Evaluatie Nederlandse Maritieme Autoriteit

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202531 409Zee- en binnenvaart33 009InnovatiebeleidNr. 486 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 26 augustus 2025Nederland heeft de ambitie om haar maritieme sector een toppositie telaten innemen in het internationale speelveld. Deze ambitie sluit aan bij debrede ambitie die het kabinet heeft neergelegd in de recenteSectoragenda Maritieme Maakindustrie (MMI). Daarnaast wil Nederlandkoploper zijn op innovatieve gebieden, zoals verduurzaming van descheepvaart en onbemand varen. Bovendien wil Nederland een scheeps-register dat internationaal concurrerend is op het gebied van kwaliteit endienstverlening. Per brief van 16 oktober 20241 is de Kamer geïnformeerdover hetgeen het kabinet doet om het varen onder Nederlandse vlagaantrekkelijk te maken. De oprichting van de Nederlandse MaritiemeAutoriteit (NLMA) is een concreet voorbeeld ter verbetering van hetscheepsregister en het najagen van deze ambities. Met ingang van 2024 isbij het Ministerie van IenW extra geld (1,3 mln.) vrijgemaakt voor hetoprichten van de NLMA als samenwerkingsverband binnen IenW en alsaanspreekpunt voor de sector, waarmee het bijdraagt aan het verbeterenvan de dienstverlening aan schepen onder Nederlandse vlag. Met dieextra middelen is in het 2e kwartaal van 2024 een begin gemaakt met dewerkzaamheden van de NLMA, met als toezegging om na een jaar eenevaluatie uit te voeren en de Kamer hierover te berichten.Onderstaand wordt stilgestaan bij de resultaten en het effect van deNLMA van het afgelopen jaar en de evaluatie die heeft plaatsgevonden.Ten slotte wordt ingegaan op de doorontwikkeling van de NLMA.Resultaten en effect van de NLMADe huidige activiteiten van de NLMA richten zich gedurende het jaar2024–2025 op drie programmalijnen:I.het op orde brengen en moderniseren van wet- en regelgeving;1Kamerstuk 31 409, nr. 467. kst-31409-486ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 409, nr. 4861 II.het versterken van kennis en kunde om beter in te kunnen spelen opinnovatieve ontwikkelingen; enIII.en het verbeteren van de publieke dienstverlening met betrekking totvergunningverlening en certificering.De NLMA werkt ondersteunend aan de doelen van de sectoragenda MMI2en werkt daarvoor samen met het Rijksregiebureau.Op elk van deze programmalijnen is met de inzet van de NLMA afgelopenjaar concrete voortgang geboekt die bijdraagt aan de kwaliteit en deaantrekkelijkheid van de Nederlandse vlag. Hieronder volgt een aantalconcrete resultaten waar de NLMA aan heeft bijgedragen:•Per 1 juli jl. is de Rijkswet nationaliteit zeeschepen (Rnz) in werkinggetreden. Voor de implementatie ervan wordt samengewerkt met hetKadaster. Deze samenwerking vergemakkelijkt de registratie vanzeeschepen onder Nederlandse vlag. De website van de ILT voor dekoopvaardij is verbeterd, en beschikbaar in zowel de Engelse als deNederlandse taal. Onder de Rnz beschikt Nederland over een nieuwopenbaar vlagregister. Hierin staan alle zeeschepen die gerechtigd zijnde Nederlandse vlag te voeren. Het register is wereldwijd te raadple-gen, hetgeen frauduleuze registratie helpt voorkomen. Het vlagregistervormt het voorportaal voor de afgifte van digitale certificaten, eenwens van de sector, dat de dienstverlening zal verbeteren.•Door verdere digitalisering van de afgifte van certificaten worden dedoorlooptijden voor vergunningverlening verder verkort zodat dezemeewerken om binnen de dienstverlening als geheel internationaalconcurrerend te zijn. Het digitaliseren van het aanvraagproces en hetverkorten van doorlooptijden heeft een direct effect op de aantrekke-lijkheid van de Nederlandse vlag. De doorlooptijden zijn sterkverbeterd conform afspraken met de sector. Over het jaar 2024 zijn2.700 certificaat uitgiften geweest waarbij de gemiddelde afhandeltijd(van het moment dat de aanvraag compleet is) drie werkdagen betreft.