Jaarrapportage Belastingdienst 2023

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202431 066BelastingdienstNr. 1387 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 28 mei 2024Hierbij bied ik uw Kamer de jaarrapportage 2023 van de Belastingdienstaan. De jaarrapportage biedt inzicht in de realisatie van de doelstellingenen ambities die zijn vastgelegd in het jaarplan 2023 van de Belasting-dienst. Naast de jaarrapportage zend ik u ook het onderzoek van deAuditdienst Rijk (ADR) naar de jaarrapportage, het In Control Statementvan de Belastingdienst over 2023 en het jaarverslag over rulings met eeninternationaal karakter.JaarrapportageSinds vorig jaar bied ik uw Kamer één rapportage aan over de voortgangvan de activiteiten in het jaarplan. Ik informeer u aanvullend tweemaal perjaar met een stand-van-zakenbrief over de meest recente ontwikkelingen,voorafgaand aan een commissiedebat.In 2023 heeft de Belastingdienst weer geïnvesteerd in betere dienstver-lening voor burgers en bedrijven, zodat zij met alle vertrouwen envoldoende geïnformeerd aan hun belastingverplichtingen kunnenvoldoen. Zo zijn in 2023 1.600 brieven getoetst op begrijpelijkheid, zijn1,07 miljoen terugbelverzoeken beantwoord, zijn er 33.000 afsprakengemaakt voor hulp bij aangifte en is de mogelijkheid om met iDEAL tebetalen op de beveiligde website van de Belastingdienst uitgebreid. In2023 hebben we meer dan 11.000 keer vooroverleg gevoerd met mkb’erszodat deze snel fiscale zekerheid konden krijgen.De Belastingdienst heeft in 2023 ook gewerkt aan een toekomstbestendigeen wendbare organisatie. De modernisatie van ICT-systemen is doorgezet.Waar in 2018 nog de helft van de systemen met verouderde software temaken had, is in 2023 deze «technische schuld» teruggebracht van 26%naar 22%. Voldoende deskundige medewerkers werven en behouden waseen andere belangrijke doelstelling, waar in 2023 veel actie op isondernomen. Innovatieve methodes die zijn toegepast, zijn bijvoorbeeldhet rechtstreeks benaderen van mensen die passen bij de vacatures kst-31066-1387ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 066, nr. 13871 (sourcing) of het aandragen van kandidaten via medewerkers (referralrecruitment). De wervingsdoelstelling van 2.500–3.000 fte voor 2023 isuiteindelijk ruim overtroffen (totaal 3.347 fte).Boekenonderzoeken en fraudebestrijdingsinitiatievenOok dit jaar doe ik u, conform de motie Idsinga1, een overzicht toekomenvan de aantallen en de resultaten van de boekenonderzoeken en fraudebe-strijdingsinitiatieven over het afgelopen jaar. Zoals aangekondigd in hetJaarplan Belastingdienst 2024 zijn deze vanaf dit jaar geïntegreerd in dejaarrapportage (hoofdstuk 2, paragrafen 2.2 tot en met 2.4). In 2023 heeftde Belastingdienst 9.002 boekenonderzoeken gedaan bij het mkb en 501bij grote organisaties. Op het terrein van fraudebestrijding hebben weonder andere 141 miljoen opbrengst gerealiseerd met de aanpak vanverhuld vermogen, hebben we 4.332 vergrijpboetes opgelegd en 279 keereen belastingplichtige aangemeld voor strafrechtelijke vervolging door deFIOD.Bij de vorige rapportage heb ik toegezegd2 nog een nadere verkenning tedoen naar voorbeelden van buitenlandse belastingdiensten metbetrekking tot de publieke informatieverstrekking over de inzet vanhandhavingsactiviteiten. Het verzoek om informatie (waaronder rappor-tages) is uitgezet bij zeven Europese belastingdiensten waar vaker ininternationaal verband informatie mee wordt uitgewisseld. Vanuit debelastingdiensten van Spanje, Duitsland, Frankrijk en Finland is ergereageerd op het verzoek.Inmiddels zijn enkele mogelijk bruikbare voorbeelden van deze buiten-landse belastingdiensten geïdentificeerd. Daarbij is gekeken naar zakendie mogelijk inspiratie bieden voor de publieke informatieverstrekkingover de inzet van handhavingsactiviteiten vanuit de Belastingdienst en diemogelijk ook positieve impact op de compliance zouden kunnen hebben.De uitvoerings- en handhavingsstrategie van de Belastingdienst is alsuitgangspunt genomen. De inzet is om zoveel mogelijk kansen opvergissingen en bewuste niet-naleving aan de voorkant te voorkomen.Een drietal voorbeelden lijkt meerwaarde voor de Belastingdienst tekunnen hebben:•De eerste is, naar aanleiding van een voorbeeld in Finland, hetuitgebreider communiceren over de preventieve acties die burgers enbedrijven zelf kunnen ondernemen om te voorkomen dat ze onbedoeldbetrokken raken bij een fraude.