Verslag Raad Algemene Zaken (RAZ) - Cohesie in Luxemburg d.d. 18 juni 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202421 501-08MilieuraadNr. 956 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 augustus 2024Hieronder ontvangt uw Kamer het verslag van de Raad Algemene Zaken(«RAZ») – Cohesie 18 juni jl. te Luxemburg. Daarnaast doe ik u deantwoorden op de SO vragen toekomen (Kamerstuk 21 501-08, nr. 955),waarover uw Kamer op 13 juni jl. is geïnformeerd1.Verslag Raad Algemene Zaken (RAZ) – Cohesie – 18 juniLuxemburg Tijdens de Raad Algemene Zaken (RAZ) – Cohesie in Luxemburg, is vangedachten gewisseld over twee agendapunten. Ten eerste was er eenbeleidsdebat om te kijken op welke manier cohesiebeleid een rol kanspelen in de (destijds nog aan te nemen) strategische agenda van deEuropese Raad voor de periode 2024–2029. Vervolgens werd eenlunchdebat gevoerd over de link tussen investeringen uit het cohesie-beleid en de implementatie van hervormingen in lidstaten. Daarnaast zijnde Raadsconclusies2 over de mededeling van de Europese Commissieover het 9e cohesieverslag3 aangenomen. Ik heb uw Kamer hier eerderover geïnformeerd via de Geannoteerde Agenda4.Beleidsdebat cohesiebeleid en strategische agendaEurocommissaris voor cohesie en hervormingen, Ferreira, gaf aan dat,wat haar betreft, de volgende thema’s de komende vijf jaar het meesteaandacht behoeven: mogelijke toekomstige uitbreiding van de Unie, hettegengaan van een zogenaamde ontwikkelingsval van bepaalde regio’s enhet vergroten van de concurrentiekracht door Europese waardeketens testimuleren en het inspelen op de groene en digitale transitie.1Antwoorden op Kamervragen over Nederlandse inbreng tijdens Raad Algemene Zaken –Cohesie op 18 juni 2024 | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl2data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-10655-2024-INIT/en/pdf/3Inforegio - Ninth Report on Economic, Social and Territorial Cohesion (europa.eu)4https://open.overheid.nl/documenten/9ea5d26b-7a1e-443b-ac95-9eecff17ce56/file kst-21501-08-956ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 21 501-08, nr. 9561 Voor het toekomstig cohesiebeleid kunnen er volgens haar verschillendelessen getrokken worden. Ten eerste moet er meer gekeken worden naareen regio specifieke benadering («place-based» beleid). Ook kan demanier van uitvoering wellicht gemoderniseerd worden, waarbij hetpartnerschapsprincipe (betrokkenheid van regio’s in het opstellen vanplannen) belangrijk blijft. Daarnaast zijn investeringen alleen nietvoldoende, lidstaten moeten ook hervormingen doorvoeren en goedeinstituties en bestuur zijn essentieel voor een gedegen uitvoering van ditbeleid. Als laatste zou er volgens de Eurocommissaris moeten wordengekeken hoe cohesiebeleid meer flexibiliteit kan bieden voor toekomstigecrises. Dit mag volgens haar echter niet ten koste van de lange termijndoelen van het cohesiebeleid, namelijk het stimuleren van convergentieen het verkleinen van verschillen binnen, tussen regio’s.Met name Zuid- en Oost-Europese lidstaten gaven aan niet te veelveranderingen te willen aanbrengen in het cohesiebeleid en dat hiervoldoende budget voor beschikbaar moet blijven. Het belang van degroene en digitale transitie werd benoemd. Diverse lidstaten riependaarnaast op tot een sterkere focus van cohesiebeleid op het versterkenvan de weerbaarheid en het strategische concurrentievermogen van deEU. Daarnaast wezen meerdere lidstaten op de geopolitieke uitdagingenals gevolg van de Russische inval in Oekraïne, wat in hun ogen eensterkere bijdrage van het cohesiebeleid aan (de) defensie(industrie) zourechtvaardigen. Meerdere lidstaten onderstreepten daarnaast het belangvan het respecteren van de rechtsstaat, degelijk financieel beheer en hetbestrijden van corruptie en fraude. Tot slot werd door een aantal lidstatenopgemerkt dat betalingen op basis van behaalde mijlpalen en doelen eenmogelijk element kunnen vormen van het toekomstig cohesiebeleid. Ookhet koppelen van bepaalde hervormingen aan het cohesiebeleid werddoor sommige lidstaten genoemd. Daarbij zouden lessen moeten wordengetrokken uit de ervaringen met de herstel- en veerkrachtfaciliteit.Nederland heeft aangegeven dat, in samenwerking met medeoverheden,wordt gewerkt aan een gezamenlijk beeld over het toekomstig cohesie-beleid, en dat de uiteindelijke positiebepaling aan het volgende kabinet is.Lunchdebat over link tussen cohesiebeleid en hervormingenTijdens het lunchdebat is onder meer gesproken over een mogelijksterkere koppeling tussen investeringen uit het cohesiebeleid en hervor-mingen die worden geïdentificeerd in de landspecifieke aanbevelingen uithet Europees Semester. Daarbij werd met name door Zuid- enOost-Europese lidstaten aangegeven dat regio’s niet de dupe zoudenmogen worden van het niet opvolgen van landspecifieke aanbevelingendoor nationale overheden. Meerdere lidstaten gaven aan dat zou moetenworden gekeken hoe goede kanten van de werkwijze van de herstel- enveerkrachtfaciliteit – die een sterke link bevat met het Europees Semester– zouden kunnen worden overgenomen in het toekomstig cohesiebeleid.De Minister van Economische Zaken,D.S. BeljaartsTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 21 501-08, nr. 9562