Nationale werkagenda vrouwengezondheid

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202631 765Kwaliteit van zorgNr. 986 BRIEF VAN DE MVWS Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 25 juni 2026Onze gezondheid is een serieuze zaak en helaas voor vrouwen, een zaakdie nog niet altijd serieus genoeg genomen wordt. Denk aan een vrouwdie steeds last heeft van buikpijn, of een vrouw met pijn tussen haarschouderbladen, die misselijk is en kortademig. Of een vrouw die steedsmoe is. Drie willekeurige vrouwen met klachten die iedere zorgverlenerregelmatig tegenkomt, waarbij niet gelijk alarmbellen gaan rinkelen. Maarwat als die vermoeidheid wordt veroorzaakt door een aandoening diejarenlang niet wordt herkend? Wat als de buikpijn endometriose blijkt tezijn, en wat als die pijn tussen de schouderbladen het signaal is van eenhartinfarct? Vrouwen en mannen zijn niet gelijk. Dat wisten we al. Maarook hun symptomen zijn niet gelijk. Als gevolg daarvan is op dit momentook de kwaliteit van zorg die vrouwen krijgen niet gelijk. Daar wil hetkabinet iets aan doen.Op 25 juni 2026 wordt de Nationale Werkagenda Vrouwengezondheidgelanceerd. Met deze brief biedt het kabinet de Kamer de werkagenda aan(bijlage 1). De werkagenda vormt de uitwerking van de NationaleStrategie Vrouwengezondheid 2025–2030 en geeft invulling aan detoezegging om de Kamer hierover vóór het zomerreces te informeren.Tevens is, conform het verzoek van de Kamer, een financiële paragraafopgenomen (bijlage 2). Deze financiële bijlage geeft een inventarisatie(niet uitputtend) van de activiteiten op gebied van vrouwengezondheid ende financiële middelen die hiervoor beschikbaar zijn.Het doel van de werkagenda is om met doelen en acties te komen om degezondheid van vrouwen en meisjes verder te verbeteren door middelvan gerichte acties. Daarbij heeft de werkagenda oog voor zowel delichamelijke, mentale en sociale aspecten van gezondheid. De totstand-koming van de werkagenda is, in opdracht van en in samenwerking methet Ministerie van VWS, gecoördineerd door ZonMw. De inhoud isgebaseerd op bijdragen van een brede vertegenwoordiging van betrokkenpartijen. Daarnaast zijn de Ministeries van SZW en OCW nauw betrokkengeweest. Het kabinet dankt alle betrokkenen die met hun kennis, inzet en kst-31765-986ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 765, nr. 9861 betrokkenheid hebben bijgedragen aan de totstandkoming van dezeagenda.In de werkagenda zijn de tussentijdse resultaten opgenomen van tweeopdrachten die zijn uitgezet rondom het ophalen van de stem vanvrouwen, om invulling te geven aan de motie Vliegenthart1: een landelijkesurvey onder vrouwen en meisjes die in mei 2026 is uitgezet via onafhan-kelijk peilingbureau Kieskompas, en een analyse van ervaringsverhalen enmeldingen van vrouwen met langdurig onverklaarde klachten vanuit hetmeldpunt van Stichting Voices for Women. Tot slot zijn er meer dan 30zogenaamde pledges van organisaties te vinden in de syntax van dewerkagenda, waarin zij aangeven hoe zij bijdragen aan betere gezondheidvoor vrouwen.AchtergrondVrouwen brengen gemiddeld minder jaren van hun leven in goedegezondheid door dan mannen. Daarnaast weten we soms nog onvol-doende over sekseverschillen in diagnostiek en behandeling. Dit raaktrechtstreeks aan de kwaliteit van zorg en daar moeten we ons van bewustzijn, in opleidingen, in onderzoek, in de spreekkamer en op debehandeltafel.Om deze achterstand te verkleinen, investeert het kabinet via hetKennisprogramma Vrouwspecifieke Gezondheid (2024–2030) van ZonMwin onderzoek, kennisontwikkeling en innovatie. Inmiddels zijn meerdereonderzoeksprojecten gestart naar onder meer de overgang, hormooncycli,en bekkenbodemproblematiek. Deze kennis moet op den duur in despreekkamer terecht komen. Daarnaast wordt gewerkt aan een landelijkmultidisciplinair samenwerkingsverband dat zich richt op kennisdeling,netwerkvorming en bewustwording rondom vrouwengezondheid. Deinzet is dat dit netwerk zich in de toekomst gaat richten op gynaecolo-gische aandoeningen en op aandoeningen die voornamelijk bij vrouwenvoorkomen en waar de hormonale dynamiek een rol speelt.Hoe komen we van strategie naar werkagenda en wat vraagt datvan partijen?De werkagenda laat zien welke veranderingen nodig zijn om passendezorg en ondersteuning te kunnen bieden en welke beweging en inzetdaarvoor nodig