Geannoteerde agenda informele JBZ-Raad 22-23 juli 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202532 317JBZ-RaadNr. 967 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIEEN VEILIGHEID EN DE MINISTERS VAN ASIEL EN MIGRATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 10 juli 2025Hierbij bieden wij uw Kamer de geannoteerde agenda aan van deinformele Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (JBZ-Raad) van 22–23 julia.s. in Kopenhagen. De Minister van Justitie en Veiligheid, de Minister vanAsiel en Migratie, de Staatssecretaris van Rechtsbescherming en deMinister voor Asiel en Migratie-Van Hijum zullen hier aan deelnemen.Conform afspraak krijgen de Kamers hierbij ook de kwartaalrapportagevan het tweede kwartaal 2025 van de JBZ-wetsvoorstellen.Ministeriële bijeenkomst – Europese HavenalliantieVoorafgaand aan de informele JBZ-Raad organiseert het Deensevoorzitterschap op 21 juli a.s. een ministeriele bijeenkomst van deEuropese Havenalliantie over publiek-private samenwerking. Zoals uwKamer weet, bestaat de Europese Havenalliantie uit drie pijlers die gerichtzijn op de Douane, rechtshandhaving en publiek-private samenwerking.De pijler publiek-private samenwerking van de Havenalliantie is eenplatform waar nationale autoriteiten, rechtshandhaving, havenbedrijvenen betrokkenen in de maritieme logistieke keten samenkomen om eenvuist te maken tegen georganiseerde en ondermijnende criminaliteit. Eenbelangrijk aspect daarbij is het weerbaarder maken van logistiekeknooppunten als zeehavens tegen drugssmokkel. Het Deense voorzitter-schap brengt de betrokken partijen samen om vooruit te kijken wat nodigis om de Europese Havenalliantie toekomstbestendig te maken. Ook kande bijeenkomst een belangrijke bijdrage leveren aan de EuropeseHavenstrategie die de Europese Commissie heeft aangekondigd voor2026.Nederland speelt vanwege haar expertise op het gebied van havenvei-ligheid een waardevolle rol in het bevorderen van weerbaarheid van deEuropese havens. De Nederlandse inzet voor de toekomst van deEuropese Havenalliantie is vervat in het non-paper dat op 25 april jl. met kst-32317-967ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9671 uw Kamer is gedeeld1. Dit ziet onder andere op het waarborgen van eenuniforme, adequate beveiliging van de Europese havens, het versterkenvan rapportage- en monitoringstools, het verbeteren van detectie vancorruptie in de havens, het bevorderen van samenwerking met bron- entransitlanden en het delen van informatie tussen relevante organisaties.Raadsaanbeveling lange termijnstrategie ontheemden uit OekraïneOp 4 juni jl. heeft de Europese Commissie een Raadsaanbevelinggepresenteerd voor een gecoördineerde aanpak van een overgang uit detijdelijke bescherming. Naar verwachting zal het Voorzitterschap dezeRaadsaanbeveling ter besluitvorming voorleggen op het Comité vanPermanente Vertegenwoordigers van 23 juli a.s. Het kabinet isvoornemens in te stemmen. In de aanbeveling ligt de focus op eentransitie van tijdelijke bescherming naar andere legale statussen, hetondersteunen van terugkeer van ontheemden naar en re-integratie inOekraïne, informatieverstrekking en verbetering van de onderlingecoördinatie tussen lidstaten en Oekraïne. Met de aanbeveling wordt eenkader gecreëerd waarbinnen aan lidstaten ruimte wordt gegeven voornadere invulling. Zoals ook aangegeven in de eerder met uw Kamergedeelde kabinetsappreciatie2 acht het kabinet een gemeenschappelijkkader en Europese coördinatie essentieel voor een effectieve aanpak enom het risico op secundaire migratiestromen te beperken. Tevens sluit deRaadsaanbeveling aan bij het langetermijnbeleid op onder andere deterugkeer van ontheemden uit Oekraïne dat het kabinet momenteelnationaal nader uitwerkt. Het