•De tweede mogelijkheid is het, naar Spaans voorbeeld, op eenstructurelere manier transparantie bieden over de onderwerpen waarde informatiepositie van de Belastingdienst op is verbeterd in hettoezicht en de fraudeaanpak (bijvoorbeeld door informatie-uitwisselingmet andere landen en/of overheden).•Een derde mogelijkheid is het – naar Fins voorbeeld – rapporteren overhet aantal nummers van belastingplichtigen voor de omzetbelasting(OB) en loonheffing (LH) dat is ingetrokken om (verdere) schade tebeperken. Hierover rapporteren kan ook een preventieve werkinghebben, passend bij onze uitvoerings- en handhavingsstrategie.We zullen deze drie mogelijkheden nog op zijn (gedrags)effecten inbredere zin onderzoeken. Dit type handhavingscommunicatie kan namelijkook ongewenste effecten met zich meebrengen, zoals het verslechterenvan de relatie met belastingplichtige, het in de hand werken van calcu-1Kamerstukken II 2021/22, 31 066, nr. 993.2Kamerstukken II 2022/23, 31 066, nr. 1230.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 066, nr. 13872 lerend gedrag en het onbedoeld normaliseren van ongewenst gedrag.Verder zal nog in kaart worden gebracht wat de consequenties hiervan zijnin termen van benodigde bestuurlijke informatie en ICT-capaciteit. Dit zaltijdig plaatsvinden ten behoeve van de volgende jaarrapportage.Onderzoek ADRDe Auditdienst Rijk (ADR) heeft – net als voorgaande jaren – onderzoeknaar de onderbouwing van de jaarrapportage gedaan. Het rapport met debevindingen wordt met deze jaarrapportage meegestuurd naar uw Kamer(bijlage 2). Daarnaast stuur ik u de volgende documenten mee:In Control StatementOver 2023 is voor de tweede keer een In Control Statement (ICS)afgegeven door de Belastingdienst (bijlage 3). In het ICS staat hoe heteind 2023 gesteld is met de kwaliteit van beheersing van de financiëleprocessen en controles. De afgelopen jaren zijn veel stappen gezet om deinterne beheersing binnen de Belastingdienst te verbeteren. Een flinkaantal verbeterpunten uit het eerste ICS over 2022 is inmiddels opgelost.Dit jaar is de scope van het ICS uitgebreid met de mate waarin deBelastingdienst als organisatie zelf voldoet aan fiscale wet- en regel-geving. De Belastingdienst laat hiermee zien dat er een risicogerichtsysteem is ingericht om de opzet, bestaan en werking van onze beheer-singsmaatregelen adequaat in te richten en effectief te laten werken zodatfouten zoveel mogelijk worden voorkomen en ontdekt. Het ICS maakt ooktransparant welke verbeterpunten er zijn, waarmee de interne beheersingversterkt kan worden.Jaarverslag rulings met een internationaal karakterAls bijlage 4 vindt u ook het «jaarverslag 2023 rulings met een internati-onaal karakter». Rulings zijn afspraken tussen de Belastingdienst en eenbepaalde onderneming of persoon die zekerheid bieden over detoepassing van wet- en regelgeving op het gebied van belastingen enduidelijkheid over de te betalen belasting. Het jaarverslag omvat allerulings met een internationaal karakter, zowel rulings met grote onderne-mingen als met ondernemingen uit het midden- en kleinbedrijf.Tot slotDe jaarrapportage biedt uw inzicht in de verrichtingen van de Belasting-dienst in 2023. Het is in het belang van de Belastingdienst en de Rijks-overheid in bredere zin om zo open mogelijk te spreken over de uitvoeringvan fiscale wet- en regelgeving. Daarbij moet de aandacht zowel gerichtzijn op de kansen op verbetering die de Belastingdienst benut of nog kanaangrijpen, als op de problemen waar de dienst op stuit in de dienstver-lening aan burgers en bedrijven en in het wendbaar en toekomstbe-stendig maken van de uitvoeringsorganisatie.In april heb ik de leden van de Tweede en Eerste Kamer in dit kader ookuitgenodigd voor een werkbezoek bij de Belastingdienst. Ik denk dat hetnuttig kan zijn om een dergelijk werkbezoek in de toekomst te herhalen, aldan niet toegespitst op een thema waar de aandacht van uw leden naaruit gaat. Daarnaast ben ik natuurlijk bereid de resultaten over 2023 zoalsTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 066, nr. 13873 opgenomen in de jaarrapportage met uw Kamer te bespreken en vragenhierover te beantwoorden, bijvoorbeeld in een nog in te plannencommissiedebat Belastingdienst.De Staatssecretaris van Financiën,M.L.A. van RijTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 066, nr. 13874