Medische evacuatie van cruiseschip m/v Hondius

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202625 295InfectieziektenbestrijdingNr. 2269 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN VANVOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 6 mei 2026Met deze brief informeren wij uw Kamer over de situatie rondom hetNederlandse cruiseschip m/v Hondius. Op het Ministerie van BuitenlandseZaken is sinds 3 mei 2026 de departementale crisisstructuur geactiveerdmet betrokkenheid van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn enSport (VWS), het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM),het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, het Ministerie vanDefensie en de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid(NCTV).De m/v Hondius was met ongeveer 150 mensen uit 23 landen aan boordonderweg van Argentinië naar Kaapverdië. Tijdens deze vaart zijn ermeerdere mensen ziek geworden. Twee Nederlanders zijn overledenwaarvan bij één het Hantavirus is aangetoond. Het Hantavirus is ookvastgesteld bij een andere opvarende, deze ligt momenteel op deintensive care (IC) in Johannesburg. Op 2 mei is een derde passagier aanboord overleden, bij deze persoon is de doodsoorzaak nog nietvastgesteld.Inmiddels is duidelijk dat het gaat om de Andesvariant van het Hantavirus.Hantavirussen komen in de hele wereld voor, ook in Nederland wordt hetvirus af en toe vastgesteld.De eerste melding dat er iets aan de hand was op het m/v Hondius kwamop vrijdag 1 mei 2026 binnen bij het Landelijk CoördinatiecentrumInfectieziekten (LCI) van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid enMilieuhygiëne. De ernst van de situatie werd in de loop van zaterdag2 mei duidelijker, toen er melding kwam van een passagier die aan boordwas overleden en ook melding van andere zieke passagiers. Op dinsdag5 mei werd bevestigd dat het bij de besmettingen gaat om de Andesva-riant van het Hantavirus. Deze variant die in Zuid-Amerika voorkomt, is deenige variant van het Hantavirus, waarbij er soms overdracht van mens kst-25295-2269ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 295, nr. 22691 tot mens voorkomt wanneer mensen heel nauw contact met elkaarhebben.Aangezien het schip onder Nederlandse vlag vaart, coördineert Nederlandvia het Ministerie van Buitenlandse Zaken de hulp aan de opvarenden. Hetstaat hierover in nauw contact met het RIVM, VWS, de rederij, debemanning, en de autoriteiten in Kaapverdië en andere betrokken landen.Het Ministerie van Buitenlandse Zaken faciliteerde de evacuatie insamenwerking met de Nederlandse ambassades in de regio.Er is een systematische aanpak gevolgd, waarbij eerst contact is gelegdmet alle relevante partijen om een beter beeld te krijgen van de situatie ophet schip, maar ook de weg die het had afgelegd en de situatie aan boord.Het RIVM heeft hierbij nauw samengewerkt met de Wereldgezondheidsor-ganisatie (WHO) en het Europees centrum voor ziektepreventie- enbestrijding (ECDC). In de loop van zondag 3 mei werd duidelijk dat hetwaarschijnlijk om het Hantavirus ging. In de daaropvolgende uitwerkingvan het beeld rondom de uitbraak is steeds rekening gehouden met demogelijkheid dat het om de Andesvariant van het virus ging.Direct volgend op het nieuws over de besmettingen, is besloten omenerzijds drie passagiers die ziekteverschijnselen vertoonden of in nauwcontact hadden gestaan met een patiënt te evacueren en tegelijkertijd teadviseren over het nemen van preventieve maatregelen aan boord vanhet schip. De rederij van het schip heeft daarbij de verantwoordelijkheidgenomen voor de medische evacuatie van de passagiers met ziektever-schijnselen, daarbij nauw ondersteund door alle betrokken Nederlandsedepartementen en diensten, alsook door de WHO en ECDC.Het RIVM is betrokken bij het regelen van preventieve maatregelen enmedische voorzieningen aan boord van het schip en bij de medischeevacuatie. Er werd vanaf het begin al rekening gehouden met demogelijkheid dat het om de Andesvariant zou kunnen gaan.In samenwerking met de reder en betrokken partijen heeft het Ministerievan Buitenlandse Zaken twee medische evacuatievluchten gefaciliteerd.Met deze twee vluchten zijn vandaag, woensdag 6 mei, twee ziekepassagiers en een passagier die nauw contact is geweest met een van dezieke passagiers, medisch geëvacueerd van de m/v Hondius, dat voor dekust van Kaapverdië ligt. Het gaat om een Brit (56), een Nederlander (41)en een Duitse (65). Zij worden na aankomst direct overgebracht naargespecialiseerde ziekenhuizen in Nederland of daarbuiten. Het