Modernisering wegenverkeersregelgeving

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202629 398Maatregelen verkeersveiligheidNr. 1189 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 15 oktober 2025De Kamer is op 16 april 2024 geïnformeerd1 over de publicatie van hetrapport Evaluatie Wegenverkeerswet 19942 van bureaus AEF en Ecorys.De conclusies en aanbevelingen uit de evaluatie zijn in de afgelopenperiode door het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bestudeerdom te bezien waar en op welk niveau modernisering nodig is. HetMinisterie van Justitie en Veiligheid en het Ministerie van Defensie zijndaarbij nauw betrokken geweest. Er is een inventarisatie gemaakt welkekeuzes nodig zijn om de regelgeving toekomstbestendig te maken en tehouden. Deze brief informeert u over de gekozen aanpak voor demodernisering van de wegenverkeersregelgeving, zoals toegezegd in debrief van 16 april 2024.De Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994) is de basiswet voor hetwegverkeer in Nederland. Waar een in de wet geregeld onderdeel eennadere uitwerking nodig heeft, wordt dat op het niveau van een algemenemaatregel van bestuur (AMvB) gedaan, zoals het RVV 1990 en hetkentekenreglement. Voorschriften die zich naar hun aard, detaillering ofde voortdurende noodzaak tot bijstellen niet lenen voor een AMvBworden in een ministeriële regeling vastgesteld.Deze wet, AMvB’s en ministeriële regelingen vormen tezamen dewegenverkeersregelgeving waar deze brief over gaat. Daarnaast is deWegenwet gerelateerd aan de WVW 1994, daarom was deze eveneensbetrokken bij de evaluatie. De Wegenwet bepaalt welke wegen openbaarzijn, in de zin dat de eigenaar een duldplicht heeft om het algemeenverkeer toe te laten en niet zonder meer nadere toegangsbeperkingen oftolbepalingen kan instellen. Ook bepaalt de Wegenwet wie onderhouds-plichtige is voor een weg.1kamerstuk 29 398, nr. 11032https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-1138388.pdf kst-29398-1189ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 398, nr. 11891 Uitkomsten uit de evaluatieDe Evaluatie Wegenverkeerswet 1994 toont aan dat de wegenverkeersre-gelgeving nog altijd in belangrijke mate doeltreffend is in het realiserenvan de hoofddoelstellingen van de wet:a)het verzekeren van de veiligheid op de weg;b)het beschermen van weggebruikers en passagiers;c)het in stand houden van de weg en het waarborgen van de bruikbaar-heid daarvan;d)het zoveel mogelijk waarborgen van de vrijheid van het verkeer.Dat betekent dat de wegenverkeersregelgeving doet waarvoor deze30 jaar geleden is ontworpen. Namelijk het stellen van verkeersregelsvoor verkeersdeelnemers, minimale milieu en veiligheidseisen aanvoertuigen en het borgen van de rijvaardigheid en rijgeschiktheid vanbestuurders van motorvoertuigen.Tegelijkertijd toont de evaluatie ook dat de wegenverkeersregelgeving detijdsgeest van decentraliseren van overheidstaken en deregulering in dejaren ’90 weerspiegelt. Het decentraliseren en dereguleren zag met nametoe op het verkeersgedrag, wat met de laatste grote wijziging van deverkeersregels in 1990 werd vergezeld door het motto «geef je verstandeens voorrang». Daarnaast werd bij de weginrichting veel ruimteovergelaten voor maatwerkoplossingen, onder meer op basis vanrichtlijnen van het CROW. Hierdoor ontstaat inmiddels spanning tussenmaatwerk en eenduidigheid voor weggebruikers en de technologischeontwikkelingen binnen (slimme) voertuigen. Bovendien staan uitvoeringen handhaafbaarheid door complexer geworden regelgeving onder druk.De wegenverkeersregelgeving is dus nog altijd doeltreffend, maar zonderingrijpen neemt gaandeweg de doeltreffendheid af en sluit deze nietlanger aan bij, onder andere, de technologische ontwikkelingen. Daaromstart het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat met moderniseringvan de wegenverkeersregelgeving.Stapsgewijze aanpak voor de modernisering van wegenverkeers-regelgevingHet klaarstomen van de wegenverkeersregelgeving voor de toekomst kentaanpassingen op verschillende detail- en abstractieniveaus, en op allerleiplekken in de wegenverkeersregelgeving. Het Ministerie van Infrastructuuren Waterstaat pakt de modernisering stap voor stap aan, waarbijsommige