is de verwachting dat de Raadsaanbevelingdoor een meerderheid van lidstaten gesteund zal worden.Vervolg samenwerking EVRM-briefNederland heeft tijdens de JBZ-Raad van 13 juni jl. (Kamerstuk 32 317, nr.964) aangegeven de geest van de brief van Denemarken en Italië enandere lidstaten over het EVRM te steunen en open te staan voor dialoog.Nederland heeft daarbij aangegeven niet op de stoel van de rechter tewillen zitten. Tijdens de migratiebijeenkomst en marge van de EuropeseRaad van 26 juni jl. (Kamerstuk 21 501-20, nr. 2266) heeft de Minister-President aangegeven dat Nederland graag betrokken blijft bij het vervolgvan de samenwerking op dit onderwerp. Voor het vervolg van desamenwerking is ook de bredere verkenning die het kabinet zal uitvoerenover de modernisering of herziening van verdragen relevant. Hiermeehandelt het kabinet in lijn met de moties Eerdmans, en Van Zanten enBoomsma.Kopgroep DublinMet het oog op de naderende inwerkingtredingsdatum (juni 2026) van dewetgeving van het Asiel- en Migratiepact en de start van de daarbijhorende eerste asiel- en migratierapportagecyclus in het najaar, is hetvoor het kabinet van groot belang dat lidstaten werken aan betereimplementatie van de regels van de Dublin-verordening. Het kabinet heeftop meerdere momenten en gezamenlijk met gelijkgezinde lidstaten deCommissie opgeroepen hier een actieve rol in te nemen zal ook op dezeaankomende JBZ-raad deze boodschap uitdragen. Daarbij vraagt hetkabinet in het bijzonder aandacht voor de clausule die in de Asiel- enMigratiemanagementverordening is opgenomen dat systemischetekortkomingen bij lidstaten in de naleving van de asiel- en migratiewet-1Non-paper van de coalitie van zeven landen (C7) voor de European Ports Alliance, 25 april2025, Kamerstukken II, 2024–25, 22 112, nr. 4042.2Kamerstukken 2024 – 2025, 19 637, nr. 3451.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9672 geving gevolgen kunnen hebben voor de aanspraak die lidstaten kunnenmaken op solidariteit onder het solidariteitsmechanisme van het Pact. Hetkabinet trekt daarbij waar mogelijk op met gelijkgezinde lidstaten zoalsFrankrijk en Duitsland en handelt hiermee in lijn met de motie Diederikvan Dijk3.De Minister van Justitie en Veiligheid,D.M. van WeelDe Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,T.H.D. StruyckenDe Minister van Asiel en Migratie,D.M. van WeelDe Minister voor Asiel en Migratie,Y.J. van HijumDe Minister voor Asiel en Migratie,M.C.G. Keijzer3Motie van het lid Diederik van Dijk, Kamerstukken 2024–2025, 36 410 VI, nr. 87.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9673 Geannoteerde agenda van de informele bijeenkomst van de RaadJustitie en Binnenlandse Zaken, 22 en 23 juli 2025 te Kopen-hagenI. Binnenlandse Zaken 1. Werksessie I: De strategie voor een Europese paraatheidsunie –hoe de civiele paraatheid, weerbaarheid en crisispreventie van deEU en haar lidstaten kan worden versterkt in het licht van eenveranderend dreigingslandschapOp 25 maart jl. is de strategie voor een Europese paraatheidsuniegepubliceerd (hierna: de strategie). Uw Kamer is hierover middels eenBNC-fiche geïnformeerd.4 De strategie heeft tot doel de paraatheid,weerbaarheid en crisispreventie van de EU en haar lidstaten te versterkenin het licht van toenemende geopolitieke spanningen. Met een all-hazards,whole-of-government, en whole-of society aanpak bouwt de strategievoort op de aanbevelingen uit het Niinistö-rapport over de weerbaarheidvan de EU. De Europese Raad van 26–27 juni jl. heeft de urgentie ennoodzaak hier verder stappen op te zetten nogmaals benadrukt5.Naar verwachting zal het Deense Voorzitterschap onder dit agendapuntaansturen op een gedachtewisseling over het verder brengen van destrategie. Op het moment van schrijven