering van een nieuw verkeersbord en bijbehorende onderbordenvoor milieuzones en nul-emissiezones» past binnen mijn beleidsvoor-nemens.•Ten slotte wordt de Kamer een korte update geboden over detoezegging om de Kamer te informeren over het plan van aanpak voorde verduurzaming van geconditioneerd vervoer. Ik deel daarbij derapporten Transitie in de praktijk. De weg naar zero-emissie koelinstal-laties in transport en Real-world emissions of temperature-controlledroad transport in the Netherlands.1Kamerstuk 31 305, nr. 4682Kamerstuk 31 305, nr. 424 kst-31305-473ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4731 Motie vergelijking TCO in de showroom en onlineOp 17 juni 2024 informeerde3 mijn voorganger de Kamer over devoortgang van de in het Klimaatakkoord gemaakte afspraak over debeoogde prijsvergelijking in de showroom en online van elektrische auto’smet auto’s op fossiele brandstoffen en de daarnaar verwijzende motie vanlid Nijboer (GL-PvdA) c.s. van 1 juli 20214, waarin de regering verzochtwordt om te bewerkstelligen dat in de showroom en online ook altijd detotale kosten van eigendom worden gecommuniceerd. Zoals daarbij in2023 is toegezegd, deel ik hiermee de visie van de autobranche (BOVAG,RAI Vereniging en de VNA) en de ANWB op deze afspraak5.De aanname onder deze afspraak in het Klimaatakkoord was dat hetkenbaar maken van de totale kosten van eigendom (hierna: Total Cost ofOwnership, TCO), uitgedrukt in een maandprijs, de verkoop vanelektrische personenauto’s zou stimuleren. Aangezien subsidiëring enfiscale stimulering van emissieloos rijden na 2024 sterk wordt afgebouwdis de kans, dat de TCO van een elektrische auto ongunstiger is c.q. zal zijndan die van een brandstofauto, groter dan in 2019 werd aangenomen.De autobranche schrijft in hun brief aan het ministerie dat zij van meningis dat de Klimaatakkoordafspraak achterhaald is. De TCO zou op zichzelfniet doorslaggevend zijn voor de aanschafkeuze (in de showroom).Bovendien kan de consument online al ruime toegang tot kosteninfor-matie verkrijgen.De stelling dat de TCO niet doorslaggevend zou zijn voor de autokeuzeheeft TNO onderzocht. Tijdens dit onderzoek6 is gebleken dat deconsument het belang van de TCO inmiddels goed begrijpt. Hetonderzoek toont aan dat, wanneer de TCO van een elektrische autopositiever (lager) is dan die van een fossiel aangedreven auto, de TCO eenmatig positief effect heeft op de keuze voor een elektrische auto. Wanneerde TCO van de elektrische auto echter ongunstiger (hoger) is dan die vaneen brandstofauto, heeft de TCO een sterk negatief effect op de keuzevoor elektrisch. TNO concludeert dat de positieve effecten van hetinzichtelijk maken van de TCO niet opwegen tegen de negatieve effecten.Omdat de consument het belang van de TCO goed begrijpt en dezeinmiddels op internet goed kan vinden, heb ik – afgaande op de bevin-dingen van TNO en de visie van de branche – besloten geen verdere actiete nemen om de TCO in de showroom en online zichtbaar te maken. HetTCO-rapport is tevens besproken in het Formule E-Team (FET), waar dezebevindingen breed gesteund worden. Met deze brief beschouw ik detoezegging van 17 juni 2024 en de motie van 1 juli 2021 als afgedaan.Motie top 10 instrumenten stimulering deelmobiliteitNaar aanleiding van de aangenomen motie van de leden Kröger(GL-PvdA) en De Hoop (GL-PvdA)7 onderzocht onderzoeksbureau CE Delftmet welke top tien instrumenten de groei van (elektrische) deelmobiliteitruimtelijk, wettelijk of fiscaal bevorderd kan worden. De onderzoeksresul-taten8 zijn bij deze Kamerbrief gevoegd, een verkorte weergave van dezetop tien staat hieronder. Het rapport zal onder de aandacht wordengebracht bij het samenwerkingsprogramma Natuurlijk! Deelmobiliteit.Zoals vermeld in de Kamerbrief9 van mei 2024 hebben de onderzoekerseen long-list opgesteld op basis van literatuur en interviews. Een top tien3Kamerstukken 2023–2024, 31 305 en 32 813, nr. 4684Kamerstukken 2021–2022, 32 813, nr. 7415«Brief