Lijst van vragen en antwoorden inzake Nahang Besluit beleidskader stedelijke vernieuwing

30136HerstructureringenuitvoeringStedelijkevernieuwingNr.32LIJSTVANVRAGENENANTWOORDENVastgesteld2februari2010DealgemenecommissievoorWonen,WijkenenIntegratie1heefteenaantalvragenvoorgelegdaandeministervoorWonen,WijkenenInte-gratienaaraanleidingvandebriefvan30oktober2009inzakedeNahangBesluitbeleidskaderstedelijkevernieuwing2010(Kamerstuk30136,nr.28).Deministerheeftdezevragenbeantwoordbijbriefvan1februari2010.Vragenenantwoordenzijnhiernaafgedrukt.Devoorzittervandecommissie,VanGentDegriffiervandecommissie,VanderLeeden1Samenstelling:Leden:Ortega-Martijn(CU),Koopmans(CDA),Sterk(CDA),Vietsch(CDA),Vacature(CDA),Arib(PvdA),Depla(PvdA),Bouchibti(PvdA),Dijsselbloem(PvdA),Wolbert(PvdA),Jansen(SP),Vacature(SP),Poppe(SP),VanDijk(SP),VanderHam(D66),Thieme(PvdD),VanderStaaij(SGP),Fritsma(PVV),VanGent(GL),voorzitter,Weekers(VVD),ondervoorzitter,DeKrom(VVD),VanderBurg(VVD),Verdonk(Verdonk),VanBochove(CDA)enAlgra(CDA).Plv.leden:Voordewind(CU),Bilder(CDA),Blanksma-vandenHeuvel(CDA),Willemse-vanderPloeg(CDA),VanHaersmaBuma(CDA),Timmer(PvdA),Kraneveldt-vanderVeen(PvdA),Leerdam(PvdA),Bouw-meester(PvdA),Heijnen(PvdA),DeWit(SP),Karabulut(SP),Kant(SP),Ulenbelt(SP),Pechtold(D66),Vacature,(PvdD),Vacature(SGP),Bosma(PVV),Dibi(GL),Blok,(VVD),Meeuwis(VVD),Zijlstra(VVD),Neppérus(VVD),Haverkamp(CDA)enEski(CDA).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1405620910tkkst30136-32ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2010TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30136,nr.321 1KuntuuiteenzettenopwelkewijzedeaanbevelingenvandeRaadvanStateuit«Decentraalmoet,tenzijhetalleencentraalkan»zijnmeege-nomeninhetvoorliggendebesluit?HetrapportvandeRaadvanStatekomtvoortuiteenafspraak,voort-vloeienduitdeCodeInterbestuurlijkeVerhoudingenuit2004,omtwee-jaarlijksdeinterbestuurlijkeverhoudingentebeschouwen.Hetrapportisuitgekomeninjuni2009enhetkabinetheeftop8juli2009gereageerd(TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700VII,nr.99).DeafspraakomISVtedecentraliserenheeftplaatsgevondenbijdeafslui-tingvandebestuursakkoordentussenRijkengemeentenenRijkenprovincies(respectievelijk4juni2007en4juni2008).Deinvullingvandedecentralisatieisop22januari2009geaccordeerdtijdenseenbestuurlijkoverlegmetdeG31,Ortega-gemeenten,VNGenIPO.Indebriefstedenbe-leidvan17juli2009isdewijzewaaropISV-3wordtgedecentraliseerdendeinhoudvanhetbeleidskaderbekendgemaakt,waarvaneenafschriftnaardeTweedeKamerisgestuurd.DeinhoudvanhetbeleidskaderendewijzewaaropergedecentraliseerdwordtisindezebriefterugtevindenonderdebijlagewerkdocumentBeleidskaderISV-3(TweedeKamer,verga-derjaar2008–2009,31757,nr.7).HetwerkdocumentvormttevensdebasisvoordeAMvBISV-3.DeAMvBbeperktzichuitsluitendtotdeinhoudvanstedelijkevernieuwing.DevormgevingvandedecentralisatievanhetISVheeftplaatsgevondenvoordatdeRaadvanStatehaarrapportuitbracht.Eriswelgehandeldindegeestvanhetrapportmaarmetdeaanbevelingenvanhetrapportkongeziendetiminggeenrekeningzijngehouden.2Kuntuspecifiekingaanopaanbevelingéénvandetweedeperiodiekebeschouwing«Decentraalmoet,tenzijhetalleencentraalkan»vandeRaadvanStatemetbetrekkingtotdevoorbereidingvandezedecentralisa-tieoperatieenhetbetrekkenvandecentralevolksvertegenwoordigershierbij?HoewordtdaarnaastopkortetermijnnainvoeringvanhetBesluitdoordebestuursorganengestuurdopdecontrole-enverantwoordingscy-clus,metnamedievandegemeenteraad?Aanbevelingéénluidtalsvolgt:«Betrekdecentralevolksvertegenwoordi-gersbijdevoorbereidingvandecentralisatie-operatiesoprijksniveau.»Derijksreactieopdezeaanbevelingluiddealsvolgt:«Hetkabinetvindthetechterweldetaakvandebestuurdersvanprovinciesengemeentenominhunstandpuntbepalingookdeopvattingenvandevolksvertegenwoordi-gersmeetenemen.Hetkabinetzietdaaromgeenrolvoorzichzelfomrechtstreeksmetdevolksvertegenwoordigersopregionaaloflokaalniveautegaanpraten.»(TweedeKamer,31700VII,nr.99,pagina9)DoordefinanciëledecentralisatievanISV-3,dienaarverwachtingplaats-vindtmetingangvan1januari2011,vindtergeenformeleverantwoor-dingmeerplaatsaanhetRijk.HetCollegevanB&Wlegtenkelnogverant-woordingafaandeGemeenteraad.Doordatbijdeafsprakenmaatwerkistoegestaanishetvoorgemeentenmogelijkdeafsprakenoptenemenindegemeentelijkebegroting.Hetbewakenvandeafsprakenkandanplaatsvindenbinnendegemeentelijkeplanningencontrolcyclus.ErwordenwelSMART-afsprakengemaaktmethetRijk.Dezevormeneengoedebasisvoordehorizontaleverantwoording.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30136,nr.322 3Opwelkewijzewordendegemeentelijkerekenkamers,aldannietinsamenwerkingmetdeAlgemeneRekenkamer,betrokkenbijhetcontrole-enverantwoordingsproces?ZijnhieroverafsprakengemaakttussenIPO,VNGenhetRijk?IndeGemeentewetisbepaalddatlokalerekenkamersverplichtzijnomonderzoektedoennaardegemeentebegroting.Aangezienstedelijkevernieuwinghiervanonderdeeluitmaakt,zaleenonderzoekzichookrichtenopdebestedingvanISV-3.HieronderbehoevenmethetRijkdanookgeennadereafsprakentewordengemaakt.4Opwelkewijzezietuaanbevelingdrievan«Decentraalmoet,tenzijhetalleencentraalkan»verwezenlijktworden?IshierdeAlgemeneReken-kamerbijbetrokken,zodatdelokaleexpertiseoverdeopzetvandoelstel-lingen(bijvoorbeeldmetbetrekkingtotdeuitvoerbaarheid,meetbaarheidenafrekenbaarheid)wordtverhoogd,opdatdelokalevolksvertegenwoor-diginghaarcontrolerenderolgoedkangaanuitvoeren?DederdeaanbevelinginhetrapportvandeRaadvanStateluidtalsvolgt:«Vergrootdekennisvanhetopenbaarbestuurendespelregelsbijallendiewerkzaamzijninhetopenbaarbestuur».HetBesluitBeleidskaderISV-3isdeuitkomstvaneeninteractiefproceswaarindeverschillendeoverhedenkennismetelkaaruitwisseldenenelkaarspositierespec-teerden.DaarbijisgebruikgemaaktvanervaringenuiteerdereperiodesISVenaanbevelingenuitverschillenderapportenvandeAlgemeneRekenkamer(o.a.ophetgebiedvanmeetbaarheidenrekenbaarheid).Hiermeeismijninziensgehandeldindegeestvandezeaanbeveling.GeziendekomendedecentralisatievanISV-3isinhetWerkdocumentBeleidskaderopgenomendatRijkenrechtstreeksegemeentenophoofd-lijnenafsprakenmakenoverterealiserendoelstellingenoplokaalniveau.Uitgangspuntisdatdezedoelstellingenmeetbaarzijn.Datisvanbelangzodatdegemeenteraadendelokalerekenkamerdevoortgangkunnenvolgendanwelcontroleren.5KuntuuiteenzettenopwelkemanierdesamenhangmethetMIRTenmetdeuitvoeringvandemotievanHeugtenmetbetrekkingtoteeninveste-ringsagendatotstandwordtgebracht?Verstedelijkingenstedelijkevernieuwingzijntweebeleidssporenmetelkeeneigenoogmerkwaarvandeuitvoeringgelijktijdigplaatsvindt.Hetzijnweltweekantenvandezelfdemedaille.Hetoogmerkvanstedelijkevernieuwingisversterkingvandebestaandestad.Verstedelijkingrichtzichopnieuweontwikkelingeninenbuitensteden.Samenhangtussenbeidetrajectenisvangrootbelang.HetRijkstimuleertdatdoorhetschrappenvandevormvereisteninhetplanfiguurvoorstedelijkevernieuwing(tewetenhetMeerjarenontwikkelingsprogramma).Daardoorkunnengemeentendevoorverstedelijkingontwikkeldegebieds-agendaookvoorISVgebruiken.6OpwelkemanierwordtvastgelegdofgestimuleerddathetISVbudgetgebruikwordtalsaanjaaggeld?OpwelkewijzekrijgengemeenteradenendeKamerinzichtinditeffect?Ishetdebedoelingdathiervoor(decentraalofcentraal)doelstellingenwordenvastgelegd?Opwelkewijzewordtgestimuleerddatermaximaalmatchingplaatsvindt?Wordthierbijnage-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30136,nr.323 dachtovermatchingmetprivaatgeld(inclusiefmogelijkheidomrende-mentuittekeren)ofisalleenmatchingmetpubliekgeldmogelijk?ISV-gelddientgebruikttewordenvoorinvesteringeninstedelijkevernieu-wing.Dathetdaarbijalsaanjaaggeldkanfungereniseenmiddelomstedelijkevernieuwingverdertebevorderenmaarisniethetdoel.HetisaandegemeenteomhetISVbudgetzoeffectiefmogelijkintezetten,aldannietincombinatiemetanderpubliekofprivaatgeld.DatvolgtuitdefinanciëledecentralisatievanhetISV.HierovervindtdoorhetRijkindegekozenopzetdusgeentoetsingenbeoordelingplaats.ErwordendoorgemeentenhierovergeenafsprakenmethetRijkgemaakt.HetisaandegemeenteraadomtebepalenofeninhoeverreopditpuntaanhetCollegevanB&Wverantwoordingwordtgevraagd.DeTweedeKamerkrijgthieroverindezeopzetgeeninzicht.7InhoeverrebetekenthetBesluitbeleidskaderstedelijkevernieuwing2010eenwijziginginbeleidtenopzichtevanhetBesluitbeleidskaderstedelijkevernieuwing2005?DegrootsteveranderingbetreftnietzozeerdebeleidsinhoudalsweldevormgevingvandesturingdoorendeverantwoordingaanhetRijk.ISV-3wordtnietmeeralseenbrededoeluitkeringbeschikbaargesteld,maaralsdecentralisatie-uitkering.DaaromwordenafsprakenophoofdlijnengemaakttussenRijkenrechtstreeksegemeenteinplaatsvaneengrootaantalvoorgeschrevengedetailleerdestandaardindicatoren.Deverant-woordingvindtvoortaanalleenaandeGemeenteraadplaats.HetdoelvandezefinanciëledecentralisatievanhetISVishetbiedenvanoptimaleruimtevoorlokaalmaatwerkendedalingvandeverantwoordings-enadministratievelastenvoorgemeenten.8InhoeverreblijfthetBesluitbeleidskaderstedelijkevernieuwing2010vankrachtalshetISVin2011wordtgedecentraliseerd?ISV-3startmetdeWetstedelijkevernieuwing(Wsv)alskader.InverbandmetdedecentralisatievanhetISV,zaldeWsvnaarverwachtingper1januari2011wordeningetrokken.HetopdezewetgebaseerdeBesluitbeleidskaderstedelijkevernieuwing2010zaldaneveneensvervallen.DeafsprakenophoofdlijnendiehetRijkbegin2010opbasisvanditBesluitmetstedenzalmaken,blijvengedurendehetgehelederdeISV-investe-ringstijdvak(2010–2014)vankracht.9en10WaaruitzaldesturingvanhetRijkbestaanalshetISVisgedecentrali-seerd?WaaropisdesturingvanhetRijkdangebaseerd?HoeverhoudtdesturingvanhetRijkzichtothetfeitdatfinanciëleverantwoordingaanhetRijkbijeendecentralisatie-uitkeringnietaandeordeis?DesturingvindtnunogzijngrondslagindeWetstedelijkevernieuwing.WaaropdesturingvanhetRijknahetintrekkenvandewetopgebaseerdis,komiktezijnertijdterug.NaasthetwettelijkekaderbestaatdesturingvanhetRijkuitdeafsprakenophoofdlijnendiehetmetgemeentenheeftgemaakt.HetmakenvanafsprakenophoofdlijnenpastbijeenrelatietussenhetRijkendesteden,diezichkenmerktdoorpartnerschapenwederkerigheid.Beidepartijenlevereneenbijdrageaanhetrealiserenvanstedelijkevernieuwingenkunnenelkaareropaanspreken.EengemeenteformuleerthaaropvattingTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30136,nr.324 metbetrekkingtotelkvandedrierijksdoelstellingenvanhetbeleidskader.Indienblijktdatderealisatievandelandelijkedoelstellingenstagneert,wordtgekekennaardeoorzakenenoverlegdmetdebetreffendesteden.InhetuiterstegevalkanhetRijkgebruikmakenvanhetgenerieketoezichtinstrumenttaakverwaarlozing,zoalsdatisopgenomenindeGemeentewet.HetRijkmonitortookzelfdevoortgangtenaanzienvandelandelijkedoelstellingenvanstedelijkevernieuwing.Indiendelandelijkedoelstellingenachterblijven,wordtgekekennaardeoorzaakenvindtoverlegmetdebetreffendestedenplaats.HetgaathierdusomeensubstantieelandereinvullingvanprestatieafsprakenenverantwoordingdantentijdevanISV-2.11Welkemeerwaardeheefthetomeenonderdeel«bodemsanering»binnenISVtehouden,aangezienerookgesprokenwordtovereendecentralisatie-uitkeringbodem?BodemsaneringvanhetbinnenstedelijkegebiedmaaktdeeluitvanISVomeenintegraleaanpaktestimulerenendaarmeeeenhogerrendementterealiseren.NaasthetISVbudget,waarvanbodemsaneringonderdeeluitmaakt,iserooksprakevaneendecentralisatieuitkeringbodem.Dezedecentralisatie-uitkeringbetreftallebodemsaneringsmiddelenvoorhetlandelijkgebiedenenkelespecifiekeprojecten,dieopgrondvandeWetBodembescher-mingsmiddelenaandeandereoverhedenwerdentoegekend.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30136,nr.325