is er nog geen achtergronddo-cument beschikbaar.Het kabinet verwelkomt de strategie en hecht aan een gerichte enefficiënte weerbaarheidsaanpak die voortbouwt op bestaande instru-menten en de implementatie daarvan. In de Kamerbrief van 6 december20246 benadrukt het kabinet de noodzaak van het versterken van deweerbaarheid van Nederland tegen militaire en hybride dreigingen enintroduceert het kabinet een maatschappij-brede aanpak die zowel demaatschappelijke weerbaarheid als de militaire paraatheid vergroot. Dezeweerbaarheidsopgave omvat het beschermen van vitale infrastructuur,het versterken van de weerbaarheid van de samenleving, het waarborgenvan de democratische rechtsorde, het bevorderen van een weerbareeconomie, het beschermen van het grondgebied en het waarborgen vande civiele ondersteuning van de krijgsmacht. Gelet op de grensoverschrij-dende verbondenheid van de Europese lidstaten is een weerbaarheids-aanpak op EU-niveau essentieel. Daarbij hecht het kabinet ook belang aanhet vergroten van de EU-NAVO samenwerking voor wederzijdseversterking en het voorkomen van doublures.In dit kader heeft Nederland het initiatief genomen tot het oprichten vaneen ministeriele weerbaarheidscoalitie met Denemarken, Zweden,Finland, Estland, Letland, Litouwen, België en Luxemburg om gezamenlijkmet deze lidstaten voor te lopen in het versterken van de civieleweerbaarheid van zowel de individuele landen, als in de EU als geheel. Decoalitie beoogt een actieve en leidende rol te vervullen in het vormgevenvan de agenda van de Raad op dit terrein en zal tevens nauw samen-werken met de Europese Commissie om ervoor te zorgen dat de belangenvan de lidstaten goed in de beleids- en wetgevingsvoorstellen wordenmeegenomen. In dit kader verwelkomt het kabinet de agendering van destrategie tijdens de informele JBZ-Raad. Voor Nederland zal de inzet zoals4BNC-fiche Mededeling Paraatheidsuniestrategie, Kamerstukken II, 2024–25, 22 112 nr. 4054.5Raadsconclusies Europese Raad, Juni 20256Kamerstukken II 2024–2025, 30 821, nr. 249, Kamerbrief maatschappelijke weerbaarheidmilitaire en hybride dreigingen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9674 beschreven in de kabinetsappreciatie van het Niinistö-rapport en hetBNC-fiche over de strategie voor een Paraatheidsunie leidend zijn.2. Werksessie II: Stappen naar een effectief terugkeersysteemDe informele JBZ-Raad zal van gedachten wisselen over de stappen diegezet moeten worden op het gebied van terugkeer. De precieze focus vande bespreking die het Voorzitterschap voor ogen heeft is op moment vanschrijven nog niet bekend. Voor het kabinet is een belangrijke stap deherziening van het huidig juridisch kader. Het kabinet zal daarom tijdensde Raad, samen met een aantal andere lidstaten, aandacht vragen vooreen spoedige afronding van de lopende onderhandelingen over hetvoorstel voor een Terugkeerverordening. Daarbij zal het kabinet onder-strepen dat het resultaat van de onderhandelingen ertoe moet leiden datde terugkeerprocedure in Europa eenvoudiger en efficiënter wordt en ermeer ruimte komt voor innovatieve partnerschappen, zoals terug-keerhubs, zodat meer vreemdelingen het EU-grondgebied daadwerkelijkverlaten. Het kabinet ondersteunt bovendien de EU-brede strategischepartnerschapsaanpak, waar samenwerking op gebied van migratie enterugkeer onderdeel van uit kan maken. Verder is het voor het kabinet vanbelang dat effectief gebruik kan worden gemaakt van negatieve visum-maatregelen, zoals de inzet van artikel 25bis van de Visumcode. Ten slottezal het kabinet oproepen de onderhandelingen over het algemeenpreferentieel stelsel, waarbij een koppeling voorzien is tussen de inzet vanhet handelsinstrument en terugkeersamenwerking met een derde land,snel af te ronden. Naar