betreft prijsvergelijking van fossiele brandstof en elektrische auto’s», ANWB, Bovag, RAI,VNA, augustus 2024.6«Keuzeonderzoek adoptiegedrag EV occasions», TNO, april 2024.7Kamerstuk 31 305, nr. 4248Top 10 van instrumenten ter stimulering van deelmobiliteit, CE delft, juni 2024.9Kamerstuk 31 305, nr. 464Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4732 is vervolgens vastgesteld met hulp van experts en met een doorrekeningop de effecten op deelmobiliteit, voertuiggebruik, brede welvaart,haalbaarheid en kosten.Nr.Naam instrumentTypeinstrument1Overheden maken gebruik van openbare deelauto’sWettelijk2Deelmobiliteitshubs uitbreiden, inclusief in nieuwbouwwijkenRuimtelijk3Fiscale voordelen voor bedrijven die deel-mobiliteit faciliterenFiscaal4Afschaffen btw op deelmobiliteitsdienstenFiscaal5Digitale integratieOverig6Deelmobiliteit meenemen in ov-concessiesRuimtelijk7Bij inruil privéauto deelmobiliteitabonnement of tegoedWettelijk8Exploitatievergoeding bij eisen aan aantal deelvoertuigenWettelijk9Parkeervergunningstarief deelauto gelijk aan bewonerstariefWettelijk10Deelmobiliteit campagneOverig De top tien bestaat uit verschillende soorten instrumenten, zowelruimtelijk, wettelijk als fiscaal, zoals verzocht door de Kamer. De onder-zoekers geven enkele kanttekeningen bij deze top tien, zoals dat hetgenerieke aanbevelingen betreft en dat een top tien lokaal er heel andersuit kan zien. Daarnaast wordt aangegeven dat er relatief grote onzeker-heidsmarges bestaan rondom de berekende effecten.De uitkomst van het onderzoek sluit aan bij de huidige richting van hetministerie voor het onderwerp deelmobiliteit. In de top tien wordtbijvoorbeeld een aanbeveling gedaan over het gebruikmaken vanopenbare deelauto’s door overheden, waarvoor intern Rijksbreedmomenteel de mogelijkheden worden verkend. Daarnaast wordt hetuitbreiden van deelmobiliteitshubs aanbevolen, ook daar wordt hard aangewerkt. Zo wordt vanuit de vrijgemaakte € 7 miljoen (cofinanciering)Rijksbijdrage op het Bestuurlijk Overleg MIRT van november 2022 deuitrol van deelmobiliteitshubs gestimuleerd en wordt daarnaast kennisopgedaan over de succesfactoren en randvoorwaarden van deze hubs.Rondom fiscaliteit heeft het Ministerie van Financiën in mei een Kamer-brief gestuurd waarbij duidelijkheid wordt gegeven over fiscaliteit voor dedeelauto10. Ook een campagne over de deelauto is een onderwerpwaaraan wordt gewerkt, met een nieuwe campagneperiode gepland voornovember van dit jaar.Tot slot, het ministerie werkt samen met het nationaal samenwerkingspro-gramma Natuurlijk!Deelmobiliteit aan kennisopbouw, onder andere omde onzekerheden waar de onderzoekers over schrijven weg te kunnennemen. Zoals in eerdere correspondentie met de Kamer is aangegeven,staat in het programma het werken aan standaardisatie, harmonisatie,kennisopbouw en kennisdeling centraal.Vraag Kamer over hoe «het ontwerpbesluit tot wijziging van hetRVV 1990 en BABW» past binnen de beleidsvoornemensIn de procedurevergadering van de vaste Kamercommissie Infrastructuuren Waterstaat van 11 september jl. heeft het lid van Dijk (NSC) gevraagdhoe het «ontwerpbesluit tot wijziging van het Reglement verkeersregelsen verkeerstekens 1990 (RVV 1990) en Besluit administratieve bepalingeninzake het wegverkeer (BABW) in verband met de uitbreiding vannul-emissiezones naar taxi’s en invoering van een nieuw verkeersbord enbijbehorende onderborden voor milieuzones en nul-emissiezones» past10Kamerstuk 31 305, nr. 461Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4733 binnen de beleidsvoornemens van het Ministerie van Infrastructuur enWaterstaat11.Dit ontwerpbesluit past in het beleidsvoornemen tot standaardisatie. Water met dit ontwerpbesluit mogelijk wordt, is:•Het uitbreiden van de voertuigcategorieën waar een nul-emissiezone(zero-emissiezone) voor kan worden ingevoerd met taxi’s;•De invoering van een nieuw verkeersbord en bijbehorende onderbor-den om de huidige bebording voor milieu- én