is. De werkagenda is opgebouwd rond drie samenhan-gende actielijnen:1.Herkennen en erkennen van klachten. Versterking van de kennisen bewustwording bij zowel zorgprofessionals als vrouwen zelf, zodatklachten eerder worden herkend en adequaat worden behandeld.Bijvoorbeeld:a)Spreekuur voor vrouwen met vrouwspecifieke aandoeningen(VSA-poli Amsterdam UMC);b)TNO, Smart Health en InHealth werken nauw samen metwerkgevers en arbodiensten om vrouwengezondheid in dewerkcontext zichtbaar te maken. Kennis en data helpen werkge-vers om HR-beleid en vitaliteitsbeleid aan te passen.2.Kennisontwikkeling, implementatie en innovatie. Bevorderingvan onderzoek en een betere vertaling van wetenschappelijkeinzichten naar de zorgpraktijk, het onderwijs en beleid.Bijvoorbeeld:a)Aanpassing van subsidiecriteria en gerichte investeringen invrouwengezondheid door bijv. publieke en private fondsen. Bij1Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 765, nr. 964Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 765, nr. 9862 onderzoeken expliciet rekening houden met sekse- engenderverschillen.b)Investering Health-Holland in enkele gerichte publiek-privatesamenwerkingen rondom vrouwengezondheid. Het is belangrijkdat de positionering, zichtbaarheid en internationale profileringvan Women’s Health een impuls krijgt.3)Infrastructuur en samenwerking. Intensivering van multidiscipli-naire samenwerking en gegevensuitwisseling, met als doel de zorgbeter rondom de vrouw te organiseren en samenhang in diagnostieken behandeling te bevorderen. Bijvoorbeeld:a)Het H3-netwerk (hoofd, hart en hormonen) kennisdeling – overvakgebieden heen – over de invloed van hormonale veranderin-gen op het fysieke en mentale welzijn van vrouwen. In hetH3-netwerk worden huisartsen en specialisten regionaal samenge-bracht zodat vrouwen sneller en beter geholpen worden door dezorg beter op elkaar af te stemmen.b)Het Erasmus MC heeft een belangrijke stap gezet met deoprichting van het Netherlands Women’s Health Center. Zondervoldoende kennis over vrouwspecifieke aandoeningen blijft dekans op onder diagnose en onjuiste behandeling bestaan, ditinitiatief is een belangrijke stap om daar verandering in tebrengen.Binnen deze actielijnen wordt tevens expliciet aandacht besteed aan dementale en sociale aspecten van gezondheid. Om die reden is het themavrouwengezondheid uit de Versterkingsagenda Mentale Gezondheid enggz geïntegreerd in deze werkagenda.VervolgMet de werkagenda wordt beoogd deze ontwikkelingen verder teversterken en te versnellen. De werkagenda vormt geen eindpunt, maareen kader voor verdere gezamenlijke uitvoering. De stap van strategienaar actie vraagt om de gezamenlijke inzet van vele partijen en vraagt ookom een actieve bijdrage van de uiteenlopende stakeholders. Er ligt danook uitdrukkelijk een gezamenlijke opgave. Tijdens de werkconferentievrouwengezondheid in februari hebben ZonMw en VWS aan organisatieshet volgende gevraagd: hoe kan uw organisatie bijdragen aan beterevrouwengezondheid? De organisaties hebben hiervoor voorstellengedaan in de vorm van zogenaamde «pledges», waarmee zij laten zienhoe zij bijdragen aan de beweging. Het groeiend aantal organisaties diehiervoor voorstellen heeft ingediend en/of aan de slag zijn gegaan metthema vrouwengezondheid draagt bij aan het grotere geheel: het beterinrichten van systemen op wensen en behoeftes van vrouwen. In bijlage 3is een overzicht bijgevoegd van de tot nu toe ingediende pledges.Het kabinet zal in samenwerking met ZonMw de komende periode werkenaan een vorm van monitoringssystematiek om de voortgang enmaatschappelijke impact inzichtelijk te maken. De definitieve resultatenvan de landelijke enquête en de analyse van ervaringsverhalen worden nahet zomerreces gepubliceerd en vervolgens aan de Kamer aangeboden.Een goede en tijdige behandeling maakt voor duizenden vrouwen hetverschil in het dagelijks functioneren of leven met voortdurende pijn. Hetverschil tussen mannen en vrouwen en de aandacht voor de specifiekeTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 765, nr. 9863 medische situatie van vrouwen moet onderdeel worden van de dagelijksepraktijk. Daarom moeten we blijven investeren in kennis, in onderzoek enin bewustwording.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,S.T.M. HermansTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 765, nr. 9864