Ministerievan Buitenlandse Zaken staat hierover in contact met het VerenigdKoninkrijk en Duitsland.Omdat er zich nog bijna 150 mensen aan boord bevinden, is zowel vanuitNederland als vanuit ECDC en WHO ingezet op het ter plaatse brengenvan medische zorg en epidemiologische expertise. Op dinsdagavond zijndaarom twee epidemiologen aan boord gegaan die de komende dagenonderzoek zullen doen naar de stand van zaken van de besmettingen aanboord en kunnen adviseren over de noodzakelijke maatregelen. Dezezullen ook zorgen voor een goede risicoanalyse en behoeve van de nadereopvang. Tegelijkertijd zijn vanmiddag twee medisch specialisten, éénvanuit het Amsterdam UMC en één vanuit het Centraal Militair Hospitaal /UMCU uitgezonden, die vanmiddag zijn geland in Kaapverdië. Zij zullenop het schip ondersteuning bieden om optimale medische zorg teverlenen tijdens de overtocht.Voor de medische evacuatie vanuit Kaapverdië is vanuit de Nederlandseambassade in Dakar, Senegal intensief gewerkt aan het verkrijgen van deTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 295, nr. 22692 nodige medewerking en ondersteuning door de autoriteiten vanKaapverdië met een team van twee consulaire ondersteuners, die vanuitSenegal en Nederland zijn ingevlogen, evenals de Nederlandse HonorairConsul ter plekke in coördinatie met Kaapverdië en ook WHO.Het Ministerie van Buitenlandse Zaken verleent consulaire bijstand aan deNederlandse patiënt en de familie daarvan in Nederland. Op dit momentbevinden er zich nog 10 Nederlanders aan boord van het schip. Hetministerie zal in contact treden met deze passagiers en hun contactper-sonen om eventuele consulaire bijstand te kunnen verlenen.Vervolg van de reisVandaag zal het schip afreizen in de richting van Tenerife. Het SpaanseMinisterie van Volksgezondheid heeft aangekondigd dat het schiptoestemming heeft om aan te meren op de Canarische Eilanden. DeMinisteries van Buitenlandse Zaken en VWS hebben met het oog hieropeen coördinatiestructuur gecreëerd voor het contact met de Spaanseautoriteiten.De Spaanse autoriteiten hebben aangegeven nauwgezet te zullenonderzoeken of passagiers ziekteverschijnselen hebben. Nederland zaldaarbij actieve steun verlenen aan Spanje, dit in samenwerking met deWHO en ECDC en andere Europese hulpmechanismen. De kennis die debeide epidemiologen aan boord van het schip hebben opgedaan zalgebruikt worden voor deze analyseOmdat de reis naar Tenerife drie dagen zal duren, is er tijd voor hetvoorbereiden van de ontvangst van het schip. De Spaanse autoriteitenhebben inmiddels hulp gevraagd bij het opvangen en de verderebegeleiding van passagiers en bemanning.Risico voor NederlandHet risico dat het virus zich in Nederland verspreidt is heel klein. Dat hetgaat om het Andesvirus verandert hier niets aan. In de advisering overpreventieve maatregelen aan boord van het schip en de voorbereidingvan de repatriëring hield men al rekening met de mogelijkheid dat het omde Andesvariant ging. De betrokken organisaties houden de situatiezorgvuldig in de gaten.Laatste ontwikkelingenVoordat de m/v Hondius haar reis naar de Kaapverdische eilanden inzette,heeft het een tussenstop gemaakt op het eiland St-Helena. Daarbij zijn eenaantal passagiers van boord gegaan. Onder andere is daar de Neder-landse vrouw van boord gegaan die later in Zuid-Afrika is overleden. Zij isin Zuid-Afrika nog wel aan boord gegaan van een KLM-vlucht vanuitJohannesburg in Zuid-Afrika naar Nederland. Voor het vertrek van ditvliegtuig is ze ziek geworden en heeft ze het vliegtuig verlaten. Het RIVMstuurt de komende dagen brieven uit naar passagiers op deze vlucht overde manier waarop zij gevraagd zullen worden zich beschikbaar te houdenvoor monitoring. Daarnaast zijn ook ongeveer 40 andere personen op SintHelena van boord gegaan, onder hen ook een Zwitser, die inmiddelsklachten heeft ontwikkeld en waarbij het hantavirus is vastgesteld. Depublieke gezondheidsautoriteit van het VK voert, samen met de WHO, hetbron en contactonderzoek van de overige reizigers uit.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 295, nr. 22693 Ten slotteNederland is zich ten zeerste bewust van de penibele situatie waarin depassagiers en opvarend personeel van het schip zich bevinden. Samenmet de Europese en internationale partners wordt alles gedaan om dezesituatie zo snel mogelijk tot een goed einde te brengen.De Minister van Buitenlandse Zaken,T.B.W. BerendsenDe Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,S.T.M. HermansTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 295, nr. 22694