zero-emissiezones teverbeteren.Het op een gestandaardiseerde en gefaseerde wijze mogelijk maken omde taxi toe te voegen aan de zero-emissiezones, draagt bij aan deuniformiteit in gemeentelijk beleid om taxi’s te verduurzamen. Dit isconform de afspraken gemaakt met de taxibranche in het AfsprakenkaderEmissieloos Taxivervoer, getekend in 202212. Het ontwerpbesluit zorgtervoor dat alle gemeenten die een zero-emissiezone voor taxi’s invoerendit onder dezelfde voorwaarden en met dezelfde overgangsregels doen.Het moment dat dit mogelijk wordt, schuift door de controversieelver-klaring naar achteren.De mogelijkheid om zero-emissiezones voor bestel- en vrachtwagens in testellen is reeds opgenomen in de wetgeving (het RVV 1990) en valtdaarmee niet onder dit ontwerpbesluit. Het invoeren van het nieuweverkeersbord en bijbehorende onderborden voorkomt onduidelijkheidvoor de weggebruiker. Het nieuwe hoofdbord zorgt voor uniformebebording ter vervanging van de bebording voor zowel milieu- alszero-emissiezones en voorkomt daarnaast conflicterende bebording vandeze twee type zones.Rapporten over verduurzaming Geconditioneerd VervoerBij de aanbieding van het plan van aanpak voor de verduurzaming vangeconditioneerd transport (gekoeld of verwarmd vervoer van bederfelijkegoederen) op 11 december 202313 is toegezegd de Kamer te informerenover de voortgang. De implementatie van het plan van aanpak moetleiden tot een vermindering in energieverbruik en geluidshinder en eenreductie van broeikasgassen en luchtverontreinigende stoffen in hetgeconditioneerd vervoer.TNO-meetprogramma naar de emissies van koelmotorenZero-emissie koelmotoren zijn beschikbaar, maar worden in de praktijknog weinig gebruikt. De traditioneel diesel-aangedreven koelsystemenvallen onder de Europese emissiewetgeving voor mobiele machines. Dienormen zijn zo soepel dat de stikstof- en fijnstof-emissie van diesel-aangedreven koelers vele malen hoger is dan van vrachtwagenmotoren.Uit voorlopige praktijkmetingen14 blijkt dat de diesel koelunit op eenvrachtwagen respectievelijk verantwoordelijk is voor ongeveer één derdeen een kwart van de totale stikstof-uitstoot van een geconditioneerdelevering in de stad en op de snelweg. Nederland zet zich internationaal invoor een aanscherping van de emissienormen voor mobiele machines omdeze uitstoot naar beneden te brengen.1511Kamerstuk 31 209, nr. 248/2024D32845 of Commissiebrief ID 8515712Kamerstukken II 2022/23, 30 175, nr. 420.13Kamerstukken II 2023–2024, 31 305, nr. 438.14Real-world emissions of temperature-controlled road transport in the Netherlands, TNO, 2024.15Kamerstukken II 2023–2024, 31 305, nr. 438.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4734 Stakeholdersessies ConnektIn juni en juli 2024 heeft het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaatstakeholdersessies gehouden met relevante partijen uit de geconditio-neerd vervoersector. Uit deze focusgroepen is naar voren gekomen dat denoodzaak van een transitie naar zero-emissie geconditioneerd vervoer inde sector niet ter discussie staat16. De ondernemers vragen daarbijaandacht voor duidelijk beleid ten aanzien van de registratie vane-as trailers op Nederlands kenteken en de transitie naar emissieloosgeconditioneerd transport. De RDW werkt momenteel om de registratievan e-as trailers op termijn mogelijk te maken.Binnenkort wordt gestart met een marktanalyse om te bezien hoe hetverduurzamingstraject versneld kan worden. Daarnaast verkent hetMinisterie hoe de huidige TCO-tools uitgebreid kunnen worden metinformatie over de kosten en inzet van koelunits. Zo werkt het Ministeriesamen met de sector aan een breed gedragen plan om de transitie naarzero-emissie koelmotoren in het geconditioneerd vervoer te versnellen.De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,Ch.A. Jansen16Transitie in de praktijk. De weg naar zero-emissie koelinstallaties in transport, I&W Connekt,september 24.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4735