verwachting zullen andere lidstaten eveneensaandacht vragen voor de onderhandelingen over het voorstel voor eenterugkeerverordening, waarbij zij verschillende elementen zullen uitlichtendie volgens hen prioriteit moeten krijgen. De brede partnerschapsinzet zaldoor andere lidstaten worden onderschreven.3. Werklunch: Operationalisering van innovatieve vormen vanmigratiesamenwerkingDe informele Raad zal spreken over manieren om innovatieve vormen vanmigratiesamenwerking verder te operationaliseren. Er zijn op moment vanschrijven nog geen achtergronddocumenten gedeeld. Nederland zet zichin een Europese kopgroep nadrukkelijk in voor het verder brengen vaninnovatieve oplossingen om terugkeer te bevorderen en irregulieremigratie tegen te gaan, zoals terugkeerhubs, veilige derde land-afsprakenen places of safety. Daarbij zet Nederland zich in voor aanpassing vanjuridische kaders, zoals de terugkeerverordening en de asielprocedurever-ordening. Maar voor Nederland is het ook van belang dat werk wordtgemaakt van de verdere operationalisering van deze nieuwe vormen.Hiervoor is financiering en operationele capaciteit nodig. Om de wegvoorwaarts hierop nader uit te werken organiseert Nederland gezamenlijkmet Duitsland dit jaar twee (hoog)ambtelijke bijeenkomsten voor eengroot aantal gelijkgezinde lidstaten, waarvan één plaatsvond in aanloopnaar deze informele JBZ-Raad. Nederland zal op deze Raad de EuropeseCommissie verzoeken om op korte termijn de financieringsmogelijkhedenbinnen de huidige kaders van het Meerjarig Financieel Kader (MFK) en debeschikbare capaciteit van de EU-agentschappen in kaart te brengen.Daarnaast zal het kabinet pleiten voor een uitbreiding van het mandaatvan Frontex en het Europees Asielagentschap, zodat zij in landen buitende Europese Unie vaker operationeel kunnen ondersteunen – ook in hetkader van innovatieve vormen van migratiesamenwerking. Tot slot vindthet kabinet het van belang dat, zoals ook eerder met uw Kamer gedeeld inde kamerbrief over de Nederlandse inzet voor het MFK van 2028 enverder, in de nieuwe Europese meerjarenbegroting onder anderevoldoende aandacht is voor de financiering van innovatieve partner-Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9675 schappen. Er zal naar verwachting op de Raad brede steun onder lidstatenzijn voor het verder brengen van innovatieve oplossingen.4. Werksessie III: Presentatie van de Deense Nationale Politie: destrijd tegen georganiseerde criminaliteit en drugshandel,waaronder de aanpak van georganiseerde cannabishandel in deVrijstad ChristianiaTijdens de informele JBZ-Raad zal de Deense Nationale Politie eenpresentatie geven over de aanpak van georganiseerde criminaliteit, metspecifieke aandacht voor de cannabishandel in de vrijstad Christiania inKopenhagen. Gedurende afgelopen decennia is Christiania uitgegroeid toteen locatie waar openlijk cannabishandel werd gedoogd, met name in hetzogeheten «Pusher Street». In recente jaren is sprake van toenemendebetrokkenheid van georganiseerde criminele netwerken bij de cannabis-handel in Christiania. In reactie daarop heeft de Deense overheid diversemaatregelen genomen, waaronder de sluiting van Pusher Street,versterkte handhavingsinzet en het vergroten van de politieaanwezigheid.Naar verwachting zal de werksessie zich richten op het delen vanervaringen en lessen uit de Deense aanpak. Op het moment van schrijvenis er nog geen achtergronddocument beschikbaar. Het kabinet hecht aande uitwisseling van best practices in de aanpak van georganiseerdecriminaliteit en hoort graag de lessen en ervaringen van Denemarken aan.Justitie1. Werksessie I: Lastenverlichting en vereenvoudiging, waaronderinzake de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)De Europese Commissie heeft op 