Antwoord op vragen van de leden Faber-van de Klashorst, Vlottes, Boon en Markuszower over de 'Stichting Plant een Olijfboom'

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–2024Aanhangsel van de HandelingenVragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door deregering gegeven antwoorden2100Vragen van de leden Faber-van de Klashorst, Vlottes, Boon enMarkuszower (allen PVV) aan de Minister van Justitie en Veiligheid en deStaatssecretaris van Financiën over de «Stichting Plant een Olijfboom»(ingezonden 12 april 2024).Antwoord van Minister Yes¸ilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid), medenamens de Staatssecretaris van Financiën (ontvangen 28 juni 2024). Zie ookAanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2023–2024, nr. 1655.Vraag 1Bent u bekend met het bericht: «Woede om steun Hamas door hulporganisa-tie Plant een Olijfboom: «ze juichen om slachting Israëli’s»»?1Antwoord 1Ja, dat bericht heb ik gelezen.Vraag 2Bent u het met de stelling eens dat het te walgelijk voor woorden is om deterroristische aanslag van 7 oktober te verheerlijken?Antwoord 2Ja, daar ben ik het mee eens.Vraag 3Deelt u de mening dat hierbij aangezet wordt tot geweld als bedoeld inartikel 137d Wetboek van Strafrecht? Zo ja, wat gaat u hier aan doen?Antwoord 3Het is aan het Openbaar Ministerie en ultiem de rechter om te bepalen of dedoor u bedoelde handeling strafbaar is.1De Telegraaf, 11 april 2024, Woede om steun Hamas door hulporganisatie Plant een Olijfboom:«ze juichen om slachting Israëli’s» (www.telegraaf.nl/nieuws/2076677761/woede-om-steun-hamas-door-hulporganisatie-plant-een-olijfboom-ze-juichen-om-slachting-israeli-s#:~:text=Naomi%20Mestrum%2C%20directeur%20van%20het,aanvallen%20en%20vermoorden%20van%20Isra%C3%ABli%27s.). ah-tk-20232024-2100ISSN 0921 - 7398’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel1 Vraag 4Bent u bekend met het feit dat deze stichting een algemeen nut beogendeinstelling (ANBI)-status heeft?Antwoord 4Ja, in het ANBI-register op de website van de Belastingdienst staat deStichting Plant een Olijfboom vermeld.Vraag 5Gezien de feiten dat de overheid van een stichting met ANBI-status verlangtdat die een doelstelling heeft bestaande uit een visie en een missie en devisie van de betreffende stichting luidt: Stichting Plant een Olijfboom werktvoor rechtvaardige vrede met gelijkwaardigheid voor alle burgers, inclusiefrecht op terugkeer voor Palestijnse vluchtelingen; hoe verhouden deuitlatingen die namens Stichting «Plant een Olijfboom» zijn gedaan zich totde visie van deze Stichting in relatie tot de ANBI-status?Deelt u de mening van de PVV dat het «juichen om slachting Israëli’s»helemaal niets te maken heeft met het dienen van het algemeen nut? Bent udan ook bereid de ANBI-status per direct in te trekken?Antwoord 5 en 7Allereerst wil ik benadrukken dat ik afstand neem van dergelijke uitlatingendie geweld tegen een bepaalde groep verheerlijken. Niet-vervolgbareactiviteiten of handelingen die niet aansluiten bij eenieders overtuiging vanwat behoort tot het «algemeen nut» zijn echter geen grondslag om eeninstelling de ANBI-status te ontnemen.Om als ANBI te kunnen worden aangemerkt moet een instelling (onder meer)uitsluitend of nagenoeg uitsluitend (ten minste 90%) het algemeen nutbeogen. Het begrip algemeen nut is in de wet neutraal vormgegeven enwordt, zoals ook uit de jurisprudentie blijkt, neutraal getoetst. Dit is eenbelangrijke eigenschap van de ANBI-regelgeving, maar kan soms ongemakke-lijk voelen als sprake is van gedrag van ANBI’s dat conflicteert met gangbaremaatschappelijke waarden en opvattingen. Dit is echter inherent aan hetneutrale karakter van de ANBI-regelgeving. Naar aanleiding van zorgen vanTweede Kamerleden de afgelopen jaren over zulk gedrag van ANBI’s, is doorde vorige Staatssecretaris van Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst eenraadgevende commissie van deskundigen ingesteld om te onderzoeken welkemogelijkheden er zijn, al dan niet door aanpassing van ANBI-regelgeving, omhet algemeen nut karakter beter tot uitdrukking te laten komen. Het rapport«Toezicht op algemeen nut» van deze raadgevende commissie biedt eenwaardevol inzicht in de maatschappelijke waarde van ANBI’s en de wijzewaarop toezicht kan