stappen tegelijkertijd gezet kunnen en andere na elkaar gezetmoeten worden. Dit is een omvangrijk traject: we hebben meer danhonderd verbeterpunten verzameld. De modernisering van de wegenver-keersregelgeving neemt daarom naar verwachting een aantal jaren inbeslag. We pakken eerst de punten op met de meeste prioriteit (zie devoorbeelden onder Beleidsmatige wijzigingen). Een aantal aanpassingenis al in gang gezet. Ook wordt gekeken welke aanpassingen in de structuurvan de wegenverkeersregelgeving nodig of wenselijk zijn, zodat deregelgeving daarmee beter kan meebewegen met nieuwe ontwikkelingen.Bovendien maakt het moderniseringstraject het mogelijk om lichteaanpassingen weg te werken en om jurisprudentie, die onduidelijkhedenin regelgeving heeft ingevuld, te verwerken in de regelgeving. Hierdoorwordt de kenbaarheid van de geldende voorschriften vergroot.De modernisering vindt daarom op drie sporen plaats:1.beleidsmatige wijzigingen;2.structuurwijzigingen;Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 398, nr. 11892 3.periodiek onderhoud voor regelgeving, zoals voor tenminste hetReglement Verkeersregels en verkeerstekens (RVV) 1990, het Besluitadministratieve bepalingen inzake het wegverkeer (BABW) en deRegeling Voertuigen.Om de vindbaarheid van regelgeving te vergroten, en daarmee meerduidelijkheid te geven aan weggebruikers, zetten we ook andere instru-menten in die geen wetswijziging behoeven (bijvoorbeeld viacommunicatie).1. Beleidsmatige wijzigingenDe beleidsmatige wijzigingen betreffen ingrijpende wijzigingen vooronderwerpen waarin de wegenverkeersregelgeving nog niet voorziet ofherzien moet worden. Wijzigingen in dit spoor zijn te verwachten op hetniveau van de wet, maar ook op het niveau van een AMvB en ministeriëleregeling. Voor de korte termijn gaat het in ieder geval om het implemen-teren van huidige Europese regelgeving waarmee fabrikanten kunnentesten met geautomatiseerde rijsystemen (advanced driving systems(ADS)) op de openbare weg. Zowel het nationale wettelijke kader als deonderliggende regelgeving voorziet hier nog niet in. Een nationaalrechte-lijker kader wordt hiervoor gecreëerd. Eind 2025 wordt de Kamer weergeïnformeerd over de stand van zaken rond voertuigautomatisering.Daarnaast is gestart met het advies van de commissie Roemer Van rijlesnaar rijonderwijs3 wat zal leiden tot andere eisen aan de rijopleiding. Devoortgang hiervan wordt u telkens jaarlijks met de Kamerbrief stand vanzaken verkeersveiligheid toegezonden. Verder werkt het Ministerie vanInfrastructuur en Waterstaat verder aan beleid voor voertuigen die nietonder een Europese typegoedkeuring vallen, zoals lichte elektrischevoertuigen in het LEV-kader4. Een helmplicht tot 18 jaar voor elektrischefietsen en/of LEVs, kan worden meegenomen in de AMvB waarmee deregels voor gebruikers van LEVs worden geïmplementeerd. De voorstellenvoor de beleidsmatige wijzigingen, of updates hierover, worden dekomende jaren aan de Kamer aangeboden. Eerdere toezeggingen over demodernisering van de Wegenwet5 zullen worden uitgewerkt in het kadervan de aangekondigde inbouw van de Wegenwet in de Omgevingswet6.2. Wijzigingen binnen de structuurOp onderdelen staan gedetailleerde artikelen op wetsniveau. HetMinisterie van Infrastructuur en Waterstaat gaat kijken of delen van dezeteksten op de juiste plek in de wegenverkeersregelgeving staan of naareen lager niveau in de regelgeving kunnen worden gebracht (AMvB ofministeriële regeling). Zodat in de toekomst onderdelen sneller gewijzigdkunnen worden en zo mee kunnen bewegen met toekomstige ontwikke-lingen. Hierdoor wordt de balans hersteld in de structuur van wet, AMvB’sen ministeriële regelingen. Denk hierbij aan de specifieke taakbeschrij-vingen van CBR en RDW, om die van het hoogste wetsniveau teverplaatsen naar het niveau van uitvoeringsvoorschriften. In nauw overlegmet CBR en RDW bekijkt het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaathoe dit het beste aangepast wordt. De voorstellen worden, vergelijkbaarmet het proces van een wetswijziging, de komende jaren separaat aan deKamer aangeboden.3Kamerstuk 29 398, nr. 11104Kamerstuk 29 398, nr. 10865Onder andere Kamerstuk 29 892, nr. 176Kamerstuk 33 962, nr. 3 en Kamerstuk 34 986, nr. 3.