21 mei jl. een vierde Omnibuspakketgepubliceerd met als doel de regeldruk te verlichten. Uw Kamer ishierover middels een BNC-fiche geïnformeerd.7 In dit omnibuspakket staatde invoering van een nieuwe categorie ondernemingen centraal, dezogenoemde small mid-caps (SMC’s), gedefinieerd als bedrijven met 250tot 750 werknemers en een jaaromzet van 50 tot 129 miljoen euro en/ofeen balanstotaal van 43 tot 150 miljoen euro. In het omnibuspakket steltde Commissie voor om bestaande steunmaatregelen die op dit momentgelden voor micro-ondernemingen en het midden- en kleinbedrijf (MKB)uit te breiden naar deze groep.De Commissie stelt hierbij ook een aantal gerichte vereenvoudigingenvoor ten aanzien van de Algemene Verordening Gegevensbescherming(AVG). De Commissie beoogt onder meer de bestaande uitzondering opde verplichting tot het bijhouden van verwerkingsregisters, diemomenteel geldt voor organisaties met minder dan 250 werknemers, uitte breiden naar organisaties met minder dan 750 werknemers, waaronderook zogenoemde «small mid-caps». Daarnaast wordt voorgesteld omdeze verplichting in het algemeen te beperken tot verwerkingen die als«hoog risico» worden aangemerkt. Deze maatregelen zijn gericht opadministratieve lastenverlichting voor de small mid-caps.De verwachting is dat tijdens de informele JBZ-Raad over mogelijkeaanvullende lastenverlichtende maatregelen van gedachten wordtgewisseld. Zo kunnen lidstaten wensen kenbaar maken die de Commissievervolgens mee kan nemen in de toekomst. De inzet van het kabinet zal7BNC-fiche Omnibus IV – Wijziging van verordeningen om bepaalde steunmaatregelen voor hetmkb uit te breiden naar small mid-cap ondernemingen en aanvullende vereenvoudigingsmaat-regelen, Kamerstukken II, 2024–25, 22 112 nr. 4085.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9676 aansluiten op het BNC-fiche.8 Het kabinet staat over het algemeen positieftegenover de specifieke en gerichte voorstellen tot aanpassing van deAVG die de Commissie reeds heeft gedaan met het doel om EU-wetgevingte vereenvoudigen. Uitgangspunt is dat fundamentele rechten, zoals hetrecht op gegevensbescherming, goed geborgd zijn, en dat denalevingslast voor verwerkingsverantwoordelijken in verhouding staat totde risico’s die de gegevensverwerking met zich meebrengt voor defundamentele rechten. Dit waarborgt dat de naleving van de AVG inalgemene zin niet onnodig belastend is voor organisaties die slechtsbeperkte risico’s lopen bij hun verwerkingsactiviteiten.9 In dit licht ziet hetkabinet met name een belangrijke rol weggelegd voor de onafhankelijkopererende toezichthouder, bijvoorbeeld door proactief in contact tetreden met het MKB om eventuele onterechte zorgen over naleving vande AVG weg te nemen.10 Nederland zal zich blijven inzetten voor behoudvan fundamentele rechtsbescherming die aansluit bij de praktijk vanorganisaties van verschillende omvang conform de risicogebaseerdeaanpak in de AVG.2. Werksessie II: Aanpak georganiseerde criminaliteit en onderandere multi-criminele familiesOp het moment van schrijven is er nog geen achtergronddocumentbeschikbaar. Naar verwachting zal de werksessie zich richten op eenuitwisseling van ervaringen en werkwijzen over de aanpak van georgani-seerde criminaliteit met bijzondere aandacht voor zogenoemde criminelefamilies. Het kabinet verwelkomt uitwisselingen van gedachten over deaanpak van georganiseerde criminaliteit en onderstreept het belang vankennisdeling.Criminele families vormen hardnekkige en diepgewortelde netwerkenbinnen de georganiseerde criminaliteit, vaak bestaande uit meerderegeneraties en uitgebreide familieverbanden. Het sociale netwerk, zoals viafamilie, is een van de belangrijkste toetredingsmechanismen voorjongeren tot de georganiseerde criminaliteit. Gezien