Toepassing van het wettelijk bewijsvermoeden in de omgeving van Norg

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202533 529GaswinningNr. 1285 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKENEN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 31 maart 2025Zoals verzocht tijdens het commissiedebat Herstel Groningen van19 maart jl. kom ik in deze brief terug op vragen die door de leden Vedder(CDA) en Holman (NSC) zijn gesteld over de toepassing van het wettelijkbewijsvermoeden door het IMG in de omgeving van Norg.Dit mede naar aanleiding van het binnengekomen signaal van bewonersbij de leden van de vaste Kamercommissie.Zoals bekend doe ik in de openbaarheid geen uitspraken over individuelecasuïstiek.Wel ben ik altijd bereid om met betrokkenen in gesprek te gaan overzorgen die zij hebben of over signalen dat zaken beter kunnen.Hieronder ga ik in zijn algemeenheid in op de toepassing van het wettelijkbewijsvermoeden, en specifieker op de werkwijze in dit gebied.Toepassing wettelijk bewijsvermoedenHet wettelijk bewijsvermoeden houdt in dat alle fysieke schade aangebouwen en werken die naar haar aard redelijkerwijs zou kunnen zijnveroorzaakt door de voormalige gaswinning uit het Groningenveld of degasopslagen bij Norg en Grijpskerk (hierna: de gaswinning), wordtvermoed dat te zijn.Het vermoeden wordt weerlegd als er een duidelijke andere oorzaakaangetoond kan worden. Het IMG toetst na een melding of het gebouwwaarvoor de aanvraag wordt gedaan in het effectgebied1 ligt waar schadeals gevolg van de gaswinning kan zijn ontstaan en of daarmee hetbewijsvermoeden van toepassing is Als dit het geval is wordt de schadeopgenomen door een onafhankelijke deskundige.Een aanvrager kan daarna kiezen voor een verdere afhandeling viadaadwerkelijk herstel van alle niet eerder behandelde schade die naar zijn1Zie ook op de website van het IMG: https://www.schadedoormijnbouw.nl/regelingen/schade-aan-gebouwen-en-objecten/extra-informatie/extra-informatie/gebieden-waar-img-schade-vergoedt kst-33529-1285ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 12851 aard door de gaswinning zou kunnen zijn veroorzaakt zonder verderebeoordeling van de schadeoorzaak tot € 60.000, een vaste eenmaligevergoeding tot € 10.000 of via een maatwerkprocedure waarbij wordtonderzocht of er aantoonbaar een andere oorzaak voor de schade is.Om te bepalen of het gebouw in het effectgebied ligt waar schade kan zijnveroorzaakt door de gaswinning, kijkt het IMG, zoals vastgesteld in dealgemene maatregel van bestuur (AMvB), of het adres ligt in het gebiedwaar trillingen hebben plaatsgevonden als gevolg van de gaswinning ofligt binnen de zes kilometer contour rondom het Groningenveld, degasopslag Norg en gasopslag Grijpskerk). Onderdeel daarvan is ook dathet IMG kijkt naar het bouwjaar van een pand.Dit is om vast te stellen of sinds de bouw van het pand trillingen hebbenplaatsgevonden die tot die schade hebben kunnen leiden. Zo kan eenwoning die in 2012 nog niet gebouwd was, bijvoorbeeld geen schadehebben geleden door de aardbeving bij Huizinge van dat jaar.Uit onderzoek van Deltares in 20212 volgt dat in twaalf specifiekerisicogebieden indirecte effecten van diepe bodemdaling mogelijk totschade kunnen leiden, en dan specifiek tot zettingsschade.Bij de beoordeling van een schademelding bekijkt het IMG dus ook altijdof een adres zich bevindt in een gebied waar een kans bestaat op schadedoor de indirecte effecten van bodemdaling. Als dit het geval is en deschade door bodemdaling veroorzaakt zou kunnen zijn (concreet:zettingsschade) kijkt het IMG niet naar het bouwjaar om te bepalen of hetbewijsvermoeden van toepassing is. Diepe bodemdaling is namelijk eendoorlopend proces, dat niet op één moment is vast te pinnen.Bij andersoortige schade geldt de werkwijze voor de beoordeling vanmogelijke bevingsschade, zoals hiervoor toegelicht. Belangrijk om temarkeren is dat slechts een deel van de omgeving van Norg in zo’nrisicogebied ligt voor indirecte effecten van diepe bodemdaling.3Specifieke situatie in de gebieden rondom Norg en WinschotenOp 1 januari 2024 is met een AMvB het effectgebied vastgesteldwaarbinnen het bewijsvermoeden in ieder geval geldt en het IMG dusmeldingen van fysieke schade in behandeling neemt. Dit had als doel omduidelijkheid en zekerheid aan bewoners te bieden.Met deze AMvB zijn ook de gebieden aan de rand van de Huizinge-cirkelbinnen zes kilometer van de gasopslagen Norg en Grijpskerk, dezogenaamde «oortjes» in de omgeving van Norg en Winschoten, in hunvolledigheid weer aan dit gebied toegevoegd.Eerder had het IMG de schadeafhandeling in deze twee gebiedengrotendeels stopgezet. Het hierboven genoemde onderzoek van Deltarestoonde namelijk aan dat slechts in twaalf specifieke deelgebieden eenkans op schade gerelateerd aan de gaswinning bestaat. In de rest vandeze «oortjes» heeft de gaswinning geen aardbevingen of effecten vandiepe bodemdaling veroorzaakt die tot schade hebben kunnen leiden.Om onwenselijke verschillen in de schadeafhandeling te voorkomen heefthet IMG, in overleg met het ministerie, ervoor gekozen om in de gebiedendie met de AMvB weer aan haar werkgebied zijn toegevoegd dezelfdewerkwijze te hanteren als in de rest van haar werkgebied.2Zie ook op de website van het IMG: https://www.schadedoormijnbouw.nl/regelingen/schade-aan-gebouwen-en-objecten/extra-informatie/extra-informatie/publicaties-en-adviezen-over-diepe-bodemdaling.3Zie ook op de website van het IMG: www.schadedoormijnbouw.nl/schade-gebouw/verdiepende-informatie/diepe-bodemdalingTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 12852 Dit betekent dat ook hier het bouwjaar van de woning onderdeel is van detoets of het bewijsvermoeden van toepassing is.Kennis en inzicht in de effecten van mijnbouwHet IMG investeert, in samenwerking met andere betrokken partijen zoalsde landelijke Commissie Mijnbouwschade, doorlopend in de ontwikkelingen verbetering van kennis en inzicht in de effecten van mijnbouw, deontwikkelingen in onze bodem en het ontstaan van schade. Recent heb ikuw Kamer nog geïnformeerd over onderzoek naar de gestapelde effectenvan verschillende mijnbouwactiviteiten in de omgeving van het Gronin-genveld, zoals gaswinning uit kleine velden of zoutwinning.4 Ook heeft hetIMG de afgelopen jaren aanvullend onderzoek laten uitvoeren naar dekans op schade door indirecte effecten van diepe bodemdaling door devoormalige gaswinning en gasopslagen en bestudeert het momenteel deresultaten van dit onderzoek in relatie tot haar werkwijze.Daarnaast werkt de Minister van Klimaat en Groene Groei in omgevings-trajecten rondom de inzet van de gasopslagen Norg en Grijpskerk samenmet onder meer bewoners aan een plan voor aanvullende monitoring.Ik hecht veel belang aan een gedegen en volledig inzicht in de verschil-lende schademechanismen die in de omgeving van het Groningenveld ende gasopslagen Norg en Grijpskerk tot schade kunnen leiden en hetbetrekken van actuele inzichten hierover in de werkwijze voor deschadeafhandeling.Tot slotTijdens het debat op 19 maart jl. hebben de leden Bikker (CU) en Bamenga(D66) ook gevraagd naar een brief over zoutwinning.Daarbij vroegen zij specifiek naar de motie Bikker c.s.5 over lessen uit deparlementaire enquête aardgaswinning Groningen.De Minister van Klimaat en Groene Groei zal uw Kamer voor de zomerschriftelijk informeren over zoutwinning en daarbij ook ingaan op demogelijke risico’s en de geleerde lessen uit de parlementaire enquêteaardgaswinning Groningen.De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,E. van Marum4Kamerstuk 35 561, nr. 675Kamerstuk 36 600 VII, nr. 107Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 529, nr. 12853