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 398, nr. 11893 3. Periodiek onderhoudSinds het inwerkingtreden van de WVW 1994 en het RVV 1990 is hetverkeersbeeld veranderd. Zo zijn er nieuwe soorten voertuigen gekomenen wordt er anders gedacht over ruimtelijke ordening en bijbehorendeweginrichting. Daarbij komen de functie en inrichting van een weg nietaltijd overeen met het wettelijke kader en het verwachtingspatroon vanweggebruikers. Zo zijn met de tijd concepten als spitsstroken, fietsstratenen «shared spaces» opgekomen. De wegenverkeersregelgeving voorzietniet in deze gevallen of is hier onvoldoende op aangepast. Hierdoorontvangt het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat veel vragen overuitleg en interpretatie van de wegenverkeersregelgeving, van zowelwegbeheerders als weggebruikers. Ook ontvangt het Ministerie vanInfrastructuur en Waterstaat met regelmaat verzoeken om regelgeving teactualiseren.Het is belangrijk dat verkeersregels en verkeerstekens eenduidig zijn endat de toepassing aansluit bij het verwachtingspatroon dat weggebruikersbij weginrichting hebben. Om die reden werkt het Ministerie vanInfrastructuur en Waterstaat diverse periodieke wijzigingsvoorstellen voorregelgeving uit. Deze wijzigingen hebben vooral als doel om achterstalligonderhoud weg te werken. Ook kan het zijn dat door de digitaliseringinconsistenties in regelgeving duidelijk worden. Inconsistenties waar demens op kan anticiperen, maar waar dat voor toekomstige systemen invoertuigen mogelijk wel een uitdaging wordt. Het is nodig om in dewegenverkeersregelgeving ruimte te scheppen voor deze ontwikkelingen.Vanwege het aantal gewenste en noodzakelijke aanpassingen werkt hetMinisterie van Infrastructuur en Waterstaat die in jaarlijkse tranches uit enbiedt deze aan de Kamer aan. Een concreet voorstel dat in 2026 wordtverwacht, gaat over het implementeren van het gewijzigde Verdrag inzakeverkeerstekens (de Weense Conventie).Doel van deze onderhoudswijzigingen is dat inconsistenties wordenopgelost, zodat de regelgeving voor zowel mens als machine begrijpelijk,toepasbaar en handhaafbaar wordt en blijft.Andere instrumentenAndere instrumenten worden benut wanneer een wetswijziging niet nodigis om duidelijkheid te creëren. Bijvoorbeeld in de vorm van het geven vaninformatie, presentaties of campagnes om de burgers, bedrijven,overheden en organisaties te informeren of om verandering te bewerk-stelligen. Zo zijn veel ontwerpnormen en richtlijnen nu niet vrij toegan-kelijk (zonder betaling voor geïnteresseerden), terwijl deze als onder-bouwing worden gebruikt voor herinrichting van wegen. Hierbij kunnenmensen rechtstreeks in hun belangen worden geraakt (eigendom,omrijden, verlies aan parkeer- of groenvoorzieningen of veiligheid op deweg). Daar wil ik verandering in brengen.De wegenverkeersregelgeving is omvangrijk en raakt weggebruikers enveel organisaties in meer of mindere mate. Voor maatregelen in allesporen geldt dat een passend proces wordt opgestart om stakeholderszoals andere departementen, medeoverheden, uitvoeringsorganisaties,belangenorganisaties en kennisinstellingen op een juiste manier tebetrekken.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 398, nr. 11894 Uitkomsten van de modernisering wegenverkeersregelgevingDe hierboven beschreven aanpak van de modernisering moet leiden totwegenverkeersregelgeving die:–beter te begrijpen is door mens en voertuig;–beter te begrijpen en gebruiken is door uitvoeringsorganisaties enwegbeheerders;–beter handhaafbaar is;–eigentijds en toekomstgericht is, en beter kan meebewegen mettoekomstige ontwikkelingen.Door de modernisering van de wegenverkeersregelgeving is de Neder-landse wetgeving straks weer up-to-date, benut Nederland de kansen dieinnovatie biedt voor o.a. verkeersveiligheid, wordt achterstalligonderhoud weggewerkt en worden de verkeersregels begrijpelijker voorde weggebruiker én toekomstige slimme voertuigen.De modernisering van de wegenverkeersregelgeving is een meerjarig encontinu proces. Ik zal de Kamer daarom regelmatig informeren over devoortgang op de verschillende sporen.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,R. TiemanTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 398, nr. 11895