de complexiteit enurgentie van dit probleem zijn criminele families een belangrijk themabinnen de integrale aanpak «Preventie met Gezag». Door in te zetten oppreventie, maatwerk en samenwerking tussen overheidspartijen wordtgeprobeerd de overdracht van crimineel gedrag van generatie opgeneratie te doorbreken. Met gerichte interventies, lokale pilots en betereinformatie-uitwisseling werken gemeenten en lokale justitiepartners aanhet verbreken van criminele carrière overdacht en de versterking van demaatschappelijke weerbaarheid. Het kabinet bevordert deze aanpak doorverdere lokale ontwikkeling te stimuleren via een intensieve leergang voorgemeenten en het uitwisselen van geleerde lessen, zowel lokaal alsinternationaal.3. Werklunch: Bescherming van kinderrechtenTijdens deze werklunch staat naar verwachting de bescherming vankinderen tegen geweld centraal. Hoewel op het moment van schrijvengeen achtergronddocument beschikbaar is, wordt verwacht dat delidstaten ervaringen en inzichten zullen delen.8Idem.9Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad «Tweede Verslag overde Toepassing van de Algemene Verordening Gegevensbescherming» (COM(2024) 357 final,25 juli 2024.10Idem.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9677 Tijdens de JBZ-Raad zal het kabinet het Nederlandse stelsel en een aantalpraktijken toelichten. Nederland kent uitgebreide wet- en regelgeving omkindermishandeling te voorkomen en kinderen te beschermen. Zo biedthet jeugdhulp- en beschermingsstelsel onderzoek, hulpverlening enjeugdbescherming, en is dit grotendeels decentraal georganiseerd, vanuitlandelijke regelgeving. Er is 24/7 hulp beschikbaar in acute situaties.Daarnaast is er een meld- en adviespunt voor kindermishandeling enhuiselijk geweld met fysieke locaties verspreid over het hele land.Kinderen kunnen ook contact opnemen met de Kindertelefoon, die kortelijnen heeft met het meldpunt. Het stelsel is aan het ontwikkelen en hetkabinet probeert dit continue te verbeteren. Om het huidige jeugdbescher-mingsstelsel integraler en efficiënter te organiseren werken het Ministerievan Justitie en Veiligheid, het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn enSport en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten momenteel aan eenmeerjarig programma genaamd «Toekomstscenario Kind- en gezinsbe-scherming». Nederland kijkt dan ook uit naar gesprek met de anderelidstaten om te leren van hun ervaringen.Voor wat betreft de EU-inzet, heeft de Commissie in deEU-kinderrechtenstrategie 2012–2024 aangekondigd een aanbeveling uitte brengen over de versterking van geïntegreerde kinderbeschermingssys-temen in het belang van het kind. Deze aanbeveling is in april 2024aangenomen en bestrijkt een breed scala aan onderwerpen (van cyber-pesten, kinderarbeid, armoede, discriminatie, onderwijs, tot mentalegezondheid, klimaat, kindvriendelijke juridische procedures en maatre-gelen ter bescherming van migrerende kinderen). De aanbeveling is voorNederland ondersteunend aan bestaand beleid en zet alle relevanteinstanties en diensten in de lidstaten ertoe aan om beter samen te werkenen de belangen van het kind voorop te stellen bij het beschermen vankinderen tegen alle vormen van geweld. Nederland onderschrijft ditbelang. Conform de doelstelling van het Internationaal Verdrag voor deRechten van het Kind (IVRK) wil Nederland optimale groei- en ontwikkel-kansen van kinderen faciliteren, zodat ieder kind veilig en gezond kanopgroeien. Dit is een Rijksbrede doelstelling, die raakt aan meerdere(bovengenoemde) beleidsterreinen. De Commissie werkt daarnaast aanhet hernieuwen van de EU-Kinderrechtenstrategie, die naar verwacht in2027 zal worden gepubliceerd.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9678