•Per 1 juli jl. is de nieuwe Wet bemanning zeeschepen (Wbz) in werkinggetreden. Ook met deze modernisering maken we de zeevaartregelge-ving toekomstbestendiger, en bieden we meer ruimte om te innoverenen te experimenteren. Dit versterkt de internationale concurrentieposi-tie van het Nederlands scheepsregister. Daartoe vermindert de Wbztevens de administratieve lasten en geeft ruimte voor de benodigdevernieuwingen in het zeevaartonderwijs.•Een belangrijke moderniseringsslag die nog zal plaatsvinden is die tenaanzien van onbemand varen (voor commerciële doeleinden). Samenmet de sector wordt gewerkt aan het stellen van nadere regels omonbemand varen mogelijk te maken, waaronder technische eisen aande schepen, eisen aan het personeel aan wal, en eisen aan de centralesdie de besturing op afstand verzorgen. Door tijdige implementatiehiervan en het mogelijk maken van innovatieve scheepsontwerpen en-uitrusting, vooruitlopend op internationale ontwikkelingen, neemt deaantrekkelijkheid van een schip registreren onder Nederlandse vlagtoe.•De NLMA heeft, naar Deens voorbeeld, een innovatieloket ingerichtmet als doel dat de Nederlandse vlag complexe aanvragen (bijvoor-beeld bij innovatieve scheepsontwerpen) sneller en kundiger kanafhandelen. Daardoor heeft de NLMA ook een belangrijke rol in deuitvoering van de sectoragenda MMI. Concrete voorbeelden zijn deMMI-koploperprojecten Nucleaire schepen, Maritiem Masterplan enSmart Maritime.Met name voor nucleair heeft Nederland het voortouw binnen de EUgenomen om richting IMO voorstellen te doen om het varen opnucleaire energie mogelijk te maken. In het kader van het Maritiem2Kamerstuk 31 409, nr. 481.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 409, nr. 4862 Masterplan heeft de NLMA een verbouwing van een schip op ditgebied begeleid waardoor het schip van een andere vlag onder deNederlandse vlag is gekomen. Het imago van Nederland als vlag metkennis en kunde op het gebied van innovatieve scheepstypen ishierdoor verbeterd. De NLMA werkt verder aan innovatie en zal ookeen ondersteunende rol krijgen bij het koploperproject SmartMaritime, dat binnenkort gestart zal worden.•Met drie rederijen zijn afspraken gemaakt over het inrichten vanaccountmanagement (betere interne regie bij vergunningverlening eneen duidelijk aanspreekpunt voor de reders). Een vierde rederij wordtbegeleid bij het onder de Nederlandse vlag brengen van eennieuwbouw-programma met innovatieve zeeschepen die methanol tervoorstuwing gaan gebruiken. Nieuwe toetreders tot het registerkrijgen, waar nodig, hulp van de NLMA.Evaluatie NLMATen behoeve van de eerstejaars evaluatie heeft de NLMA schriftelijk inputvan de sector opgehaald. Hieruit bleek dat de sector positief staattegenover de werkwijze van de NLMA in het eerste jaar. Een ruimemeerderheid (80%) zag een (hele) sterke toegevoegde waarde in deNLMA. De verwachtingen voor de NLMA kwamen met ruime meerderheidneer op: (i) het functioneren als een aanspreekpunt voor de sector; (ii) hetfaciliteren van innovatie; en (iii) het innemen van een voortrekkersrol opinternationaal gebied (bijv. IMO). Deze verwachtingen komen sterkovereen met de activiteiten van de NLMA. Als sterke kanten van de NLMAbenoemde een ruime meerderheid: (i) het bevorderen van samenwerking;(ii) goed contact met de sector; en (iii) de verbindende rol van de NLMA.De NLMA vervult dus de functie waarvoor het is opgericht om eenverbindende factor te zijn en nauw contact te houden met de Nederlandsemaritieme sector, om aldus bij te dragen aan de kwaliteit en aantrekke-lijkheid van de Nederlandse vlag. Als verbeterpunten gaven respondentenaan dat de NLMA op onderwerpen meer een voortrekkersrol zou kunnennemen, met meer beslissingsbevoegdheid.DoorontwikkelingDe eerstejaars evaluatie heeft aangetoond dat de NLMA op alle program-malijnen al concrete bijdragen heeft geleverd aan de kwaliteit enaantrekkelijkheid van het Nederlands scheepsregister. Voor de komendetijd is het zaak om voort te bouwen op de resultaten van het eerste jaar.De toegekende extra middelen (1,3 mln.) zijn gebruikt om extra FTE in tekunnen zetten voor de NLMA, wat een belangrijke impuls heeft gegevenaan de eerste successen van de NLMA als samenwerkingsverband binnenIenW. Op langere termijn zal, zoals eerder aan de Kamer gemeld3, deNLMA met deze middelen wel tegen haar grenzen aanlopen.Nederland heeft een sterk en divers maritiem cluster, dat een grotebijdrage levert aan de economie van ons land. De kracht van het clusterwordt bepaald door de samenhang van zijn onderdelen, zoals demaakindustrie, het maritiem onderwijs en de kennisinstituten. Onmisbaardaarin is een aanzienlijk aantal schepen onder Nederlandse vlag, waarbijeconomisch gezonde rederijen moeten kunnen investeren in kwaliteit,innovatie en duurzaamheid. Nederland is nog steeds een vlaggenstaat dieer internationaal toe doet, met wereldwijd een 21e plaats qua aantalschepen onder haar vlag (en een 29e plek qua tonnage), en een omvangdie groter is dan die in landen om ons heen4. Die positie is echter niet3Kamerstuk 31 409, nr. 440.4bron: UNCTAD, peildatum juni 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 409, nr. 4863 vanzelfsprekend. De voorbije jaren is de wereldvloot in aantallen schepenmet 24% gegroeid, waarbij het relatieve marktaandeel van de Neder-landse vloot is gedaald. Een belangrijke reden hiervoor is, dat de groeivan de wereldvloot zich vooral in de containerschepen heeft voorgedaan;een marktsegment waarin Nederlandse reders al langere tijd maar beperktactief meer zijn. De Nederlandse vlag bestaat vooral uit gespecialiseerdeschepen (zoals offshore werkschepen) en short sea schepen. In ditsegment zien we dan ook een groei in de voorbije jaren, al is er ooksprake van een licht dalende trend in het totale aantal schepen onderNederlandse vlag.Om de wereldwijde positie op niveau te houden, is een goed samenspeltussen sector en overheid nodig, waar deze laatste de aantrekkelijkheid encompetitiviteit van de Nederlandse vlag kan ondersteunen met nationaalen internationaal beleid, moderne regelgeving en goede dienstverlening.Nederland wil vooral een kwaliteitsvlag zijn en blijven; dat wil zeggen eenvlag die internationaal bekend staat om haar hoge kwaliteitsstandaarden(waardoor bijvoorbeeld Nederlandse schepen op grond van hun lagereveiligheidsrisico’s internationaal minder vaak geïnspecteerd hoeven teworden), en die zich vooral richt op die marktsegmenten en schepen diede grootste toegevoegde waarde hebben voor het Nederlands maritiemcluster. Wat ons als Nederland onderscheidt van andere vlaggenstaten isde focus op kwaliteit, kennis en kunde op het gebied van innovatie. Hetgrootste groeipotentieel voor de Nederlandse vlag ligt bij de «bijzondere»(innovatieve) schepen waar we als vlag maatwerk voor kunnen leveren.Het komende jaar zal de NLMA, in samenspraak met de sector, voortgaanop de ingeslagen weg. Daarbij zal ze de samenwerking met het Rijksregie-bureau MMI verder versterken, met name gericht op het verder brengenvan innovatieve ontwikkelingen die bijdragen aan de aantrekkelijkheid vande Nederlandse vlag en de kracht van het maritieme cluster. Doorinitiatieven te integreren in plaats van versnipperd uit te voeren, kunnenmiddelen efficiënter worden ingezet en ontstaat er meer samenhang ensamenwerking om de ambities waar te maken.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,R. TiemanTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 409, nr. 4864