worden gehouden op ANBI’s zodat zij het algemeen nut(blijven) uitdragen. Het rapport bevat een lijst met 25 sets Kamervragen overgedrag van ANBI’s dat conflicteert met gangbare maatschappelijke waardenen opvattingen. Wat de casussen uit de Kamervragen gemeen hebben, is dathet doorgaans gaat om zaken waar de Belastingdienst niet op kan ingrijpen.Zoals aangegeven in de kabinetsreactie op het rapport «Toezicht op Alge-meen Nut» vindt het kabinet het belangrijk dat burgers die zich voormaatschappelijke doelen willen inzetten, voldoende keuze hebben en ookkunnen bepalen welke activiteiten van ANBI’s zij wenselijk vinden. Tegelijker-tijd vindt het kabinet het belangrijk om zich uit te spreken over wat hetkabinet als wenselijk maatschappelijk gedrag ziet en dit uit te dragen. Daaromwordt langs verschillende lijnen gewerkt aan het bestrijden van ongewenstgedrag door maatschappelijke organisaties, zoals ANBI’s. De grens van devrijheid van ANBI’s om hun doelen na te streven ligt bij overtreding van dewet (of daar waar toepassing van de integriteitstoets binnen de ANBI-regelingin beeld komt) of daar waar een instelling door de rechter verboden wordt.Vraag 6Gezien de feiten dat één van de voorwaarden is dat er per jaar een financiëleverantwoording wordt gepubliceerd en wij deze op de website van destichting niet hebben aangetroffen evenals een verslag van de uitgeoefendeactiviteiten in 2023 en het enige verslag dat te raadplegen is, een verslag isuit 2022 over de activiteiten van de stichting; deelt u de mening dat destichting daarmee niet voldoet aan de voorwaarden voor het hebben van eenANBI-status? Zo nee, waarom niet?Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel2 Antwoord 6Het is juist dat een ANBI verplicht is om bepaalde gegevens te publiceren opeen eigen website, of op een gemeenschappelijke website van bijvoorbeeldeen brancheorganisatie. Het niet voldoen aan de publicatieplicht kan redenzijn om de ANBI-status van de betreffende instelling in te trekken. In depraktijk krijgen instellingen van de Belastingdienst de kans om omissies teherstellen en dat gebeurt ook vrijwel altijd.Vraag 8Bent u tevens bereid de FIOD opdracht te geven een onderzoek te startennaar de 900.000 euro liquide middelen van deze stichting, de oorsprong vandeze geldstromen en de financiële verantwoording zoals verplicht voor hunANBI-status?Antwoord 8De Belastingdienst is gehouden aan de geheimhoudingsplicht van artikel 67van de Algemene wet inzake rijksbelastingen en kan daarom geen nadereinformatie verstrekken over individuele instellingen. Evenals de Staatssecreta-ris van Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst laat ik mij niet uit overindividuele zaken. Het is voorts aan het Openbaar Ministerie om te besluitenof een strafrechtelijk onderzoek wordt ingesteld.Vraag 9Bent u het de PVV eens dat mocht blijken dat deze stichting geld heeftovergemaakt aan Hamas of aan Hamas gelieerde organisaties dat dezeStichting dan direct verboden moet worden? Zo nee, waarom niet?Antwoord 9Die bevoegdheid valt mij niet toe. Op grond van artikel 2:20 BW kan hetopenbaar ministerie de rechter verzoeken een rechtspersoon, bijvoorbeeldeen stichting, te ontbinden en verboden te verklaren waarvan de werkzaam-heid of het doel in strijd is met de openbare orde. Deze mogelijkheid totverbodenverklaring is recent nog verruimd (Wet van 23 juni 2021 tot wijzigingvan Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek ter verruiming van de mogelijkhedentot het verbieden van rechtspersonen, Stb. 2021, 310). Door deze wetswijzi-ging is verduidelijkt dat in ieder geval in strijd met de openbare orde is hetdoel dat of de werkzaamheid van de rechtspersoon die leidt of klaarblijkelijkdreigt te leiden tot een bedreiging van de nationale veiligheid of de internati-onale rechtsorde of tot de ontwrichting van de democratische rechtsstaat ofhet openbaar gezag. Verder is verduidelijkt dat in strijd met de openbare ordewordt vermoed te zijn het doel dat of de werkzaamheid die leidt of klaarblijke-lijk dreigt te leiden tot aantasting van de menselijke waardigheid, geweld ofhet aanzetten tot haat of discriminatie. Uiteindelijk is het aan de rechter omeen en ander te beoordelen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel3